What is Vidura Niti - Udyoga Parva, Chapter 33 in Malayalam?

Read Vidura Niti - Udyoga Parva, Chapter 33 in Malayalam script — full lyrics with English meaning and transliteration. Vidura Niti is a profound collection of ethical and political aphorisms delivered by Vidura, the wise half-brother of Dhritarashtra, within the Udyoga Parva of the Mahabharata. Composed by Sage Vyasa, this section captures the crucial dialogue where Vidura provides moral counsel to the king regarding duty, righteousness, and the consequences of political ambition. Studying these verses is considered essential for cultivating discernment, intellectual clarity, and mental stability. The text serves as a timeless guide for leaders and householders alike, offering insights that promote inner peace, social harmony, and the path of dharma amidst complex life challenges.

Who composed Vidura Niti - Udyoga Parva, Chapter 33 in Malayalam?

Vidura Niti - Udyoga Parva, Chapter 33 in Malayalam is traditionally attributed to From The Mahabharata (Sage Vyasa).

Vidura Niti - Udyoga Parva, Chapter 33 in Malayalam - Sanskrit Text & Transliteration

Q: Which deity is Vidura Niti - Udyoga Parva, Chapter 33 in Malayalam dedicated to?

Vidura Niti - Udyoga Parva, Chapter 33 in Malayalam is a Sanskrit hymn dedicated to N/A.

॥ അഥ ശ്രീമഹാഭാരതേ ഉദ്യോഗപര്വണി പ്രജാഗരപര്വണി വിദുരനീതിവാക്യേ ത്രയസ്ത്രിംശോഽധ്യായഃ ॥
വൈശമ്പായന ഉവാച।
ദ്വാഃസ്ഥം പ്രാഹ മഹാപ്രാജ്ഞോ ധൃതരാഷ്ട്രോ മഹീപതിഃ ।
വിദുരം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി തമിഹാനയ മാചിരമ് ॥ 1॥

പ്രഹിതോ ധൃതരാഷ്ട്രേണ ദൂതഃ ക്ഷത്താരമബ്രവീത് ।
ഈശ്വരസ്ത്വാം മഹാരാജോ മഹാപ്രാജ്ഞ ദിദൃക്ഷതി ॥ 2॥

ഏവമുക്തസ്തു വിദുരഃ പ്രാപ്യ രാജനിവേശനമ് ।
അബ്രവീദ്ധൃതരാഷ്ട്രായ ദ്വാഃസ്ഥ മാം പ്രതിവേദയ ॥ 3॥

ദ്വാഃസ്ഥ ഉവാച।
വിദുരോഽയമനുപ്രാപ്തോ രാജേന്ദ്ര തവ ശാസനാത് ।
ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി തേ പാദൌ കിം കരോതു പ്രശാധി മാമ് ॥ 4॥

ധൃതരാഷ്ട്ര ഉവാച।
പ്രവേശയ മഹാപ്രാജ്ഞം വിദുരം ദീര്ഘദര്ശിനമ് ।
അഹം ഹി വിദുരസ്യാസ്യ നാകാല്യോ ജാതു ദര്ശനേ ॥ 5॥

ദ്വാഃസ്ഥ ഉവാച।
പ്രവിശാന്തഃ പുരം ക്ഷത്തര്മഹാരാജസ്യ ധീമതഃ ।
ന ഹി തേ ദര്ശനേഽകാല്യോ ജാതു രാജാ ബ്രവീതി മാമ് ॥ 6॥

വൈശമ്പായന ഉവാച।
തതഃ പ്രവിശ്യ വിദുരോ ധൃതരാഷ്ട്ര നിവേശനമ് ।
അബ്രവീത്പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യം ചിന്തയാനം നരാധിപമ് ॥ 7॥

വിദുരോഽഹം മഹാപ്രാജ്ഞ സമ്പ്രാപ്തസ്തവ ശാസനാത് ।
യദി കിം ചന കര്തവ്യമയമസ്മി പ്രശാധി മാമ് ॥ 8॥

ധൃതരഷ്ത്ര ഉവാച।
സഞ്ജയോ വിദുര പ്രാപ്തോ ഗര്ഹയിത്വാ ച മാം ഗതഃ ।
അജാതശത്രോഃ ശ്വോ വാക്യം സഭാമധ്യേ സ വക്ഷ്യതി ॥ 9॥

തസ്യാദ്യ കുരുവീരസ്യ ന വിജ്ഞാതം വചോ മയാ ।
തന്മേ ദഹതി ഗാത്രാണി തദകാര്ഷീത്പ്രജാഗരമ് ॥ 10॥

ജാഗ്രതോ ദഹ്യമാനസ്യ ശ്രേയോ യദിഹ പശ്യസി ।
തദ്ബ്രൂഹി ത്വം ഹി നസ്താത ധര്മാര്ഥകുശലോ ഹ്യസി ॥ 11॥

യതഃ പ്രാപ്തഃ സഞ്ജയഃ പാണ്ഡവേഭ്യോ
ന മേ യഥാവന്മനസഃ പ്രശാന്തിഃ ।
സവേന്ദ്രിയാണ്യപ്രകൃതിം ഗതാനി
കിം വക്ഷ്യതീത്യേവ ഹി മേഽദ്യ ചിന്താ ॥ 12॥

