ଦିକ୍କାଲାଦ୍ଯନଵଚ୍ଛିନ୍ନାନନ୍ତଚିନ୍ମାତ୍ରମୂର୍ତଯେ ।
ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯେକମାନାଯ ନମଃ ଶାନ୍ତାଯ ତେଜସେ ॥ 1.1 ॥
ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯେକମାନାଯ ନମଃ ଶାନ୍ତାଯ ତେଜସେ ॥ 1.1 ॥
ବୋଦ୍ଧାରୋ ମତ୍ସରଗ୍ରସ୍ତାଃ ପ୍ରଭଵଃ ସ୍ମଯଦୂଷିତାଃ ।
ଅବୋଧୋପହତାଃ ଚାନ୍ଯେ ଜୀର୍ଣମଙ୍ଗେ ସୁଭାଷିତମ୍ ॥ 1.2 ॥
ଅବୋଧୋପହତାଃ ଚାନ୍ଯେ ଜୀର୍ଣମଙ୍ଗେ ସୁଭାଷିତମ୍ ॥ 1.2 ॥
ଅଜ୍ଞଃ ସୁଖଂ ଆରାଧ୍ଯଃ
ସୁଖତରଂ ଆରାଧ୍ଯତେ ଵିଶେଷଜ୍ଞଃ ।
ଜ୍ଞାନଲଵଦୁର୍ଵିଦଗ୍ଧଂ
ବ୍ରହ୍ମାପି ତଂ ନରଂ ନ ରଞ୍ଜଯତି ॥ 1.3 ॥
ସୁଖତରଂ ଆରାଧ୍ଯତେ ଵିଶେଷଜ୍ଞଃ ।
ଜ୍ଞାନଲଵଦୁର୍ଵିଦଗ୍ଧଂ
ବ୍ରହ୍ମାପି ତଂ ନରଂ ନ ରଞ୍ଜଯତି ॥ 1.3 ॥
ପ୍ରସହ୍ଯ ମଣିଂ ଉଦ୍ଧରେନ୍ମକରଵକ୍ତ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରାନ୍ତରାତ୍
ସମୁଦ୍ରଂ ଅପି ସନ୍ତରେତ୍ପ୍ରଚଲଦୂର୍ମିମାଲାକୁଲମ୍ ।
ଭୁଜଙ୍ଗଂ ଅପି କୋପିତଂ ଶିରସି ପୁଷ୍ପଵଦ୍ଧାରଯେତ୍
ନ ତୁ ପ୍ରତିନିଵିଷ୍ଟମୂର୍ଖଜନଚିତ୍ତଂ ଆରାଧଯେତ୍ ॥ 1.4 ॥
ସମୁଦ୍ରଂ ଅପି ସନ୍ତରେତ୍ପ୍ରଚଲଦୂର୍ମିମାଲାକୁଲମ୍ ।
ଭୁଜଙ୍ଗଂ ଅପି କୋପିତଂ ଶିରସି ପୁଷ୍ପଵଦ୍ଧାରଯେତ୍
ନ ତୁ ପ୍ରତିନିଵିଷ୍ଟମୂର୍ଖଜନଚିତ୍ତଂ ଆରାଧଯେତ୍ ॥ 1.4 ॥
ଲଭେତ ସିକତାସୁ ତୈଲଂ ଅପି ଯତ୍ନତଃ ପୀଡଯନ୍
ପିବେଚ୍ଚ ମୃଗତୃଷ୍ଣିକାସୁ ସଲିଲଂ ପିପାସାର୍ଦିତଃ ।
କ୍ଵଚିଦପି ପର୍ଯଟନ୍ଶଶଵିଷାଣଂ ଆସାଦଯେତ୍
ନ ତୁ ପ୍ରତିନିଵିଷ୍ଟମୂର୍ଖଚିତ୍ତଂ ଆରାଧଯେତ୍ ॥ 1.5 ॥
ପିବେଚ୍ଚ ମୃଗତୃଷ୍ଣିକାସୁ ସଲିଲଂ ପିପାସାର୍ଦିତଃ ।
କ୍ଵଚିଦପି ପର୍ଯଟନ୍ଶଶଵିଷାଣଂ ଆସାଦଯେତ୍
ନ ତୁ ପ୍ରତିନିଵିଷ୍ଟମୂର୍ଖଚିତ୍ତଂ ଆରାଧଯେତ୍ ॥ 1.5 ॥
ଵ୍ଯାଲଂ ବାଲମୃଣାଲତନ୍ତୁଭିରସୌ ରୋଦ୍ଧୁଂ ସମୁଜ୍ଜୃମ୍ଭତେ
ଛେତ୍ତୁଂ ଵଜ୍ରମଣିଂ ଶିରୀଷକୁସୁମପ୍ରାନ୍ତେନ ସନ୍ନହ୍ଯତି ।
ମାଧୁର୍ଯଂ ମଧୁବିନ୍ଦୁନା ରଚଯିତୁଂ କ୍ଷାରାମ୍ବୁଧେରୀହତେ
ନେତୁଂ ଵାଞ୍ଛତି ଯଃ ଖଲାନ୍ପଥି ସତାଂ ସୂକ୍ତୈଃ ସୁଧାସ୍ଯନ୍ଦିଭିଃ ॥ 1.6 ॥
ଛେତ୍ତୁଂ ଵଜ୍ରମଣିଂ ଶିରୀଷକୁସୁମପ୍ରାନ୍ତେନ ସନ୍ନହ୍ଯତି ।
ମାଧୁର୍ଯଂ ମଧୁବିନ୍ଦୁନା ରଚଯିତୁଂ କ୍ଷାରାମ୍ବୁଧେରୀହତେ
ନେତୁଂ ଵାଞ୍ଛତି ଯଃ ଖଲାନ୍ପଥି ସତାଂ ସୂକ୍ତୈଃ ସୁଧାସ୍ଯନ୍ଦିଭିଃ ॥ 1.6 ॥
ସ୍ଵାଯତ୍ତଂ ଏକାନ୍ତଗୁଣଂ ଵିଧାତ୍ରା
ଵିନିର୍ମିତଂ ଛାଦନଂ ଅଜ୍ଞତାଯାଃ ।
ଵିଶେଷତଃ ସର୍ଵଵିଦାଂ ସମାଜେ
ଵିଭୂଷଣଂ ମୌନଂ ଅପଣ୍ଡିତାନାମ୍ ॥ 1.7 ॥
ଵିନିର୍ମିତଂ ଛାଦନଂ ଅଜ୍ଞତାଯାଃ ।
ଵିଶେଷତଃ ସର୍ଵଵିଦାଂ ସମାଜେ
ଵିଭୂଷଣଂ ମୌନଂ ଅପଣ୍ଡିତାନାମ୍ ॥ 1.7 ॥
ଯଦା କିଞ୍ଚିଜ୍ଜ୍ଞୋଽହଂ ଦ୍ଵିପ ଇଵ ମଦାନ୍ଧଃ ସମଭଵଂ
ତଦା ସର୍ଵଜ୍ଞୋଽସ୍ମୀତ୍ଯଭଵଦଵଲିପ୍ତଂ ମମ ମନଃ
ଯଦା କିଞ୍ଚିତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ବୁଧଜନସକାଶାଦଵଗତଂ
ତଦା ମୂର୍ଖୋଽସ୍ମୀତି ଜ୍ଵର ଇଵ ମଦୋ ମେ ଵ୍ଯପଗତଃ ॥ 1.8 ॥
ତଦା ସର୍ଵଜ୍ଞୋଽସ୍ମୀତ୍ଯଭଵଦଵଲିପ୍ତଂ ମମ ମନଃ
ଯଦା କିଞ୍ଚିତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ବୁଧଜନସକାଶାଦଵଗତଂ
ତଦା ମୂର୍ଖୋଽସ୍ମୀତି ଜ୍ଵର ଇଵ ମଦୋ ମେ ଵ୍ଯପଗତଃ ॥ 1.8 ॥
କୃମିକୁଲଚିତଂ ଲାଲାକ୍ଲିନ୍ନଂ ଵିଗନ୍ଧିଜୁଗୁପ୍ସିତଂ
ନିରୁପମରସଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଖାଦନ୍ନରାସ୍ଥି ନିରାମିଷମ୍ ।
ସୁରପତିଂ ଅପି ଶ୍ଵା ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ନ ଶଙ୍କତେ
ନ ହି ଗଣଯତି କ୍ଷୁଦ୍ରୋ ଜନ୍ତୁଃ ପରିଗ୍ରହଫଲ୍ଗୁତାମ୍ ॥ 1.9 ॥
ନିରୁପମରସଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଖାଦନ୍ନରାସ୍ଥି ନିରାମିଷମ୍ ।
ସୁରପତିଂ ଅପି ଶ୍ଵା ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ନ ଶଙ୍କତେ
ନ ହି ଗଣଯତି କ୍ଷୁଦ୍ରୋ ଜନ୍ତୁଃ ପରିଗ୍ରହଫଲ୍ଗୁତାମ୍ ॥ 1.9 ॥
ଶିରଃ ଶାର୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ପଶୁପତିଶିରସ୍ତଃ କ୍ଷିତିଧରଂ
ମହୀଧ୍ରାଦୁତ୍ତୁଙ୍ଗାଦଵନିଂ ଅଵନେଶ୍ଚାପି ଜଲଧିମ୍ ।
ଅଧୋଽଧୋ ଗଙ୍ଗେଯଂ ପଦଂ ଉପଗତା ସ୍ତୋକମ୍
ଅଥଵାଵିଵେକଭ୍ରଷ୍ଟାନାଂ ଭଵତି ଵିନିପାତଃ ଶତମୁଖଃ ॥ 1.10 ॥
ମହୀଧ୍ରାଦୁତ୍ତୁଙ୍ଗାଦଵନିଂ ଅଵନେଶ୍ଚାପି ଜଲଧିମ୍ ।
ଅଧୋଽଧୋ ଗଙ୍ଗେଯଂ ପଦଂ ଉପଗତା ସ୍ତୋକମ୍
ଅଥଵାଵିଵେକଭ୍ରଷ୍ଟାନାଂ ଭଵତି ଵିନିପାତଃ ଶତମୁଖଃ ॥ 1.10 ॥
ଶକ୍ଯୋ ଵାରଯିତୁଂ ଜଲେନ ହୁତଭୁକ୍ଚ୍ଛତ୍ରେଣ ସୂର୍ଯାତପୋ
ନାଗେନ୍ଦ୍ରୋ ନିଶିତାଙ୍କୁଶେନ ସମଦୋ ଦଣ୍ଡେନ ଗୋଗର୍ଦଭୌ ।
ଵ୍ଯାଧିର୍ଭେଷଜସଙ୍ଗ୍ରହୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ମନ୍ତ୍ରପ୍ରଯୋଗୈର୍ଵିଷଂ
ସର୍ଵସ୍ଯୌଷଧଂ ଅସ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରଵିହିତଂ ମୂର୍ଖସ୍ଯ ନାସ୍ତ୍ଯୌଷଧମ୍ ॥ 1.11 ॥
ନାଗେନ୍ଦ୍ରୋ ନିଶିତାଙ୍କୁଶେନ ସମଦୋ ଦଣ୍ଡେନ ଗୋଗର୍ଦଭୌ ।
ଵ୍ଯାଧିର୍ଭେଷଜସଙ୍ଗ୍ରହୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ମନ୍ତ୍ରପ୍ରଯୋଗୈର୍ଵିଷଂ
ସର୍ଵସ୍ଯୌଷଧଂ ଅସ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରଵିହିତଂ ମୂର୍ଖସ୍ଯ ନାସ୍ତ୍ଯୌଷଧମ୍ ॥ 1.11 ॥
