ଵିଦୁର ନୀତି - ଉଦ୍ଯୋଗ ପର୍ଵମ୍, ଅଧ୍ଯାଯଃ 35

॥ ଇତି ଶ୍ରୀମହାଭାରତେ ଉଦ୍ଯୋଗପର୍ଵଣି ପ୍ରଜାଗରପର୍ଵଣି
ଵିଦୁରହିତଵାକ୍ଯେ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଵାଚ।
ବ୍ରୂହି ଭୂଯୋ ମହାବୁଦ୍ଧେ ଧର୍ମାର୍ଥସହିତଂ ଵଚଃ ।
ଶୃଣ୍ଵତୋ ନାସ୍ତି ମେ ତୃପ୍ତିର୍ଵିଚିତ୍ରାଣୀହ ଭାଷସେ ॥ 1॥

ଵିଦୁର ଉଵାଚ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଵା ସ୍ନାନଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଚାର୍ଜଵମ୍ ।
ଉଭେ ଏତେ ସମେ ସ୍ଯାତାମାର୍ଜଵଂ ଵା ଵିଶିଷ୍ଯତେ ॥ 2॥

ଆର୍ଜଵଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ପୁତ୍ରେଷୁ ସତତଂ ଵିଭୋ ।
ଇହ କୀର୍ତିଂ ପରାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରେତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ 3॥

ଯାଵତ୍କୀର୍ତିର୍ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯା ଲୋକେଷୁ ଗୀଯତେ ।
ତାଵତ୍ସ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥ 4॥

ଅତ୍ରାପ୍ଯୁଦାହରନ୍ତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍ ।
ଵିରୋଚନସ୍ଯ ସଂଵାଦଂ କେଶିନ୍ଯର୍ଥେ ସୁଧନ୍ଵନା ॥ 5॥

କେଶିନ୍ଯୁଵାଚ।
କିଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସ୍ଵିଚ୍ଛ୍ରେଯାଂସୋ ଦିତିଜାଃ ସ୍ଵିଦ୍ଵିରୋଚନ ।
ଅଥ କେନ ସ୍ମ ପର୍ଯଙ୍କଂ ସୁଧନ୍ଵା ନାଧିରୋହତି ॥ 6॥

ଵିରୋଚନ ଉଵାଚ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା ହି ଵୈ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵଯଂ କେଶିନି ସତ୍ତମାଃ ।
ଅସ୍ମାକଂ ଖଲ୍ଵିମେ ଲୋକାଃ କେ ଦେଵାଃ କେ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ॥ 7॥

କେଶିନ୍ଯୁଵାଚ।
ଇହୈଵାସ୍ସ୍ଵ ପ୍ରତୀକ୍ଷାଵ ଉପସ୍ଥାନେ ଵିରୋଚନ ।
ସୁଧନ୍ଵା ପ୍ରାତରାଗନ୍ତା ପଶ୍ଯେଯଂ ଵାଂ ସମାଗତୌ ॥ 8॥

ଵିରୋଚନ ଉଵାଚ।
ତଥା ଭଦ୍ରେ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ତ୍ଵଂ ଭୀରୁ ଭାଷସେ ।
ସୁଧନ୍ଵାନଂ ଚ ମାଂ ଚୈଵ ପ୍ରାତର୍ଦ୍ରଷ୍ଟାସି ସଙ୍ଗତୌ ॥ 9॥

ଵିଦୁର ଉଵାଚ।
ଅନ୍ଵାଲଭେ ହିରଣ୍ମଯଂ ପ୍ରାହ୍ରାଦେଽହଂ ତଵାସନମ୍ ।
ଏକତ୍ଵମୁପସମ୍ପନ୍ନୋ ନ ତ୍ଵାସେଯଂ ତ୍ଵଯା ସହ ॥ 10॥

ଵିରୋଚନ ଉଵାଚ।
ଅନ୍ଵାହରନ୍ତୁ ଫଲକଂ କୂର୍ଚଂ ଵାପ୍ଯଥ ଵା ବୃସୀମ୍ ।
ସୁଧନ୍ଵନ୍ନ ତ୍ଵମର୍ହୋଽସି ମଯା ସହ ସମାସନମ୍ ॥ 11॥

ସୁଧନ୍ଵୋଵାଚ ।
ପିତାପି ତେ ସମାସୀନମୁପାସୀତୈଵ ମାମଧଃ ।
ବାଲଃ ସୁଖୈଧିତୋ ଗେହେ ନ ତ୍ଵଂ କିଂ ଚନ ବୁଧ୍ଯସେ ॥ 12॥

