உத்தவகீதா - ஷஷ்டோऽத்யாயஃ

பவஃ ச பூதபவ்யீஶஃ யயௌ பூதகணைஃ வ்ரு'தஃ ॥ 1॥

இந்த்ரஃ மருத்பிஃ பகவாந் ஆதித்யாஃ வஸவஃ அஶ்விநௌ ।
ரு'பவஃ அங்கிரஸஃ ருத்ராஃ விஶ்வே ஸாத்யாஃ ச தேவதாஃ ॥ 2॥

கந்தர்வாப்ஸரஸஃ நாகாஃ ஸித்தசாரணகுஹ்யகாஃ ।
ரு'ஷயஃ பிதரஃ ச ஏவ ஸவித்யாதரகிந்நராஃ ॥ 3॥

த்வாரகாம் உபஸஞ்ஜக்முஃ ஸர்வே க்ரு'ஷ்ணாதித்ரு'க்ஷவஃ ।
வபுஷா யேந பகவாந் நரலோகமநோரமஃ ।
யஶஃ விதேநே லோகேஷு ஸர்வலோகமலாபஹம் ॥ 4॥

தஸ்யாம் விப்ராஜமாநாயாம் ஸம்ரு'த்தாயாம் மஹர்திபிஃ ।
வ்யசக்ஷத அவித்ரு'ப்தாக்ஷாஃ க்ரு'ஷ்ணம் அத்புததர்ஶநம் ॥
5॥

ஸ்வர்கௌத்யாநௌஅபகைஃ மால்யைஃ சாதயந்தஃ யது உத்தமம் ।
கீர்பிஃ சித்ரபதார்தாபிஃ துஷ்டுவுஃ ஜகத் ஈஶ்வரம் ॥6॥

தேவாஃ ஊசுஃ ।
நதாஃ ஸ்ம தே நாத பதாரவிந்தம்
புத்தீந்த்ரியப்ராணமநோவசோபிஃ ।
யத் சிந்த்யதே அந்தர்ஹ்ரு'தி பாவயுக்தைஃ
முமுக்ஷுபிஃ கர்மமய ஊருபாஶாத் ॥ 7॥

த்வம் மாயயா த்ரிகுணயா ஆத்மநி துர்விபாவ்யம்
வ்யக்தம் ஸ்ரு'ஜஸி அவஸி லும்பஸி தத் குணஸ்தஃ ।
ந ஏதைஃ பவாந் அஜித கர்மபிஃ அஜ்யதே வை
யத் ஸ்வே ஸுகே அவ்யவஹிதே அபிரதஃ அநவத்யஃ ॥ 8॥

ஶுத்திஃ ந்ரு'ணாம் ந து ததா ஈட்ய துராஶயாநாம்
வித்யாஶ்ருதாத்யயநதாநதபக்ரியாபிஃ ।
ஸத்த்வாத்மநாம் ரு'ஷப தே யஶஸி ப்ரவ்ரு'த்த
ஸத் ஶ்ரத்தயா ஶ்ரவணஸம்ப்ரு'தயா யதா ஸ்யாத் ॥ 9॥

ஸ்யாத் நஃ தவ அங்க்ரிஃ அஶுபாஶயதூமகேதுஃ
க்ஷேமாய யஃ முநிபிஃ ஆர்த்ரஹ்ரு'தௌஹ்யமாநஃ ।
யஃ ஸாத்வதைஃ ஸமவிபூதயஃ ஆத்மவத்பிஃ
வ்யூஹே அர்சிதஃ ஸவநஶஃ ஸ்வஃ அதிக்ரமாய ॥ 10॥

யஃ சிந்த்யதே ப்ரயதபாணிபிஃ அத்வராக்நௌ
த்ரய்யா நிருக்தவிதிநா ஈஶ ஹவிஃ க்ரு'ஹீத்வா ।
அத்யாத்மயோகஃ உத யோகிபிஃ ஆத்மமாயாம்
ஜிஜ்ஞாஸுபிஃ பரமபாகவதைஃ பரீஷ்டஃ ॥ 11॥

