શ્રીશુક ઉવાચ
એવં ભગવતાદિષ્ટો દુર્વાસશ્ચક્રતાપિતઃ ।
અમ્બરીષમુપાવૃત્ય તત્પાદૌ દુઃખિતોઽગ્રહીત્ ॥ ૧ ॥
એવં ભગવતાદિષ્ટો દુર્વાસશ્ચક્રતાપિતઃ ।
અમ્બરીષમુપાવૃત્ય તત્પાદૌ દુઃખિતોઽગ્રહીત્ ॥ ૧ ॥
તસ્ય સોદ્યમમાવીક્ષ્ય પાદસ્પર્શવિલજ્જિતઃ ।
અસ્તાવીત્ તદ્ધરેરસ્ત્રં કૃપયા પીડિતો ભૃશમ્ ॥ ૨ ॥
અસ્તાવીત્ તદ્ધરેરસ્ત્રં કૃપયા પીડિતો ભૃશમ્ ॥ ૨ ॥
અમ્બરીષ ઉવાચ
ત્વમગ્નિર્ભગવાન્ સૂર્યસ્ત્વં સોમો જ્યોતિષાં પતિઃ ।
ત્વમાપસ્ત્વં ક્ષિતિર્વ્યોમ વાયુર્માત્રેન્દ્રિયાણિ ચ ॥ ૩ ॥
ત્વમગ્નિર્ભગવાન્ સૂર્યસ્ત્વં સોમો જ્યોતિષાં પતિઃ ।
ત્વમાપસ્ત્વં ક્ષિતિર્વ્યોમ વાયુર્માત્રેન્દ્રિયાણિ ચ ॥ ૩ ॥
સુદર્શન નમસ્તુભ્યં સહસ્રારાચ્યુતપ્રિય ।
સર્વાસ્ત્રઘાતિન્ વિપ્રાય સ્વસ્તિ ભૂયા ઇડસ્પતે ॥ ૪ ॥
સર્વાસ્ત્રઘાતિન્ વિપ્રાય સ્વસ્તિ ભૂયા ઇડસ્પતે ॥ ૪ ॥
ત્વં ધર્મસ્ત્વમૃતં સત્યં ત્વં યજ્ઞોઽખિલયજ્ઞભુક્ ।
ત્વં લોકપાલઃ સર્વાત્મા ત્વં તેજઃ પૌરુષં પરમ્ ॥ ૫ ॥
ત્વં લોકપાલઃ સર્વાત્મા ત્વં તેજઃ પૌરુષં પરમ્ ॥ ૫ ॥
નમઃ સુનાભાખિલધર્મસેતવે
હ્યધર્મશીલાસુરધૂમકેતવે ।
ત્રૈલોક્યગોપાય વિશુદ્ધવર્ચસે
મનોજવાયાદ્ભુતકર્મણે ગૃણે ॥ ૬ ॥
હ્યધર્મશીલાસુરધૂમકેતવે ।
ત્રૈલોક્યગોપાય વિશુદ્ધવર્ચસે
મનોજવાયાદ્ભુતકર્મણે ગૃણે ॥ ૬ ॥
ત્વત્તેજસા ધર્મમયેન સંહૃતં
તમઃ પ્રકાશશ્ચ દૃશો મહાત્મનામ્ ।
દુરત્યયસ્તે મહિમા ગિરાં પતે
ત્વદ્રૂપમેતત્ સદસત્ પરાવરમ્ ॥ ૭ ॥
તમઃ પ્રકાશશ્ચ દૃશો મહાત્મનામ્ ।
દુરત્યયસ્તે મહિમા ગિરાં પતે
ત્વદ્રૂપમેતત્ સદસત્ પરાવરમ્ ॥ ૭ ॥
યદા વિસૃષ્ટસ્ત્વમનઞ્જનેન વૈ
બલં પ્રવિષ્ટોઽજિત દૈત્યદાનવમ્ ।
બાહૂદરોર્વઙ્ઘ્રિશિરોધરાણિ
વૃશ્ચન્નજસ્રં પ્રધને વિરાજસે ॥ ૮ ॥
બલં પ્રવિષ્ટોઽજિત દૈત્યદાનવમ્ ।
બાહૂદરોર્વઙ્ઘ્રિશિરોધરાણિ
વૃશ્ચન્નજસ્રં પ્રધને વિરાજસે ॥ ૮ ॥
સ ત્વં જગત્ ત્રાણ ખલપ્રહાણયે
નિરૂપિતઃ સર્વસહો ગદાભૃતા ।
વિપ્રસ્ય ચાસ્મત્કુલદૈવહેતવે
વિધેહિ ભદ્રં તદનુગ્રહો હિ નઃ ॥ ૯ ॥
નિરૂપિતઃ સર્વસહો ગદાભૃતા ।