ଵିରୋଚନ ଉଵାଚ।
ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଗଵାଶ୍ଵଂ ଚ ଯଦ୍ଵିତ୍ତମସୁରେଷୁ ନଃ ।
ସୁଧନ୍ଵନ୍ଵିପଣେ ତେନ ପ୍ରଶ୍ନଂ ପୃଚ୍ଛାଵ ଯେ ଵିଦୁଃ ॥ 13॥

ସୁଧନ୍ଵୋଵାଚ ।
ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଗଵାଶ୍ଵଂ ଚ ତଵୈଵାସ୍ତୁ ଵିରୋଚନ ।
ପ୍ରାଣଯୋସ୍ତୁ ପଣଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଶ୍ନଂ ପୃଚ୍ଛାଵ ଯେ ଵିଦୁଃ ॥ 14॥

ଵିରୋଚନ ଉଵାଚ।
ଆଵାଂ କୁତ୍ର ଗମିଷ୍ଯାଵଃ ପ୍ରାଣଯୋର୍ଵିପଣେ କୃତେ ।
ନ ହି ଦେଵେଷ୍ଵହଂ ସ୍ଥାତା ନ ମନୁଷ୍ଯେଷୁ କର୍ହି ଚିତ୍ ॥ 15॥

ସୁଧନ୍ଵୋଵାଚ ।
ପିତରଂ ତେ ଗମିଷ୍ଯାଵଃ ପ୍ରାଣଯୋର୍ଵିପଣେ କୃତେ ।
ପୁତ୍ରସ୍ଯାପି ସ ହେତୋର୍ହି ପ୍ରହ୍ରାଦୋ ନାନୃତଂ ଵଦେତ୍ ॥ 16॥

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉଵାଚ।
ଇମୌ ତୌ ସମ୍ପ୍ରଦୃଶ୍ଯେତେ ଯାଭ୍ଯାଂ ନ ଚରିତଂ ସହ ।
ଆଶୀଵିଷାଵିଵ କ୍ରୁଦ୍ଧାଵେକମାର୍ଗମିହାଗତୌ ॥ 17॥

କିଂ ଵୈ ସହୈଵ ଚରତୋ ନ ପୁରା ଚରତଃ ସହ ।
ଵିରୋଚନୈତତ୍ପୃଚ୍ଛାମି କିଂ ତେ ସଖ୍ଯଂ ସୁଧନ୍ଵନା ॥ 18॥

ଵିରୋଚନ ଉଵାଚ।
ନ ମେ ସୁଧନ୍ଵନା ସଖ୍ଯଂ ପ୍ରାଣଯୋର୍ଵିପଣାଵହେ ।
ପ୍ରହ୍ରାଦ ତତ୍ତ୍ଵାମୃପ୍ଚ୍ଛାମି ମା ପ୍ରଶ୍ନମନୃତଂ ଵଦୀଃ ॥ 19॥

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉଵାଚ।
ଉଦକଂ ମଧୁପର୍କଂ ଚାପ୍ଯାନଯନ୍ତୁ ସୁଧନ୍ଵନେ ।
ବ୍ରହ୍ମନ୍ନଭ୍ଯର୍ଚନୀଯୋଽସି ଶ୍ଵେତା ଗୌଃ ପୀଵରୀ କୃତା ॥ 20॥

ସୁଧନ୍ଵୋଵାଚ ।
ଉଦକଂ ମଧୁପର୍କଂ ଚ ପଥ ଏଵାର୍ପିତଂ ମମ ।
ପ୍ରହ୍ରାଦ ତ୍ଵଂ ତୁ ନୌ ପ୍ରଶ୍ନଂ ତଥ୍ଯଂ ପ୍ରବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତୋଃ ॥ 21॥

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉଵାଚ।
ପୁର୍ତୋ ଵାନ୍ଯୋ ଭଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ସାକ୍ଷ୍ଯେ ଚୈଵ ଭଵେତ୍ସ୍ଥିତଃ ।
ତଯୋର୍ଵିଵଦତୋଃ ପ୍ରଶ୍ନଂ କଥମସ୍ମଦ୍ଵିଭୋ ଵଦେତ୍ ॥ 22॥