തന്മേ ബ്രൂഹി വിദുര ത്വം യഥാവന്
മനീഷിതം സര്വമജാതശത്രോഃ ।
യഥാ ച നസ്താത ഹിതം ഭവേച്ച
പ്രജാശ്ച സര്വാഃ സുഖിതാ ഭവേയുഃ ॥- ॥
വിദുര ഉവാച।
അഭിയുക്തം ബലവതാ ദുര്ബലം ഹീനസാധനമ് ।
ഹൃതസ്വം കാമിനം ചോരമാവിശന്തി പ്രജാഗരാഃ ॥ 13॥

കച്ചിദേതൈര്മഹാദോഷൈര്ന സ്പൃഷ്ടോഽസി നരാധിപ ।
കച്ചിന്ന പരവിത്തേഷു ഗൃധ്യന്വിപരിതപ്യസേ ॥ 14॥

ധൃതരാഷ്ട്ര ഉവാച।
ശ്രോതുമിച്ഛാമി തേ ധര്മ്യം പരം നൈഃശ്രേയസം വചഃ ।
അസ്മിന്രാജര്ഷിവംശേ ഹി ത്വമേകഃ പ്രാജ്ഞസമ്മതഃ ॥ 15॥

വിദുര ഉവാച।
രജാ ലക്ഷണസമ്പന്നസ്ത്രൈലോക്യസ്യാധിപോ ഭവേത് ।
പ്രേഷ്യസ്തേ പ്രേഷിതശ്ചൈവ ധൃതരാഷ്ട്ര യുധിഷ്ഠിരഃ ॥- ॥
വിപരീതതരശ്ച ത്വം ഭാഗധേയേ ന സമ്മതഃ ।
അര്ചിഷാം പ്രക്ഷയാച്ചൈവ ധര്മാത്മാ ധര്മകോവിദഃ ॥- ॥
ആനൃശംസ്യാദനുക്രോശാദ്ധര്മാത്സത്യാത്പരാക്രമാത് ।
ഗുരുത്വാത്ത്വയി സമ്പ്രേക്ഷ്യ ബഹൂന്ക്ലേഷാംസ്തിതിക്ഷതേ ॥- ॥
ദുര്യോധനേ സൌബലേ ച കര്ണേ ദുഃശാസനേ തഥാ ।
ഏതേഷ്വൈശ്വര്യമാധായ കഥം ത്വം ഭൂതിമിച്ഛസി ॥- ॥
ഏകസ്മാത്വൃക്ഷാദ്യജ്ഞപത്രാണി രാജന്
സ്രുക്ച ദ്രൌണീ പേഠനീപീഡനേ ച ।
ഏതസ്മാദ്രാജന്ബ്രുവതോ മേ നിബോധ
ഏകസ്മാദ്വൈ ജായതേഽസച്ച സച്ച ॥- ॥
ആത്മജ്ഞാനം സമാരമ്ഭസ്തിതിക്ഷാ ധര്മനിത്യതാ ।
യമര്ഥാന്നാപകര്ഷന്തി സ വൈ പണ്ദിത ഉച്യതേ ॥- ॥
നിഷേവതേ പ്രശസ്താനി നിന്ദിതാനി ന സേവതേ ।
അനാസ്തികഃ ശ്രദ്ദധാന ഏതത്പണ്ഡിത ലക്ഷണമ് ॥ 16॥

ക്രോധോ ഹര്ഷശ്ച ദര്പശ്ച ഹ്രീസ്തമ്ഭോ മാന്യമാനിതാ ।
യമര്ഥാന്നാപകര്ഷന്തി സ വൈ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 17॥

യസ്യ കൃത്യം ന ജാനന്തി മന്ത്രം വാ മന്ത്രിതം പരേ ।
കൃതമേവാസ്യ ജാനന്തി സ വൈ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 18॥

യസ്യ കൃത്യം ന വിഘ്നന്തി ശീതമുഷ്ണം ഭയം രതിഃ ।
സമൃദ്ധിരസമൃദ്ധിര്വാ സ വൈ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 19॥

യസ്യ സംസാരിണീ പ്രജ്ഞാ ധര്മാര്ഥാവനുവര്തതേ ।
കാമാദര്ഥം വൃണീതേ യഃ സ വൈ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 20॥

യഥാശക്തി ചികീര്ഷന്തി യഥാശക്തി ച കുര്വതേ ।
ന കിം ചിദവമന്യന്തേ പണ്ഡിതാ ഭരതര്ഷഭ ॥ 21॥

ക്ഷിപ്രം വിജാനാതി ചിരം ശൃണോതി
വിജ്ഞായ ചാര്ഥം ഭജതേ ന കാമാത് ।
നാസമ്പൃഷ്ടോ വ്യൌപയുങ്ക്തേ പരാര്ഥേ
തത്പ്രജ്ഞാനം പ്രഥമം പണ്ഡിതസ്യ ॥ 22॥