பர்யுஷ்டயா தவ விபோ வநமாலயா இயம்
ஸம்ஸ்பர்திநீ பகவதீ ப்ரதிபத்நிவத் ஶ்ரீஃ ।
யஃ ஸுப்ரணீதம் அமுயார்ஹணம் ஆதத் அந்நஃ
பூயாத் ஸதா அங்க்ரிஃ அஶுபாஶயதூமகேதுஃ ॥ 12॥

கேதுஃ த்ரிவிக்ரமயுதஃ த்ரிபத் பதாகஃ
யஃ தே பயாபயகரஃ அஸுரதேவசம்வோஃ ।
ஸ்வர்காய ஸாதுஷு கலு ஏஷு இதராய பூமந்
பாதஃ புநாது பகவந் பஜதாம் அதம் நஃ ॥ 13॥

நஸ்யோதகாவஃ இவ யஸ்ய வஶே பவந்தி
ப்ரஹ்மாதயஃ அநுப்ரு'தஃ மிதுரர்த்யமாநாஃ ।
காலஸ்ய தே ப்ரக்ரு'திபூருஷயோஃ பரஸ்ய
ஶம் நஃ தநோது சரணஃ புருஷோத்தமஸ்ய ॥ 14॥

அஸ்ய அஸி ஹேதுஃ உதயஸ்திதிஸம்யமாநாம்
அவ்யக்தஜீவமஹதாம் அபி காலம் ஆஹுஃ ।
ஸஃ அயம் த்ரிணாபிஃ அகில அபசயே ப்ரவ்ரு'த்தஃ
காலஃ கபீரரயஃ உத்தமபூருஷஃ த்வம் ॥ 15॥

த்வத்தஃ புமாந் ஸமதிகம்ய யயா ஸ்வவீர்ய
தத்தே மஹாந்தம் இவ கர்பம் அமோகவீர்யஃ ।
ஸஃ அயம் தயா அநுகதஃ ஆத்மநஃ ஆண்டகோஶம்
ஹைமம் ஸஸர்ஜ பஹிஃ ஆவரணைஃ உபேதம் ॥ 16॥

தத்தஸ்துஷஃ ச ஜகதஃ ச பவாந் அதீஶஃ
யத் மாயயா உத்தகுணவிக்ரியயா உபநீதாந் ।
அர்தாந் ஜுஷந் அபி ஹ்ரு'ஷீகபதே ந லிப்தஃ
யே அந்யே ஸ்வதஃ பரிஹ்ரு'தாத் அபி பிப்யதி ஸ்ம ॥ 17॥

ஸ்மாயா அவலோகலவதர்ஶிதபாவஹாரி
ப்ரூமண்டலப்ரஹிதஸௌரதமந்த்ரஶௌண்டைஃ ।
பத்ந்யஃ து ஷோடஶஸஹஸ்ரம் அநங்கபாணைஃ
யஸ்ய இந்த்ரியம் விமதிதும் கரணைஃ விப்வ்யஃ ॥ 18॥

விப்வ்யஃ தவ அம்ரு'தகதா உதவஹாஃ த்ரிலோக்யாஃ
பாதௌ அநேஜஸரிதஃ ஶமலாநி ஹந்தும் ।
ஆநுஶ்ரவம் ஶ்ருதிபிஃ அங்க்ரிஜம் அங்கஸங்கைஃ
தீர்தத்வயம் ஶுசிஷதஸ்தஃ உபஸ்ப்ரு'ஶந்தி ॥ 19॥

பாதராயணிஃ உவாச।
இதி அபிஷ்டூய விபுதைஃ ஸேஶஃ ஶதத்ரு'திஃ ஹரிம் ।
அப்யபாஷத கோவிந்தம் ப்ரணம்ய அம்பரம் ஆஶ்ரிதஃ ॥ 20॥

ப்ரஹ்ம உவாச।
பூமேஃ பார அவதாராய புரா விஜ்ஞாபிதஃ ப்ரபோ ।
த்வம் அஸ்மாபிஃ அஶேஷாத்மந் தத் ததா ஏவ உபபாதிதம் ॥ 21॥

