ଅଷ୍ଟାଵକ୍ର ଉଵାଚ ॥
ଯସ୍ଯ ବୋଧୋଦଯେ ତାଵତ୍ସ୍ଵପ୍ନଵଦ୍ ଭଵତି ଭ୍ରମଃ ।
ତସ୍ମୈ ସୁଖୈକରୂପାଯ ନମଃ ଶାନ୍ତାଯ ତେଜସେ ॥ 18-1॥
ଅର୍ଜଯିତ୍ଵାଖିଲାନ୍ ଅର୍ଥାନ୍ ଭୋଗାନାପ୍ନୋତି ପୁଷ୍କଲାନ୍ ।
ଅର୍ଜଯିତ୍ଵାଖିଲାନ୍ ଅର୍ଥାନ୍ ଭୋଗାନାପ୍ନୋତି ପୁଷ୍କଲାନ୍ ।
ନ ହି ସର୍ଵପରିତ୍ଯାଗମନ୍ତରେଣ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ ॥ 18-2॥
କର୍ତଵ୍ଯଦୁଃଖମାର୍ତଣ୍ଡଜ୍ଵାଲାଦଗ୍ଧାନ୍ତରାତ୍ମନଃ ।
କର୍ତଵ୍ଯଦୁଃଖମାର୍ତଣ୍ଡଜ୍ଵାଲାଦଗ୍ଧାନ୍ତରାତ୍ମନଃ ।
କୁତଃ ପ୍ରଶମପୀଯୂଷଧାରାସାରମୃତେ ସୁଖମ୍ ॥ 18-3॥
ଭଵୋଽଯଂ ଭାଵନାମାତ୍ରୋ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ ପରମାର୍ଥତଃ ।
ଭଵୋଽଯଂ ଭାଵନାମାତ୍ରୋ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ ପରମାର୍ଥତଃ ।
ନାସ୍ତ୍ଯଭାଵଃ ସ୍ଵଭାଵାନାଂ ଭାଵାଭାଵଵିଭାଵିନାମ୍ ॥ 18-4॥
ନ ଦୂରଂ ନ ଚ ସଙ୍କୋଚାଲ୍ଲବ୍ଧମେଵାତ୍ମନଃ ପଦମ୍ ।
ନ ଦୂରଂ ନ ଚ ସଙ୍କୋଚାଲ୍ଲବ୍ଧମେଵାତ୍ମନଃ ପଦମ୍ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପଂ ନିରାଯାସଂ ନିର୍ଵିକାରଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍ ॥ 18-5॥
ଵ୍ଯାମୋହମାତ୍ରଵିରତୌ ସ୍ଵରୂପାଦାନମାତ୍ରତଃ ।
ଵ୍ଯାମୋହମାତ୍ରଵିରତୌ ସ୍ଵରୂପାଦାନମାତ୍ରତଃ ।
ଵୀତଶୋକା ଵିରାଜନ୍ତେ ନିରାଵରଣଦୃଷ୍ଟଯଃ ॥ 18-6॥
ସମସ୍ତଂ କଲ୍ପନାମାତ୍ରମାତ୍ମା ମୁକ୍ତଃ ସନାତନଃ ।
ସମସ୍ତଂ କଲ୍ପନାମାତ୍ରମାତ୍ମା ମୁକ୍ତଃ ସନାତନଃ ।
ଇତି ଵିଜ୍ଞାଯ ଧୀରୋ ହି କିମଭ୍ଯସ୍ଯତି ବାଲଵତ୍ ॥ 18-7॥
ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମେତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଭାଵାଭାଵୌ ଚ କଲ୍ପିତୌ ।
ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମେତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଭାଵାଭାଵୌ ଚ କଲ୍ପିତୌ ।
ନିଷ୍କାମଃ କିଂ ଵିଜାନାତି କିଂ ବ୍ରୂତେ ଚ କରୋତି କିମ୍ ॥ 18-8॥
ଅଯଂ ସୋଽହମଯଂ ନାହମିତି କ୍ଷୀଣା ଵିକଲ୍ପନା ।
ଅଯଂ ସୋଽହମଯଂ ନାହମିତି କ୍ଷୀଣା ଵିକଲ୍ପନା ।
ସର୍ଵମାତ୍ମେତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ତୂଷ୍ଣୀମ୍ଭୂତସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ॥ 18-9॥
ନ ଵିକ୍ଷେପୋ ନ ଚୈକାଗ୍ର୍ଯଂ ନାତିବୋଧୋ ନ ମୂଢତା ।
ନ ଵିକ୍ଷେପୋ ନ ଚୈକାଗ୍ର୍ଯଂ ନାତିବୋଧୋ ନ ମୂଢତା ।
ନ ସୁଖଂ ନ ଚ ଵା ଦୁଃଖମୁପଶାନ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ॥ 18-10॥
ସ୍ଵାରାଜ୍ଯେ ଭୈକ୍ଷଵୃତ୍ତୌ ଚ ଲାଭାଲାଭେ ଜନେ ଵନେ ।
ସ୍ଵାରାଜ୍ଯେ ଭୈକ୍ଷଵୃତ୍ତୌ ଚ ଲାଭାଲାଭେ ଜନେ ଵନେ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ ନ ଵିଶେଷୋଽସ୍ତି ଯୋଗିନଃ ॥ 18-11॥
କ୍ଵ ଧର୍ମଃ କ୍ଵ ଚ ଵା କାମଃ କ୍ଵ ଚାର୍ଥଃ କ୍ଵ ଵିଵେକିତା ।
କ୍ଵ ଧର୍ମଃ କ୍ଵ ଚ ଵା କାମଃ କ୍ଵ ଚାର୍ଥଃ କ୍ଵ ଵିଵେକିତା ।
ଇଦଂ କୃତମିଦଂ ନେତି ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୈର୍ମୁକ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ॥ 18-12॥
କୃତ୍ଯଂ କିମପି ନୈଵାସ୍ତି ନ କାପି ହୃଦି ରଞ୍ଜନା ।
କୃତ୍ଯଂ କିମପି ନୈଵାସ୍ତି ନ କାପି ହୃଦି ରଞ୍ଜନା ।
ଯଥା ଜୀଵନମେଵେହ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ॥ 18-13॥
କ୍ଵ ମୋହଃ କ୍ଵ ଚ ଵା ଵିଶ୍ଵଂ କ୍ଵ ତଦ୍ ଧ୍ଯାନଂ କ୍ଵ ମୁକ୍ତତା ।