നാപ്രാപ്യമഭിവാഞ്ഛന്തി നഷ്ടം നേച്ഛന്തി ശോചിതുമ് ।
ആപത്സു ച ന മുഹ്യന്തി നരാഃ പണ്ഡിത ബുദ്ധയഃ ॥ 23॥

നിശ്ചിത്യ യഃ പ്രക്രമതേ നാന്തര്വസതി കര്മണഃ ।
അവന്ധ്യ കാലോ വശ്യാത്മാ സ വൈ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 24॥

ആര്യ കര്മണി രാജ്യന്തേ ഭൂതികര്മാണി കുര്വതേ ।
ഹിതം ച നാഭ്യസൂയന്തി പണ്ഡിതാ ഭരതര്ഷഭ ॥ 25॥

ന ഹൃഷ്യത്യാത്മസമ്മാനേ നാവമാനേന തപ്യതേ ।
ഗാങ്ഗോ ഹ്രദ ഇവാക്ഷോഭ്യോ യഃ സ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 26॥

തത്ത്വജ്ഞഃ സര്വഭൂതാനാം യോഗജ്ഞഃ സര്വകര്മണാമ് ।
ഉപായജ്ഞോ മനുഷ്യാണാം നരഃ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 27॥

പ്രവൃത്ത വാക്ചിത്രകഥ ഊഹവാന്പ്രതിഭാനവാന് ।
ആശു ഗ്രന്ഥസ്യ വക്താ ച സ വൈ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 28॥

ശ്രുതം പ്രജ്ഞാനുഗം യസ്യ പ്രജ്ഞാ ചൈവ ശ്രുതാനുഗാ ।
അസമ്ഭിന്നാര്യ മര്യാദഃ പണ്ഡിതാഖ്യാം ലഭേത സഃ ॥ 29॥

അര്ഥം മഹാന്തമാസദ്യ വിദ്യാമൈശ്വര്യമേവ ച ।
വിചരത്യസമുന്നദ്ധോ യസ്യ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥- ॥
അശ്രുതശ്ച സമുന്നദ്ധോ ദരിദ്രശ്ച മഹാമനാഃ ।
അര്ഥാംശ്ചാകര്മണാ പ്രേപ്സുര്മൂഢ ഇത്യുച്യതേ ബുധൈഃ ॥ 30॥

സ്വമര്ഥം യഃ പരിത്യജ്യ പരാര്ഥമനുതിഷ്ഠതി ।
മിഥ്യാ ചരതി മിത്രാര്ഥേ യശ്ച മൂഢഃ സ ഉച്യതേ ॥ 31॥

അകാമാം കാമയതി യഃ കാമയാനാം പരിത്യജേത് ।
ബലവന്തം ച യോ ദ്വേഷ്ടി തമാഹുര്മൂഢചേതസമ് ॥- ॥
അകാമാന്കാമയതി യഃ കാമയാനാന്പരിദ്വിഷന് ।
ബലവന്തം ച യോ ദ്വേഷ്ടി തമാഹുര്മൂഢചേതസമ് ॥ 32॥

അമിത്രം കുരുതേ മിത്രം മിത്രം ദ്വേഷ്ടി ഹിനസ്തി ച ।
കര്മ ചാരഭതേ ദുഷ്ടം തമാഹുര്മൂഢചേതസമ് ॥ 33॥

സംസാരയതി കൃത്യാനി സര്വത്ര വിചികിത്സതേ ।
ചിരം കരോതി ക്ഷിപ്രാര്ഥേ സ മൂഢോ ഭരതര്ഷഭ ॥ 34॥

ശ്രാദ്ധം പിതൃഭ്യോ ന ദദാതി ദൈവതാനി നാര്ചതി ।
സുഹൃന്മിത്രം ന ലഭതേ തമാഹുര്മൂഢചേതസമ് ॥- ॥
അനാഹൂതഃ പ്രവിശതി അപൃഷ്ടോ ബഹു ഭാഷതേ ।
വിശ്വസത്യപ്രമത്തേഷു മൂഢ ചേതാ നരാധമഃ ॥ 35॥

പരം ക്ഷിപതി ദോഷേണ വര്തമാനഃ സ്വയം തഥാ ।
യശ്ച ക്രുധ്യത്യനീശഃ സന്സ ച മൂഢതമോ നരഃ ॥ 36॥

ആത്മനോ ബലമാജ്ഞായ ധര്മാര്ഥപരിവര്ജിതമ് ।
അലഭ്യമിച്ഛന്നൈഷ്കര്മ്യാന്മൂഢ ബുദ്ധിരിഹോച്യതേ ॥ 37॥

അശിഷ്യം ശാസ്തി യോ രാജന്യശ്ച ശൂന്യമുപാസതേ ।
കദര്യം ഭജതേ യശ്ച തമാഹുര്മൂഢചേതസമ് ॥ 38॥

അര്ഥം മഹാന്തമാസാദ്യ വിദ്യാമൈശ്വര്യമേവ വാ ।
വിചരത്യസമുന്നദ്ധോ യഃ സ പണ്ഡിത ഉച്യതേ ॥ 39॥

