Shree Swami Samarth

શ્રી સ્વામી સમર્થ ચરિત્ર સારામૃત અધ્યાય 1

(Swami Samarth Charitra Saramrut Adhyay 1 in Gujarati)

Vishnubuva Brahmachari

Also known as Swami Samarth Charitra Saramrut · Shri Swami Charitra Saramrut · Shri Swami Charitra Saramrut adhyay 1

Swami Samarth Charitra Saramrut Adhyay 1. Shri Swami Charitra Saramrut, the life of Shri Swami Samarth of Akkalkot in Marathi ovi. It gathers the leelas of the Swami — the people he healed, the pride he broke, the devotees he claimed — in the form in which they are read aloud at his mathas and in homes that keep his worship.

#of 80
॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ
॥ શ્રી સરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ ॥ શ્રી કુલદેવતાયૈ નમઃ ॥
શ્રી અક્કલકોટ નિવાસી-પૂર્ણદત્તાવતાર-દિગંબર-યતિવર્ય સ્વામિરાજાય નમઃ ॥
બ્રમ્હાનંદં પરમસુખદં કેવલં જ્ઞાનમૂર્તિં ।
દ્વંદ્વાતીતં ગગનસદૃશં તત્ત્વમસ્યાદિલક્ષ્યમ્ ॥
એકં નિત્યં વિમલમચલં સર્વધીસાક્ષીભૂતં ।
ભાવાતીતં ત્રિગુણરહિતં સદ્ગુરું તં નમામિ ॥
જયજય શ્રી જગરક્ષકા । જયજયાજી ભક્તપાલકા ।
જયજય કલિમલનાશકા । અનાદિસિદ્ધા જગદ્ગુરુ ॥૧॥
જયજય ક્ષીરસાગર વિલાસા । માયાચક્રચાલકા અવિનાશા ।
શેષશયના અનંતવેષા । અનામાતીતા અનંતા ॥૨॥
જયજયાજી ગરુડવાહના । જયજયાજી કમલલોચના ।
જયજયાચી પતિતપાવના । રમારમણા વિશ્વેશા ॥૩॥
મેઘવર્ણ આકાર શાંત । મસ્તકી કિરીટ વિરાજિત ।
તોચ સ્વયંભૂ આદિત્ય । તેજ વર્ણિલે ન જાય ॥૪॥
વિશાળ ભાળ આકર્ણ નયન । સરળ નાસિકા સુહાસ્ય વદન ।
દંતપંક્તિ કુંદકળ્યાંસમાન । શુભ્રવર્ણ વિરાજતી ॥૫॥
રત્નમાલા હૃદયાવરી । જે કોટી સૂર્યાંચે તે હરી ।
હેમમય ભૂષણે સાજિરી । કૌસ્તુભમણિ વિશેષ ॥૬॥
વત્સલાંચ્છનાચે ભૂષણ । ચેતિ પ્રેમળ ભક્તિચી ખૂણ ।
ઉદરી ત્રિવળી શોભાયમાન । ત્રિવેણીસંગમાસારખી ॥૭॥
નાભિકમલ સુંદર અતિ । જેથે વિધાત્યાચી ઉત્પત્તી ।
કી ચરાચરા જન્મદાતી । મૂળ ચનની તેચિ પૈ ॥૮॥
જાનૂપર્યંત કર શોભતિ । મનગટી કંકણે વિરાજતી ।
કરકમલાંચી આકૃતિ । રક્તપંકજાસમાન ॥૯॥
ભક્તા દ્યાવયા અભય વર । સિદ્ધ સર્વદા સવ્ય કર ।
ગદા પદ્મ શંખ ચક્ર । ચાર હસ્તી આયુધે ॥૧૦॥
કાંસે કસિલા પીતાંબર । વિદ્યુલ્લતેસમ તેજ અપાર ।
કર્દળીસ્તંભાપરી સુંદર । ઉભય જંઘા દિસતાતી ॥૧૧॥