ଅଥ ଯୋ ନୈଵ ପ୍ରବ୍ରୂଯାତ୍ସତ୍ଯଂ ଵା ଯଦି ଵାନୃତମ୍ ।
ଏତତ୍ସୁଧନ୍ଵନ୍ପୃଚ୍ଛାମି ଦୁର୍ଵିଵକ୍ତା ସ୍ମ କିଂ ଵସେତ୍ ॥ 23॥

ସୁଧନ୍ଵୋଵାଚ ।
ଯାଂ ରାତ୍ରିମଧିଵିନ୍ନା ସ୍ତ୍ରୀ ଯାଂ ଚୈଵାକ୍ଷ ପରାଜିତଃ ।
ଯାଂ ଚ ଭାରାଭିତପ୍ତାଙ୍ଗୋ ଦୁର୍ଵିଵକ୍ତା ସ୍ମ ତାଂ ଵସେତ୍ ॥ 24॥

ନଗରେ ପ୍ରତିରୁଦ୍ଧଃ ସନ୍ବହିର୍ଦ୍ଵାରେ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ ।
ଅମିତ୍ରାନ୍ଭୂଯସଃ ପଶ୍ଯନ୍ଦୁର୍ଵିଵକ୍ତା ସ୍ମ ତାଂ ଵସେତ୍ ॥ 25॥

ପଞ୍ଚ ପଶ୍ଵନୃତେ ହନ୍ତି ଦଶ ହନ୍ତି ଗଵାନୃତେ ।
ଶତମଶ୍ଵାନୃତେ ହନ୍ତି ସହସ୍ରଂ ପୁରୁଷାନୃତେ ॥ 26॥

ହନ୍ତି ଜାତାନଜାତାଂଶ୍ଚ ହିରଣ୍ଯାର୍ଥୋଽନୃତଂ ଵଦନ୍ ।
ସର୍ଵଂ ଭୂମ୍ଯନୃତେ ହନ୍ତି ମା ସ୍ମ ଭୂମ୍ଯନୃତଂ ଵଦୀଃ ॥ 27॥

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉଵାଚ।
ମତ୍ତଃ ଶ୍ରେଯାନଙ୍ଗିରା ଵୈ ସୁଧନ୍ଵା ତ୍ଵଦ୍ଵିରୋଚନ ।
ମାତାସ୍ଯ ଶ୍ରେଯସୀ ମାତୁସ୍ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ତେନ ଵୈ ଜିତଃ ॥ 28॥

ଵିରୋଚନ ସୁଧନ୍ଵାଯଂ ପ୍ରାଣାନାମୀଶ୍ଵରସ୍ତଵ ।
ସୁଧନ୍ଵନ୍ପୁନରିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ଵିରୋଚନମ୍ ॥ 29॥

ସୁଧନ୍ଵୋଵାଚ ।
ଯଦ୍ଧର୍ମମଵୃଣୀଥାସ୍ତ୍ଵଂ ନ କାମାଦନୃତଂ ଵଦୀଃ ।
ପୁନର୍ଦଦାମି ତେ ତସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରହ୍ରାଦ ଦୁର୍ଲଭମ୍ ॥ 30॥

ଏଷ ପ୍ରହ୍ରାଦ ପୁତ୍ରସ୍ତେ ମଯା ଦତ୍ତୋ ଵିରୋଚନଃ ।
ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ କୁର୍ଯାତ୍କୁମାର୍ଯାଃ ସନ୍ନିଧୌ ମମ ॥ 31॥

ଵିଦୁର ଉଵାଚ।
ତସ୍ମାଦ୍ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭୂମ୍ଯର୍ଥେ ନାନୃତଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ।
ମା ଗମଃ ସ ସୁତାମାତ୍ଯୋଽତ୍ଯଯଂ ପୁତ୍ରାନନୁଭ୍ରମନ୍ ॥ 32॥

ନ ଦେଵା ଯଷ୍ଟିମାଦାଯ ରକ୍ଷନ୍ତି ପଶୁପାଲଵତ୍ ।
ଯଂ ତୁ ରକ୍ଷିତୁମିଚ୍ଛନ୍ତି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସଂଵିଭଜନ୍ତି ତମ୍ ॥ 33॥

ଯଥା ଯଥା ହି ପୁରୁଷଃ କଲ୍ଯାଣେ କୁରୁତେ ମନଃ ।
ତଥା ତଥାସ୍ଯ ସର୍ଵାର୍ଥାଃ ସିଧ୍ଯନ୍ତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ 34॥