ସାହିତ୍ଯସଙ୍ଗୀତକଲାଵିହୀନଃ
ସାକ୍ଷାତ୍ପଶୁଃ ପୁଚ୍ଛଵିଷାଣହୀନଃ ।
ତୃଣଂ ନ ଖାଦନ୍ନପି ଜୀଵମାନସ୍
ତଦ୍ଭାଗଧେଯଂ ପରମଂ ପଶୂନାମ୍ ॥ 1.12 ॥
ସାକ୍ଷାତ୍ପଶୁଃ ପୁଚ୍ଛଵିଷାଣହୀନଃ ।
ତୃଣଂ ନ ଖାଦନ୍ନପି ଜୀଵମାନସ୍
ତଦ୍ଭାଗଧେଯଂ ପରମଂ ପଶୂନାମ୍ ॥ 1.12 ॥
ଯେଷାଂ ନ ଵିଦ୍ଯା ନ ତପୋ ନ ଦାନଂ
ଜ୍ଞାନଂ ନ ଶୀଲଂ ନ ଗୁଣୋ ନ ଧର୍ମଃ ।
ତେ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଭୁଵି ଭାରଭୂତା
ମନୁଷ୍ଯରୂପେଣ ମୃଗାଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ 1.13 ॥
ଜ୍ଞାନଂ ନ ଶୀଲଂ ନ ଗୁଣୋ ନ ଧର୍ମଃ ।
ତେ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ଭୁଵି ଭାରଭୂତା
ମନୁଷ୍ଯରୂପେଣ ମୃଗାଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ 1.13 ॥
ଵରଂ ପର୍ଵତଦୁର୍ଗେଷୁ
ଭ୍ରାନ୍ତଂ ଵନଚରୈଃ ସହ
ନ ମୂର୍ଖଜନସମ୍ପର୍କଃ
ସୁରେନ୍ଦ୍ରଭଵନେଷ୍ଵପି ॥ 1.14 ॥
ଭ୍ରାନ୍ତଂ ଵନଚରୈଃ ସହ
ନ ମୂର୍ଖଜନସମ୍ପର୍କଃ
ସୁରେନ୍ଦ୍ରଭଵନେଷ୍ଵପି ॥ 1.14 ॥
ଶାସ୍ତ୍ରୋପସ୍କୃତଶବ୍ଦସୁନ୍ଦରଗିରଃ ଶିଷ୍ଯପ୍ରଦେଯାଗମା
ଵିଖ୍ଯାତାଃ କଵଯୋ ଵସନ୍ତି ଵିଷଯେ ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭୋର୍ନିର୍ଧନାଃ ।
ତଜ୍ଜାଡ୍ଯଂ ଵସୁଧାଧିପସ୍ଯ କଵଯସ୍ତ୍ଵର୍ଥଂ ଵିନାପୀଶ୍ଵରାଃ
କୁତ୍ସ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁଃ କୁପରୀକ୍ଷକା ହି ମଣଯୋ ଯୈରର୍ଘତଃ ପାତିତାଃ ॥ 1.15 ॥
ଵିଖ୍ଯାତାଃ କଵଯୋ ଵସନ୍ତି ଵିଷଯେ ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭୋର୍ନିର୍ଧନାଃ ।
ତଜ୍ଜାଡ୍ଯଂ ଵସୁଧାଧିପସ୍ଯ କଵଯସ୍ତ୍ଵର୍ଥଂ ଵିନାପୀଶ୍ଵରାଃ
କୁତ୍ସ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁଃ କୁପରୀକ୍ଷକା ହି ମଣଯୋ ଯୈରର୍ଘତଃ ପାତିତାଃ ॥ 1.15 ॥
ହର୍ତୁର୍ଯାତି ନ ଗୋଚରଂ କିଂ ଅପି ଶଂ ପୁଷ୍ଣାତି ଯତ୍ସର୍ଵଦାଽପ୍ଯ୍
ଅର୍ଥିଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯମାନଂ ଅନିଶଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵୃଦ୍ଧିଂ ପରାମ୍ ।
କଲ୍ପାନ୍ତେଷ୍ଵପି ନ ପ୍ରଯାତି ନିଧନଂ ଵିଦ୍ଯାଖ୍ଯଂ ଅନ୍ତର୍ଧନଂ
ଯେଷାଂ ତାନ୍ପ୍ରତି ମାନଂ ଉଜ୍ଝତ ନୃପାଃ କସ୍ତୈଃ ସହ ସ୍ପର୍ଧତେ ॥ 1.16 ॥
ଅର୍ଥିଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯମାନଂ ଅନିଶଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵୃଦ୍ଧିଂ ପରାମ୍ ।
କଲ୍ପାନ୍ତେଷ୍ଵପି ନ ପ୍ରଯାତି ନିଧନଂ ଵିଦ୍ଯାଖ୍ଯଂ ଅନ୍ତର୍ଧନଂ
ଯେଷାଂ ତାନ୍ପ୍ରତି ମାନଂ ଉଜ୍ଝତ ନୃପାଃ କସ୍ତୈଃ ସହ ସ୍ପର୍ଧତେ ॥ 1.16 ॥
ଅଧିଗତପରମାର୍ଥାନ୍ପଣ୍ଡିତାନ୍ମାଵମଂସ୍ଥାସ୍
ତୃଣଂ ଇଵ ଲଘୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନୈଵ ତାନ୍ସଂରୁଣଦ୍ଧି ।
ଅଭିନଵମଦଲେଖାଶ୍ଯାମଗଣ୍ଡସ୍ଥଲାନାଂ
ନ ଭଵତି ବିସତନ୍ତୁର୍ଵାରଣଂ ଵାରଣାନାମ୍ ॥ 1.17 ॥
ତୃଣଂ ଇଵ ଲଘୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନୈଵ ତାନ୍ସଂରୁଣଦ୍ଧି ।
ଅଭିନଵମଦଲେଖାଶ୍ଯାମଗଣ୍ଡସ୍ଥଲାନାଂ
ନ ଭଵତି ବିସତନ୍ତୁର୍ଵାରଣଂ ଵାରଣାନାମ୍ ॥ 1.17 ॥
ଅମ୍ଭୋଜିନୀଵନଵିହାରଵିଲାସଂ ଏଵ
ହଂସସ୍ଯ ହନ୍ତି ନିତରାଂ କୁପିତୋ ଵିଧାତା ।
ନ ତ୍ଵସ୍ଯ ଦୁଗ୍ଧଜଲଭେଦଵିଧୌ ପ୍ରସିଦ୍ଧାଂ
ଵୈଦଗ୍ଧୀକୀର୍ତିଂ ଅପହର୍ତୁଂ ଅସୌ ସମର୍ଥଃ ॥ 1.18 ॥
ହଂସସ୍ଯ ହନ୍ତି ନିତରାଂ କୁପିତୋ ଵିଧାତା ।
ନ ତ୍ଵସ୍ଯ ଦୁଗ୍ଧଜଲଭେଦଵିଧୌ ପ୍ରସିଦ୍ଧାଂ
ଵୈଦଗ୍ଧୀକୀର୍ତିଂ ଅପହର୍ତୁଂ ଅସୌ ସମର୍ଥଃ ॥ 1.18 ॥
କେଯୂରାଣି ନ ଭୂଷଯନ୍ତି ପୁରୁଷଂ ହାରା ନ ଚନ୍ଦ୍ରୋଜ୍ଜ୍ଵଲା
ନ ସ୍ନାନଂ ନ ଵିଲେପନଂ ନ କୁସୁମଂ ନାଲଙ୍କୃତା ମୂର୍ଧଜାଃ ।
ଵାଣ୍ଯେକା ସମଲଙ୍କରୋତି ପୁରୁଷଂ ଯା ସଂସ୍କୃତା ଧାର୍ଯତେ
କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଖଲୁ ଭୂଷଣାନି ସତତଂ ଵାଗ୍ଭୂଷଣଂ ଭୂଷଣମ୍ ॥ 1.19 ॥
ନ ସ୍ନାନଂ ନ ଵିଲେପନଂ ନ କୁସୁମଂ ନାଲଙ୍କୃତା ମୂର୍ଧଜାଃ ।
ଵାଣ୍ଯେକା ସମଲଙ୍କରୋତି ପୁରୁଷଂ ଯା ସଂସ୍କୃତା ଧାର୍ଯତେ
କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଖଲୁ ଭୂଷଣାନି ସତତଂ ଵାଗ୍ଭୂଷଣଂ ଭୂଷଣମ୍ ॥ 1.19 ॥
ଵିଦ୍ଯା ନାମ ନରସ୍ଯ ରୂପଂ ଅଧିକଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଗୁପ୍ତଂ ଧନଂ
ଵିଦ୍ଯା ଭୋଗକରୀ ଯଶଃସୁଖକରୀ ଵିଦ୍ଯା ଗୁରୂଣାଂ ଗୁରୁଃ ।
ଵିଦ୍ଯା ବନ୍ଧୁଜନୋ ଵିଦେଶଗମନେ ଵିଦ୍ଯା ପରା ଦେଵତା
ଵିଦ୍ଯା ରାଜସୁ ପୂଜ୍ଯତେ ନ ତୁ ଧନଂ ଵିଦ୍ଯାଵିହୀନଃ ପଶୁଃ ॥ 1.20 ॥
ଵିଦ୍ଯା ଭୋଗକରୀ ଯଶଃସୁଖକରୀ ଵିଦ୍ଯା ଗୁରୂଣାଂ ଗୁରୁଃ ।
ଵିଦ୍ଯା ବନ୍ଧୁଜନୋ ଵିଦେଶଗମନେ ଵିଦ୍ଯା ପରା ଦେଵତା
ଵିଦ୍ଯା ରାଜସୁ ପୂଜ୍ଯତେ ନ ତୁ ଧନଂ ଵିଦ୍ଯାଵିହୀନଃ ପଶୁଃ ॥ 1.20 ॥
କ୍ଷାନ୍ତିଶ୍ଚେତ୍କଵଚେନ କିଂ କିଂ ଅରିଭିଃ କ୍ରୋଧୋଽସ୍ତି ଚେଦ୍ଦେହିନାଂ
ଜ୍ଞାତିଶ୍ଚେଦନଲେନ କିଂ ଯଦି ସୁହୃଦ୍ଦିଵ୍ଯୌଷଧଂ କିଂ ଫଲମ୍ ।
