উদ্ধৱগীতা - ষষ্ঠোঽধ্যাযঃ

অথ ষষ্ঠোঽধ্যাযঃ ।
শ্ৰীশুকঃ উৱাচ।

অথ ব্ৰহ্মা আত্মজৈঃ দেৱৈঃ প্ৰজেশৈঃ আৱৃতঃ অভ্যগাত্ ।
ভৱঃ চ ভূতভৱ্যীশঃ যযৌ ভূতগণৈঃ ৱৃতঃ ॥ 1 ॥

ইন্দ্ৰঃ মৰুদ্ভিঃ ভগৱান্ আদিত্যাঃ ৱসৱঃ অশ্ৱিনৌ ।
ঋভৱঃ অঙ্গিৰসঃ ৰুদ্ৰাঃ ৱিশ্ৱে সাধ্যাঃ চ দেৱতাঃ ॥ 2॥

গন্ধৰ্ৱাপ্সৰসঃ নাগাঃ সিদ্ধচাৰণগুহ্যকাঃ ।
ঋষযঃ পিতৰঃ চ এৱ সৱিদ্যাধৰকিন্নৰাঃ ॥ 3॥

দ্ৱাৰকাং উপসঞ্জগ্মুঃ সৰ্ৱে কৃষ্ণাদিদৃক্ষৱঃ ।
ৱপুষা যেন ভগৱান্ নৰলোকমনোৰমঃ ।
যশঃ ৱিতেনে লোকেষু সৰ্ৱলোকমলাপহম্ ॥ 4॥

তস্যাং ৱিভ্ৰাজমানাযাং সমৃদ্ধাযাং মহৰ্ধিভিঃ ।
ৱ্যচক্ষত অৱিতৃপ্তাক্ষাঃ কৃষ্ণং অদ্ভুতদৰ্শনম্ ॥
5॥

স্ৱৰ্গৌদ্যানৌঅপগৈঃ মাল্যৈঃ ছাদযন্তঃ যদু উত্তমম্ ।
গীৰ্ভিঃ চিত্ৰপদাৰ্থাভিঃ তুষ্টুৱুঃ জগত্ ঈশ্ৱৰম্ ॥6॥

দেৱাঃ ঊচুঃ ।
নতাঃ স্ম তে নাথ পদাৰৱিন্দং
বুদ্ধীন্দ্ৰিযপ্ৰাণমনোৱচোভিঃ ।
যত্ চিন্ত্যতে অন্তৰ্হৃদি ভাৱযুক্তৈঃ
মুমুক্ষুভিঃ কৰ্মময ঊৰুপাশাত্ ॥ 7॥

ত্ৱং মাযযা ত্ৰিগুণযা আত্মনি দুৰ্ৱিভাৱ্যং
ৱ্যক্তং সৃজসি অৱসি লুম্পসি তত্ গুণস্থঃ ।
ন এতৈঃ ভৱান্ অজিত কৰ্মভিঃ অজ্যতে ৱৈ
যত্ স্ৱে সুখে অৱ্যৱহিতে অভিৰতঃ অনৱদ্যঃ ॥ 8॥

শুদ্ধিঃ নৃণাং ন তু তথা ঈড্য দুৰাশযানাং
ৱিদ্যাশ্ৰুতাধ্যযনদানতপক্ৰিযাভিঃ ।
সত্ত্ৱাত্মনাং ঋষভ তে যশসি প্ৰৱৃদ্ধ
সত্ শ্ৰদ্ধযা শ্ৰৱণসম্ভৃতযা যথা স্যাত্ ॥ 9॥

স্যাত্ নঃ তৱ অঙ্ঘ্ৰিঃ অশুভাশযধূমকেতুঃ
ক্ষেমায যঃ মুনিভিঃ আৰ্দ্ৰহৃদৌহ্যমানঃ ।
যঃ সাত্ৱতৈঃ সমৱিভূতযঃ আত্মৱদ্ভিঃ
ৱ্যূহে অৰ্চিতঃ সৱনশঃ স্ৱঃ অতিক্ৰমায ॥ 10॥