କ୍ଵ ମୋହଃ କ୍ଵ ଚ ଵା ଵିଶ୍ଵଂ କ୍ଵ ତଦ୍ ଧ୍ଯାନଂ କ୍ଵ ମୁକ୍ତତା ।
ସର୍ଵସଙ୍କଲ୍ପସୀମାଯାଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 18-14॥
ଯେନ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ସ ନାସ୍ତୀତି କରୋତୁ ଵୈ ।
ଯେନ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ସ ନାସ୍ତୀତି କରୋତୁ ଵୈ ।
ନିର୍ଵାସନଃ କିଂ କୁରୁତେ ପଶ୍ଯନ୍ନପି ନ ପଶ୍ଯତି ॥ 18-15॥
ଯେନ ଦୃଷ୍ଟଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସୋଽହଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ଚିନ୍ତଯେତ୍ ।
ଯେନ ଦୃଷ୍ଟଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସୋଽହଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ଚିନ୍ତଯେତ୍ ।
କିଂ ଚିନ୍ତଯତି ନିଶ୍ଚିନ୍ତୋ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଯୋ ନ ପଶ୍ଯତି ॥ 18-16॥
ଦୃଷ୍ଟୋ ଯେନାତ୍ମଵିକ୍ଷେପୋ ନିରୋଧଂ କୁରୁତେ ତ୍ଵସୌ ।
ଦୃଷ୍ଟୋ ଯେନାତ୍ମଵିକ୍ଷେପୋ ନିରୋଧଂ କୁରୁତେ ତ୍ଵସୌ ।
ଉଦାରସ୍ତୁ ନ ଵିକ୍ଷିପ୍ତଃ ସାଧ୍ଯାଭାଵାତ୍କରୋତି କିମ୍ ॥ 18-17॥
ଧୀରୋ ଲୋକଵିପର୍ଯସ୍ତୋ ଵର୍ତମାନୋଽପି ଲୋକଵତ୍ ।
ଧୀରୋ ଲୋକଵିପର୍ଯସ୍ତୋ ଵର୍ତମାନୋଽପି ଲୋକଵତ୍ ।
ନ ସମାଧିଂ ନ ଵିକ୍ଷେପଂ ନ ଲୋପଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ପଶ୍ଯତି ॥ 18-18॥
ଭାଵାଭାଵଵିହୀନୋ ଯସ୍ତୃପ୍ତୋ ନିର୍ଵାସନୋ ବୁଧଃ ।
ଭାଵାଭାଵଵିହୀନୋ ଯସ୍ତୃପ୍ତୋ ନିର୍ଵାସନୋ ବୁଧଃ ।
ନୈଵ କିଞ୍ଚିତ୍କୃତଂ ତେନ ଲୋକଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଵିକୁର୍ଵତା ॥ 18-19॥
ପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ଵା ନିଵୃତ୍ତୌ ଵା ନୈଵ ଧୀରସ୍ଯ ଦୁର୍ଗ୍ରହଃ ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ଵା ନିଵୃତ୍ତୌ ଵା ନୈଵ ଧୀରସ୍ଯ ଦୁର୍ଗ୍ରହଃ ।
ଯଦା ଯତ୍କର୍ତୁମାଯାତି ତତ୍କୃତ୍ଵା ତିଷ୍ଠତଃ ସୁଖମ୍ ॥ 18-20॥
ନିର୍ଵାସନୋ ନିରାଲମ୍ବଃ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦୋ ମୁକ୍ତବନ୍ଧନଃ ।
ନିର୍ଵାସନୋ ନିରାଲମ୍ବଃ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦୋ ମୁକ୍ତବନ୍ଧନଃ ।
କ୍ଷିପ୍ତଃ ସଂସ୍କାରଵାତେନ ଚେଷ୍ଟତେ ଶୁଷ୍କପର୍ଣଵତ୍ ॥ 18-21॥
ଅସଂସାରସ୍ଯ ତୁ କ୍ଵାପି ନ ହର୍ଷୋ ନ ଵିଷାଦତା ।
ଅସଂସାରସ୍ଯ ତୁ କ୍ଵାପି ନ ହର୍ଷୋ ନ ଵିଷାଦତା ।
ସ ଶୀତଲମନା ନିତ୍ଯଂ ଵିଦେହ ଇଵ ରାଜତେ ॥ 18-22॥
କୁତ୍ରାପି ନ ଜିହାସାସ୍ତି ନାଶୋ ଵାପି ନ କୁତ୍ରଚିତ୍ ।
କୁତ୍ରାପି ନ ଜିହାସାସ୍ତି ନାଶୋ ଵାପି ନ କୁତ୍ରଚିତ୍ ।
ଆତ୍ମାରାମସ୍ଯ ଧୀରସ୍ଯ ଶୀତଲାଚ୍ଛତରାତ୍ମନଃ ॥ 18-23॥
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ଶୂନ୍ଯଚିତ୍ତସ୍ଯ କୁର୍ଵତୋଽସ୍ଯ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ଶୂନ୍ଯଚିତ୍ତସ୍ଯ କୁର୍ଵତୋଽସ୍ଯ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ।
ପ୍ରାକୃତସ୍ଯେଵ ଧୀରସ୍ଯ ନ ମାନୋ ନାଵମାନତା ॥ 18-24॥
କୃତଂ ଦେହେନ କର୍ମେଦଂ ନ ମଯା ଶୁଦ୍ଧରୂପିଣା ।
କୃତଂ ଦେହେନ କର୍ମେଦଂ ନ ମଯା ଶୁଦ୍ଧରୂପିଣା ।
ଇତି ଚିନ୍ତାନୁରୋଧୀ ଯଃ କୁର୍ଵନ୍ନପି କରୋତି ନ ॥ 18-25॥
ଅତଦ୍ଵାଦୀଵ କୁରୁତେ ନ ଭଵେଦପି ବାଲିଶଃ ।
ଅତଦ୍ଵାଦୀଵ କୁରୁତେ ନ ଭଵେଦପି ବାଲିଶଃ ।
ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତଃ ସୁଖୀ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସଂସରନ୍ନପି ଶୋଭତେ ॥ 18-26॥