ഏകഃ സമ്പന്നമശ്നാതി വസ്തേ വാസശ്ച ശോഭനമ് ।
യോഽസംവിഭജ്യ ഭൃത്യേഭ്യഃ കോ നൃശംസതരസ്തതഃ ॥ 40॥

ഏകഃ പാപാനി കുരുതേ ഫലം ഭുങ്ക്തേ മഹാജനഃ ।
ഭോക്താരോ വിപ്രമുച്യന്തേ കര്താ ദോഷേണ ലിപ്യതേ ॥ 41॥

ഏകം ഹന്യാന്ന വാഹന്യാദിഷുര്മുക്തോ ധനുഷ്മതാ ।
ബുദ്ധിര്ബുദ്ധിമതോത്സൃഷ്ടാ ഹന്യാദ്രാഷ്ട്രം സരാജകമ് ॥ 42॥

ഏകയാ ദ്വേ വിനിശ്ചിത്യ ത്രീംശ്ചതുര്ഭിര്വശേ കുരു ।
പഞ്ച ജിത്വാ വിദിത്വാ ഷട്സപ്ത ഹിത്വാ സുഖീ ഭവ ॥ 43॥

ഏകം വിഷരസോ ഹന്തി ശസ്ത്രേണൈകശ്ച വധ്യതേ ।
സരാഷ്ട്രം സ പ്രജം ഹന്തി രാജാനം മന്ത്രവിസ്രവഃ ॥ 44॥

ഏകഃ സ്വാദു ന ഭുഞ്ജീത ഏകശ്ചാര്ഥാന്ന ചിന്തയേത് ।
ഏകോ ന ഗച്ഛേദധ്വാനം നൈകഃ സുപ്തേഷു ജാഗൃയാത് ॥ 45॥

ഏകമേവാദ്വിതീയം തദ്യദ്രാജന്നാവബുധ്യസേ ।
സത്യം സ്വര്ഗസ്യ സോപാനം പാരാവാരസ്യ നൌരിവ ॥ 46॥

ഏകഃ ക്ഷമാവതാം ദോഷോ ദ്വിതീയോ നോപലഭ്യതേ ।
യദേനം ക്ഷമയാ യുക്തമശക്തം മന്യതേ ജനഃ ॥ 47॥

സോഽസ്യ ദോഷോ ന മന്തവ്യഃ ക്ഷമാ ഹി പരമം ബലമ് ।
ക്ഷമാ ഗുണോ ഹ്യശക്താനാം ശക്താനാം ഭൂഷണം തഥാ ॥- ॥
ക്ഷമാ വശീകൃതിര്ലോകേ ക്ഷമയാ കിം ന സാധ്യതേ ।
ശാന്തിശങ്ഖഃ കരേ യസ്യ കിം കരിഷ്യതി ദുര്ജനഃ ॥- ॥
അതൃണേ പതിതോ വഹ്നിഃ സ്വയമേവോപശാമ്യതി ।
അക്ഷമാവാന്പരം ദോഷൈരാത്മാനം ചൈവ യോജയേത് ॥- ॥
ഏകോ ധര്മഃ പരം ശ്രേയഃ ക്ഷമൈകാ ശാന്തിരുത്തമാ ।
വിദ്യൈകാ പരമാ ദൃഷ്ടിരഹിംസൈകാ സുഖാവഹാ ॥ 48॥

ദ്വാവിമൌ ഗ്രസതേ ഭൂമിഃ സര്പോ ബിലശയാനിവ ।
രാജാനം ചാവിരോദ്ധാരം ബ്രാഹ്മണം ചാപ്രവാസിനമ് ॥ 49॥

ദ്വേ കര്മണീ നരഃ കുര്വന്നസ്മിഁല്ലോകേ വിരോചതേ ।
അബ്രുവന്പരുഷം കിം ചിദസതോ നാര്ഥയംസ്തഥാ ॥ 50॥

ദ്വാവിമൌ പുരുഷവ്യാഘ്ര പരപ്രത്യയ കാരിണൌ ।
സ്ത്രിയഃ കാമിത കാമിന്യോ ലോകഃ പൂജിത പൂജകഃ ॥ 51॥

ദ്വാവിമൌ കണ്ടകൌ തീക്ഷ്ണൌ ശരീരപരിശോഷണൌ ।
യശ്ചാധനഃ കാമയതേ യശ്ച കുപ്യത്യനീശ്വരഃ ॥ 52॥

ദ്വാവേവ ന വിരാജേതേ വിപരീതേന കര്മണാ ।
ഗൃഹസ്ഥശ്ച നിരാരമ്ഭഃ കാര്യവാംശ്ചൈവ ഭിക്ഷുകഃ ॥- ॥
ദ്വാവിമൌ പുരുഷൌ രാജന്സ്വര്ഗസ്യ പരി തിഷ്ഠതഃ ।
പ്രഭുശ്ച ക്ഷമയാ യുക്തോ ദരിദ്രശ്ച പ്രദാനവാന് ॥ 53॥