વિપ્રસ્ય ચાસ્મત્કુલદૈવહેતવે
વિધેહિ ભદ્રં તદનુગ્રહો હિ નઃ ॥ ૯ ॥
યદ્યસ્તિ દત્તમિષ્ટં વા સ્વધર્મો વા સ્વનુષ્ઠિતઃ ।
કુલં નો વિપ્રદૈવં ચેદ્ દ્વિજો ભવતુ વિજ્વરઃ ॥ ૧૦ ॥
કુલં નો વિપ્રદૈવં ચેદ્ દ્વિજો ભવતુ વિજ્વરઃ ॥ ૧૦ ॥
યદિ નો ભગવાન્ પ્રીત એકઃ સર્વગુણાશ્રયઃ ।
સર્વભૂતાત્મભાવેન દ્વિજો ભવતુ વિજ્વરઃ ॥ ૧૧ ॥
સર્વભૂતાત્મભાવેન દ્વિજો ભવતુ વિજ્વરઃ ॥ ૧૧ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇતિ સંસ્તુવતો રાજ્ઞો વિષ્ણુચક્રં સુદર્શનમ્ ।
અશામ્યત્ સર્વતો વિપ્રં પ્રદહદ્ રાજયાઞ્ચયા ॥ ૧૨ ॥
ઇતિ સંસ્તુવતો રાજ્ઞો વિષ્ણુચક્રં સુદર્શનમ્ ।
અશામ્યત્ સર્વતો વિપ્રં પ્રદહદ્ રાજયાઞ્ચયા ॥ ૧૨ ॥
સ મુક્તોઽસ્ત્રાગ્નિતાપેન દુર્વાસઃ સ્વસ્તિમાંસ્તતઃ ।
પ્રશશંસ તમુર્વીશં યુઞ્જાનઃ પરમાશિષઃ ॥ ૧૩ ॥
પ્રશશંસ તમુર્વીશં યુઞ્જાનઃ પરમાશિષઃ ॥ ૧૩ ॥
દુર્વાસા ઉવાચ
અહો અનન્તદાસાનાં મહત્ત્વં દૃષ્ટમદ્ય મે ।
કૃતાગસોઽપિ યદ્ રાજન્ મઙ્ગલાનિ સમીહસે ॥ ૧૪ ॥
અહો અનન્તદાસાનાં મહત્ત્વં દૃષ્ટમદ્ય મે ।
કૃતાગસોઽપિ યદ્ રાજન્ મઙ્ગલાનિ સમીહસે ॥ ૧૪ ॥
દુષ્કરઃ કો નુ સાધૂનાં દુસ્ત્યજો વા મહાત્મનામ્ ।
યૈઃ સંગૃહીતો ભગવાન્ સાત્વતામૃષભો હરિઃ ॥ ૧૫ ॥
યૈઃ સંગૃહીતો ભગવાન્ સાત્વતામૃષભો હરિઃ ॥ ૧૫ ॥
યન્નામશ્રુતિમાત્રેણ પુમાન્ ભવતિ નિર્મલઃ ।
તસ્ય તીર્થપદઃ કિં વા દાસાનામવશિષ્યતે ॥ ૧૬ ॥
તસ્ય તીર્થપદઃ કિં વા દાસાનામવશિષ્યતે ॥ ૧૬ ॥
રાજન્નનુગૃહીતોઽહં ત્વયાતિકરુણાત્મના ।
મદઘં પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા પ્રાણા યન્મેઽભિરક્ષિતાઃ ॥ ૧૭ ॥
મદઘં પૃષ્ઠતઃ કૃત્વા પ્રાણા યન્મેઽભિરક્ષિતાઃ ॥ ૧૭ ॥
રાજા તમકૃતાહારઃ પ્રત્યાગમનકાઙ્ક્ષuયા ।
ચરણાવુપસઙ્ગૃહ્ય પ્રસાદ્ય સમભોજયત્ ॥ ૧૮ ॥
ચરણાવુપસઙ્ગૃહ્ય પ્રસાદ્ય સમભોજયત્ ॥ ૧૮ ॥
સોઽશિત્વાદૃતમાનીતમાતિથ્યં સાર્વકામિકમ્ ।
તૃપ્તાત્મા નૃપતિં પ્રાહ ભુજ્યતામિતિ સાદરમ્ ॥ ૧૯ ॥
તૃપ્તાત્મા નૃપતિં પ્રાહ ભુજ્યતામિતિ સાદરમ્ ॥ ૧૯ ॥