ନ ଛନ୍ଦାଂସି ଵୃଜିନାତ୍ତାରଯନ୍ତି
ଆଯାଵିନଂ ମାଯଯା ଵର୍ତମାନମ୍ ।
ନୀଡଂ ଶକୁନ୍ତା ଇଵ ଜାତପକ୍ଷାଶ୍
ଛନ୍ଦାଂସ୍ଯେନଂ ପ୍ରଜହତ୍ଯନ୍ତକାଲେ ॥ 35॥

ମତ୍ତାପାନଂ କଲହଂ ପୂଗଵୈରଂ
ଭାର୍ଯାପତ୍ଯୋରନ୍ତରଂ ଜ୍ଞାତିଭେଦମ୍ ।
ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ସ୍ତ୍ରୀପୁମାଂସୋର୍ଵିଵାଦଂ
ଵର୍ଜ୍ଯାନ୍ଯାହୁର୍ଯଶ୍ଚ ପନ୍ଥାଃ ପ୍ରଦୁଷ୍ଠଃ ॥ 36॥

ସାମୁଦ୍ରିକଂ ଵଣିଜଂ ଚୋରପୂର୍ଵଂ
ଶଲାକ ଧୂର୍ତଂ ଚ ଚିକିତ୍ସକଂ ଚ ।
ଅରିଂ ଚ ମିତ୍ରଂ ଚ କୁଶୀଲଵଂ ଚ
ନୈତାନ୍ସାଖ୍ଯେଷ୍ଵଧିକୁର୍ଵୀତ ସପ୍ତ ॥ 37॥

ମାନାଗ୍ନିହୋତ୍ରମୁତ ମାନମୌନଂ
ମାନେନାଧୀତମୁତ ମାନଯଜ୍ଞଃ ।
ଏତାନି ଚତ୍ଵାର୍ଯଭଯଙ୍କରାଣି
ଭଯଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯଯଥା କୃତାନି ॥ 38॥

ଅଗାର ଦାହୀ ଗରଦଃ କୁଣ୍ଡାଶୀ ସୋମଵିକ୍ରଯୀ ।
ପର୍ଵ କାରଶ୍ଚ ସୂଚୀ ଚ ମିତ୍ର ଧ୍ରୁକ୍ପାରଦାରିକଃ ॥ 39॥

ଭ୍ରୂଣହା ଗୁରୁ ତଲ୍ପୀ ଚ ଯଶ୍ଚ ସ୍ଯାତ୍ପାନପୋ ଦ୍ଵିଜଃ ।
ଅତିତୀକ୍ଷ୍ଣଶ୍ଚ କାକଶ୍ଚ ନାସ୍ତିକୋ ଵେଦ ନିନ୍ଦକଃ ॥ 40॥

ସ୍ରୁଵ ପ୍ରଗ୍ରହଣୋ ଵ୍ରାତ୍ଯଃ କୀନାଶଶ୍ଚାର୍ଥଵାନପି ।
ରକ୍ଷେତ୍ଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଯୋ ହିଂସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ହଣୈଃ ସମାଃ ॥ 41॥

ତୃଣୋକ୍ଲଯା ଜ୍ଞାଯତେ ଜାତରୂପଂ
ଯୁଗେ ଭଦ୍ରୋ ଵ୍ଯଵହାରେଣ ସାଧୁଃ ।
ଶୂରୋ ଭଯେଷ୍ଵର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଧୀରଃ
କୃଚ୍ଛ୍ରାସ୍ଵାପତ୍ସୁ ସୁହୃଦଶ୍ଚାରଯଶ୍ ଚ ॥ 42॥

ଜରା ରୂପଂ ହରତି ହି ଧୈର୍ଯମାଶା
ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରାଣାନ୍ଧର୍ମଚର୍ଯାମସୂଯା ।
କ୍ରୋଧଃ ଶ୍ରିଯଂ ଶୀଲମନାର୍ଯ ସେଵା
ହ୍ରିଯଂ କାମଃ ସର୍ଵମେଵାଭିମାନଃ ॥ 43॥

ଶ୍ରୀର୍ମଙ୍ଗଲାତ୍ପ୍ରଭଵତି ପ୍ରାଗଲ୍ଭ୍ଯାତ୍ସମ୍ପ୍ରଵର୍ଧତେ ।
ଦାକ୍ଷ୍ଯାତ୍ତୁ କୁରୁତେ ମୂଲଂ ସଂଯମାତ୍ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ॥ 44॥