ന്യായാഗതസ്യ ദ്രവ്യസ്യ ബോദ്ധവ്യൌ ദ്വാവതിക്രമൌ ।
അപാത്രേ പ്രതിപത്തിശ്ച പാത്രേ ചാപ്രതിപാദനമ് ॥ 54॥

ദ്വാവമ്ഭസി നിവേഷ്ടവ്യൌ ഗലേ ബദ്ധ്വാ ദൃഢം ശിലാമ് ।
ധനവന്തമദാതാരം ദരിദ്രം ചാതപസ്വിനമ് ॥- ॥
ദ്വാവിമൌ പുരുഷവ്യാഘ്ര സുര്യമണ്ഡലഭേദിനൌ ।
പരിവ്രാഡ്യോഗയുക്തശ്ച രണേ ചാഭിമുഖോ ഹതഃ ॥- ॥
ത്രയോ ന്യായാ മനുഷ്യാണാം ശ്രൂയന്തേ ഭരതര്ഷഭ ।
കനീയാന്മധ്യമഃ ശ്രേഷ്ഠ ഇതി വേദവിദോ വിദുഃ ॥ 55॥

ത്രിവിധാഃ പുരുഷാ രാജന്നുത്തമാധമമധ്യമാഃ ।
നിയോജയേദ്യഥാവത്താംസ്ത്രിവിധേഷ്വേവ കര്മസു ॥ 56॥

ത്രയ ഏവാധനാ രാജന്ഭാര്യാ ദാസസ്തഥാ സുതഃ ।
യത്തേ സമധിഗച്ഛന്തി യസ്യ തേ തസ്യ തദ്ധനമ് ॥ 57॥

ഹരണം ച പരസ്വാനാം പരദാരാഭിമര്ശനമ് ।
സുഹൃദശ്ച പരിത്യാഗസ്ത്രയോ ദോഷാ ക്ഷയാവഹഃ ॥- ॥
ത്രിവിധം നരകസ്യേദം ദ്വാരം നാശനമാത്മനഃ ।
കാമഃ ക്രോധസ്തഥാ ലോഭസ്തസ്മാദേതത്ത്രയം ത്യജേത് ॥- ॥
വരപ്രദാനം രാജ്യാം ച പുത്രജന്മ ച ഭാരത ।
ശത്രോശ്ച മോക്ഷണം കൃച്ഛ്രാത്ത്രീണി ചൈകം ച തത്സമമ് ॥- ॥
ഭക്തം ച ബജമാനം ച തവാസ്മീതി വാദിനമ് ।
ത്രീനേതാന് ശരണം പ്രാപ്താന്വിഷമേഽപി ന സന്ത്യജേത് ॥- ॥
ചത്വാരി രാജ്ഞാ തു മഹാബലേന
വര്ജ്യാന്യാഹുഃ പണ്ഡിതസ്താനി വിദ്യാത് ।
അല്പപ്രജ്ഞൈഃ സഹ മന്ത്രം ന കുര്യാന്
ന ദീര്ഘസൂത്രൈരലസൈശ്ചാരണൈശ്ച ॥ 58॥

ചത്വാരി തേ താത ഗൃഹേ വസന്തു
ശ്രിയാഭിജുഷ്ടസ്യ ഗൃഹസ്ഥ ധര്മേ ।
വൃദ്ധോ ജ്ഞാതിരവസന്നഃ കുലീനഃ
സഖാ ദരിദ്രോ ഭഗിനീ ചാനപത്യാ ॥ 59॥

ചത്വാര്യാഹ മഹാരാജ സദ്യസ്കാനി ബൃഹസ്പതിഃ ।
പൃച്ഛതേ ത്രിദശേന്ദ്രായ താനീമാനി നിബോധ മേ ॥ 60॥

ദേവതാനാം ച സങ്കല്പമനുഭാവം ച ധീമതാമ് ।
വിനയം കൃതവിദ്യാനാം വിനാശം പാപകര്മണാമ് ॥ 61॥

ചത്വാരി കര്മാണ്യഭയങ്കരാണി
ഭയം പ്രയച്ഛന്ത്യയഥാകൃതാനി ।
മാനാഗ്നിഹോത്രം ഉത മാനമൌനം
മാനേനാധീതമുത മാനയജ്ഞഃ ॥- ॥
പഞ്ചാഗ്നയോ മനുഷ്യേണ പരിചര്യാഃ പ്രയത്നതഃ ।
പിതാ മാതാഗ്നിരാത്മാ ച ഗുരുശ്ച ഭരതര്ഷഭ ॥ 62॥

പഞ്ചൈവ പൂജയഁല്ലോകേ യശഃ പ്രാപ്നോതി കേവലമ് ।
ദേവാന്പിതൄന്മനുഷ്യാംശ്ച ഭിക്ഷൂനതിഥിപഞ്ചമാന് ॥ 63॥

പഞ്ച ത്വാനുഗമിഷ്യന്തി യത്ര യത്ര ഗമിഷ്യസി ।
മിത്രാണ്യമിത്രാ മധ്യസ്ഥാ ഉപജീവ്യോപജീവിനഃ ॥ 64॥