ନାନାଵିଚାରସୁଶ୍ରାନ୍ତୋ ଧୀରୋ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିମାଗତଃ ।
ନାନାଵିଚାରସୁଶ୍ରାନ୍ତୋ ଧୀରୋ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିମାଗତଃ ।
ନ କଲ୍ପତେ ନ ଜାନାତି ନ ଶୃଣୋତି ନ ପଶ୍ଯତି ॥ 18-27॥
ଅସମାଧେରଵିକ୍ଷେପାନ୍ ନ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ନ ଚେତରଃ ।
ଅସମାଧେରଵିକ୍ଷେପାନ୍ ନ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ନ ଚେତରଃ ।
ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ କଲ୍ପିତଂ ପଶ୍ଯନ୍ ବ୍ରହ୍ମୈଵାସ୍ତେ ମହାଶଯଃ ॥ 18-28॥
ଯସ୍ଯାନ୍ତଃ ସ୍ଯାଦହଙ୍କାରୋ ନ କରୋତି କରୋତି ସଃ ।
ଯସ୍ଯାନ୍ତଃ ସ୍ଯାଦହଙ୍କାରୋ ନ କରୋତି କରୋତି ସଃ ।
ନିରହଙ୍କାରଧୀରେଣ ନ କିଞ୍ଚିଦକୃତଂ କୃତମ୍ ॥ 18-29॥
ନୋଦ୍ଵିଗ୍ନଂ ନ ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟମକର୍ତୃ ସ୍ପନ୍ଦଵର୍ଜିତମ୍ ।
ନୋଦ୍ଵିଗ୍ନଂ ନ ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟମକର୍ତୃ ସ୍ପନ୍ଦଵର୍ଜିତମ୍ ।
ନିରାଶଂ ଗତସନ୍ଦେହଂ ଚିତ୍ତଂ ମୁକ୍ତସ୍ଯ ରାଜତେ ॥ 18-30॥
ନିର୍ଧ୍ଯାତୁଂ ଚେଷ୍ଟିତୁଂ ଵାପି ଯଚ୍ଚିତ୍ତଂ ନ ପ୍ରଵର୍ତତେ ।
ନିର୍ଧ୍ଯାତୁଂ ଚେଷ୍ଟିତୁଂ ଵାପି ଯଚ୍ଚିତ୍ତଂ ନ ପ୍ରଵର୍ତତେ ।
ନିର୍ନିମିତ୍ତମିଦଂ କିନ୍ତୁ ନିର୍ଧ୍ଯାଯତି ଵିଚେଷ୍ଟତେ ॥ 18-31॥
ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଥାର୍ଥମାକର୍ଣ୍ଯ ମନ୍ଦଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମୂଢତାମ୍ ।
ତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଥାର୍ଥମାକର୍ଣ୍ଯ ମନ୍ଦଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମୂଢତାମ୍ ।
ଅଥଵା ଯାତି ସଙ୍କୋଚମମୂଢଃ କୋଽପି ମୂଢଵତ୍ ॥ 18-32॥
ଏକାଗ୍ରତା ନିରୋଧୋ ଵା ମୂଢୈରଭ୍ଯସ୍ଯତେ ଭୃଶମ୍ ।
ଏକାଗ୍ରତା ନିରୋଧୋ ଵା ମୂଢୈରଭ୍ଯସ୍ଯତେ ଭୃଶମ୍ ।
ଧୀରାଃ କୃତ୍ଯଂ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୁପ୍ତଵତ୍ସ୍ଵପଦେ ସ୍ଥିତାଃ ॥ 18-33॥
ଅପ୍ରଯତ୍ନାତ୍ ପ୍ରଯତ୍ନାଦ୍ ଵା ମୂଢୋ ନାପ୍ନୋତି ନିର୍ଵୃତିମ୍ ।
ଅପ୍ରଯତ୍ନାତ୍ ପ୍ରଯତ୍ନାଦ୍ ଵା ମୂଢୋ ନାପ୍ନୋତି ନିର୍ଵୃତିମ୍ ।
ତତ୍ତ୍ଵନିଶ୍ଚଯମାତ୍ରେଣ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଭଵତି ନିର୍ଵୃତଃ ॥ 18-34॥
ଶୁଦ୍ଧଂ ବୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରିଯଂ ପୂର୍ଣଂ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ନିରାମଯମ୍ ।
ଶୁଦ୍ଧଂ ବୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରିଯଂ ପୂର୍ଣଂ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ନିରାମଯମ୍ ।
ଆତ୍ମାନଂ ତଂ ନ ଜାନନ୍ତି ତତ୍ରାଭ୍ଯାସପରା ଜନାଃ ॥ 18-35॥
ନାପ୍ନୋତି କର୍ମଣା ମୋକ୍ଷଂ ଵିମୂଢୋଽଭ୍ଯାସରୂପିଣା ।
ନାପ୍ନୋତି କର୍ମଣା ମୋକ୍ଷଂ ଵିମୂଢୋଽଭ୍ଯାସରୂପିଣା ।
ଧନ୍ଯୋ ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରେଣ ମୁକ୍ତସ୍ତିଷ୍ଠତ୍ଯଵିକ୍ରିଯଃ ॥ 18-36॥
ମୂଢୋ ନାପ୍ନୋତି ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଯତୋ ଭଵିତୁମିଚ୍ଛତି ।
ମୂଢୋ ନାପ୍ନୋତି ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଯତୋ ଭଵିତୁମିଚ୍ଛତି ।