પ્રીતોઽસ્મ્યનુગૃહીતોઽસ્મિ તવ ભાગવતસ્ય વૈ ।
દર્શનસ્પર્શનાલાપૈરાતિથ્યેનાત્મમેધસા ॥ ૨૦ ॥
દર્શનસ્પર્શનાલાપૈરાતિથ્યેનાત્મમેધસા ॥ ૨૦ ॥
કર્માવદાતમેતત્ તે ગાયન્તિ સ્વઃસ્ત્રિયો મુહુઃ ।
કીર્તિં પરમપુણ્યાં ચ કીર્તયિષ્યતિ ભૂરિયમ્ ॥ ૨૧ ॥
કીર્તિં પરમપુણ્યાં ચ કીર્તયિષ્યતિ ભૂરિયમ્ ॥ ૨૧ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
એવં સઙ્કીર્ત્ય રાજાનં દુર્વાસઃ પરિતોષિતઃ ।
યયૌ વિહાયસામન્ત્ર્ય બ્રહ્મલોકમહૈતુકમ્ ॥ ૨૨ ॥
એવં સઙ્કીર્ત્ય રાજાનં દુર્વાસઃ પરિતોષિતઃ ।
યયૌ વિહાયસામન્ત્ર્ય બ્રહ્મલોકમહૈતુકમ્ ॥ ૨૨ ॥
સંવત્સરોઽત્યગાત્ તાવદ્ યાવતા નાગતો ગતઃ ।
મુનિસ્તદ્દર્શનાકાઙ્ક્ષોત રાજાબ્ભક્ષો બભૂવ હ ॥ ૨૩ ॥
મુનિસ્તદ્દર્શનાકાઙ્ક્ષોત રાજાબ્ભક્ષો બભૂવ હ ॥ ૨૩ ॥
ગતેઽથ દુર્વાસસિ સોઽમ્બરીષો
દ્વિજોપયોગાતિપવિત્રમાહરત્ ।
ઋષેર્વિમોક્ષં વ્યસનં ચ વીક્ષ્ય
મેને સ્વવીર્યં ચ પરાનુભાવમ્ ॥ ૨૪ ॥
દ્વિજોપયોગાતિપવિત્રમાહરત્ ।
ઋષેર્વિમોક્ષં વ્યસનં ચ વીક્ષ્ય
મેને સ્વવીર્યં ચ પરાનુભાવમ્ ॥ ૨૪ ॥
એવં વિધાનેકગુણઃ સ રાજા
પરાત્મનિ બ્રહ્મણિ વાસુદેવે ।
ક્રિયાકલાપૈઃ સમુવાહ ભક્તિં
યયાવિરિઞ્ચ્યાન્ નિરયાંશ્ચકાર ॥ ૨૫ ॥
પરાત્મનિ બ્રહ્મણિ વાસુદેવે ।
ક્રિયાકલાપૈઃ સમુવાહ ભક્તિં
યયાવિરિઞ્ચ્યાન્ નિરયાંશ્ચકાર ॥ ૨૫ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
અથામ્બરીષસ્તનયેષુ રાજ્યં
સમાનશીલેષુ વિસૃજ્ય ધીરઃ ।
વનં વિવેશાત્મનિ વાસુદેવે
મનો દધદ્ ધ્વસ્તગુણપ્રવાહઃ ॥ ૨૬ ॥
અથામ્બરીષસ્તનયેષુ રાજ્યં
સમાનશીલેષુ વિસૃજ્ય ધીરઃ ।
વનં વિવેશાત્મનિ વાસુદેવે
મનો દધદ્ ધ્વસ્તગુણપ્રવાહઃ ॥ ૨૬ ॥
ઇત્યેતત્ પુણ્યમાખ્યાનમમ્બરીષસ્ય ભૂપતે ।
સઙ્કીર્તયન્નનુધ્યાયન્ ભક્તો ભગવતો ભવેત્ ॥ ૨૭ ॥
સઙ્કીર્તયન્નનુધ્યાયન્ ભક્તો ભગવતો ભવેત્ ॥ ૨૭ ॥
અમ્બરીષસ્યચરિતં યેશૃણ્વન્તિમહાત્મનઃ ।
મુક્તિં પ્રયાન્તિતેસર્વેભક્ત્યાવિષ્ણોઃ પ્રસાદતઃ ॥ ૨૮ ॥
મુક્તિં પ્રયાન્તિતેસર્વેભક્ત્યાવિષ્ણોઃ પ્રસાદતઃ ॥ ૨૮ ॥