କିଂ ସର୍ପୈର୍ଯଦି ଦୁର୍ଜନାଃ କିଂ ଉ ଧନୈର୍ଵିଦ୍ଯାଽନଵଦ୍ଯା ଯଦି
ଵ୍ରୀଡା ଚେତ୍କିଂ ଉ ଭୂଷଣୈଃ ସୁକଵିତା ଯଦ୍ଯସ୍ତି ରାଜ୍ଯେନ କିମ୍ ॥ 1.21 ॥
ଜ୍ଞାତିଶ୍ଚେଦନଲେନ କିଂ ଯଦି ସୁହୃଦ୍ଦିଵ୍ଯୌଷଧଂ କିଂ ଫଲମ୍ ।
କିଂ ସର୍ପୈର୍ଯଦି ଦୁର୍ଜନାଃ କିଂ ଉ ଧନୈର୍ଵିଦ୍ଯାଽନଵଦ୍ଯା ଯଦି
ଵ୍ରୀଡା ଚେତ୍କିଂ ଉ ଭୂଷଣୈଃ ସୁକଵିତା ଯଦ୍ଯସ୍ତି ରାଜ୍ଯେନ କିମ୍ ॥ 1.21 ॥
ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯଂ ସ୍ଵଜନେ ଦଯା ପରିଜନେ ଶାଠ୍ଯଂ ସଦା ଦୁର୍ଜନେ
ପ୍ରୀତିଃ ସାଧୁଜନେ ନଯୋ ନୃପଜନେ ଵିଦ୍ଵଜ୍ଜନେ ଚାର୍ଜଵମ୍ ।
ଶୌର୍ଯଂ ଶତ୍ରୁଜନେ କ୍ଷମା ଗୁରୁଜନେ କାନ୍ତାଜନେ ଧୃଷ୍ଟତା
ଯେ ଚୈଵଂ ପୁରୁଷାଃ କଲାସୁ କୁଶଲାସ୍ତେଷ୍ଵେଵ ଲୋକସ୍ଥିତିଃ ॥ 1.22 ॥
ପ୍ରୀତିଃ ସାଧୁଜନେ ନଯୋ ନୃପଜନେ ଵିଦ୍ଵଜ୍ଜନେ ଚାର୍ଜଵମ୍ ।
ଶୌର୍ଯଂ ଶତ୍ରୁଜନେ କ୍ଷମା ଗୁରୁଜନେ କାନ୍ତାଜନେ ଧୃଷ୍ଟତା
ଯେ ଚୈଵଂ ପୁରୁଷାଃ କଲାସୁ କୁଶଲାସ୍ତେଷ୍ଵେଵ ଲୋକସ୍ଥିତିଃ ॥ 1.22 ॥
ଜାଡ୍ଯଂ ଧିଯୋ ହରତି ସିଞ୍ଚତି ଵାଚି ସତ୍ଯଂ
ମାନୋନ୍ନତିଂ ଦିଶତି ପାପଂ ଅପାକରୋତି ।
ଚେତଃ ପ୍ରସାଦଯତି ଦିକ୍ଷୁ ତନୋତି କୀର୍ତିଂ
ସତ୍ସଙ୍ଗତିଃ କଥଯ କିଂ ନ କରୋତି ପୁଂସାମ୍ ॥ 1.23 ॥
ମାନୋନ୍ନତିଂ ଦିଶତି ପାପଂ ଅପାକରୋତି ।
ଚେତଃ ପ୍ରସାଦଯତି ଦିକ୍ଷୁ ତନୋତି କୀର୍ତିଂ
ସତ୍ସଙ୍ଗତିଃ କଥଯ କିଂ ନ କରୋତି ପୁଂସାମ୍ ॥ 1.23 ॥
ଜଯନ୍ତି ତେ ସୁକୃତିନୋ
ରସସିଦ୍ଧାଃ କଵୀଶ୍ଵରାଃ ।
ନାସ୍ତି ଯେଷାଂ ଯଶଃକାଯେ
ଜରାମରଣଜଂ ଭଯମ୍ ॥ 1.24 ॥
ରସସିଦ୍ଧାଃ କଵୀଶ୍ଵରାଃ ।
ନାସ୍ତି ଯେଷାଂ ଯଶଃକାଯେ
ଜରାମରଣଜଂ ଭଯମ୍ ॥ 1.24 ॥
ସୂନୁଃ ସଚ୍ଚରିତଃ ସତୀ ପ୍ରିଯତମା ସ୍ଵାମୀ ପ୍ରସାଦୋନ୍ମୁଖଃ
ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ମିତ୍ରଂ ଅଵଞ୍ଚକଃ ପରିଜନୋ ନିଃକ୍ଲେଶଲେଶଂ ମନଃ ।
ଆକାରୋ ରୁଚିରଃ ସ୍ଥିରଶ୍ଚ ଵିଭଵୋ ଵିଦ୍ଯାଵଦାତଂ ମୁଖଂ
ତୁଷ୍ଟେ ଵିଷ୍ଟପକଷ୍ଟହାରିଣି ହରୌ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଦେହିନା ॥ 1.25 ॥
ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ମିତ୍ରଂ ଅଵଞ୍ଚକଃ ପରିଜନୋ ନିଃକ୍ଲେଶଲେଶଂ ମନଃ ।
ଆକାରୋ ରୁଚିରଃ ସ୍ଥିରଶ୍ଚ ଵିଭଵୋ ଵିଦ୍ଯାଵଦାତଂ ମୁଖଂ
ତୁଷ୍ଟେ ଵିଷ୍ଟପକଷ୍ଟହାରିଣି ହରୌ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଦେହିନା ॥ 1.25 ॥
ପ୍ରାଣାଘାତାନ୍ନିଵୃତ୍ତିଃ ପରଧନହରଣେ ସଂଯମଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ଯଂ
କାଲେ ଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦାନଂ ଯୁଵତିଜନକଥାମୂକଭାଵଃ ପରେଷାମ୍ ।
ତୃଷ୍ଣାସ୍ରୋତୋ ଵିଭଙ୍ଗୋ ଗୁରୁଷୁ ଚ ଵିନଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନୁକମ୍ପା
ସାମାନ୍ଯଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷ୍ଵନୁପହତଵିଧିଃ ଶ୍ରେଯସାଂ ଏଷ ପନ୍ଥାଃ ॥ 1.26 ॥
କାଲେ ଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦାନଂ ଯୁଵତିଜନକଥାମୂକଭାଵଃ ପରେଷାମ୍ ।
ତୃଷ୍ଣାସ୍ରୋତୋ ଵିଭଙ୍ଗୋ ଗୁରୁଷୁ ଚ ଵିନଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନୁକମ୍ପା
ସାମାନ୍ଯଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷ୍ଵନୁପହତଵିଧିଃ ଶ୍ରେଯସାଂ ଏଷ ପନ୍ଥାଃ ॥ 1.26 ॥
ପ୍ରାରଭ୍ଯତେ ନ ଖଲୁ ଵିଘ୍ନଭଯେନ ନୀଚୈଃ
ପ୍ରାରଭ୍ଯ ଵିଘ୍ନଵିହତା ଵିରମନ୍ତି ମଧ୍ଯାଃ ।
ଵିଘ୍ନୈଃ ପୁନଃ ପୁନରପି ପ୍ରତିହନ୍ଯମାନାଃ
ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ଉତ୍ତମଜନା ନ ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି ॥ 1.27 ॥
ପ୍ରାରଭ୍ଯ ଵିଘ୍ନଵିହତା ଵିରମନ୍ତି ମଧ୍ଯାଃ ।
ଵିଘ୍ନୈଃ ପୁନଃ ପୁନରପି ପ୍ରତିହନ୍ଯମାନାଃ
ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ଉତ୍ତମଜନା ନ ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି ॥ 1.27 ॥
ଅସନ୍ତୋ ନାଭ୍ଯର୍ଥ୍ଯାଃ ସୁହୃଦପି ନ ଯାଚ୍ଯଃ କୃଶଧନଃ
ପ୍ରିଯା ନ୍ଯାଯ୍ଯା ଵୃତ୍ତିର୍ମଲିନଂ ଅସୁଭଙ୍ଗେଽପ୍ଯସୁକରମ୍ ।
ଵିପଦ୍ଯୁଚ୍ଚୈଃ ସ୍ଥେଯଂ ପଦଂ ଅନୁଵିଧେଯଂ ଚ ମହତାଂ
ସତାଂ କେନୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଵିଷମଂ ଅସିଧାରାଵ୍ରତଂ ଇଦମ୍ ॥ 1.28 ॥
ପ୍ରିଯା ନ୍ଯାଯ୍ଯା ଵୃତ୍ତିର୍ମଲିନଂ ଅସୁଭଙ୍ଗେଽପ୍ଯସୁକରମ୍ ।
ଵିପଦ୍ଯୁଚ୍ଚୈଃ ସ୍ଥେଯଂ ପଦଂ ଅନୁଵିଧେଯଂ ଚ ମହତାଂ
ସତାଂ କେନୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଵିଷମଂ ଅସିଧାରାଵ୍ରତଂ ଇଦମ୍ ॥ 1.28 ॥
କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମୋଽପି ଜରାକୃଶୋଽପି ଶିଥିଲପ୍ରାଣୋଽପି କଷ୍ଟାଂ ଦଶାମ୍
ଆପନ୍ନୋଽପି ଵିପନ୍ନଦୀଧିତିରିତି ପ୍ରାଣେଷୁ ନଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵପି ।
ମତ୍ତେଭେନ୍ଦ୍ରଵିଭିନ୍ନକୁମ୍ଭପିଶିତଗ୍ରାସୈକବଦ୍ଧସ୍ପୃହଃ
କିଂ ଜୀର୍ଣଂ ତୃଣଂ ଅତ୍ତି ମାନମହତାଂ ଅଗ୍ରେସରଃ କେସରୀ ॥ 1.29 ॥