যঃ চিন্ত্যতে প্ৰযতপাণিভিঃ অধ্ৱৰাগ্নৌ
ত্ৰয্যা নিৰুক্তৱিধিনা ঈশ হৱিঃ গৃহীত্ৱা ।
অধ্যাত্মযোগঃ উত যোগিভিঃ আত্মমাযাং
জিজ্ঞাসুভিঃ পৰমভাগৱতৈঃ পৰীষ্টঃ ॥ 11॥

পৰ্যুষ্টযা তৱ ৱিভো ৱনমালযা ইযং
সংস্পৰ্ধিনী ভগৱতী প্ৰতিপত্নিৱত্ শ্ৰীঃ ।
যঃ সুপ্ৰণীতং অমুযাৰ্হণং আদত্ অন্নঃ
ভূযাত্ সদা অঙ্ঘ্ৰিঃ অশুভাশযধূমকেতুঃ ॥ 12॥

কেতুঃ ত্ৰিৱিক্ৰমযুতঃ ত্ৰিপত্ পতাকঃ
যঃ তে ভযাভযকৰঃ অসুৰদেৱচম্ৱোঃ ।
স্ৱৰ্গায সাধুষু খলু এষু ইতৰায ভূমন্
পাদঃ পুনাতু ভগৱন্ ভজতাং অধং নঃ ॥ 13॥

নস্যোতগাৱঃ ইৱ যস্য ৱশে ভৱন্তি
ব্ৰহ্মাদযঃ অনুভৃতঃ মিথুৰৰ্দ্যমানাঃ ।
কালস্য তে প্ৰকৃতিপূৰুষযোঃ পৰস্য
শং নঃ তনোতু চৰণঃ পুৰুষোত্তমস্য ॥ 14॥

অস্য অসি হেতুঃ উদযস্থিতিসংযমানাং
অৱ্যক্তজীৱমহতাং অপি কালং আহুঃ ।
সঃ অযং ত্ৰিণাভিঃ অখিল অপচযে প্ৰৱৃত্তঃ
কালঃ গভীৰৰযঃ উত্তমপূৰুষঃ ত্ৱম্ ॥ 15॥

ত্ৱত্তঃ পুমান্ সমধিগম্য যযা স্ৱৱীৰ্য
ধত্তে মহান্তং ইৱ গৰ্ভং অমোঘৱীৰ্যঃ ।
সঃ অযং তযা অনুগতঃ আত্মনঃ আণ্ডকোশং
হৈমং সসৰ্জ বহিঃ আৱৰণৈঃ উপেতম্ ॥ 16॥

তত্তস্থুষঃ চ জগতঃ চ ভৱান্ অধীশঃ
যত্ মাযযা উত্থগুণৱিক্ৰিযযা উপনীতান্ ।
অৰ্থান্ জুষন্ অপি হৃষীকপতে ন লিপ্তঃ
যে অন্যে স্ৱতঃ পৰিহৃতাত্ অপি বিভ্যতি স্ম ॥ 17॥

স্মাযা অৱলোকলৱদৰ্শিতভাৱহাৰি
ভ্ৰূমণ্ডলপ্ৰহিতসৌৰতমন্ত্ৰশৌণ্ডৈঃ ।
পত্ন্যঃ তু ষোডশসহস্ৰং অনঙ্গবাণৈঃ
যস্য ইন্দ্ৰিযং ৱিমথিতুং কৰণৈঃ ৱিভ্ৱ্যঃ ॥ 18॥

ৱিভ্ৱ্যঃ তৱ অমৃতকথা উদৱহাঃ ত্ৰিলোক্যাঃ
পাদৌ অনেজসৰিতঃ শমলানি হন্তুম্ ।
আনুশ্ৰৱং শ্ৰুতিভিঃ অঙ্ঘ্ৰিজং অঙ্গসঙ্গৈঃ
তীৰ্থদ্ৱযং শুচিষদস্তঃ উপস্পৃশন্তি ॥ 19॥

বাদৰাযণিঃ উৱাচ।
ইতি অভিষ্টূয ৱিবুধৈঃ সেশঃ শতধৃতিঃ হৰিম্ ।
অভ্যভাষত গোৱিন্দং প্ৰণম্য অম্বৰং আশ্ৰিতঃ ॥ 20॥

ব্ৰহ্ম উৱাচ।
ভূমেঃ ভাৰ অৱতাৰায পুৰা ৱিজ্ঞাপিতঃ প্ৰভো ।
ত্ৱং অস্মাভিঃ অশেষাত্মন্ তত্ তথা এৱ উপপাদিতম্ ॥ 21॥