പഞ്ചേന്ദ്രിയസ്യ മര്ത്യസ്യ ഛിദ്രം ചേദേകമിന്ദ്രിയമ് ।
തതോഽസ്യ സ്രവതി പ്രജ്ഞാ ദൃതേഃ പാദാദിവോദകമ് ॥ 65॥

ഷഡ്ദോഷാഃ പുരുഷേണേഹ ഹാതവ്യാ ഭൂതിമിച്ഛതാ ।
നിദ്രാ തന്ദ്രീ ഭയം ക്രോധ ആലസ്യം ദീര്ഘസൂത്രതാ ॥ 66॥

ഷഡിമാന്പുരുഷോ ജഹ്യാദ്ഭിന്നാം നാവമിവാര്ണവേ ।
അപ്രവക്താരമാചാര്യമനധീയാനമൃത്വിജമ് ॥ 67॥

അരക്ഷിതാരം രാജാനം ഭാര്യാം ചാപ്രിയ വാദിനീമ് ।
ഗ്രാമകാരം ച ഗോപാലം വനകാമം ച നാപിതമ് ॥ 68॥

ഷഡേവ തു ഗുണാഃ പുംസാ ന ഹാതവ്യാഃ കദാചന ।
സത്യം ദാനമനാലസ്യമനസൂയാ ക്ഷമാ ധൃതിഃ ॥ 69॥

അര്ഥാഗമോ നിത്യമരോഗിതാ ച
പ്രിയാ ച ഭാര്യാ പ്രിയവാദിനീ ച ।
വശ്യശ്ച പുത്രോഽര്ഥകരീ ച വിദ്യാ
ഷട് ജീവലോകസ്യ സുഖാനി രാജന് ॥- ॥
ഷണ്ണാമാത്മനി നിത്യാനാമൈശ്വര്യം യോഽധിഗച്ഛതി ।
ന സ പാപൈഃ കുതോഽനര്ഥൈര്യുജ്യതേ വിജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ 70॥

ഷഡിമേ ഷട്സു ജീവന്തി സപ്തമോ നോപലഭ്യതേ ।
ചോരാഃ പ്രമത്തേ ജീവന്തി വ്യാധിതേഷു ചികിത്സകാഃ ॥ 71॥

പ്രമദാഃ കാമയാനേഷു യജമാനേഷു യാജകാഃ ।
രാജാ വിവദമാനേഷു നിത്യം മൂര്ഖേഷു പണ്ഡിതാഃ ॥ 72॥

ഷഡിമാനി വിനശ്യന്തി മുഹൂര്തമനവേക്ഷണാത് ।
ഗാവഃ സേവാ കൃഷിര്ഭാര്യാ വിദ്യാ വൃഷലസങ്ഗതിഃ ॥- ॥
ഷഡേതേ ഹ്യവമന്യന്തേ നിത്യം പൂര്വോപകാരിണമ് ।
ആചാര്യം ശിക്ഷിതാ ശിഷ്യാഃ കൃതദാരശ്ച മാതരമ് ॥- ॥
നാരിം വിഗതകാമസ്തു കൃതാര്ഥാശ്ച പ്രയോജകമ് ।
നാവം നിസ്തീര്ണകാന്താരാ നാതുരാശ്ച ചികിത്സകമ് ॥- ॥
ആരോഗ്യമാനൃണ്യമവിപ്രവാസഃ
സദ്ഭിര്മനുഷ്യൈഃ സഹ സമ്പ്രയോഗഃ ।
സ്വപ്രത്യയാ വൃത്തിരഭീതവാസഃ
ഷട് ജീവലോകസ്യ സുഖാനി രാജന് ॥- ॥
ഈര്ഷുര്ഘൃണീ നസന്തുഷ്ടഃ ക്രോധനോ നിത്യശങ്കിതഃ ।
പരഭാഗ്യോപജീവീ ച ഷഡേതേ നിത്യദുഃഖിതാഃ ॥- ॥
സപ്ത ദോഷാഃ സദാ രാജ്ഞാ ഹാതവ്യാ വ്യസനോദയാഃ ।
പ്രായശോ യൈര്വിനശ്യന്തി കൃതമൂലാശ്ച പാര്ഥിവാഃ ॥ 73॥

സ്ത്രിയോഽക്ഷാ മൃഗയാ പാനം വാക്പാരുഷ്യം ച പഞ്ചമമ് ।
മഹച്ച ദണ്ഡപാരുഷ്യമര്ഥദൂഷണമേവ ച ॥ 74॥

അഷ്ടൌ പൂര്വനിമിത്താനി നരസ്യ വിനശിഷ്യതഃ ।
ബ്രാഹ്മണാന്പ്രഥമം ദ്വേഷ്ടി ബ്രാഹ്മണൈശ്ച വിരുധ്യതേ ॥ 75॥

ബ്രാഹ്മണ സ്വാനി ചാദത്തേ ബ്രാഹ്മണാംശ്ച ജിഘാംസതി ।
രമതേ നിന്ദയാ ചൈഷാം പ്രശംസാം നാഭിനന്ദതി ॥ 76॥