ଆପନ୍ନୋଽପି ଵିପନ୍ନଦୀଧିତିରିତି ପ୍ରାଣେଷୁ ନଶ୍ଯତ୍ସ୍ଵପି ।
ମତ୍ତେଭେନ୍ଦ୍ରଵିଭିନ୍ନକୁମ୍ଭପିଶିତଗ୍ରାସୈକବଦ୍ଧସ୍ପୃହଃ
କିଂ ଜୀର୍ଣଂ ତୃଣଂ ଅତ୍ତି ମାନମହତାଂ ଅଗ୍ରେସରଃ କେସରୀ ॥ 1.29 ॥
ସ୍ଵଲ୍ପସ୍ନାଯୁଵସାଵଶେଷମଲିନଂ ନିର୍ମାଂସଂ ଅପ୍ଯସ୍ଥି ଗୋଃ
ଶ୍ଵା ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରିତୋଷଂ ଏତି ନ ତୁ ତତ୍ତସ୍ଯ କ୍ଷୁଧାଶାନ୍ତଯେ ।
ସିଂହୋ ଜମ୍ବୁକଂ ଅଙ୍କଂ ଆଗତଂ ଅପି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନିହନ୍ତି ଦ୍ଵିପଂ
ସର୍ଵଃ କୃଚ୍ଛ୍ରଗତୋଽପି ଵାଞ୍ଛତି ଜନଃ ସତ୍ତ୍ଵାନୁରୂପଂ ଫଲମ୍ ॥ 1.30 ॥
ଶ୍ଵା ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରିତୋଷଂ ଏତି ନ ତୁ ତତ୍ତସ୍ଯ କ୍ଷୁଧାଶାନ୍ତଯେ ।
ସିଂହୋ ଜମ୍ବୁକଂ ଅଙ୍କଂ ଆଗତଂ ଅପି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନିହନ୍ତି ଦ୍ଵିପଂ
ସର୍ଵଃ କୃଚ୍ଛ୍ରଗତୋଽପି ଵାଞ୍ଛତି ଜନଃ ସତ୍ତ୍ଵାନୁରୂପଂ ଫଲମ୍ ॥ 1.30 ॥
ଲାଙ୍ଗୂଲଚାଲନଂ ଅଧଶ୍ଚରଣାଵପାତଂ
ଭୂମୌ ନିପତ୍ଯ ଵଦନୋଦରଦର୍ଶନଂ ଚ ।
ଶ୍ଵା ପିଣ୍ଡଦସ୍ଯ କୁରୁତେ ଗଜପୁଙ୍ଗଵସ୍ତୁ
ଧୀରଂ ଵିଲୋକଯତି ଚାଟୁଶତୈଶ୍ଚ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ॥ 1.31 ॥
ଭୂମୌ ନିପତ୍ଯ ଵଦନୋଦରଦର୍ଶନଂ ଚ ।
ଶ୍ଵା ପିଣ୍ଡଦସ୍ଯ କୁରୁତେ ଗଜପୁଙ୍ଗଵସ୍ତୁ
ଧୀରଂ ଵିଲୋକଯତି ଚାଟୁଶତୈଶ୍ଚ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ॥ 1.31 ॥
ପରିଵର୍ତିନି ସଂସାରେ
ମୃତଃ କୋ ଵା ନ ଜାଯତେ ।
ସ ଜାତୋ ଯେନ ଜାତେନ
ଯାତି ଵଂଶଃ ସମୁନ୍ନତିମ୍ ॥ 1.32 ॥
ମୃତଃ କୋ ଵା ନ ଜାଯତେ ।
ସ ଜାତୋ ଯେନ ଜାତେନ
ଯାତି ଵଂଶଃ ସମୁନ୍ନତିମ୍ ॥ 1.32 ॥
କୁସୁମସ୍ତଵକସ୍ଯେଵ
ଦ୍ଵଯୀ ଵୃତ୍ତିର୍ମନସ୍ଵିନଃ ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ଵା ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ
ଶୀର୍ଯତେ ଵନ ଏଵ ଵା ॥ 1.33 ॥
ଦ୍ଵଯୀ ଵୃତ୍ତିର୍ମନସ୍ଵିନଃ ।
ମୂର୍ଧ୍ନି ଵା ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ
ଶୀର୍ଯତେ ଵନ ଏଵ ଵା ॥ 1.33 ॥
ସନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେଽପି ବୃହସ୍ପତିପ୍ରଭୃତଯଃ ସମ୍ଭାଵିତାଃ ପଞ୍ଚଷାସ୍
ତାନ୍ପ୍ରତ୍ଯେଷ ଵିଶେଷଵିକ୍ରମରୁଚୀ ରାହୁର୍ନ ଵୈରାଯତେ ।
ଦ୍ଵାଵେଵ ଗ୍ରସତେ ଦିଵାକରନିଶାପ୍ରାଣେଶ୍ଵରୌ ଭାସ୍କରୌ
ଭ୍ରାତଃ ପର୍ଵଣି ପଶ୍ଯ ଦାନଵପତିଃ ଶୀର୍ଷାଵଶେଷାକୃତିଃ ॥ 1.34 ॥
ତାନ୍ପ୍ରତ୍ଯେଷ ଵିଶେଷଵିକ୍ରମରୁଚୀ ରାହୁର୍ନ ଵୈରାଯତେ ।
ଦ୍ଵାଵେଵ ଗ୍ରସତେ ଦିଵାକରନିଶାପ୍ରାଣେଶ୍ଵରୌ ଭାସ୍କରୌ
ଭ୍ରାତଃ ପର୍ଵଣି ପଶ୍ଯ ଦାନଵପତିଃ ଶୀର୍ଷାଵଶେଷାକୃତିଃ ॥ 1.34 ॥
ଵହତି ଭୁଵନଶ୍ରେଣିଂ ଶେଷଃ ଫଣାଫଲକସ୍ଥିତାଂ
କମଠପତିନା ମଧ୍ଯେପୃଷ୍ଠଂ ସଦା ସ ଚ ଧାର୍ଯତେ ।
ତଂ ଅପି କୁରୁତେ କ୍ରୋଡାଧୀନଂ ପଯୋଧିରନାଦରାଦ୍
ଅହହ ମହତାଂ ନିଃସୀମାନଶ୍ଚରିତ୍ରଵିଭୂତଯଃ ॥ 1.35 ॥
କମଠପତିନା ମଧ୍ଯେପୃଷ୍ଠଂ ସଦା ସ ଚ ଧାର୍ଯତେ ।
ତଂ ଅପି କୁରୁତେ କ୍ରୋଡାଧୀନଂ ପଯୋଧିରନାଦରାଦ୍
ଅହହ ମହତାଂ ନିଃସୀମାନଶ୍ଚରିତ୍ରଵିଭୂତଯଃ ॥ 1.35 ॥
ଵରଂ ପକ୍ଷଚ୍ଛେଦଃ ସମଦମଘଵନ୍ମୁକ୍ତକୁଲିଶପ୍ରହାରୈର୍
ଉଦ୍ଗଚ୍ଛଦ୍ବହୁଲଦହନୋଦ୍ଗାରଗୁରୁଭିଃ ।
ତୁଷାରାଦ୍ରେଃ ସୂନୋରହହ ପିତରି କ୍ଲେଶଵିଵଶେ
ନ ଚାସୌ ସମ୍ପାତଃ ପଯସି ପଯସାଂ ପତ୍ଯୁରୁଚିତଃ ॥ 1.36 ॥
ଉଦ୍ଗଚ୍ଛଦ୍ବହୁଲଦହନୋଦ୍ଗାରଗୁରୁଭିଃ ।
ତୁଷାରାଦ୍ରେଃ ସୂନୋରହହ ପିତରି କ୍ଲେଶଵିଵଶେ
ନ ଚାସୌ ସମ୍ପାତଃ ପଯସି ପଯସାଂ ପତ୍ଯୁରୁଚିତଃ ॥ 1.36 ॥
ସିଂହଃ ଶିଶୁରପି ନିପତତି
ମଦମଲିନକପୋଲଭିତ୍ତିଷୁ ଗଜେଷୁ ।
ପ୍ରକୃତିରିଯଂ ସତ୍ତ୍ଵଵତାଂ
ନ ଖଲୁ ଵଯସ୍ତେଜସୋ ହେତୁଃ ॥ 1.37 ॥
ମଦମଲିନକପୋଲଭିତ୍ତିଷୁ ଗଜେଷୁ ।
ପ୍ରକୃତିରିଯଂ ସତ୍ତ୍ଵଵତାଂ
ନ ଖଲୁ ଵଯସ୍ତେଜସୋ ହେତୁଃ ॥ 1.37 ॥
ଜାତିର୍ଯାତୁ ରସାତଲଂ ଗୁଣଗଣୈସ୍ତତ୍ରାପ୍ଯଧୋ ଗମ୍ଯତାଂ
ଶୀଲଂ ଶୈଲତଟାତ୍ପତତ୍ଵଭିଜନଃ ସନ୍ଦହ୍ଯତାଂ ଵହ୍ନିନା ।
ଶୌର୍ଯେ ଵୈରିଣି ଵଜ୍ରଂ ଆଶୁ ନିପତତ୍ଵର୍ଥୋଽସ୍ତୁ ନଃ କେଵଲଂ
ଯେନୈକେନ ଵିନା ଗୁଣାସ୍ତୃଣଲଵପ୍ରାଯାଃ ସମସ୍ତା ଇମେ ॥ 1.38 ॥
ଶୀଲଂ ଶୈଲତଟାତ୍ପତତ୍ଵଭିଜନଃ ସନ୍ଦହ୍ଯତାଂ ଵହ୍ନିନା ।
ଶୌର୍ଯେ ଵୈରିଣି ଵଜ୍ରଂ ଆଶୁ ନିପତତ୍ଵର୍ଥୋଽସ୍ତୁ ନଃ କେଵଲଂ
ଯେନୈକେନ ଵିନା ଗୁଣାସ୍ତୃଣଲଵପ୍ରାଯାଃ ସମସ୍ତା ଇମେ ॥ 1.38 ॥
ଧନଂ ଅର୍ଜଯ କାକୁତ୍ସ୍ଥ
ଧନମୂଲଂ ଇଦଂ ଜଗତ୍ ।
ଅନ୍ତରଂ ନାଭିଜାନାମି
ନିର୍ଧନସ୍ଯ ମୃତସ୍ଯ ଚ ॥ 1.39 ॥
ଧନମୂଲଂ ଇଦଂ ଜଗତ୍ ।
ଅନ୍ତରଂ ନାଭିଜାନାମି
ନିର୍ଧନସ୍ଯ ମୃତସ୍ଯ ଚ ॥ 1.39 ॥
ତାନୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯଵିକଲାନି ତଦେଵ ନାମ
ସା ବୁଦ୍ଧିରପ୍ରତିହତା ଵଚନଂ ତଦେଵ ।
ଅର୍ଥୋଷ୍ମଣା ଵିରହିତଃ ପୁରୁଷଃ କ୍ଷଣେନ
ସୋଽପ୍ଯନ୍ଯ ଏଵ ଭଵତୀତି ଵିଚିତ୍ରଂ ଏତତ୍ ॥ 1.40 ॥
ସା ବୁଦ୍ଧିରପ୍ରତିହତା ଵଚନଂ ତଦେଵ ।
ଅର୍ଥୋଷ୍ମଣା ଵିରହିତଃ ପୁରୁଷଃ କ୍ଷଣେନ
ସୋଽପ୍ଯନ୍ଯ ଏଵ ଭଵତୀତି ଵିଚିତ୍ରଂ ଏତତ୍ ॥ 1.40 ॥
ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଵିତ୍ତଂ ସ ନରଃ କୁଲୀନଃ