தர்மஃ ச ஸ்தாபிதஃ ஸத்ஸு ஸத்யஸந்தேஷு வை த்வயா ।
கீர்திஃ ச திக்ஷு விக்ஷிப்தா ஸர்வலோகமலாபஹா ॥ 22॥

அவதீர்ய யதோஃ வம்ஶே பிப்ரத் ரூபம் அநுத்தமம் ।
கர்மாணி உத்தாமவ்ரு'த்தாநி ஹிதாய ஜகதஃ அக்ரு'தாஃ ॥ 23॥

யாநி தே சரிதாநி ஈஶ மநுஷ்யாஃ ஸாதவஃ கலௌ ।
ஶ‍ரு'ண்வந்தஃ கீர்தயந்தஃ ச தரிஷ்யந்தி அஞ்ஜஸா தமஃ ॥ 24॥

யதுவம்ஶே அவதீர்ணஸ்ய பவதஃ புருஷோத்தம ।
ஶரத் ஶதம் வ்யதீயாய பஞ்சவிம்ஶ அதிகம் ப்ரபோஃ ॥ 25॥

ந அதுநா தே அகில ஆதார தேவகார்ய அவஶேஷிதம் ।
குலம் ச விப்ரஶாபேந நஷ்டப்ராயம் அபூத் இதம் ॥ 26॥

ததஃ ஸ்வதாம பரமம் விஶஸ்வ யதி மந்யஸே ।
ஸலோகாந் லோகபாலாந் நஃ பாஹி வைகுண்டகிங்கராந் ॥ 27॥

ஶ்ரீ பகவாந் உவாச।
அவதாரிதம் ஏதத் மே யதாத்த விபுதேஶ்வர ।
க்ரு'தம் வஃ கார்யம் அகிலம் பூமேஃ பாரஃ அவதாரிதஃ ॥ 28॥

தத் இதம் யாதவகுலம் வீர்யஶௌர்யஶ்ரியோத்ததம் ।
லோகம் ஜிக்ரு'க்ஷத் ருத்தம் மே வேலயா இவ மஹார்ணவஃ ॥ 29॥

யதி அஸம்ஹ்ரு'த்ய த்ரு'ப்தாநாம் யதுநாம் விபுலம் குலம் ।
கந்தாஸ்மி அநேந லோகஃ அயம் உத்வேலேந விநங்க்ஷ்யதி ॥ 30॥

இதாநீம் நாஶஃ ஆரப்தஃ குலஸ்ய த்விஜஶாபதஃ ।
யாஸ்யாமி பவநம் ப்ரஹ்மந் ந ஏதத் அந்தே தவ ஆநக ॥ 31॥

ஶ்ரீ ஶுகஃ உவாச।
இதி உக்தஃ லோகநாதேந ஸ்வயம்பூஃ ப்ரணிபத்ய தம் ।
ஸஹ தேவகணைஃ தேவஃ ஸ்வதாம ஸமபத்யத ॥ 32॥

அத தஸ்யாம் மஹோத்பாதாந் த்வாரவத்யாம் ஸமுத்திதாந் ।
விலோக்ய பகவாந் ஆஹ யதுவ்ரு'த்தாந் ஸமாகதாந் ॥ 33॥

ஶ்ரீ பகவாந் உவாச।
ஏதே வை ஸுமஹோத்பாதாஃ வ்யுத்திஷ்டந்தி இஹ ஸர்வதஃ ।
ஶாபஃ ச நஃ குலஸ்ய ஆஸீத் ப்ராஹ்மணேப்யஃ துரத்யயஃ ॥ 34॥

ந வஸ்தவ்யம் இஹ அஸ்மாபிஃ ஜிஜீவிஷுபிஃ ஆர்யகாஃ ।
ப்ரபாஸம் ஸுமஹத் புண்யம் யாஸ்யாமஃ அத்ய ஏவ மா சிரம் ॥ 35॥

யத்ர ஸ்நாத்வா தக்ஷஶாபாத் க்ரு'ஹீதஃ யக்ஷ்மணௌடுராட் ।
விமுக்தஃ கில்பிஷாத் ஸத்யஃ பேஜே பூயஃ கலோதயம் ॥ 36॥