ଅନିଚ୍ଛନ୍ନପି ଧୀରୋ ହି ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପଭାକ୍ ॥ 18-37॥
ନିରାଧାରା ଗ୍ରହଵ୍ଯଗ୍ରା ମୂଢାଃ ସଂସାରପୋଷକାଃ ।
ନିରାଧାରା ଗ୍ରହଵ୍ଯଗ୍ରା ମୂଢାଃ ସଂସାରପୋଷକାଃ ।
ଏତସ୍ଯାନର୍ଥମୂଲସ୍ଯ ମୂଲଚ୍ଛେଦଃ କୃତୋ ବୁଧୈଃ ॥ 18-38॥
ନ ଶାନ୍ତିଂ ଲଭତେ ମୂଢୋ ଯତଃ ଶମିତୁମିଚ୍ଛତି ।
ନ ଶାନ୍ତିଂ ଲଭତେ ମୂଢୋ ଯତଃ ଶମିତୁମିଚ୍ଛତି ।
ଧୀରସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ସର୍ଵଦା ଶାନ୍ତମାନସଃ ॥ 18-39॥
କ୍ଵାତ୍ମନୋ ଦର୍ଶନଂ ତସ୍ଯ ଯଦ୍ ଦୃଷ୍ଟମଵଲମ୍ବତେ ।
କ୍ଵାତ୍ମନୋ ଦର୍ଶନଂ ତସ୍ଯ ଯଦ୍ ଦୃଷ୍ଟମଵଲମ୍ବତେ ।
ଧୀରାସ୍ତଂ ତଂ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯାତ୍ମାନମଵ୍ଯଯମ୍ ॥ 18-40॥
କ୍ଵ ନିରୋଧୋ ଵିମୂଢସ୍ଯ ଯୋ ନିର୍ବନ୍ଧଂ କରୋତି ଵୈ ।
କ୍ଵ ନିରୋଧୋ ଵିମୂଢସ୍ଯ ଯୋ ନିର୍ବନ୍ଧଂ କରୋତି ଵୈ ।
ସ୍ଵାରାମସ୍ଯୈଵ ଧୀରସ୍ଯ ସର୍ଵଦାସାଵକୃତ୍ରିମଃ ॥ 18-41॥
ଭାଵସ୍ଯ ଭାଵକଃ କଶ୍ଚିନ୍ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଭାଵକୋପରଃ ।
ଭାଵସ୍ଯ ଭାଵକଃ କଶ୍ଚିନ୍ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଭାଵକୋପରଃ ।
ଉଭଯାଭାଵକଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵମେଵ ନିରାକୁଲଃ ॥ 18-42॥
ଶୁଦ୍ଧମଦ୍ଵଯମାତ୍ମାନଂ ଭାଵଯନ୍ତି କୁବୁଦ୍ଧଯଃ ।
ଶୁଦ୍ଧମଦ୍ଵଯମାତ୍ମାନଂ ଭାଵଯନ୍ତି କୁବୁଦ୍ଧଯଃ ।
ନ ତୁ ଜାନନ୍ତି ସମ୍ମୋହାଦ୍ଯାଵଜ୍ଜୀଵମନିର୍ଵୃତାଃ ॥ 18-43॥
ମୁମୁକ୍ଷୋର୍ବୁଦ୍ଧିରାଲମ୍ବମନ୍ତରେଣ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ।
ମୁମୁକ୍ଷୋର୍ବୁଦ୍ଧିରାଲମ୍ବମନ୍ତରେଣ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ।
ନିରାଲମ୍ବୈଵ ନିଷ୍କାମା ବୁଦ୍ଧିର୍ମୁକ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ॥ 18-44॥
ଵିଷଯଦ୍ଵୀପିନୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଚକିତାଃ ଶରଣାର୍ଥିନଃ ।
ଵିଷଯଦ୍ଵୀପିନୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଚକିତାଃ ଶରଣାର୍ଥିନଃ ।
ଵିଶନ୍ତି ଝଟିତି କ୍ରୋଡଂ ନିରୋଧୈକାଗ୍ରସିଦ୍ଧଯେ ॥ 18-45॥
ନିର୍ଵାସନଂ ହରିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ଵିଷଯଦନ୍ତିନଃ ।
ନିର୍ଵାସନଂ ହରିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ଵିଷଯଦନ୍ତିନଃ ।
ପଲାଯନ୍ତେ ନ ଶକ୍ତାସ୍ତେ ସେଵନ୍ତେ କୃତଚାଟଵଃ ॥ 18-46॥
ନ ମୁକ୍ତିକାରିକାଂ ଧତ୍ତେ ନିଃଶଙ୍କୋ ଯୁକ୍ତମାନସଃ ।
ନ ମୁକ୍ତିକାରିକାଂ ଧତ୍ତେ ନିଃଶଙ୍କୋ ଯୁକ୍ତମାନସଃ ।
ପଶ୍ଯନ୍ ଶୃଣ୍ଵନ୍ ସ୍ପୃଶନ୍ ଜିଘ୍ରନ୍ନଶ୍ନନ୍ନାସ୍ତେ ଯଥାସୁଖମ୍ ॥ 18-47॥
ଵସ୍ତୁଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧିର୍ନିରାକୁଲଃ ।
ଵସ୍ତୁଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧିର୍ନିରାକୁଲଃ ।
ନୈଵାଚାରମନାଚାରମୌଦାସ୍ଯଂ ଵା ପ୍ରପଶ୍ଯତି ॥ 18-48॥
ଯଦା ଯତ୍କର୍ତୁମାଯାତି ତଦା ତତ୍କୁରୁତେ ଋଜୁଃ ।
ଯଦା ଯତ୍କର୍ତୁମାଯାତି ତଦା ତତ୍କୁରୁତେ ଋଜୁଃ ।
ଶୁଭଂ ଵାପ୍ଯଶୁଭଂ ଵାପି ତସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟା ହି ବାଲଵତ୍ ॥ 18-49॥
ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯାତ୍ସୁଖମାପ୍ନୋତି ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯାଲ୍ଲଭତେ ପରମ୍ ।
ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯାତ୍ସୁଖମାପ୍ନୋତି ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯାଲ୍ଲଭତେ ପରମ୍ ।
ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯାନ୍ନିର୍ଵୃତିଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯାତ୍ ପରମଂ ପଦମ୍ ॥ 18-50॥
ଅକର୍ତୃତ୍ଵମଭୋକ୍ତୃତ୍ଵଂ ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ମନ୍ଯତେ ଯଦା ।
ଅକର୍ତୃତ୍ଵମଭୋକ୍ତୃତ୍ଵଂ ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ମନ୍ଯତେ ଯଦା ।
ତଦା କ୍ଷୀଣା ଭଵନ୍ତ୍ଯେଵ ସମସ୍ତାଶ୍ଚିତ୍ତଵୃତ୍ତଯଃ ॥ 18-51॥
ଉଚ୍ଛୃଙ୍ଖଲାପ୍ଯକୃତିକା ସ୍ଥିତିର୍ଧୀରସ୍ଯ ରାଜତେ ।
ଉଚ୍ଛୃଙ୍ଖଲାପ୍ଯକୃତିକା ସ୍ଥିତିର୍ଧୀରସ୍ଯ ରାଜତେ ।
ନ ତୁ ସସ୍ପୃହଚିତ୍ତସ୍ଯ ଶାନ୍ତିର୍ମୂଢସ୍ଯ କୃତ୍ରିମା ॥ 18-52॥
ଵିଲସନ୍ତି ମହାଭୋଗୈର୍ଵିଶନ୍ତି ଗିରିଗହ୍ଵରାନ୍ ।
ଵିଲସନ୍ତି ମହାଭୋଗୈର୍ଵିଶନ୍ତି ଗିରିଗହ୍ଵରାନ୍ ।
ନିରସ୍ତକଲ୍ପନା ଧୀରା ଅବଦ୍ଧା ମୁକ୍ତବୁଦ୍ଧଯଃ ॥ 18-53॥
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଂ ଦେଵତାଂ ତୀର୍ଥମଙ୍ଗନାଂ ଭୂପତିଂ ପ୍ରିଯମ୍ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯଂ ଦେଵତାଂ ତୀର୍ଥମଙ୍ଗନାଂ ଭୂପତିଂ ପ୍ରିଯମ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଧୀରସ୍ଯ ନ କାପି ହୃଦି ଵାସନା ॥ 18-54॥
ଭୃତ୍ଯୈଃ ପୁତ୍ରୈଃ କଲତ୍ରୈଶ୍ଚ ଦୌହିତ୍ରୈଶ୍ଚାପି ଗୋତ୍ରଜୈଃ ।
ଭୃତ୍ଯୈଃ ପୁତ୍ରୈଃ କଲତ୍ରୈଶ୍ଚ ଦୌହିତ୍ରୈଶ୍ଚାପି ଗୋତ୍ରଜୈଃ ।
ଵିହସ୍ଯ ଧିକ୍କୃତୋ ଯୋଗୀ ନ ଯାତି ଵିକୃତିଂ ମନାକ୍ ॥ 18-55॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋଽପି ନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ଖିନ୍ନୋଽପି ନ ଚ ଖିଦ୍ଯତେ ।
ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋଽପି ନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ଖିନ୍ନୋଽପି ନ ଚ ଖିଦ୍ଯତେ ।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚର୍ଯଦଶାଂ ତାଂ ତାଂ ତାଦୃଶା ଏଵ ଜାନତେ ॥ 18-56॥
କର୍ତଵ୍ଯତୈଵ ସଂସାରୋ ନ ତାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂରଯଃ ।
କର୍ତଵ୍ଯତୈଵ ସଂସାରୋ ନ ତାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂରଯଃ ।
ଶୂନ୍ଯାକାରା ନିରାକାରା ନିର୍ଵିକାରା ନିରାମଯାଃ ॥ 18-57॥
ଅକୁର୍ଵନ୍ନପି ସଙ୍କ୍ଷୋଭାଦ୍ ଵ୍ଯଗ୍ରଃ ସର୍ଵତ୍ର ମୂଢଧୀଃ ।
ଅକୁର୍ଵନ୍ନପି ସଙ୍କ୍ଷୋଭାଦ୍ ଵ୍ଯଗ୍ରଃ ସର୍ଵତ୍ର ମୂଢଧୀଃ ।
କୁର୍ଵନ୍ନପି ତୁ କୃତ୍ଯାନି କୁଶଲୋ ହି ନିରାକୁଲଃ ॥ 18-58॥
ସୁଖମାସ୍ତେ ସୁଖଂ ଶେତେ ସୁଖମାଯାତି ଯାତି ଚ ।
ସୁଖମାସ୍ତେ ସୁଖଂ ଶେତେ ସୁଖମାଯାତି ଯାତି ଚ ।
ସୁଖଂ ଵକ୍ତି ସୁଖଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଵ୍ଯଵହାରେଽପି ଶାନ୍ତଧୀଃ ॥ 18-59॥
ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଯସ୍ଯ ନୈଵାର୍ତିର୍ଲୋକଵଦ୍ ଵ୍ଯଵହାରିଣଃ ।
ସ୍ଵଭାଵାଦ୍ଯସ୍ଯ ନୈଵାର୍ତିର୍ଲୋକଵଦ୍ ଵ୍ଯଵହାରିଣଃ ।
ମହାହ୍ରଦ ଇଵାକ୍ଷୋଭ୍ଯୋ ଗତକ୍ଲେଶଃ ସୁଶୋଭତେ ॥ 18-60॥
ନିଵୃତ୍ତିରପି ମୂଢସ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତି-ରୁପଜାଯତେ ।
ନିଵୃତ୍ତିରପି ମୂଢସ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତି-ରୁପଜାଯତେ ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତିରପି ଧୀରସ୍ଯ ନିଵୃତ୍ତିଫଲଭାଗିନୀ ॥ 18-61॥