ସ ପଣ୍ଡିତଃ ସ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ଗୁଣଜ୍ଞଃ ।
ସ ଏଵ ଵକ୍ତା ସ ଚ ଦର୍ଶନୀଯଃ
ସର୍ଵେ ଗୁଣାଃ କାଞ୍ଚନଂ ଆଶ୍ରଯନ୍ତି ॥ 1.41 ॥
ସ ପଣ୍ଡିତଃ ସ ଶ୍ରୁତଵାନ୍ଗୁଣଜ୍ଞଃ ।
ସ ଏଵ ଵକ୍ତା ସ ଚ ଦର୍ଶନୀଯଃ
ସର୍ଵେ ଗୁଣାଃ କାଞ୍ଚନଂ ଆଶ୍ରଯନ୍ତି ॥ 1.41 ॥
ଦୌର୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯାନ୍ନୃପତିର୍ଵିନଶ୍ଯତି ଯତିଃ ସଙ୍ଗାତ୍ସୁତୋ ଲାଲନାତ୍
ଵିପ୍ରୋଽନଧ୍ଯଯନାତ୍କୁଲଂ କୁତନଯାଚ୍ଛୀଲଂ ଖଲୋପାସନାତ୍ ।
ହ୍ରୀର୍ମଦ୍ଯାଦନଵେକ୍ଷଣାଦପି କୃଷିଃ ସ୍ନେହଃ ପ୍ରଵାସାଶ୍ରଯାନ୍
ମୈତ୍ରୀ ଚାପ୍ରଣଯାତ୍ସମୃଦ୍ଧିରନଯାତ୍ତ୍ଯାଗପ୍ରମାଦାଦ୍ଧନମ୍ ॥ 1.42 ॥
ଵିପ୍ରୋଽନଧ୍ଯଯନାତ୍କୁଲଂ କୁତନଯାଚ୍ଛୀଲଂ ଖଲୋପାସନାତ୍ ।
ହ୍ରୀର୍ମଦ୍ଯାଦନଵେକ୍ଷଣାଦପି କୃଷିଃ ସ୍ନେହଃ ପ୍ରଵାସାଶ୍ରଯାନ୍
ମୈତ୍ରୀ ଚାପ୍ରଣଯାତ୍ସମୃଦ୍ଧିରନଯାତ୍ତ୍ଯାଗପ୍ରମାଦାଦ୍ଧନମ୍ ॥ 1.42 ॥
ଦାନଂ ଭୋଗୋ ନାଶସ୍ତିସ୍ରୋ
ଗତଯୋ ଭଵନ୍ତି ଵିତ୍ତସ୍ଯ ।
ଯୋ ନ ଦଦାତି ନ ଭୁଙ୍କ୍ତେ
ତସ୍ଯ ତୃତୀଯା ଗତିର୍ଭଵତି ॥ 1.43 ॥
ଗତଯୋ ଭଵନ୍ତି ଵିତ୍ତସ୍ଯ ।
ଯୋ ନ ଦଦାତି ନ ଭୁଙ୍କ୍ତେ
ତସ୍ଯ ତୃତୀଯା ଗତିର୍ଭଵତି ॥ 1.43 ॥
ମଣିଃ ଶାଣୋଲ୍ଲୀଢଃ ସମରଵିଜଯୀ ହେତିଦଲିତୋ
ମଦକ୍ଷୀଣୋ ନାଗଃ ଶରଦି ସରିତଃ ଶ୍ଯାନପୁଲିନାଃ ।
କଲାଶେଷଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଃ ସୁରତମୃଦିତା ବାଲଵନିତା
ତନ୍ନିମ୍ନା ଶୋଭନ୍ତେ ଗଲିତଵିଭଵାଶ୍ଚାର୍ଥିଷୁ ନରାଃ ॥ 1.44 ॥
ମଦକ୍ଷୀଣୋ ନାଗଃ ଶରଦି ସରିତଃ ଶ୍ଯାନପୁଲିନାଃ ।
କଲାଶେଷଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଃ ସୁରତମୃଦିତା ବାଲଵନିତା
ତନ୍ନିମ୍ନା ଶୋଭନ୍ତେ ଗଲିତଵିଭଵାଶ୍ଚାର୍ଥିଷୁ ନରାଃ ॥ 1.44 ॥
ପରିକ୍ଷୀଣଃ କଶ୍ଚିତ୍ସ୍ପୃହଯତି ଯଵାନାଂ ପ୍ରସୃତଯେ
ସ ପଶ୍ଚାତ୍ସମ୍ପୂର୍ଣଃ କଲଯତି ଧରିତ୍ରୀଂ ତୃଣସମାମ୍ ।
ଅତଶ୍ଚାନୈକାନ୍ତ୍ଯାଦ୍ଗୁରୁଲଘୁତଯାଽର୍ଥେଷୁ ଧନିନାମ୍
ଅଵସ୍ଥା ଵସ୍ତୂନି ପ୍ରଥଯତି ଚ ସଙ୍କୋଚଯତି ଚ ॥ 1.45 ॥
ସ ପଶ୍ଚାତ୍ସମ୍ପୂର୍ଣଃ କଲଯତି ଧରିତ୍ରୀଂ ତୃଣସମାମ୍ ।
ଅତଶ୍ଚାନୈକାନ୍ତ୍ଯାଦ୍ଗୁରୁଲଘୁତଯାଽର୍ଥେଷୁ ଧନିନାମ୍
ଅଵସ୍ଥା ଵସ୍ତୂନି ପ୍ରଥଯତି ଚ ସଙ୍କୋଚଯତି ଚ ॥ 1.45 ॥
ରାଜନ୍ଦୁଧୁକ୍ଷସି ଯଦି କ୍ଷିତିଧେନୁଂ ଏତାଂ
ତେନାଦ୍ଯ ଵତ୍ସଂ ଇଵ ଲୋକଂ ଅମୁଂ ପୁଷାଣ
ତସ୍ମିଂଶ୍ଚ ସମ୍ଯଗନିଶଂ ପରିପୋଷ୍ଯମାଣେ
ନାନାଫଲୈଃ ଫଲତି କଲ୍ପଲତେଵ ଭୂମିଃ ॥ 1.46 ॥
ତେନାଦ୍ଯ ଵତ୍ସଂ ଇଵ ଲୋକଂ ଅମୁଂ ପୁଷାଣ
ତସ୍ମିଂଶ୍ଚ ସମ୍ଯଗନିଶଂ ପରିପୋଷ୍ଯମାଣେ
ନାନାଫଲୈଃ ଫଲତି କଲ୍ପଲତେଵ ଭୂମିଃ ॥ 1.46 ॥
ସତ୍ଯାନୃତା ଚ ପରୁଷା ପ୍ରିଯଵାଦିନୀ ଚ
ହିଂସ୍ରା ଦଯାଲୁରପି ଚାର୍ଥପରା ଵଦାନ୍ଯା ।
ନିତ୍ଯଵ୍ଯଯା ପ୍ରଚୁରନିତ୍ଯଧନାଗମା ଚ
ଵାରାଙ୍ଗନେଵ ନୃପନୀତିରନେକରୂପା ॥ 1.47 ॥
ହିଂସ୍ରା ଦଯାଲୁରପି ଚାର୍ଥପରା ଵଦାନ୍ଯା ।
ନିତ୍ଯଵ୍ଯଯା ପ୍ରଚୁରନିତ୍ଯଧନାଗମା ଚ
ଵାରାଙ୍ଗନେଵ ନୃପନୀତିରନେକରୂପା ॥ 1.47 ॥
ଆଜ୍ଞା କୀର୍ତିଃ ପାଲନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ
ଦାନଂ ଭୋଗୋ ମିତ୍ରସଂରକ୍ଷଣଂ ଚ
ଯେଷାଂ ଏତେ ଷଡ୍ଗୁଣା ନ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ
କୋଽର୍ଥସ୍ତେଷାଂ ପାର୍ଥିଵୋପାଶ୍ରଯେଣ ॥ 1.48 ॥
ଦାନଂ ଭୋଗୋ ମିତ୍ରସଂରକ୍ଷଣଂ ଚ
ଯେଷାଂ ଏତେ ଷଡ୍ଗୁଣା ନ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ
କୋଽର୍ଥସ୍ତେଷାଂ ପାର୍ଥିଵୋପାଶ୍ରଯେଣ ॥ 1.48 ॥
ଯଦ୍ଧାତ୍ରା ନିଜଭାଲପଟ୍ଟଲିଖିତଂ ସ୍ତୋକଂ ମହଦ୍ଵା ଧନଂ
ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମରୁସ୍ଥଲେଽପି ନିତରାଂ ମେରୌ ତତୋ ନାଧିକମ୍ ।
ତଦ୍ଧୀରୋ ଭଵ ଵିତ୍ତଵତ୍ସୁ କୃପଣାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ଵୃଥା ମା କୃଥାଃ
କୂପେ ପଶ୍ଯ ପଯୋନିଧାଵପି ଘଟୋ ଗୃହ୍ଣାତି ତୁଲ୍ଯଂ ଜଲମ୍ ॥ 1.49 ॥
ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମରୁସ୍ଥଲେଽପି ନିତରାଂ ମେରୌ ତତୋ ନାଧିକମ୍ ।
ତଦ୍ଧୀରୋ ଭଵ ଵିତ୍ତଵତ୍ସୁ କୃପଣାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ଵୃଥା ମା କୃଥାଃ
କୂପେ ପଶ୍ଯ ପଯୋନିଧାଵପି ଘଟୋ ଗୃହ୍ଣାତି ତୁଲ୍ଯଂ ଜଲମ୍ ॥ 1.49 ॥
ତ୍ଵଂ ଏଵ ଚାତକାଧାରୋଽ
ସୀତି କେଷାଂ ନ ଗୋଚରଃ ।
କିଂ ଅମ୍ଭୋଦଵରାସ୍ମାକଂ
କାର୍ପଣ୍ଯୋକ୍ତଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷସେ ॥ 1.50 ॥
ସୀତି କେଷାଂ ନ ଗୋଚରଃ ।
କିଂ ଅମ୍ଭୋଦଵରାସ୍ମାକଂ
କାର୍ପଣ୍ଯୋକ୍ତଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷସେ ॥ 1.50 ॥
ରେ ରେ ଚାତକ ସାଵଧାନମନସା ମିତ୍ର କ୍ଷଣଂ ଶ୍ରୂଯତାମ୍
ଅମ୍ଭୋଦା ବହଵୋ ଵସନ୍ତି ଗଗନେ ସର୍ଵେଽପି ନୈତାଦୃଶାଃ ।
କେଚିଦ୍ଵୃଷ୍ଟିଭିରାର୍ଦ୍ରଯନ୍ତି ଵସୁଧାଂ ଗର୍ଜନ୍ତି କେଚିଦ୍ଵୃଥା
ଯଂ ଯଂ ପଶ୍ଯସି ତସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପୁରତୋ ମା ବ୍ରୂହି ଦୀନଂ ଵଚଃ ॥ 1.51 ॥
ଅମ୍ଭୋଦା ବହଵୋ ଵସନ୍ତି ଗଗନେ ସର୍ଵେଽପି ନୈତାଦୃଶାଃ ।