ଅଷ୍ଟୌ ଗୁଣାଃ ପୁରୁଷଂ ଦୀପଯନ୍ତି
ପ୍ରଜ୍ଞା ଚ କୌଲ୍ଯଂ ଚ ଦମଃ ଶ୍ରୁତଂ ଚ ।
ପରାକ୍ରମଶ୍ଚାବହୁ ଭାଷିତା ଚ
ଦାନଂ ଯଥାଶକ୍ତି କୃତଜ୍ଞତା ଚ ॥ 45॥

ଏତାନ୍ଗୁଣାଂସ୍ତାତ ମହାନୁଭାଵାନ୍
ଏକୋ ଗୁଣଃ ସଂଶ୍ରଯତେ ପ୍ରସହ୍ଯ ।
ରାଜା ଯଦା ସତ୍କୁରୁତେ ମନୁଷ୍ଯଂ
ସର୍ଵାନ୍ଗୁଣାନେଷ ଗୁଣୋଽତିଭାତି ॥ 46॥

ଅଷ୍ଟୌ ନୃପେମାନି ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ
ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ନିଦର୍ଶନାନି ।
ଚତ୍ଵାର୍ଯେଷାମନ୍ଵଵେତାନି ସଦ୍ଭିଶ୍
ଚତ୍ଵାର୍ଯେଷାମନ୍ଵଵଯନ୍ତି ସନ୍ତଃ ॥ 47॥

ଯଜ୍ଞୋ ଦାନମଧ୍ଯଯନଂ ତପଶ୍ ଚ
ଚତ୍ଵାର୍ଯେତାନ୍ଯନ୍ଵଵେତାନି ସଦ୍ଭିଃ ।
ଦମଃ ସତ୍ଯମାର୍ଜଵମାନୃଶଂସ୍ଯଂ
ଚତ୍ଵାର୍ଯେତାନ୍ଯନ୍ଵଵଯନ୍ତି ସନ୍ତଃ ॥ 48॥

ନ ସା ସଭା ଯତ୍ର ନ ସନ୍ତି ଵୃଦ୍ଧା
ନ ତେ ଵୃଦ୍ଧା ଯେ ନ ଵଦନ୍ତି ଧର୍ମମ୍ ।
ନାସୌ ହର୍ମୋ ଯତନ ସତ୍ଯମସ୍ତି
ନ ତତ୍ସତ୍ଯଂ ଯଚ୍ଛଲେନାନୁଵିଦ୍ଧମ୍ ॥ 49॥

ସତ୍ଯଂ ରୂପଂ ଶ୍ରୁତଂ ଵିଦ୍ଯା କୌଲ୍ଯଂ ଶୀଲଂ ବଲଂ ଧନମ୍ ।
ଶୌର୍ଯଂ ଚ ଚିରଭାଷ୍ଯଂ ଚ ଦଶଃ ସଂସର୍ଗଯୋନଯଃ ॥ 50॥

ପାପଂ କୁର୍ଵନ୍ପାପକୀର୍ତିଃ ପାପମେଵାଶ୍ନୁତେ ଫଲମ୍ ।
ପୁଣ୍ଯଂ କୁର୍ଵନ୍ପୁଣ୍ଯକୀର୍ତିଃ ପୁଣ୍ଯମେଵାଶ୍ନୁତେ ଫଲମ୍ ॥ 51॥

ପାପଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ନାଶଯତି କ୍ରିଯମାଣଂ ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ନଷ୍ଟପ୍ରଜ୍ଞଃ ପାପମେଵ ନିତ୍ଯମାରଭତେ ନରଃ ॥ 52॥

ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ଵର୍ଧଯତି କ୍ରିଯମାଣଂ ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ଵୃଦ୍ଧପ୍ରଜ୍ଞଃ ପୁଣ୍ଯମେଵ ନିତ୍ଯମାରଭତେ ନରଃ ॥ 53॥

ଅସୂଯକୋ ଦନ୍ଦ ଶୂକୋ ନିଷ୍ଠୁରୋ ଵୈରକୃନ୍ନରଃ ।
ସ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ମହଦାପ୍ନୋତୋ ନଚିରାତ୍ପାପମାଚରନ୍ ॥ 54॥