வயம் ச தஸ்மிந் ஆப்லுத்ய தர்பயித்வா பித்ரூ'ந்ஸுராந் ।
போஜயித்வா உஶிஜஃ விப்ராந் நாநாகுணவதா அந்தஸா ॥ 37॥

தேஷு தாநாநி பாத்ரேஷு ஶ்ரத்தயா உப்த்வா மஹாந்தி வை ।
வ்ரு'ஜிநாநி தரிஷ்யாமஃ தாநைஃ நௌபிஃ இவ அர்ணவம் ॥ 38॥

ஶ்ரீ ஶுகஃ உவாச।
ஏவம் பகவதா ஆதிஷ்டாஃ யாதவாஃ குலநந்தந ।
கந்தும் க்ரு'ததியஃ தீர்தம் ஸ்யந்தநாந் ஸமயூயுஜந் ॥ 39॥

தத் நிரீக்ஷ்ய உத்தவஃ ராஜந் ஶ்ருத்வா பகவதா உதிதம் ।
த்ரு'ஷ்ட்வா அரிஷ்டாநி கோராணி நித்யம் க்ரு'ஷ்ணம் அநுவ்ரதஃ ॥ 40॥

விவிக்தஃ உபஸங்கம்ய ஜகதாம் ஈஶ்வரேஶ்வரம் ।
ப்ரணம்ய ஶிரஸா பாதௌ ப்ராஞ்ஜலிஃ தம் அபாஷத ॥ 41॥

உத்தவஃ உவாச।
தேவதேவேஶ யோகேஶ புண்யஶ்ரவணகீர்தந ।
ஸம்ஹ்ரு'த்ய ஏதத் குலம் நூநம் லோகம் ஸந்த்யக்ஷ்யதே பவாந் ।
விப்ரஶாபம் ஸமர்தஃ அபி ப்ரத்யஹந் ந யதி ஈஶ்வரஃ ॥ 42॥

ந அஹம் தவ அங்க்ரிகமலம் க்ஷணார்தம் அபி கேஶவ ।
த்யக்தும் ஸமுத்ஸஹே நாத ஸ்வதாம நய மாம் அபி ॥ 43॥

தவ விக்ரீடிதம் க்ரு'ஷ்ண ந்ரு'ணாம் பரமமங்கலம் ।
கர்ணபீயூஷம் ஆஸ்வாத்ய த்யஜதி அந்யஸ்ப்ரு'ஹாம் ஜநஃ ॥ 44॥

ஶய்யாஸநாடநஸ்தாநஸ்நாநக்ரீடாஶநாதிஷு ।
கதம் த்வாம் ப்ரியம் ஆத்மாநம் வயம் பக்தாஃ த்யஜேமஹி ॥ 45॥

த்வயா உபபுக்தஸ்ரக்கந்தவாஸஃ அலங்காரசர்சிதாஃ ।
உச்சிஷ்டபோஜிநஃ தாஸாஃ தவ மாயாம் ஜயேமஹி ॥ 46॥

வாதாஶநாஃ யஃ ரு'ஷயஃ ஶ்ரமணா ஊர்த்வமந்திநஃ ।
ப்ரஹ்மாக்யம் தாம தே யாந்தி ஶாந்தாஃ ஸந்ந்யாஸிநஃ அமலாஃ ॥
47॥

வயம் து இஹ மஹாயோகிந் ப்ரமந்தஃ கர்மவர்த்மஸு ।
த்வத் வார்தயா தரிஷ்யாமஃ தாவகைஃ துஸ்தரம் தமஃ ॥ 48॥

ஸ்மரந்தஃ கீர்தயந்தஃ தே க்ரு'தாநி கதிதாநி ச ।
கதிஉத்ஸ்மிதீக்ஷணக்ஷ்வேலி யத் ந்ரு'லோகவிடம்பநம் ॥ 49॥

ஶ்ரீ ஶுகஃ உவாச।
ஏவம் விஜ்ஞாபிதஃ ராஜந் பகவாந் தேவகீஸுதஃ ।
ஏகாந்திநம் ப்ரியம் ப்ரு'த்யம் உத்தவம் ஸமபாஷத ॥ 50॥