જેથે ભક્તજન સુખાવતી । જ્યાચ્યા દર્શને પતીત તરતી ।
જ્યાતે અહોરાત્ર ધ્યાતી । નારદાદિ ઋષિવર્ય ॥૧૨॥
જ્યાતે કમલા કરે ચુરીત । સંધ્યારાગા સમાન રક્ત ।
તળવે યોગ્ય ચિન્હે મંડિત । વર્ણિત વેદ શીણલે ॥૧૩॥
ચૌદા વિદ્યા ચૌસષ્ટ કલા । જ્યાતે વર્ણિત થકલ્યા સકળા ।
ઐશા ત્યા પરમ મંગલા । અલ્પમતી કેવિ વર્ણૂ ॥૧૪॥
નારદાદિ મુનીશ્વર । વ્યાસ વાલ્મિકાદિ કવિવર ।
લિહૂ ન શકલે મહિમાંવર । તેથે પામર મી કાય ॥૧૫॥
જો સકળ વિશ્વાચા જનિતા । સમુદ્રકન્યા જ્યાચી કાંતા ।
જો સર્વ કારણ કર્તા । ગ્રંથારંભી નમૂ તયા ॥૧૬॥
ત્યા મહાવિષ્ણૂચા અવતાર । ગજવદન શિવકુમાર ।
એકદંત ફરશધર । અગમ્ય લીલા જયાંચી ॥૧૭॥
જો સકળ વિદ્યાંચા સાગર । ચૌસષ્ટ કલાંચે માહેર ।
રિદ્ધિ સિદ્ધીચા દાતાર । ભક્ત પાલક દયાળૂ ॥૧૮॥
મંગલ કાર્યા કરિતા સ્મરણ । વિઘ્નેં જાતી નિરસોન ।
ભજકા હોઈ દિવ્ય જ્ઞાન । વેદાંતસાર કળે પાં ॥૧૯॥
સકલ કાર્યારંભી જાણા । કરિતી જ્યાચ્યા નામસ્મરણ ।
જ્યાચ્યા વરપ્રસાદે નાના । ગ્રંથરચના કરિતી કવી ॥૨૦॥
તયા મંગલાસી સાષ્ટાંગ નમન । કરૂની માગે વરદાન ।
સ્વામી ચરિત્ર સારામૃત પૂર્ણ । નિર્વિઘ્નપણે હોવો હે ॥૨૧॥
જિચા વરપ્રસાદ મિળતા । મૂઢ પંડિત હોતી તત્ત્વતા ।
સકળ કાવ્યાર્થ યેત હાતા । તી બ્રહ્મસુતા નમિયેલી ॥૨૨॥
મૂઢમતી તી અજ્ઞાન । કાવ્યાદિકાંચે નસે જ્ઞાન ।
માતે તૂ પ્રસન્ન હોવોન । ગ્રંથરચના કરવાવી ॥૨૩॥
જો અજ્ઞાનતિમિરનાશક । અવિદ્યાકાનનચ્છેદક ।
જો સદ્બુદ્ધીચા પ્રકાશક । વિદ્યાદાયક ગુરુવર્ય ॥૨૪॥
જ્યાચિયા કૃપેકરોન । સચ્છિષ્યા લાધે દિવ્યજ્ઞાન ।
તેણેચ જગી માનવપણ । યેતસે કી નિશ્ચયે ॥૨૫॥
તેવી અસતા માતાપિતર । તૈસેચિ શ્રેષ્ઠ ગુરુવર્ય ।
ચરણી ત્યાંચિયા નમસ્કાર । વારંવાર સાષ્ટાંગ ॥૨૬॥
મી મતિમંદ અજ્ઞ બાળ । ઘેતલી અસે થોર આળ ।
તી પુરવિણાર દયાળ । સદ્ગુરુરાજ આપણચી ॥૨૭॥
નવમાસ ઉદરી પાળિલે । પ્રસવવેદનાંતે સોશિલે ।
કૌતુકે કરૂની વાઢવિલે । રક્ષિયેલે આજવરી ॥૨૮॥
જનનીજનકા સમાન । અન્ય દૈવત આહે કોણ ।
વારંવાર સાષ્ટાંગ નમન । ચરણી તયાંચ્યા કરીતસે ॥૨૯॥
બ્રમ્હા વિષ્ણૂ મહેશ્વર । તિન્હી દેવાંચા અવતાર ।
લીલાવિગ્રહી અત્રિકુમાર । દત્તાત્રેય નમિયેલા ॥૩૦॥
તીન મુખે સહા હાત । ગળા પુષ્પમાળા શોભત ।
કર્ણી કુંડલે તેજ અમિત । વિદ્યુલ્લતેસમાન ॥૩૧॥
કામધેનૂ અસોનિ જવળી । હાતી ધરિલી અસે ઝોળી ।
જો પહાતા એકા સ્થળી । કોણાસહી દિસેના ॥૩૨॥
ચાર વેદ હોઉની શ્વાન । વસતી સમીપ રાત્રંદિન ।