କେଚିଦ୍ଵୃଷ୍ଟିଭିରାର୍ଦ୍ରଯନ୍ତି ଵସୁଧାଂ ଗର୍ଜନ୍ତି କେଚିଦ୍ଵୃଥା
ଯଂ ଯଂ ପଶ୍ଯସି ତସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପୁରତୋ ମା ବ୍ରୂହି ଦୀନଂ ଵଚଃ ॥ 1.51 ॥
ଅକରୁଣତ୍ଵଂ ଅକାରଣଵିଗ୍ରହଃ
ପରଧନେ ପରଯୋଷିତି ଚ ସ୍ପୃହା ।
ସୁଜନବନ୍ଧୁଜନେଷ୍ଵସହିଷ୍ଣୁତା
ପ୍ରକୃତିସିଦ୍ଧଂ ଇଦଂ ହି ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ॥ 1.52 ॥
ପରଧନେ ପରଯୋଷିତି ଚ ସ୍ପୃହା ।
ସୁଜନବନ୍ଧୁଜନେଷ୍ଵସହିଷ୍ଣୁତା
ପ୍ରକୃତିସିଦ୍ଧଂ ଇଦଂ ହି ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ॥ 1.52 ॥
ଦୁର୍ଜନଃ ପରିହର୍ତଵ୍ଯୋ
ଵିଦ୍ଯଯାଽଲକୃତୋଽପି ସନ୍ ।
ମଣିନା ଭୂଷିତଃ ସର୍ପଃ
କିଂ ଅସୌ ନ ଭଯଙ୍କରଃ ॥ 1.53 ॥
ଵିଦ୍ଯଯାଽଲକୃତୋଽପି ସନ୍ ।
ମଣିନା ଭୂଷିତଃ ସର୍ପଃ
କିଂ ଅସୌ ନ ଭଯଙ୍କରଃ ॥ 1.53 ॥
ଜାଡ୍ଯଂ ହ୍ରୀମତି ଗଣ୍ଯତେ ଵ୍ରତରୁଚୌ ଦମ୍ଭଃ ଶୁଚୌ କୈତଵଂ
ଶୂରେ ନିର୍ଘୃଣତା ମୁନୌ ଵିମତିତା ଦୈନ୍ଯଂ ପ୍ରିଯାଲାପିନି ।
ତେଜସ୍ଵିନ୍ଯଵଲିପ୍ତତା ମୁଖରତା ଵକ୍ତର୍ଯଶକ୍ତିଃ ସ୍ଥିରେ
ତତ୍କୋ ନାମ ଗୁଣୋ ଭଵେତ୍ସ ଗୁଣିନାଂ ଯୋ ଦୁର୍ଜନୈର୍ନାଙ୍କିତଃ ॥ 1.54 ॥
ଶୂରେ ନିର୍ଘୃଣତା ମୁନୌ ଵିମତିତା ଦୈନ୍ଯଂ ପ୍ରିଯାଲାପିନି ।
ତେଜସ୍ଵିନ୍ଯଵଲିପ୍ତତା ମୁଖରତା ଵକ୍ତର୍ଯଶକ୍ତିଃ ସ୍ଥିରେ
ତତ୍କୋ ନାମ ଗୁଣୋ ଭଵେତ୍ସ ଗୁଣିନାଂ ଯୋ ଦୁର୍ଜନୈର୍ନାଙ୍କିତଃ ॥ 1.54 ॥
ଲୋଭଶ୍ଚେଦଗୁଣେନ କିଂ ପିଶୁନତା ଯଦ୍ଯସ୍ତି କିଂ ପାତକୈଃ
ସତ୍ଯଂ ଚେତ୍ତପସା ଚ କିଂ ଶୁଚି ମନୋ ଯଦ୍ଯସ୍ତି ତୀର୍ଥେନ କିମ୍ ।
ସୌଜନ୍ଯଂ ଯଦି କିଂ ଗୁଣୈଃ ସୁମହିମା ଯଦ୍ଯସ୍ତି କିଂ ମଣ୍ଡନୈଃ
ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ଯଦି କିଂ ଧନୈରପଯଶୋ ଯଦ୍ଯସ୍ତି କିଂ ମୃତ୍ଯୁନା ॥ 1.55 ॥
ସତ୍ଯଂ ଚେତ୍ତପସା ଚ କିଂ ଶୁଚି ମନୋ ଯଦ୍ଯସ୍ତି ତୀର୍ଥେନ କିମ୍ ।
ସୌଜନ୍ଯଂ ଯଦି କିଂ ଗୁଣୈଃ ସୁମହିମା ଯଦ୍ଯସ୍ତି କିଂ ମଣ୍ଡନୈଃ
ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ଯଦି କିଂ ଧନୈରପଯଶୋ ଯଦ୍ଯସ୍ତି କିଂ ମୃତ୍ଯୁନା ॥ 1.55 ॥
ଶଶୀ ଦିଵସଧୂସରୋ ଗଲିତଯୌଵନା କାମିନୀ
ସରୋ ଵିଗତଵାରିଜଂ ମୁଖଂ ଅନକ୍ଷରଂ ସ୍ଵାକୃତେଃ ।
ପ୍ରଭୁର୍ଧନପରାଯଣଃ ସତତଦୁର୍ଗତଃ ସଜ୍ଜନୋ
ନୃପାଙ୍ଗଣଗତଃ ଖଲୋ ମନସି ସପ୍ତ ଶଲ୍ଯାନି ମେ ॥ 1.56 ॥
ସରୋ ଵିଗତଵାରିଜଂ ମୁଖଂ ଅନକ୍ଷରଂ ସ୍ଵାକୃତେଃ ।
ପ୍ରଭୁର୍ଧନପରାଯଣଃ ସତତଦୁର୍ଗତଃ ସଜ୍ଜନୋ
ନୃପାଙ୍ଗଣଗତଃ ଖଲୋ ମନସି ସପ୍ତ ଶଲ୍ଯାନି ମେ ॥ 1.56 ॥
ନ କଶ୍ଚିଚ୍ଚଣ୍ଡକୋପାନାମ୍
ଆତ୍ମୀଯୋ ନାମ ଭୂଭୁଜାମ୍ ।
ହୋତାରଂ ଅପି ଜୁହ୍ଵାନଂ
ସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଦହତି ପାଵକଃ ॥ 1.57 ॥
ଆତ୍ମୀଯୋ ନାମ ଭୂଭୁଜାମ୍ ।
ହୋତାରଂ ଅପି ଜୁହ୍ଵାନଂ
ସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ଦହତି ପାଵକଃ ॥ 1.57 ॥
ମୌନାନ୍ମୂକଃ ପ୍ରଵଚନପଟୁର୍ଵାତୁଲୋ ଜଲ୍ପକୋ ଵା
ଧୃଷ୍ଟଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵସତି ଚ ସଦା ଦୂରତଶ୍ଚାପ୍ରଗଲ୍ଭଃ ।
କ୍ଷାନ୍ତ୍ଯା ଭୀରୁର୍ଯଦି ନ ସହତେ ପ୍ରାଯଶୋ ନାଭିଜାତଃ
ସେଵାଧର୍ମଃ ପରମଗହନୋ ଯୋଗିନାଂ ଅପ୍ଯଗମ୍ଯଃ ॥ 1.58 ॥
ଧୃଷ୍ଟଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵସତି ଚ ସଦା ଦୂରତଶ୍ଚାପ୍ରଗଲ୍ଭଃ ।
କ୍ଷାନ୍ତ୍ଯା ଭୀରୁର୍ଯଦି ନ ସହତେ ପ୍ରାଯଶୋ ନାଭିଜାତଃ
ସେଵାଧର୍ମଃ ପରମଗହନୋ ଯୋଗିନାଂ ଅପ୍ଯଗମ୍ଯଃ ॥ 1.58 ॥
ଉଦ୍ଭାସିତାଖିଲଖଲସ୍ଯ ଵିଶୃଙ୍ଖଲସ୍ଯ
ପ୍ରାଗ୍ଜାତଵିସ୍ତୃତନିଜାଧମକର୍ମଵୃତ୍ତେଃ ।
ଦୈଵାଦଵାପ୍ତଵିଭଵସ୍ଯ ଗୁଣଦ୍ଵିଷୋଽସ୍ଯ
ନୀଚସ୍ଯ ଗୋଚରଗତୈଃ ସୁଖଂ ଆପ୍ଯତେ କୈଃ ॥ 1.59 ॥
ପ୍ରାଗ୍ଜାତଵିସ୍ତୃତନିଜାଧମକର୍ମଵୃତ୍ତେଃ ।
ଦୈଵାଦଵାପ୍ତଵିଭଵସ୍ଯ ଗୁଣଦ୍ଵିଷୋଽସ୍ଯ
ନୀଚସ୍ଯ ଗୋଚରଗତୈଃ ସୁଖଂ ଆପ୍ଯତେ କୈଃ ॥ 1.59 ॥
ଆରମ୍ଭଗୁର୍ଵୀ କ୍ଷଯିଣୀ କ୍ରମେଣ
ଲଘ୍ଵୀ ପୁରା ଵୃଦ୍ଧିମତୀ ଚ ପଶ୍ଚାତ୍ ।
ଦିନସ୍ଯ ପୂର୍ଵାର୍ଧପରାର୍ଧଭିନ୍ନା
ଛାଯେଵ ମୈତ୍ରୀ ଖଲସଜ୍ଜନାନାମ୍ ॥ 1.60 ॥
ଲଘ୍ଵୀ ପୁରା ଵୃଦ୍ଧିମତୀ ଚ ପଶ୍ଚାତ୍ ।
ଦିନସ୍ଯ ପୂର୍ଵାର୍ଧପରାର୍ଧଭିନ୍ନା
ଛାଯେଵ ମୈତ୍ରୀ ଖଲସଜ୍ଜନାନାମ୍ ॥ 1.60 ॥
ମୃଗମୀନସଜ୍ଜନାନାଂ ତୃଣଜଲସନ୍ତୋଷଵିହିତଵୃତ୍ତୀନାମ୍ ।
ଲୁବ୍ଧକଧୀଵରପିଶୁନା ନିଷ୍କାରଣଵୈରିଣୋ ଜଗତି ॥ 1.61 ॥
ଲୁବ୍ଧକଧୀଵରପିଶୁନା ନିଷ୍କାରଣଵୈରିଣୋ ଜଗତି ॥ 1.61 ॥
ଵାଞ୍ଛା ସଜ୍ଜନସଙ୍ଗମେ ପରଗୁଣେ ପ୍ରୀତିର୍ଗୁରୌ ନମ୍ରତା
ଵିଦ୍ଯାଯାଂ ଵ୍ଯସନଂ ସ୍ଵଯୋଷିତି ରତିର୍ଲୋକାପଵାଦାଦ୍ଭଯମ୍ ।
ଭକ୍ତିଃ ଶୂଲିନି ଶକ୍ତିରାତ୍ମଦମନେ ସଂସର୍ଗମୁକ୍ତିଃ ଖଲେ
ଯେଷ୍ଵେତେ ନିଵସନ୍ତି ନିର୍ମଲଗୁଣାସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନରେଭ୍ଯୋ ନମଃ ॥ 1.62 ॥
ଵିଦ୍ଯାଯାଂ ଵ୍ଯସନଂ ସ୍ଵଯୋଷିତି ରତିର୍ଲୋକାପଵାଦାଦ୍ଭଯମ୍ ।
ଭକ୍ତିଃ ଶୂଲିନି ଶକ୍ତିରାତ୍ମଦମନେ ସଂସର୍ଗମୁକ୍ତିଃ ଖଲେ
ଯେଷ୍ଵେତେ ନିଵସନ୍ତି ନିର୍ମଲଗୁଣାସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନରେଭ୍ଯୋ ନମଃ ॥ 1.62 ॥
ଵିପଦି ଧୈର୍ଯଂ ଅଥାଭ୍ଯୁଦଯେ କ୍ଷମା