നൈതാന്സ്മരതി കൃത്യേഷു യാചിതശ്ചാഭ്യസൂയതി ।
ഏതാന്ദോഷാന്നരഃ പ്രാജ്ഞോ ബുദ്ധ്യാ ബുദ്ധ്വാ വിവര്ജയേത് ॥ 77॥

അഷ്ടാവിമാനി ഹര്ഷസ്യ നവ നീതാനി ഭാരത ।
വര്തമാനാനി ദൃശ്യന്തേ താന്യേവ സുസുഖാന്യപി ॥ 78॥

സമാഗമശ്ച സഖിഭിര്മഹാംശ്ചൈവ ധനാഗമഃ ।
പുത്രേണ ച പരിഷ്വങ്ഗഃ സന്നിപാതശ്ച മൈഥുനേ ॥ 79॥

സമയേ ച പ്രിയാലാപഃ സ്വയൂഥേഷു ച സന്നതിഃ ।
അഭിപ്രേതസ്യ ലാഭശ്ച പൂജാ ച ജനസംസദി ॥ 80॥

അഷ്ടൌ ഗുണാഃ പുരുഷം ദീപയന്തി
പ്രജ്ഞാ ച കൌല്യം ച ദമഃ ശ്രുതം ച ।
പരാക്രമശ്ചാബഹുഭാഷിതാ ച
ദാനം യഥാശക്തി കൃതജ്ഞതാ ച ॥- ॥
നവദ്വാരമിദം വേശ്മ ത്രിസ്ഥൂണം പഞ്ച സാക്ഷികമ് ।
ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതം വിദ്വാന്യോ വേദ സ പരഃ കവിഃ ॥ 81॥

ദശ ധര്മം ന ജാനന്തി ധൃതരാഷ്ട്ര നിബോധ താന് ।
മത്തഃ പ്രമത്ത ഉന്മത്തഃ ശ്രാന്തഃ ക്രുദ്ധോ ബുഭുക്ഷിതഃ ॥ 82॥

ത്വരമാണശ്ച ഭീരുശ്ച ലുബ്ധഃ കാമീ ച തേ ദശ ।
തസ്മാദേതേഷു ഭാവേഷു ന പ്രസജ്ജേത പണ്ഡിതഃ ॥ 83॥

അത്രൈവോദാഹരന്തീമമിതിഹാസം പുരാതനമ് ।
പുത്രാര്ഥമസുരേന്ദ്രേണ ഗീതം ചൈവ സുധന്വനാ ॥ 84॥

യഃ കാമമന്യൂ പ്രജഹാതി രാജാ
പാത്രേ പ്രതിഷ്ഠാപയതേ ധനം ച ।
വിശേഷവിച്ഛ്രുതവാന്ക്ഷിപ്രകാരീ
തം സര്വലോകഃ കുരുതേ പ്രമാണമ് ॥ 85॥

ജാനാതി വിശ്വാസയിതും മനുഷ്യാന്
വിജ്ഞാത ദോഷേഷു ദധാതി ദണ്ഡമ് ।
ജാനാതി മാത്രാം ച തഥാ ക്ഷമാം ച
തം താദൃശം ശ്രീര്ജുഷതേ സമഗ്രാ ॥ 86॥

സുദുര്ബലം നാവജാനാതി കഞ്ചിദ്-
യുക്തോ രിപും സേവതേ ബുദ്ധിപൂര്വമ് ।
ന വിഗ്രഹം രോചയതേ ബലസ്ഥൈഃ
കാലേ ച യോ വിക്രമതേ സ ധീരഃ ॥ 87॥

പ്രാപ്യാപദം ന വ്യഥതേ കദാ ചിദ്
ഉദ്യോഗമന്വിച്ഛതി ചാപ്രമത്തഃ ।
ദുഃഖം ച കാലേ സഹതേ ജിതാത്മാ
ധുരന്ധരസ്തസ്യ ജിതാഃ സപത്നാഃ ॥ 88॥

അനര്ഥകം വിപ്ര വാസം ഗൃഹേഭ്യഃ
പാപൈഃ സന്ധിം പരദാരാഭിമര്ശമ് ।
ദമ്ഭം സ്തൈന്യം പൈശുനം മദ്യ പാനം
ന സേവതേ യഃ സ സുഖീ സദൈവ ॥ 89॥

ന സംരമ്ഭേണാരഭതേഽര്ഥവര്ഗമ്
ആകാരിതഃ ശംസതി തഥ്യമേവ ।
ന മാത്രാര്ഥേ രോചയതേ വിവാദം
നാപൂജിതഃ കുപ്യതി ചാപ്യമൂഢഃ ॥ 90॥

ന യോഽഭ്യസൂയത്യനുകമ്പതേ ച
ന ദുര്ബലഃ പ്രാതിഭാവ്യം കരോതി ।
നാത്യാഹ കിം ചിത്ക്ഷമതേ വിവാദം
സര്വത്ര താദൃഗ്ലഭതേ പ്രശംസാമ് ॥ 91॥

