॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
ધરોની શિશૂચા હાત । અક્ષરે પંડિત લિહવીત ।
તૈસે સ્વામીચરિત્રામૃત । સ્વામી સમર્થ વદવિતી ॥૧॥
તૈસે સ્વામીચરિત્રામૃત । સ્વામી સમર્થ વદવિતી ॥૧॥
મી કેવળ મતિમંદ । કેવી વર્ણૂ ચરિત્ર અગાધ ।
પરી માઝા હા છંદ । સ્વામી સમર્થ પુરવિતી ॥૨॥
પરી માઝા હા છંદ । સ્વામી સમર્થ પુરવિતી ॥૨॥
જ્યાંચ્યા વરપ્રસાદે કરૂન । મુઢા હોઈ શાસ્ત્રજ્ઞાન ।
ત્યા સમર્થાંચે ચરણ । વારંવાર નમિતસે ॥૩॥
ત્યા સમર્થાંચે ચરણ । વારંવાર નમિતસે ॥૩॥
કૃપાળૂ હોઊન સમર્થા । વદવાવે આપુલ્યા ચરિત્રા ।
શ્રવણે શ્રોતયાંચ્યા ચિત્તા । બ્રહ્માનંદ પ્રાપ્ત હોવો ॥૪॥
શ્રવણે શ્રોતયાંચ્યા ચિત્તા । બ્રહ્માનંદ પ્રાપ્ત હોવો ॥૪॥
સુરતરૂચી ઘેઊની સુમને । ત્યાસીચ અર્પાવી પ્રીતીને ।
ઝાલા ગ્રંથ સ્વામીકૃપેને । ત્યાંચ્યાચ પદી અર્પિજે ॥૫॥
ઝાલા ગ્રંથ સ્વામીકૃપેને । ત્યાંચ્યાચ પદી અર્પિજે ॥૫॥
માગીલ અધ્યાયાચ્યા અંતી । ચોળપ્પા વિનવી સ્વામીપ્રતી ।
કૃપા કરોની મજવરતી । બડોદ્યાપ્રતી ચલાવે ॥૬॥
કૃપા કરોની મજવરતી । બડોદ્યાપ્રતી ચલાવે ॥૬॥
ભાષણ ઐસે ઐકોની । સમર્થ બોલતી હસોની ।
મલ્હારરાવાચિયા મની । આમ્હાંવિષયી ભાવ નસે ॥૭॥
મલ્હારરાવાચિયા મની । આમ્હાંવિષયી ભાવ નસે ॥૭॥
મ્હણોની તયાચ્યા નગરાત । આમ્હા જાણે નવ્હે ઉચિત ।
અક્કલકોટ નગરાંત । આમ્હા રાહણે આવડે ॥૮॥
અક્કલકોટ નગરાંત । આમ્હા રાહણે આવડે ॥૮॥
ઐસી ઐકોનિયા વાણી । ચોળપ્પા ખિન્ન ઝાલા મની ।
ત્યાને સત્વર યેવોની । તાત્યાંપ્રતી સાંગિતલે ॥૯॥
ત્યાને સત્વર યેવોની । તાત્યાંપ્રતી સાંગિતલે ॥૯॥
ઐસા યત્ન વ્યર્થ ગેલા । તાત્યા મની ચિંતાવલા ।
આપણ આલો જ્યા કાર્યાલા । તે ન જાય સિદ્ધીસી ॥૧૦॥
આપણ આલો જ્યા કાર્યાલા । તે ન જાય સિદ્ધીસી ॥૧૦॥
પરી પહાવા યત્ન કરોની । ઐસા વિચાર કેલા મની ।
મગ કાય કેલે તાત્યાંની । અનુષ્ઠાન આરંભિલે ॥૧૧॥
મગ કાય કેલે તાત્યાંની । અનુષ્ઠાન આરંભિલે ॥૧૧॥
ઐસે નાના ઉપાય કેલે । પરી તે સર્વ વ્યર્થ ગેલે ।
કાર્ય સિદ્ધીસ ન ગેલે । ખિન્ન ઝાલે મુખ ત્યાંચે ॥૧૨॥
કાર્ય સિદ્ધીસ ન ગેલે । ખિન્ન ઝાલે મુખ ત્યાંચે ॥૧૨॥
ભક્તી નાહી અંતરી । દાંભિક સાધનાંતે કરી ।
તયાંતે સ્વામી નરહરી । પ્રસન્ન કૈસે હોતીલ ॥૧૩॥