ধৰ্মঃ চ স্থাপিতঃ সত্সু সত্যসন্ধেষু ৱৈ ত্ৱযা ।
কীৰ্তিঃ চ দিক্ষু ৱিক্ষিপ্তা সৰ্ৱলোকমলাপহা ॥ 22॥

অৱতীৰ্য যদোঃ ৱংশে বিভ্ৰত্ ৰূপং অনুত্তমম্ ।
কৰ্মাণি উদ্দামৱৃত্তানি হিতায জগতঃ অকৃথাঃ ॥ 23॥

যানি তে চৰিতানি ঈশ মনুষ্যাঃ সাধৱঃ কলৌ ।
শঋণ্ৱন্তঃ কীৰ্তযন্তঃ চ তৰিষ্যন্তি অঞ্জসা তমঃ ॥ 24॥

যদুৱংশে অৱতীৰ্ণস্য ভৱতঃ পুৰুষোত্তম ।
শৰত্ শতং ৱ্যতীযায পঞ্চৱিংশ অধিকং প্ৰভোঃ ॥ 25॥

ন অধুনা তে অখিল আধাৰ দেৱকাৰ্য অৱশেষিতম্ ।
কুলং চ ৱিপ্ৰশাপেন নষ্টপ্ৰাযং অভূত্ ইদম্ ॥ 26॥

ততঃ স্ৱধাম পৰমং ৱিশস্ৱ যদি মন্যসে ।
সলোকান্ লোকপালান্ নঃ পাহি ৱৈকুণ্ঠকিঙ্কৰান্ ॥ 27॥

শ্ৰী ভগৱান্ উৱাচ।
অৱধাৰিতং এতত্ মে যদাত্থ ৱিবুধেশ্ৱৰ ।
কৃতং ৱঃ কাৰ্যং অখিলং ভূমেঃ ভাৰঃ অৱতাৰিতঃ ॥ 28॥

তত্ ইদং যাদৱকুলং ৱীৰ্যশৌৰ্যশ্ৰিযোদ্ধতম্ ।
লোকং জিঘৃক্ষত্ ৰুদ্ধং মে ৱেলযা ইৱ মহাৰ্ণৱঃ ॥ 29॥

যদি অসংহৃত্য দৃপ্তানাং যদুনাং ৱিপুলং কুলম্ ।
গন্তাস্মি অনেন লোকঃ অযং উদ্ৱেলেন ৱিনঙ্ক্ষ্যতি ॥ 30॥

ইদানীং নাশঃ আৰব্ধঃ কুলস্য দ্ৱিজশাপতঃ ।
যাস্যামি ভৱনং ব্ৰহ্মন্ ন এতত্ অন্তে তৱ আনঘ ॥ 31॥

শ্ৰী শুকঃ উৱাচ।
ইতি উক্তঃ লোকনাথেন স্ৱযম্ভূঃ প্ৰণিপত্য তম্ ।
সহ দেৱগণৈঃ দেৱঃ স্ৱধাম সমপদ্যত ॥ 32॥

অথ তস্যাং মহোত্পাতান্ দ্ৱাৰৱত্যাং সমুত্থিতান্ ।
ৱিলোক্য ভগৱান্ আহ যদুৱৃদ্ধান্ সমাগতান্ ॥ 33॥

শ্ৰী ভগৱান্ উৱাচ।
এতে ৱৈ সুমহোত্পাতাঃ ৱ্যুত্তিষ্ঠন্তি ইহ সৰ্ৱতঃ ।
শাপঃ চ নঃ কুলস্য আসীত্ ব্ৰাহ্মণেভ্যঃ দুৰত্যযঃ ॥ 34॥

ন ৱস্তৱ্যং ইহ অস্মাভিঃ জিজীৱিষুভিঃ আৰ্যকাঃ ।
প্ৰভাসং সুমহত্ পুণ্যং যাস্যামঃ অদ্য এৱ মা চিৰম্ ॥ 35॥

যত্ৰ স্নাত্ৱা দক্ষশাপাত্ গৃহীতঃ যক্ষ্মণৌডুৰাট্ ।
ৱিমুক্তঃ কিল্বিষাত্ সদ্যঃ ভেজে ভূযঃ কলোদযম্ ॥ 36॥