જ્યાચે ત્રિભુવની ગમન । મનોવેગે જાત જો ॥૩૩॥
ત્યા પરબ્રમ્હાસી નમન । કરોનિ માગે વરદાન ।
સ્વામી ચરિત્ર સારામૃત પૂર્ણ । હોવો કૃપેને આપુલ્યા ॥૩૪॥
વાઢલા કલીચા પ્રતાપ । કરૂ લાગલે લોક પાપ ।
પાવલી ભૂમિ સંતાપ । ધર્મભ્રષ્ટ લોક બહૂ ॥૩૫॥
પહા કૈસે દૈવ વિચિત્ર । આર્યાવર્તી આર્યપુત્ર ।
વૈભવહીન ઝાલે અપાર । દારિદ્ર્ય, દુઃખે ભોગિતી ॥૩૬॥
શિથિલ ઝાલી ધર્મબંધને । નાસ્તિક ન માનિતી વેદવચને ।
દિવસેંદિવસ હોમહવને । કમી હોઊ લાગલી ॥૩૭॥
સુટલા ધર્માચા રાજાશ્રય । અધર્મપ્રવર્તકા નાહી ભય ।
ઉત્તરોત્તર નાસ્તિકમય । ભરતખંડ જાહલે ॥૩૮॥
નાના વિદ્યા કલા । અસ્તાલાગી ગેલ્યા સકલા ।
ઐહિક ભોગેચ્છા બળાવલ્યા । તેણે સુટલા પરમાર્થ ॥૩૯॥
ધર્મસંસ્થાપનાકારણે । યુગાયુગી અવતાર ઘેણે ।
નાનાવિધ વેષ નટણે । જગત્પતીચે કર્તવ્ય ॥૪૦॥
લોક બહુ ભ્રષ્ટ ઝાલે । સ્વધર્માતે વિસરલે ।
નાસ્તિકમતવાદી માતલે । આર્યધર્માવિરુદ્ધ ॥૪૧॥
મગ ઘેતસે અવતાર । પ્રત્યક્ષ જો કા અત્રિકુમાર ।
અક્કલકોટી સાચાર । પ્રસિદ્ધ ઝાલા સ્વામીરુપે ॥૪૨॥
કોઠે આણિ કોણત્યા કાળી । કોણ્યા જાતીત કોણત્યા કુળી ।
કોણ વર્ણાશ્રમ ધર્મ મુળી । કોણાસહી કળેના ॥૪૩॥
તે સ્વામી નામે મહાસિદ્ધ । અક્કલકોટી ઝાલે પ્રસિદ્ધ ।
ચમત્કાર દાવિલે નાનાવિધ । ભક્ત મનોરથ પુરવિલે ॥૪૪॥
ત્યાંસી સાષ્ટાંગ નમોની । કરી પ્રાર્થના કર જોડોની ।
આપુલા વિખ્યાત મહિમા જની । ગાવયાચે યોજિલે ॥૪૫॥
તુમચે ચરિત્ર મહાસાગર । પાવેન કૈસા પૈલતીર ।
પરિ આત્મસાર્થક કરાવયા સાચાર । મીન તેથે જાહલો ॥૪૬॥
કિંવા અફાટ ગગનાસમાન । અગાધ આપુલે મહિમાન ।
અલ્પમતી મી અજ્ઞાન । આક્રમણ કેવી કરૂ ॥૪૭॥
પિપીલિક મ્હણે ગિરીસી । ઉચલૂન ઘાલીન કાખેસી ।
કિંવા ખદ્યોત સૂર્યાસી । લોપવીન મ્હણે સ્વતેજે ॥૪૮॥
તૈસી અસે માઝી આળ । બાળ જાણૂની લડિવાળ ।
પુરવિતા તુ દયાળ । દીનબંધૂ યતિવર્યા ॥૪૯॥
કર્તા આણિ કરવિતા । તૂચિ એક સ્વામીનાથા ।
માઝિયા ઠાઈ વાર્તા । મીપણાચી નસેચી ॥૫૦॥
ઐસી ઐકુનિયા સ્તુતી । સંતોષલી સ્વામીરાજમૂર્તિ ।
કવિલાગી અભય દેતી । વરદહસ્તે કરોની ॥૫૧॥
ઉણે ન પડે ગ્રંથાંત । સફલ હોતીલ મનોરથ ।
પાહૂની આર્યજન સમસ્ત । સંતોષતીલ નિશ્ચયે ॥૫૨॥
ઐસી ઐકોનિ અભયવાણી । સંતોષ ઝાલા માઝિયા મની ।
યશસ્વી હોવોની લેખણી । ગ્રંથસમાપ્તીપ્રતિ હોવો ॥૫૩॥
આતાં નમૂ સાધુવૃંદ । જ્યાસી નાહી ભેદાભેદ ।
તે સ્વાત્મસુખી આનંદમય । સદોદિત રાહતી ॥૫૪॥
મગ નમિલે કવિશ્વર । જે શબ્દસૃષ્ટીચે ઈશ્વર ।