ପରିଗ୍ରହେଷୁ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ପ୍ରାଯୋ ମୂଢସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ ।
ପରିଗ୍ରହେଷୁ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ପ୍ରାଯୋ ମୂଢସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ ।
ଦେହେ ଵିଗଲିତାଶସ୍ଯ କ୍ଵ ରାଗଃ କ୍ଵ ଵିରାଗତା ॥ 18-62॥
ଭାଵନାଭାଵନାସକ୍ତା ଦୃଷ୍ଟିର୍ମୂଢସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ।
ଭାଵନାଭାଵନାସକ୍ତା ଦୃଷ୍ଟିର୍ମୂଢସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ।
ଭାଵ୍ଯଭାଵନଯା ସା ତୁ ସ୍ଵସ୍ଥସ୍ଯାଦୃଷ୍ଟିରୂପିଣୀ ॥ 18-63॥
ସର୍ଵାରମ୍ଭେଷୁ ନିଷ୍କାମୋ ଯଶ୍ଚରେଦ୍ ବାଲଵନ୍ ମୁନିଃ ।
ସର୍ଵାରମ୍ଭେଷୁ ନିଷ୍କାମୋ ଯଶ୍ଚରେଦ୍ ବାଲଵନ୍ ମୁନିଃ ।
ନ ଲେପସ୍ତସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ କ୍ରିଯମାଣେଽପି କର୍ମଣି ॥ 18-64॥
ସ ଏଵ ଧନ୍ଯ ଆତ୍ମଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭାଵେଷୁ ଯଃ ସମଃ ।
ସ ଏଵ ଧନ୍ଯ ଆତ୍ମଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭାଵେଷୁ ଯଃ ସମଃ ।
ପଶ୍ଯନ୍ ଶୃଣ୍ଵନ୍ ସ୍ପୃଶନ୍ ଜିଘ୍ରନ୍ନ୍ ଅଶ୍ନନ୍ନିସ୍ତର୍ଷମାନସଃ ॥ 18-65॥
କ୍ଵ ସଂସାରଃ କ୍ଵ ଚାଭାସଃ କ୍ଵ ସାଧ୍ଯଂ କ୍ଵ ଚ ସାଧନମ୍ ।
କ୍ଵ ସଂସାରଃ କ୍ଵ ଚାଭାସଃ କ୍ଵ ସାଧ୍ଯଂ କ୍ଵ ଚ ସାଧନମ୍ ।
ଆକାଶସ୍ଯେଵ ଧୀରସ୍ଯ ନିର୍ଵିକଲ୍ପସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ॥ 18-66॥
ସ ଜଯତ୍ଯର୍ଥସନ୍ନ୍ଯାସୀ ପୂର୍ଣସ୍ଵରସଵିଗ୍ରହଃ ।
ସ ଜଯତ୍ଯର୍ଥସନ୍ନ୍ଯାସୀ ପୂର୍ଣସ୍ଵରସଵିଗ୍ରହଃ ।
ଅକୃତ୍ରିମୋଽନଵଚ୍ଛିନ୍ନେ ସମାଧିର୍ଯସ୍ଯ ଵର୍ତତେ ॥ 18-67॥
ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ଜ୍ଞାତତତ୍ତ୍ଵୋ ମହାଶଯଃ ।
ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ଜ୍ଞାତତତ୍ତ୍ଵୋ ମହାଶଯଃ ।
ଭୋଗମୋକ୍ଷନିରାକାଙ୍କ୍ଷୀ ସଦା ସର୍ଵତ୍ର ନୀରସଃ ॥ 18-68॥
ମହଦାଦି ଜଗଦ୍ଦ୍ଵୈତଂ ନାମମାତ୍ରଵିଜୃମ୍ଭିତମ୍ ।
ମହଦାଦି ଜଗଦ୍ଦ୍ଵୈତଂ ନାମମାତ୍ରଵିଜୃମ୍ଭିତମ୍ ।
ଵିହାଯ ଶୁଦ୍ଧବୋଧସ୍ଯ କିଂ କୃତ୍ଯମଵଶିଷ୍ଯତେ ॥ 18-69॥
ଭ୍ରମଭୂତମିଦଂ ସର୍ଵଂ କିଞ୍ଚିନ୍ନାସ୍ତୀତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ଭ୍ରମଭୂତମିଦଂ ସର୍ଵଂ କିଞ୍ଚିନ୍ନାସ୍ତୀତି ନିଶ୍ଚଯୀ ।
ଅଲକ୍ଷ୍ଯସ୍ଫୁରଣଃ ଶୁଦ୍ଧଃ ସ୍ଵଭାଵେନୈଵ ଶାମ୍ଯତି ॥ 18-70॥
ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫୁରଣରୂପସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯଭାଵମପଶ୍ଯତଃ ।
ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫୁରଣରୂପସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯଭାଵମପଶ୍ଯତଃ ।
କ୍ଵ ଵିଧିଃ କ୍ଵ ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ କ୍ଵ ତ୍ଯାଗଃ କ୍ଵ ଶମୋଽପି ଵା ॥ 18-71॥
ସ୍ଫୁରତୋଽନନ୍ତରୂପେଣ ପ୍ରକୃତିଂ ଚ ନ ପଶ୍ଯତଃ ।
ସ୍ଫୁରତୋଽନନ୍ତରୂପେଣ ପ୍ରକୃତିଂ ଚ ନ ପଶ୍ଯତଃ ।
କ୍ଵ ବନ୍ଧଃ କ୍ଵ ଚ ଵା ମୋକ୍ଷଃ କ୍ଵ ହର୍ଷଃ କ୍ଵ ଵିଷାଦିତା ॥ 18-72॥
ବୁଦ୍ଧିପର୍ଯନ୍ତସଂସାରେ ମାଯାମାତ୍ରଂ ଵିଵର୍ତତେ ।
ବୁଦ୍ଧିପର୍ଯନ୍ତସଂସାରେ ମାଯାମାତ୍ରଂ ଵିଵର୍ତତେ ।
ନିର୍ମମୋ ନିରହଙ୍କାରୋ ନିଷ୍କାମଃ ଶୋଭତେ ବୁଧଃ ॥ 18-73॥