તયાંતે સ્વામી નરહરી । પ્રસન્ન કૈસે હોતીલ ॥૧૩॥
તયાંની માજવિલી ઢોંગે । આણિ કેલી નાના સોંગે ।
ભક્તીવીણ હટયોગે । સ્વામીકૃપા ન હોય ॥૧૪॥
ભક્તીવીણ હટયોગે । સ્વામીકૃપા ન હોય ॥૧૪॥
મગ તાત્યાંની કાય કેલે । સપ્તાહાસી બ્રાહ્મણ બૈસવિલે ।
ગુરુચરિત્ર આરંભિલે । વ્હાવયાસી સ્વામીકૃપા ॥૧૫॥
ગુરુચરિત્ર આરંભિલે । વ્હાવયાસી સ્વામીકૃપા ॥૧૫॥
પરી તયાચ્યા વાડ્યાત । કધી ન ગેલે સમર્થ ।
તાત્યા ઝાલા વ્યગ્રચિત્ત । કાહી ઉપાય સુચેના ॥૧૬॥
તાત્યા ઝાલા વ્યગ્રચિત્ત । કાહી ઉપાય સુચેના ॥૧૬॥
મલ્હારરાવ નૃપાને । પાઠવિલે જ્યા કાર્યાકારણે ।
તે આપુલ્યા હાતૂન હોણે । અશક્ય અસે વાટતે ॥૧૭॥
તે આપુલ્યા હાતૂન હોણે । અશક્ય અસે વાટતે ॥૧૭॥
આતા જાઊની બડોદ્યાસી । કાય સાંગાવે રાજયાસી ।
આમિ સકળ જનાંસી । તોંડ કૈસે દાખવાવે ॥૧૮॥
આમિ સકળ જનાંસી । તોંડ કૈસે દાખવાવે ॥૧૮॥
ઐશા ઉપાયે કરોન । ન હોતી સ્વામી પ્રસન્ન ।
આતા એક યુક્તિ યોજૂન । ન્યાવે પળવોન યતીસી ॥૧૯॥
આતા એક યુક્તિ યોજૂન । ન્યાવે પળવોન યતીસી ॥૧૯॥
સ્વામી કેવળ ઈશ્વરમૂર્તી । હે નેણે તો મંદમતી ।
મ્હણૂની યોજિલી કપટયુક્તી । પરી તે સિદ્ધીતે ન જાય ॥૨૦॥
મ્હણૂની યોજિલી કપટયુક્તી । પરી તે સિદ્ધીતે ન જાય ॥૨૦॥
અસો કોણે એકે દિવશી । સાધોની યોગ્ય સમયાસી ।
મેણ્યાત ઘાલોની સ્વામીસી । તાત્યાસાહેબ નિઘાલે ॥૨૧॥
મેણ્યાત ઘાલોની સ્વામીસી । તાત્યાસાહેબ નિઘાલે ॥૨૧॥
કડબગાંવચા માર્ગ ધરિલા । અર્ધમાર્ગી મેણા આલા ।
અંતરસાક્ષી સમર્થાંલા । ગોષ્ટ વિદિત જાહલી ॥૨૨॥
અંતરસાક્ષી સમર્થાંલા । ગોષ્ટ વિદિત જાહલી ॥૨૨॥
મેણ્યાતૂન ઉતરલે । માગુતી અક્કલકોટી આલે ।
ઐસે બહુત વેળા ઘડલે । હાહી ઉપાય ખુંટલા ॥૨૩॥
ઐસે બહુત વેળા ઘડલે । હાહી ઉપાય ખુંટલા ॥૨૩॥
મગ પુઢે રાજવાડ્યાંત । જાઊનિયા રાહિલે સમર્થ ।
તેવ્હા ઉપાય ખુંટત । ટેકિલે હાત તાત્યાંની ॥૨૪॥
તેવ્હા ઉપાય ખુંટત । ટેકિલે હાત તાત્યાંની ॥૨૪॥
યા પ્રકારે યત્ન કેલે । પરી તિતુકે વ્યર્થ ગેલે ।
વ્યર્થ દિવસ ગમાવિલે । દ્રવ્ય વેચિલે વ્યર્થચી ॥૨૫॥
વ્યર્થ દિવસ ગમાવિલે । દ્રવ્ય વેચિલે વ્યર્થચી ॥૨૫॥
મગ અપયશાતે ઘેવોની । બડોદ્યાસી આલે પરતોની ।
સમર્થકૃપા ભક્તીવાચોની । અન્ય ઉપાયે ન હોય ॥૨૬॥
સમર્થકૃપા ભક્તીવાચોની । અન્ય ઉપાયે ન હોય ॥૨૬॥