ଅନସୂଯଃ କୃତପ୍ରଜ୍ଞଃ ଶୋଭନାନ୍ଯାଚରନ୍ସଦା ।
ଅକୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ସୁଖମାପ୍ନୋତି ସର୍ଵତ୍ର ଚ ଵିରାଜତେ ॥ 55॥

ପ୍ରଜ୍ଞାମେଵାଗମଯତି ଯଃ ପ୍ରାଜ୍ଞେଭ୍ଯଃ ସ ପଣ୍ଡିତଃ ।
ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ହ୍ଯଵାପ୍ଯ ଧର୍ମାର୍ଥୌ ଶକ୍ନୋତି ସୁଖମେଧିତୁମ୍ ॥ 56॥

ଦିଵସେନୈଵ ତତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଯେନ ରାତୌ ସୁଖଂ ଵସେତ୍ ।
ଅଷ୍ଟ ମାସେନ ତତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଯେନ ଵର୍ଷାଃ ସୁଖଂ ଵସେତ୍ ॥ 57॥

ପୂର୍ଵେ ଵଯସି ତତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଯେନ ଵୃଦ୍ଧସୁଖଂ ଵସେତ୍ ।
ଯାଵଜ୍ଜୀଵେନ ତତ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଯେନ ପ୍ରେତ୍ଯ ସୁଖଂ ଵସେତ୍ ॥ 58॥

ଜୀର୍ଣମନ୍ନଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ଭାର୍ଯଂ ଚ ଗତଯୌଵନାମ୍ ।
ଶୂରଂ ଵିଗତସଙ୍ଗ୍ରାମଂ ଗତପାରଂ ତପସ୍ଵିନମ୍ ॥ 59॥

ଧନେନାଧର୍ମଲବ୍ଧେନ ଯଚ୍ଛିଦ୍ରମପିଧୀଯତେ ।
ଅସଂଵୃତଂ ତଦ୍ଭଵତି ତତୋଽନ୍ଯଦଵଦୀର୍ଯତେ ॥ 60॥

ଗୁରୁରାତ୍ମଵତାଂ ଶାସ୍ତା ଶାସା ରାଜା ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ।
ଅଥ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନପାପାନାଂ ଶାସ୍ତା ଵୈଵସ୍ଵତୋ ଯମଃ ॥ 61॥

ଋଷୀଣାଂ ଚ ନଦୀନାଂ ଚ କୁଲାନାଂ ଚ ମହାମନାମ୍ ।
ପ୍ରଭଵୋ ନାଧିଗନ୍ତଵ୍ଯଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଦୁଶ୍ଚରିତସ୍ଯ ଚ ॥ 62॥

ଦ୍ଵିଜାତିପୂଜାଭିରତୋ ଦାତା ଜ୍ଞାତିଷୁ ଚାର୍ଜଵୀ ।
କ୍ଷତ୍ରିଯଃ ସ୍ଵର୍ଗଭାଗ୍ରାଜଂଶ୍ଚିରଂ ପାଲଯତେ ମହୀମ୍ ॥ 63॥

ସୁଵର୍ଣପୁଷ୍ପାଂ ପୃଥିଵୀଂ ଚିନ୍ଵନ୍ତି ପୁରୁଷାସ୍ତ୍ରଯଃ ।
ଶୂରଶ୍ଚ କୃତଵିଦ୍ଯଶ୍ଚ ଯଶ୍ଚ ଜାନାତି ସେଵିତୁମ୍ ॥ 64॥

ବୁଦ୍ଧିଶ୍ରେଷ୍ଠାନି କର୍ମାଣି ବାହୁମଧ୍ଯାନି ଭାରତ ।
ତାନି ଜଙ୍ଘା ଜଘନ୍ଯାନି ଭାରପ୍ରତ୍ଯଵରାଣି ଚ ॥ 65॥

ଦୁର୍ଯୋଧନେ ଚ ଶକୁନୌ ମୂଢେ ଦୁଃଶାସନେ ତଥା ।
କର୍ଣେ ଚୈଶ୍ଵର୍ଯମାଧାଯ କଥଂ ତ୍ଵଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛସି ॥ 66॥

ସର୍ଵୈର୍ଗୁଣୈରୁପେତାଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵା ଭରତର୍ଷଭ ।
ପିତୃଵତ୍ତ୍ଵଯି ଵର୍ତନ୍ତେ ତେଷୁ ଵର୍ତସ୍ଵ ପୁତ୍ରଵତ୍ ॥ 67॥