ଅକ୍ଷଯଂ ଗତସନ୍ତାପମାତ୍ମାନଂ ପଶ୍ଯତୋ ମୁନେଃ ।
ଅକ୍ଷଯଂ ଗତସନ୍ତାପମାତ୍ମାନଂ ପଶ୍ଯତୋ ମୁନେଃ ।
କ୍ଵ ଵିଦ୍ଯା ଚ କ୍ଵ ଵା ଵିଶ୍ଵଂ କ୍ଵ ଦେହୋଽହଂ ମମେତି ଵା ॥ 18-74॥
ନିରୋଧାଦୀନି କର୍ମାଣି ଜହାତି ଜଡଧୀର୍ଯଦି ।
ନିରୋଧାଦୀନି କର୍ମାଣି ଜହାତି ଜଡଧୀର୍ଯଦି ।
ମନୋରଥାନ୍ ପ୍ରଲାପାଂଶ୍ଚ କର୍ତୁମାପ୍ନୋତ୍ଯତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ॥ 18-75॥
ମନ୍ଦଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵାପି ତଦ୍ଵସ୍ତୁ ନ ଜହାତି ଵିମୂଢତାମ୍ ।
ମନ୍ଦଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵାପି ତଦ୍ଵସ୍ତୁ ନ ଜହାତି ଵିମୂଢତାମ୍ ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପୋ ବହିର୍ଯତ୍ନାଦନ୍ତର୍ଵିଷଯଲାଲସଃ ॥ 18-76॥
ଜ୍ଞାନାଦ୍ ଗଲିତକର୍ମା ଯୋ ଲୋକଦୃଷ୍ଟ୍ଯାପି କର୍ମକୃତ୍ ।
ଜ୍ଞାନାଦ୍ ଗଲିତକର୍ମା ଯୋ ଲୋକଦୃଷ୍ଟ୍ଯାପି କର୍ମକୃତ୍ ।
ନାପ୍ନୋତ୍ଯଵସରଂ କର୍ତୁଂ ଵକ୍ତୁମେଵ ନ କିଞ୍ଚନ ॥ 18-77॥
କ୍ଵ ତମଃ କ୍ଵ ପ୍ରକାଶୋ ଵା ହାନଂ କ୍ଵ ଚ ନ କିଞ୍ଚନ ।
କ୍ଵ ତମଃ କ୍ଵ ପ୍ରକାଶୋ ଵା ହାନଂ କ୍ଵ ଚ ନ କିଞ୍ଚନ ।
ନିର୍ଵିକାରସ୍ଯ ଧୀରସ୍ଯ ନିରାତଙ୍କସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ॥ 18-78॥
କ୍ଵ ଧୈର୍ଯଂ କ୍ଵ ଵିଵେକିତ୍ଵଂ କ୍ଵ ନିରାତଙ୍କତାପି ଵା ।
କ୍ଵ ଧୈର୍ଯଂ କ୍ଵ ଵିଵେକିତ୍ଵଂ କ୍ଵ ନିରାତଙ୍କତାପି ଵା ।
ଅନିର୍ଵାଚ୍ଯସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ ନିଃସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ॥ 18-79॥
ନ ସ୍ଵର୍ଗୋ ନୈଵ ନରକୋ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତିର୍ନ ଚୈଵ ହି ।
ନ ସ୍ଵର୍ଗୋ ନୈଵ ନରକୋ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତିର୍ନ ଚୈଵ ହି ।
ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ଯୋଗଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ନ କିଞ୍ଚନ ॥ 18-80॥
ନୈଵ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ ଲାଭଂ ନାଲାଭେନାନୁଶୋଚତି ।
ନୈଵ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ ଲାଭଂ ନାଲାଭେନାନୁଶୋଚତି ।
ଧୀରସ୍ଯ ଶୀତଲଂ ଚିତ୍ତମମୃତେନୈଵ ପୂରିତମ୍ ॥ 18-81॥
ନ ଶାନ୍ତଂ ସ୍ତୌତି ନିଷ୍କାମୋ ନ ଦୁଷ୍ଟମପି ନିନ୍ଦତି ।
ନ ଶାନ୍ତଂ ସ୍ତୌତି ନିଷ୍କାମୋ ନ ଦୁଷ୍ଟମପି ନିନ୍ଦତି ।
ସମଦୁଃଖସୁଖସ୍ତୃପ୍ତଃ କିଞ୍ଚିତ୍ କୃତ୍ଯଂ ନ ପଶ୍ଯତି ॥ 18-82॥
ଧୀରୋ ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ସଂସାରମାତ୍ମାନଂ ନ ଦିଦୃକ୍ଷତି ।
ଧୀରୋ ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ସଂସାରମାତ୍ମାନଂ ନ ଦିଦୃକ୍ଷତି ।
ହର୍ଷାମର୍ଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ନ ମୃତୋ ନ ଚ ଜୀଵତି ॥ 18-83॥
ନିଃସ୍ନେହଃ ପୁତ୍ରଦାରାଦୌ ନିଷ୍କାମୋ ଵିଷଯେଷୁ ଚ ।
ନିଃସ୍ନେହଃ ପୁତ୍ରଦାରାଦୌ ନିଷ୍କାମୋ ଵିଷଯେଷୁ ଚ ।
ନିଶ୍ଚିନ୍ତଃ ସ୍ଵଶରୀରେଽପି ନିରାଶଃ ଶୋଭତେ ବୁଧଃ ॥ 18-84॥
ତୁଷ୍ଟିଃ ସର୍ଵତ୍ର ଧୀରସ୍ଯ ଯଥାପତିତଵର୍ତିନଃ ।
ତୁଷ୍ଟିଃ ସର୍ଵତ୍ର ଧୀରସ୍ଯ ଯଥାପତିତଵର୍ତିନଃ ।
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ଚରତୋ ଦେଶାନ୍ ଯତ୍ରସ୍ତମିତଶାଯିନଃ ॥ 18-85॥
ପତତୂଦେତୁ ଵା ଦେହୋ ନାସ୍ଯ ଚିନ୍ତା ମହାତ୍ମନଃ ।
ପତତୂଦେତୁ ଵା ଦେହୋ ନାସ୍ଯ ଚିନ୍ତା ମହାତ୍ମନଃ ।