ସଦସି ଵାକ୍ପଟୁତା ଯୁଧି ଵିକ୍ରମଃ ।
ଯଶସି ଚାଭିରୁଚିର୍ଵ୍ଯସନଂ ଶ୍ରୁତୌ
ପ୍ରକୃତିସିଦ୍ଧଂ ଇଦଂ ହି ମହାତ୍ମନାମ୍ ॥ 1.63 ॥
ସଦସି ଵାକ୍ପଟୁତା ଯୁଧି ଵିକ୍ରମଃ ।
ଯଶସି ଚାଭିରୁଚିର୍ଵ୍ଯସନଂ ଶ୍ରୁତୌ
ପ୍ରକୃତିସିଦ୍ଧଂ ଇଦଂ ହି ମହାତ୍ମନାମ୍ ॥ 1.63 ॥
ପ୍ରଦାନଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂ ଗୃହଂ ଉପଗତେ ସମ୍ଭ୍ରମଵିଧିଃ
ପ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା ମୌନଂ ସଦସି କଥନଂ ଚାପ୍ଯୁପକୃତେଃ ।
ଅନୁତ୍ସେକୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଂ ଅନଭିଭଵଗନ୍ଧାଃ ପରକଥାଃ
ସତାଂ କେନୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଵିଷମଂ ଅସିଧାରାଵ୍ରତଂ ଇଦମ୍ ॥ 1.64 ॥
ପ୍ରିଯଂ କୃତ୍ଵା ମୌନଂ ସଦସି କଥନଂ ଚାପ୍ଯୁପକୃତେଃ ।
ଅନୁତ୍ସେକୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଂ ଅନଭିଭଵଗନ୍ଧାଃ ପରକଥାଃ
ସତାଂ କେନୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଵିଷମଂ ଅସିଧାରାଵ୍ରତଂ ଇଦମ୍ ॥ 1.64 ॥
କରେ ଶ୍ଲାଘ୍ଯସ୍ତ୍ଯାଗଃ ଶିରସି ଗୁରୁପାଦପ୍ରଣଯିତା
ମୁଖେ ସତ୍ଯା ଵାଣୀ ଵିଜଯି ଭୁଜଯୋର୍ଵୀର୍ଯଂ ଅତୁଲମ୍ ।
ହୃଦି ସ୍ଵଚ୍ଛା ଵୃତ୍ତିଃ ଶ୍ରୁତଂ ଅଧିଗତଂ ଚ ଶ୍ରଵଣଯୋର୍
ଵିନାପ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ପ୍ରକୃତିମହତାଂ ମଣ୍ଡନଂ ଇଦମ୍ ॥ 1.65 ॥
ମୁଖେ ସତ୍ଯା ଵାଣୀ ଵିଜଯି ଭୁଜଯୋର୍ଵୀର୍ଯଂ ଅତୁଲମ୍ ।
ହୃଦି ସ୍ଵଚ୍ଛା ଵୃତ୍ତିଃ ଶ୍ରୁତଂ ଅଧିଗତଂ ଚ ଶ୍ରଵଣଯୋର୍
ଵିନାପ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ପ୍ରକୃତିମହତାଂ ମଣ୍ଡନଂ ଇଦମ୍ ॥ 1.65 ॥
ସମ୍ପତ୍ସୁ ମହତାଂ ଚିତ୍ତଂ ଭଵତ୍ଯୁତ୍ପଲକୋମଲମ୍ ।
ଆପତ୍ସୁ ଚ ମହାଶୈଲଶିଲା ସଙ୍ଘାତକର୍କଶମ୍ ॥ 1.66 ॥
ଆପତ୍ସୁ ଚ ମହାଶୈଲଶିଲା ସଙ୍ଘାତକର୍କଶମ୍ ॥ 1.66 ॥
ସନ୍ତପ୍ତାଯସି ସଂସ୍ଥିତସ୍ଯ ପଯସୋ ନାମାପି ନ ଜ୍ଞାଯତେ
ମୁକ୍ତାକାରତଯା ତଦେଵ ନଲିନୀପତ୍ରସ୍ଥିତଂ ରାଜତେ ।
ସ୍ଵାତ୍ଯାଂ ସାଗରଶୁକ୍ତିମଧ୍ଯପତିତଂ ତନ୍ମୌକ୍ତିକଂ ଜାଯତେ
ପ୍ରାଯେଣାଧମମଧ୍ଯମୋତ୍ତମଗୁଣଃ ସଂସର୍ଗତୋ ଜାଯତେ ॥ 1.67 ॥
ମୁକ୍ତାକାରତଯା ତଦେଵ ନଲିନୀପତ୍ରସ୍ଥିତଂ ରାଜତେ ।
ସ୍ଵାତ୍ଯାଂ ସାଗରଶୁକ୍ତିମଧ୍ଯପତିତଂ ତନ୍ମୌକ୍ତିକଂ ଜାଯତେ
ପ୍ରାଯେଣାଧମମଧ୍ଯମୋତ୍ତମଗୁଣଃ ସଂସର୍ଗତୋ ଜାଯତେ ॥ 1.67 ॥
ପ୍ରୀଣାତି ଯଃ ସୁଚରିତୈଃ ପିତରଂ ସ ପୁତ୍ରୋ
ଯଦ୍ଭର୍ତୁରେଵ ହିତଂ ଇଚ୍ଛତି ତତ୍କଲତ୍ରମ୍ ।
ତନ୍ମିତ୍ରଂ ଆପଦି ସୁଖେ ଚ ସମକ୍ରିଯଂ ଯଦ୍
ଏତତ୍ତ୍ରଯଂ ଜଗତି ପୁଣ୍ଯକୃତୋ ଲଭନ୍ତେ ॥ 1.68 ॥
ଯଦ୍ଭର୍ତୁରେଵ ହିତଂ ଇଚ୍ଛତି ତତ୍କଲତ୍ରମ୍ ।
ତନ୍ମିତ୍ରଂ ଆପଦି ସୁଖେ ଚ ସମକ୍ରିଯଂ ଯଦ୍
ଏତତ୍ତ୍ରଯଂ ଜଗତି ପୁଣ୍ଯକୃତୋ ଲଭନ୍ତେ ॥ 1.68 ॥
ଏକୋ ଦେଵଃ କେଶଵୋ ଵା ଶିଵୋ ଵା
ହ୍ଯେକଂ ମିତ୍ରଂ ଭୂପତିର୍ଵା ଯତିର୍ଵା ।
ଏକୋ ଵାସଃ ପତ୍ତନେ ଵା ଵନେ ଵା
ହ୍ଯେକା ଭାର୍ଯା ସୁନ୍ଦରୀ ଵା ଦରୀ ଵା ॥ 1.69 ॥
ହ୍ଯେକଂ ମିତ୍ରଂ ଭୂପତିର୍ଵା ଯତିର୍ଵା ।
ଏକୋ ଵାସଃ ପତ୍ତନେ ଵା ଵନେ ଵା
ହ୍ଯେକା ଭାର୍ଯା ସୁନ୍ଦରୀ ଵା ଦରୀ ଵା ॥ 1.69 ॥
ନମ୍ରତ୍ଵେନୋନ୍ନମନ୍ତଃ ପରଗୁଣକଥନୈଃ ସ୍ଵାନ୍ଗୁଣାନ୍ଖ୍ଯାପଯନ୍ତଃ
ସ୍ଵାର୍ଥାନ୍ସମ୍ପାଦଯନ୍ତୋ ଵିତତପୃଥୁତରାରମ୍ଭଯତ୍ନାଃ ପରାର୍ଥେ ।
କ୍ଷାନ୍ତ୍ଯୈଵାକ୍ଷେପରୁକ୍ଷାକ୍ଷରମୁଖରମୁଖାନ୍ଦୁର୍ଜନାନ୍ଦୂଷଯନ୍ତଃ
ସନ୍ତଃ ସାଶ୍ଚର୍ଯଚର୍ଯା ଜଗତି ବହୁମତାଃ କସ୍ଯ ନାଭ୍ଯର୍ଚନୀଯାଃ ॥ 1.70 ॥
ସ୍ଵାର୍ଥାନ୍ସମ୍ପାଦଯନ୍ତୋ ଵିତତପୃଥୁତରାରମ୍ଭଯତ୍ନାଃ ପରାର୍ଥେ ।
କ୍ଷାନ୍ତ୍ଯୈଵାକ୍ଷେପରୁକ୍ଷାକ୍ଷରମୁଖରମୁଖାନ୍ଦୁର୍ଜନାନ୍ଦୂଷଯନ୍ତଃ
ସନ୍ତଃ ସାଶ୍ଚର୍ଯଚର୍ଯା ଜଗତି ବହୁମତାଃ କସ୍ଯ ନାଭ୍ଯର୍ଚନୀଯାଃ ॥ 1.70 ॥
ଭଵନ୍ତି ନମ୍ରାସ୍ତରଵଃ ଫଲୋଦ୍ଗମୈର୍
ନଵାମ୍ବୁଭିର୍ଦୂରାଵଲମ୍ବିନୋ ଘନାଃ ।
ଅନୁଦ୍ଧତାଃ ସତ୍ପୁରୁଷାଃ ସମୃଦ୍ଧିଭିଃ
ସ୍ଵଭାଵ ଏଷ ପରୋପକାରିଣାମ୍ ॥ 1.71 ॥
ନଵାମ୍ବୁଭିର୍ଦୂରାଵଲମ୍ବିନୋ ଘନାଃ ।
ଅନୁଦ୍ଧତାଃ ସତ୍ପୁରୁଷାଃ ସମୃଦ୍ଧିଭିଃ
ସ୍ଵଭାଵ ଏଷ ପରୋପକାରିଣାମ୍ ॥ 1.71 ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତେନୈଵ ନ କୁଣ୍ଡଲେନ
ଦାନେନ ପାଣିର୍ନ ତୁ କଙ୍କଣେନ ।
ଵିଭାତି କାଯଃ କରୁଣପରାଣାଂ
ପରୋପକାରୈର୍ନ ତୁ ଚନ୍ଦନେନ ॥ 1.72 ॥
ଦାନେନ ପାଣିର୍ନ ତୁ କଙ୍କଣେନ ।
ଵିଭାତି କାଯଃ କରୁଣପରାଣାଂ
ପରୋପକାରୈର୍ନ ତୁ ଚନ୍ଦନେନ ॥ 1.72 ॥
ପାପାନ୍ନିଵାରଯତି ଯୋଜଯତେ ହିତାଯ
ଗୁହ୍ଯଂ ନିଗୂହତି ଗୁଣାନ୍ପ୍ରକଟୀକରୋତି ।
ଆପଦ୍ଗତଂ ଚ ନ ଜହାତି ଦଦାତି କାଲେ
ସନ୍ମିତ୍ରଲକ୍ଷଣଂ ଇଦଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ସନ୍ତଃ ॥ 1.73 ॥
ଗୁହ୍ଯଂ ନିଗୂହତି ଗୁଣାନ୍ପ୍ରକଟୀକରୋତି ।
ଆପଦ୍ଗତଂ ଚ ନ ଜହାତି ଦଦାତି କାଲେ
ସନ୍ମିତ୍ରଲକ୍ଷଣଂ ଇଦଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ସନ୍ତଃ ॥ 1.73 ॥
ପଦ୍ମାକରଂ ଦିନକରୋ ଵିକଚୀକରୋତି
ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭୋଲ୍ଲାସଯତି କୈରଵଚକ୍ରଵାଲମ୍ ।
ନାଭ୍ଯର୍ଥିତୋ ଜଲଧରୋଽପି ଜଲଂ ଦଦାତି