യോ നോദ്ധതം കുരുതേ ജാതു വേഷം
ന പൌരുഷേണാപി വികത്ഥതേഽന്യാന് ।
ന മൂര്ച്ഛിതഃ കടുകാന്യാഹ കിം ചിത്
പ്രിയം സദാ തം കുരുതേ ജനോഽപി ॥ 92॥

ന വൈരമുദ്ദീപയതി പ്രശാന്തം
ന ദര്മമാരോഹതി നാസ്തമേതി ।
ന ദുര്ഗതോഽസ്മീതി കരോതി മന്യും
തമാര്യ ശീലം പരമാഹുരഗ്ര്യമ് ॥ 93॥

ന സ്വേ സുഖേ വൈ കുരുതേ പ്രഹര്ഷം
നാന്യസ്യ ദുഃഖേ ഭവതി പ്രതീതഃ ।
ദത്ത്വാ ന പശ്ചാത്കുരുതേഽനുതാപം
ന കത്ഥതേ സത്പുരുഷാര്യ ശീലഃ ॥ 94॥

ദേശാചാരാന്സമയാഞ്ജാതിധര്മാന്
ബുഭൂഷതേ യസ്തു പരാവരജ്ഞഃ ।
സ തത്ര തത്രാധിഗതഃ സദൈവ
മഹാജനസ്യാധിപത്യം കരോതി ॥ 95॥

ദമ്ഭം മോഹം മത്സരം പാപകൃത്യം
രാജദ്വിഷ്ടം പൈശുനം പൂഗവൈരമ് ।
മത്തോന്മത്തൈര്ദുര്ജനൈശ്ചാപി വാദം
യഃ പ്രജ്ഞാവാന്വര്ജയേത്സ പ്രധാനഃ ॥ 96॥

ദമം ശൌചം ദൈവതം മങ്ഗലാനി
പ്രായശ്ചിത്തം വിവിധാഁല്ലോകവാദാന് ।
ഏതാനി യഃ കുരുതേ നൈത്യകാനി
തസ്യോത്ഥാനം ദേവതാ രാധയന്തി ॥ 97॥

സമൈര്വിവാഹം കുരുതേ ന ഹീനൈഃ
സമൈഃ സഖ്യം വ്യവഹാരം കഥാശ്ച ।
ഗുണൈര്വിശിഷ്ടാംശ്ച പുരോ ദധാതി
വിപശ്ചിതസ്തസ്യ നയാഃ സുനീതാഃ ॥ 98॥

മിതം ഭുങ്ക്തേ സംവിഭജ്യാശ്രിതേഭ്യോ
മിതം സ്വപിത്യമിതം കര്മകൃത്വാ ।
ദദാത്യമിത്രേഷ്വപി യാചിതഃ സം-
സ്തമാത്മവന്തം പ്രജഹാത്യനര്ഥാഃ ॥ 99॥

ചികീര്ഷിതം വിപ്രകൃതം ച യസ്യ
നാന്യേ ജനാഃ കര്മ ജാനന്തി കിം ചിത് ।
മന്ത്രേ ഗുപ്തേ സമ്യഗനുഷ്ഠിതേ ച
സ്വല്പോ നാസ്യ വ്യഥതേ കശ്ചിദര്ഥഃ ॥ 100॥

യഃ സര്വഭൂതപ്രശമേ നിവിഷ്ടഃ
സത്യോ മൃദുര്ദാനകൃച്ഛുദ്ധ ഭാവഃ ।
അതീവ സഞ്ജ്ഞായതേ ജ്ഞാതിമധ്യേ
മഹാമണിര്ജാത്യ ഇവ പ്രസന്നഃ ॥ 101॥

യ ആത്മനാപത്രപതേ ഭൃശം നരഃ
സ സര്വലോകസ്യ ഗുരുര്ഭവത്യുത ।
അനന്ത തേജാഃ സുമനാഃ സമാഹിതഃ
സ്വതേജസാ സൂര്യ ഇവാവഭാസതേ ॥ 102॥

വനേ ജാതാഃ ശാപദഗ്ധസ്യ രാജ്ഞഃ
പാണ്ഡോഃ പുത്രാഃ പഞ്ച പഞ്ചേന്ദ്ര കല്പാഃ ।
ത്വയൈവ ബാലാ വര്ധിതാഃ ശിക്ഷിതാശ്ച
തവാദേശം പാലയന്ത്യാമ്ബികേയ ॥ 103॥

പ്രദായൈഷാമുചിതം താത രാജ്യം
സുഖീ പുത്രൈഃ സഹിതോ മോദമാനഃ ।
ന ദേവാനാം നാപി ച മാനുഷാണാം
ഭവിഷ്യസി ത്വം തര്കണീയോ നരേന്ദ്ര ॥ 104॥

॥ ഇതി ശ്രീമഹാഭാരതേ ഉദ്യോഗപര്വണി പ്രജാഗരപര്വണി വിദുരനീതിവാക്യേ ത്രയസ്ത്രിംശോഽധ്യായഃ ॥ 33 ॥

വിദുര നീതി - ഉദ്യോഗ പര്വമ്, അധ്യായഃ 33

Explore More

More N/A Stotras

Explore More