ସ୍ଵଭାଵଭୂମିଵିଶ୍ରାନ୍ତିଵିସ୍ମୃତାଶେଷସଂସୃତେଃ ॥ 18-86॥
ଅକିଞ୍ଚନଃ କାମଚାରୋ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଶ୍ଛିନ୍ନସଂଶଯଃ ।
ଅକିଞ୍ଚନଃ କାମଚାରୋ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଶ୍ଛିନ୍ନସଂଶଯଃ ।
ଅସକ୍ତଃ ସର୍ଵଭାଵେଷୁ କେଵଲୋ ରମତେ ବୁଧଃ ॥ 18-87॥
ନିର୍ମମଃ ଶୋଭତେ ଧୀରଃ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଞ୍ଚନଃ ।
ନିର୍ମମଃ ଶୋଭତେ ଧୀରଃ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଞ୍ଚନଃ ।
ସୁଭିନ୍ନହୃଦଯଗ୍ରନ୍ଥିର୍ଵିନିର୍ଧୂତରଜସ୍ତମଃ ॥ 18-88॥
ସର୍ଵତ୍ରାନଵଧାନସ୍ଯ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଵାସନା ହୃଦି ।
ସର୍ଵତ୍ରାନଵଧାନସ୍ଯ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଵାସନା ହୃଦି ।
ମୁକ୍ତାତ୍ମନୋ ଵିତୃପ୍ତସ୍ଯ ତୁଲନା କେନ ଜାଯତେ ॥ 18-89॥
ଜାନନ୍ନପି ନ ଜାନାତି ପଶ୍ଯନ୍ନପି ନ ପଶ୍ଯତି ।
ଜାନନ୍ନପି ନ ଜାନାତି ପଶ୍ଯନ୍ନପି ନ ପଶ୍ଯତି ।
ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ଅପି ନ ଚ ବ୍ରୂତେ କୋଽନ୍ଯୋ ନିର୍ଵାସନାଦୃତେ ॥ 18-90॥
ଭିକ୍ଷୁର୍ଵା ଭୂପତିର୍ଵାପି ଯୋ ନିଷ୍କାମଃ ସ ଶୋଭତେ ।
ଭିକ୍ଷୁର୍ଵା ଭୂପତିର୍ଵାପି ଯୋ ନିଷ୍କାମଃ ସ ଶୋଭତେ ।
ଭାଵେଷୁ ଗଲିତା ଯସ୍ଯ ଶୋଭନାଶୋଭନା ମତିଃ ॥ 18-91॥
କ୍ଵ ସ୍ଵାଚ୍ଛନ୍ଦ୍ଯଂ କ୍ଵ ସଙ୍କୋଚଃ କ୍ଵ ଵା ତତ୍ତ୍ଵଵିନିଶ୍ଚଯଃ ।
କ୍ଵ ସ୍ଵାଚ୍ଛନ୍ଦ୍ଯଂ କ୍ଵ ସଙ୍କୋଚଃ କ୍ଵ ଵା ତତ୍ତ୍ଵଵିନିଶ୍ଚଯଃ ।
ନିର୍ଵ୍ଯାଜାର୍ଜଵଭୂତସ୍ଯ ଚରିତାର୍ଥସ୍ଯ ଯୋଗିନଃ ॥ 18-92॥
ଆତ୍ମଵିଶ୍ରାନ୍ତିତୃପ୍ତେନ ନିରାଶେନ ଗତାର୍ତିନା ।
ଆତ୍ମଵିଶ୍ରାନ୍ତିତୃପ୍ତେନ ନିରାଶେନ ଗତାର୍ତିନା ।
ଅନ୍ତର୍ଯଦନୁଭୂଯେତ ତତ୍ କଥଂ କସ୍ଯ କଥ୍ଯତେ ॥ 18-93॥
ସୁପ୍ତୋଽପି ନ ସୁଷୁପ୍ତୌ ଚ ସ୍ଵପ୍ନେଽପି ଶଯିତୋ ନ ଚ ।
ସୁପ୍ତୋଽପି ନ ସୁଷୁପ୍ତୌ ଚ ସ୍ଵପ୍ନେଽପି ଶଯିତୋ ନ ଚ ।
ଜାଗରେଽପି ନ ଜାଗର୍ତି ଧୀରସ୍ତୃପ୍ତଃ ପଦେ ପଦେ ॥ 18-94॥
ଜ୍ଞଃ ସଚିନ୍ତୋଽପି ନିଶ୍ଚିନ୍ତଃ ସେନ୍ଦ୍ରିଯୋଽପି ନିରିନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ଜ୍ଞଃ ସଚିନ୍ତୋଽପି ନିଶ୍ଚିନ୍ତଃ ସେନ୍ଦ୍ରିଯୋଽପି ନିରିନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ସୁବୁଦ୍ଧିରପି ନିର୍ବୁଦ୍ଧିଃ ସାହଙ୍କାରୋଽନହଙ୍କୃତିଃ ॥ 18-95॥
ନ ସୁଖୀ ନ ଚ ଵା ଦୁଃଖୀ ନ ଵିରକ୍ତୋ ନ ସଙ୍ଗଵାନ୍ ।
ନ ସୁଖୀ ନ ଚ ଵା ଦୁଃଖୀ ନ ଵିରକ୍ତୋ ନ ସଙ୍ଗଵାନ୍ ।
ନ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ନ ଵା ମୁକ୍ତୋ ନ କିଞ୍ଚିନ୍ନ ଚ କିଞ୍ଚନ ॥ 18-96॥
ଵିକ୍ଷେପେଽପି ନ ଵିକ୍ଷିପ୍ତଃ ସମାଧୌ ନ ସମାଧିମାନ୍ ।
ଵିକ୍ଷେପେଽପି ନ ଵିକ୍ଷିପ୍ତଃ ସମାଧୌ ନ ସମାଧିମାନ୍ ।
ଜାଡ୍ଯେଽପି ନ ଜଡୋ ଧନ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡିତ୍ଯେଽପି ନ ପଣ୍ଡିତଃ ॥ 18-97॥
ମୁକ୍ତୋ ଯଥାସ୍ଥିତିସ୍ଵସ୍ଥଃ କୃତକର୍ତଵ୍ଯନିର୍ଵୃତଃ ।
ମୁକ୍ତୋ ଯଥାସ୍ଥିତିସ୍ଵସ୍ଥଃ କୃତକର୍ତଵ୍ଯନିର୍ଵୃତଃ ।
ସମଃ ସର୍ଵତ୍ର ଵୈତୃଷ୍ଣ୍ଯାନ୍ନ ସ୍ମରତ୍ଯକୃତଂ କୃତମ୍ ॥ 18-98॥
ନ ପ୍ରୀଯତେ ଵନ୍ଦ୍ଯମାନୋ ନିନ୍ଦ୍ଯମାନୋ ନ କୁପ୍ଯତି ।
ନ ପ୍ରୀଯତେ ଵନ୍ଦ୍ଯମାନୋ ନିନ୍ଦ୍ଯମାନୋ ନ କୁପ୍ଯତି ।
ନୈଵୋଦ୍ଵିଜତି ମରଣେ ଜୀଵନେ ନାଭିନନ୍ଦତି ॥ 18-99॥
ନ ଧାଵତି ଜନାକୀର୍ଣଂ ନାରଣ୍ଯମୁପଶାନ୍ତଧୀଃ ।
ନ ଧାଵତି ଜନାକୀର୍ଣଂ ନାରଣ୍ଯମୁପଶାନ୍ତଧୀଃ ।
ଯଥାତଥା ଯତ୍ରତତ୍ର ସମ ଏଵାଵତିଷ୍ଠତେ ॥ 18-100॥