ৱযং চ তস্মিন্ আপ্লুত্য তৰ্পযিত্ৱা পিতৄন্সুৰান্ ।
ভোজযিত্ৱা উশিজঃ ৱিপ্ৰান্ নানাগুণৱতা অন্ধসা ॥ 37॥

তেষু দানানি পাত্ৰেষু শ্ৰদ্ধযা উপ্ত্ৱা মহান্তি ৱৈ ।
ৱৃজিনানি তৰিষ্যামঃ দানৈঃ নৌভিঃ ইৱ অৰ্ণৱম্ ॥ 38॥

শ্ৰী শুকঃ উৱাচ।
এৱং ভগৱতা আদিষ্টাঃ যাদৱাঃ কুলনন্দন ।
গন্তুং কৃতধিযঃ তীৰ্থং স্যন্দনান্ সমযূযুজন্ ॥ 39॥

তত্ নিৰীক্ষ্য উদ্ধৱঃ ৰাজন্ শ্ৰুত্ৱা ভগৱতা উদিতম্ ।
দৃষ্ট্ৱা অৰিষ্টানি ঘোৰাণি নিত্যং কৃষ্ণং অনুৱ্ৰতঃ ॥ 40॥

ৱিৱিক্তঃ উপসঙ্গম্য জগতাং ঈশ্ৱৰেশ্ৱৰম্ ।
প্ৰণম্য শিৰসা পাদৌ প্ৰাঞ্জলিঃ তং অভাষত ॥ 41॥

উদ্ধৱঃ উৱাচ।
দেৱদেৱেশ যোগেশ পুণ্যশ্ৰৱণকীৰ্তন ।
সংহৃত্য এতত্ কুলং নূনং লোকং সন্ত্যক্ষ্যতে ভৱান্ ।
ৱিপ্ৰশাপং সমৰ্থঃ অপি প্ৰত্যহন্ ন যদি ঈশ্ৱৰঃ ॥ 42॥

ন অহং তৱ অঙ্ঘ্ৰিকমলং ক্ষণাৰ্ধং অপি কেশৱ ।
ত্যক্তুং সমুত্সহে নাথ স্ৱধাম নয মাং অপি ॥ 43॥

তৱ ৱিক্ৰীডিতং কৃষ্ণ নৃণাং পৰমমঙ্গলম্ ।
কৰ্ণপীযূষং আস্ৱাদ্য ত্যজতি অন্যস্পৃহাং জনঃ ॥ 44॥

শয্যাসনাটনস্থানস্নানক্ৰীডাশনাদিষু ।
কথং ত্ৱাং প্ৰিযং আত্মানং ৱযং ভক্তাঃ ত্যজেমহি ॥ 45॥

ত্ৱযা উপভুক্তস্ৰক্গন্ধৱাসঃ অলঙ্কাৰচৰ্চিতাঃ ।
উচ্ছিষ্টভোজিনঃ দাসাঃ তৱ মাযাং জযেমহি ॥ 46॥

ৱাতাশনাঃ যঃ ঋষযঃ শ্ৰমণা ঊৰ্ধ্ৱমন্থিনঃ ।
ব্ৰহ্মাখ্যং ধাম তে যান্তি শান্তাঃ সন্ন্যাসিনঃ অমলাঃ ॥
47॥

ৱযং তু ইহ মহাযোগিন্ ভ্ৰমন্তঃ কৰ্মৱৰ্ত্মসু ।
ত্ৱত্ ৱাৰ্তযা তৰিষ্যামঃ তাৱকৈঃ দুস্তৰং তমঃ ॥ 48॥

স্মৰন্তঃ কীৰ্তযন্তঃ তে কৃতানি গদিতানি চ ।
গতিউত্স্মিতীক্ষণক্ষ্ৱেলি যত্ নৃলোকৱিডম্বনম্ ॥ 49॥

শ্ৰী শুকঃ উৱাচ।
এৱং ৱিজ্ঞাপিতঃ ৰাজন্ ভগৱান্ দেৱকীসুতঃ ।
একান্তিনং প্ৰিযং ভৃত্যং উদ্ধৱং সমভাষত ॥ 50॥