પરી મલ્હારરાવ નૃપતી । પ્રયત્ન આરંભિતી પુઢતી ।
સર્વત્રાંસી વિચારીતી । કોણ જાતો સ્વામીંકડે ॥૨૭॥
સર્વત્રાંસી વિચારીતી । કોણ જાતો સ્વામીંકડે ॥૨૭॥
તેવ્હી મરાઠા ઉમરાવ । નૃપકાર્યાચી ધરુની હાવ ।
આપણ પુઢે જાહલા ॥૨૮॥
આપણ પુઢે જાહલા ॥૨૮॥
સ્વામીકારણે વસ્ત્રે ભૂષણે । ધન આણિ અમોલ રત્ને ।
દેઊની ત્યાજવળી નૃપાને । આજ્ઞા દિધલી જાવયા ॥૨૯॥
દેઊની ત્યાજવળી નૃપાને । આજ્ઞા દિધલી જાવયા ॥૨૯॥
તો યેવોની અક્કલકોટી । ઘેતલી સમર્થાંચી ભેટી ।
વસ્ત્રે અલંકાર સુવર્ણતાટી । સ્વામીપુઢે ઠેવિત ॥૩૦॥
વસ્ત્રે અલંકાર સુવર્ણતાટી । સ્વામીપુઢે ઠેવિત ॥૩૦॥
તી પાહૂન સમર્થાલા । તેવ્હા અનિવાર ક્રોધ આલા ।
યશવંતા પાહોની ડોળા । કાય તેવ્હા બોલલે ॥૩૧॥
યશવંતા પાહોની ડોળા । કાય તેવ્હા બોલલે ॥૩૧॥
અરે બેડી આણોની । સત્વર ઠોકા યાચે ચરણી ।
ઐસે ત્રિવાર મોઠ્યાંની । સમર્થ ક્રોધે બોલલે ॥૩૨॥
ઐસે ત્રિવાર મોઠ્યાંની । સમર્થ ક્રોધે બોલલે ॥૩૨॥
ક્રોધ મુદ્રા પાહોની । યશવંતરાવ ભ્યાલા મની ।
પળાલે તોંડચે પાણી । લટલટા કાપૂ લાગલા ॥૩૩॥
પળાલે તોંડચે પાણી । લટલટા કાપૂ લાગલા ॥૩૩॥
મગ થોડ્યાચ દિવશી । આજ્ઞા આલી યશવંતાસી ।
સત્વર યાવે બડોદ્યાસી । તેથીલ કાર્યાસી સોડોની ॥૩૪॥
સત્વર યાવે બડોદ્યાસી । તેથીલ કાર્યાસી સોડોની ॥૩૪॥
સાહેબા વિષપ્રયોગ કેલા । મલ્હારરાવાવરી આળ આલા ।
ત્યા કૃત્યામાજી યશવંતાલા । ગુન્હેગાર લેખિલે ॥૩૫॥
ત્યા કૃત્યામાજી યશવંતાલા । ગુન્હેગાર લેખિલે ॥૩૫॥
હાતી પાયી બેડી પડલી । સ્વામીવચનાચી પ્રચિતા આલી ।
અઘટિત લીલા દાવિલી । ખ્યાતી ઝાલી સર્વત્ર ॥૩૬॥
અઘટિત લીલા દાવિલી । ખ્યાતી ઝાલી સર્વત્ર ॥૩૬॥
સમર્થાંચી અવકૃપા જયાવરી । ત્યાચ્યા કષ્ટ હોતી શરીરી ।
કૃપા હોય જયાવરી । તયા સર્વાનંદ પ્રાપ્ત હોય ॥૩૭॥
કૃપા હોય જયાવરી । તયા સર્વાનંદ પ્રાપ્ત હોય ॥૩૭॥
મહાસમર્થા ભક્તપાલકા । અનાદિસિદ્ધા જગન્નાયકા ।
નિશિદિની શંકર સખા । વિષ્ણૂચિયા મની વસે ॥૩૮॥
નિશિદિની શંકર સખા । વિષ્ણૂચિયા મની વસે ॥૩૮॥
ઇતિ શ્રી સ્વામી ચરિત્ર સારામૃત । નાના પ્રાકૃત કથા સંમત ।
સદા ભક્ત પરિસોત । ષષ્ઠોધ્યાય ગોડ હા ॥૩૯॥
સદા ભક્ત પરિસોત । ષષ્ઠોધ્યાય ગોડ હા ॥૩૯॥
॥ શ્રીસ્વામીચરણાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીમસ્તુ શુભંભવતી ॥