જ્યાંચી કાવ્યે સર્વત્ર । પ્રસિદ્ધ અસતી યા લોકી ॥૫૫॥
વ્યાસ વાલ્મિક મહાજ્ઞાની । બહુત ગ્રંથ રચિલે જ્યાંની ।
વારંવાર તયાંચ્યા ચરણી । નમન માઝે સાષ્ટાંગ ॥૫૬॥
કવિકુલમુકુટાવતંસ । નમિલે કવિ કાલિદાસ ।
જ્યાંચી નાટ્યરચના વિશેષ । પ્રિય જગી જાહલી ॥૫૭॥
શ્રીધર આણિ વામન । જ્યાંચી ગ્રંથરચના પાહોન ।
જ્ઞાતેહી ડોલવિતી માન । તયાંચે ચરણ નમિયેલે ॥૫૮॥
ઈશચરણી જડલે ચિત્ત । ઐસે તુકારામાદિક ભક્ત ।
ગ્રંથારંભી તયા નમિત । વરપ્રસાદાકારણે ॥૫૯॥
અહો તુમ્હી સંત જની । મજ દીનાવરી કૃપા કરોની ।
આપણ હૃદયસ્થ રાહોની । ગ્રંથરચના કરવાવી ॥૬૦॥
આતા કરૂ નમન । જે કા શ્રોતે વિલક્ષણ ।
મહાજ્ઞાની આણિ વિદ્વાન । શ્રવણી સાદર બૈસલે ॥૬૧॥
મહાપંડિત આણિ ચતુર । ઐસા શ્રોતૃસમાજ થોર ।
મતિમંદ મી ત્યાંચ્યાસમોર । આપલે કવિત્વ કેવી આણૂ ॥૬૨॥
પરી થોરાંચે લક્ષણ । એક મલા ઠાઉકે પૂર્ણ ।
કાહી અસતા સદ્ગુણ । આદર કરિતી તયાચા ॥૬૩॥
સંસ્કૃતાચા નસે ગંધ । મરાઠીહી ન યે શુદ્ધ ।
નાહી પઢલો શાસ્ત્રછંદ । કવિત્વશક્તી અંગી નસે ॥૬૪॥
પરી હે અમૃત જાણોની । આદર ધરાવા જી શ્રવણી ।
અસે માઝી અસંસ્કૃત વાણી । તિયેકડે ન પહાવે ॥૬૫॥
ન પાહતા જી અવગુણ । ગ્રાહ્ય તિતુકેચ ઘ્યાવે પૂર્ણ ।
એવઢી વિનંતી કર જોડોની । ચરણી આપુલ્યા કરીતસે ॥૬૬॥
સ્વામીંચ્યા લીલા બહુત । અસતી પ્રસિદ્ધ લોકાંત ।
ત્યા સર્વ વર્ણિતા ગ્રંથ । પસરેલ સમુદ્રસા ॥૬૭॥
ત્યા મહોદધીતુની પાહી । અમોલ મુક્તાફળે ઘેતલી કાહી ।
દ્યાવયા માન સૂજ્ઞાહી । અવમાન કાહી ન કરાવા ॥૬૮॥
કી હે ઉદ્યાન વિસ્તીર્ણ । તયામાજી પ્રવેશ કરોન ।
સુંદર કુસુમે નિવડોન । હાર ત્યાંચા ગુંફિલા ॥૬૯॥
કવિ હોવોનિયા માળી । ઘાલી શ્રોત્યાંચ્યા ગળી ।
ઉભા ઠાકોનિ બદ્ધાંજુળી । કરી પ્રાર્થના સપ્રેમે ॥૭૦॥
અહો યા પુષ્પાંચા સુવાસ । તૃપ્ત કરીલ આપુલે માનસ ।
હા સુગંધ નાવડે જયાસ । તેચિ પૂર્ણ અભાગી ॥૭૧॥
આતા અસોત હે બોલ । પુઢે કથા બહુ અમોલ ।
વદવિતા સ્વામી દયાળ । નિમિત્ત માત્ર વિષ્ણુકવિ ॥૭૨॥
વૈરાગ્ય પ્રત્યક્ષ શંકર । તેજે કૈસા સહસ્ત્રકર ।
દુષ્ટાં કેવળ સૂર્યપુત્ર । ભક્તાં માતેસમાન ॥૭૩॥
યતિરાજપદકલ્હાર । વિષ્ણુકવિ હોઊની ભ્રમર ।
જ્ઞાનમધુસ્તવ સાચાર । રુંચી તેથે ઘાલીતસે ॥૭૪॥
ઇતિ શ્રીસ્વામી ચરિત્ર સારામૃત । નાના પ્રાકૃત કથા સંમત ।
આદરે ભક્ત પરિસોત । પ્રથમોઽધ્યાય ગોડ હા ॥૭૫॥
॥ શ્રીસ્વામીચરણાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીમસ્તુ શુભંભવતી ॥

Explore More