ସନ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ପରହିତେ ଵିହିତାଭିଯୋଗାଃ ॥ 1.74 ॥
ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭୋଲ୍ଲାସଯତି କୈରଵଚକ୍ରଵାଲମ୍ ।
ନାଭ୍ଯର୍ଥିତୋ ଜଲଧରୋଽପି ଜଲଂ ଦଦାତି
ସନ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ପରହିତେ ଵିହିତାଭିଯୋଗାଃ ॥ 1.74 ॥
ଏକେ ସତ୍ପୁରୁଷାଃ ପରାର୍ଥଘଟକାଃ ସ୍ଵାର୍ଥଂ ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି ଯେ
ସାମାନ୍ଯାସ୍ତୁ ପରାର୍ଥଂ ଉଦ୍ଯମଭୃତଃ ସ୍ଵାର୍ଥାଵିରୋଧେନ ଯେ ।
ତେଽମୀ ମାନୁଷରାକ୍ଷସାଃ ପରହିତଂ ସ୍ଵାର୍ଥାଯ ନିଘ୍ନନ୍ତି ଯେ
ଯେ ତୁ ଘ୍ନନ୍ତି ନିରର୍ଥକଂ ପରହିତଂ ତେ କେ ନ ଜାନୀମହେ ॥ 1.75 ॥
ସାମାନ୍ଯାସ୍ତୁ ପରାର୍ଥଂ ଉଦ୍ଯମଭୃତଃ ସ୍ଵାର୍ଥାଵିରୋଧେନ ଯେ ।
ତେଽମୀ ମାନୁଷରାକ୍ଷସାଃ ପରହିତଂ ସ୍ଵାର୍ଥାଯ ନିଘ୍ନନ୍ତି ଯେ
ଯେ ତୁ ଘ୍ନନ୍ତି ନିରର୍ଥକଂ ପରହିତଂ ତେ କେ ନ ଜାନୀମହେ ॥ 1.75 ॥
କ୍ଷୀରେଣାତ୍ମଗତୋଦକାଯ ହି ଗୁଣା ଦତ୍ତା ପୁରା ତେଽଖିଲା
କ୍ଷୀରୋତ୍ତାପଂ ଅଵେକ୍ଷ୍ଯ ତେନ ପଯସା ସ୍ଵାତ୍ମା କୃଶାନୌ ହୁତଃ ।
ଗନ୍ତୁଂ ପାଵକଂ ଉନ୍ମନସ୍ତଦଭଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ମିତ୍ରାପଦଂ
ଯୁକ୍ତଂ ତେନ ଜଲେନ ଶାମ୍ଯତି ସତାଂ ମୈତ୍ରୀ ପୁନସ୍ତ୍ଵୀଦୃଶୀ ॥ 1.76 ॥
କ୍ଷୀରୋତ୍ତାପଂ ଅଵେକ୍ଷ୍ଯ ତେନ ପଯସା ସ୍ଵାତ୍ମା କୃଶାନୌ ହୁତଃ ।
ଗନ୍ତୁଂ ପାଵକଂ ଉନ୍ମନସ୍ତଦଭଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ମିତ୍ରାପଦଂ
ଯୁକ୍ତଂ ତେନ ଜଲେନ ଶାମ୍ଯତି ସତାଂ ମୈତ୍ରୀ ପୁନସ୍ତ୍ଵୀଦୃଶୀ ॥ 1.76 ॥
ଇତଃ ସ୍ଵପିତି କେଶଵଃ କୁଲଂ ଇତସ୍ତଦୀଯଦ୍ଵିଷାମ୍
ଇତଶ୍ଚ ଶରଣାର୍ଥିନାଂ ଶିଖରିଣାଂ ଗଣାଃ ଶେରତେ ।
ଇତୋଽପି ବଡଵାନଲଃ ସହ ସମସ୍ତସଂଵର୍ତକୈଃ
ଅହୋ ଵିତତଂ ଊର୍ଜିତଂ ଭରସହଂ ସିନ୍ଧୋର୍ଵପୁଃ ॥ 1.77 ॥
ଇତଶ୍ଚ ଶରଣାର୍ଥିନାଂ ଶିଖରିଣାଂ ଗଣାଃ ଶେରତେ ।
ଇତୋଽପି ବଡଵାନଲଃ ସହ ସମସ୍ତସଂଵର୍ତକୈଃ
ଅହୋ ଵିତତଂ ଊର୍ଜିତଂ ଭରସହଂ ସିନ୍ଧୋର୍ଵପୁଃ ॥ 1.77 ॥
ତୃଷ୍ଣାଂ ଛିନ୍ଧି ଭଜ କ୍ଷମାଂ ଜହି ମଦଂ ପାପେ ରତିଂ ମା କୃଥାଃ
ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହ୍ଯନୁଯାହି ସାଧୁପଦଵୀଂ ସେଵସ୍ଵ ଵିଦ୍ଵଜ୍ଜନମ୍ ।
ମାନ୍ଯାନ୍ମାନଯ ଵିଦ୍ଵିଷୋଽପ୍ଯନୁନଯ ପ୍ରଖ୍ଯାପଯ ପ୍ରଶ୍ରଯଂ
କୀର୍ତିଂ ପାଲଯ ଦୁଃଖିତେ କୁରୁ ଦଯାଂ ଏତତ୍ସତାଂ ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ 1.78 ॥
ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହ୍ଯନୁଯାହି ସାଧୁପଦଵୀଂ ସେଵସ୍ଵ ଵିଦ୍ଵଜ୍ଜନମ୍ ।
ମାନ୍ଯାନ୍ମାନଯ ଵିଦ୍ଵିଷୋଽପ୍ଯନୁନଯ ପ୍ରଖ୍ଯାପଯ ପ୍ରଶ୍ରଯଂ
କୀର୍ତିଂ ପାଲଯ ଦୁଃଖିତେ କୁରୁ ଦଯାଂ ଏତତ୍ସତାଂ ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ 1.78 ॥
ମନସି ଵଚସି କାଯେ ପୁଣ୍ଯପୀଯୂଷପୂର୍ଣାସ୍
ତ୍ରିଭୁଵନଂ ଉପକାରଶ୍ରେଣିଭିଃ ପ୍ରୀଣଯନ୍ତଃ ।
ପରଗୁଣପରମାଣୂନ୍ପର୍ଵତୀକୃତ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ
ନିଜହୃଦି ଵିକସନ୍ତଃ ସନ୍ତି ସନ୍ତଃ କିଯନ୍ତଃ ॥ 1.79 ॥
ତ୍ରିଭୁଵନଂ ଉପକାରଶ୍ରେଣିଭିଃ ପ୍ରୀଣଯନ୍ତଃ ।
ପରଗୁଣପରମାଣୂନ୍ପର୍ଵତୀକୃତ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ
ନିଜହୃଦି ଵିକସନ୍ତଃ ସନ୍ତି ସନ୍ତଃ କିଯନ୍ତଃ ॥ 1.79 ॥
କିଂ ତେନ ହେମଗିରିଣା ରଜତାଦ୍ରିଣା ଵା
ଯତ୍ରାଶ୍ରିତାଶ୍ଚ ତରଵସ୍ତରଵସ୍ତ ଏଵ ।
ମନ୍ଯାମହେ ମଲଯଂ ଏଵ ଯଦାଶ୍ରଯେଣ
କଙ୍କୋଲନିମ୍ବକୁଟଜା ଅପି ଚନ୍ଦନାଃ ସ୍ଯୁଃ ॥ 1.80 ॥
ଯତ୍ରାଶ୍ରିତାଶ୍ଚ ତରଵସ୍ତରଵସ୍ତ ଏଵ ।
ମନ୍ଯାମହେ ମଲଯଂ ଏଵ ଯଦାଶ୍ରଯେଣ
କଙ୍କୋଲନିମ୍ବକୁଟଜା ଅପି ଚନ୍ଦନାଃ ସ୍ଯୁଃ ॥ 1.80 ॥
ରତ୍ନୈର୍ମହାର୍ହୈସ୍ତୁତୁଷୁର୍ନ ଦେଵା
ନ ଭେଜିରେ ଭୀମଵିଷେଣ ଭୀତିମ୍ ।
ସୁଧାଂ ଵିନା ନ ପ୍ରଯଯୁର୍ଵିରାମଂ
ନ ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥାଦ୍ଵିରମନ୍ତି ଧୀରାଃ ॥ 1.81 ॥
ନ ଭେଜିରେ ଭୀମଵିଷେଣ ଭୀତିମ୍ ।
ସୁଧାଂ ଵିନା ନ ପ୍ରଯଯୁର୍ଵିରାମଂ
ନ ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥାଦ୍ଵିରମନ୍ତି ଧୀରାଃ ॥ 1.81 ॥
କ୍ଵଚିତ୍ପୃଥ୍ଵୀଶଯ୍ଯଃ କ୍ଵଚିଦପି ଚ ପର୍ଯଙ୍କଶଯନଃ
କ୍ଵଚିଚ୍ଛାକାହାରଃ କ୍ଵଚିଦପି ଚ ଶାଲ୍ଯୋଦନରୁଚିଃ ।
କ୍ଵଚିତ୍କନ୍ଥାଧାରୀ କ୍ଵଚିଦପି ଚ ଦିଵ୍ଯାମ୍ବରଧରୋ
ମନସ୍ଵୀ କାର୍ଯାର୍ଥୀ ନ ଗଣଯତି ଦୁଃଖଂ ନ ଚ ସୁଖମ୍ ॥ 1.82 ॥
କ୍ଵଚିଚ୍ଛାକାହାରଃ କ୍ଵଚିଦପି ଚ ଶାଲ୍ଯୋଦନରୁଚିଃ ।
କ୍ଵଚିତ୍କନ୍ଥାଧାରୀ କ୍ଵଚିଦପି ଚ ଦିଵ୍ଯାମ୍ବରଧରୋ
ମନସ୍ଵୀ କାର୍ଯାର୍ଥୀ ନ ଗଣଯତି ଦୁଃଖଂ ନ ଚ ସୁଖମ୍ ॥ 1.82 ॥
ଐଶ୍ଵର୍ଯସ୍ଯ ଵିଭୂଷଣଂ ସୁଜନତା ଶୌର୍ଯସ୍ଯ ଵାକ୍ସଂଯମୋ
ଜ୍ଞାନସ୍ଯୋପଶମଃ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଵିନଯୋ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ପାତ୍ରେ ଵ୍ଯଯଃ ।
ଅକ୍ରୋଧସ୍ତପସଃ କ୍ଷମା ପ୍ରଭଵିତୁର୍ଧର୍ମସ୍ଯ ନିର୍ଵ୍ଯାଜତା
ସର୍ଵେଷାଂ ଅପି ସର୍ଵକାରଣଂ ଇଦଂ ଶୀଲଂ ପରଂ ଭୂଷଣମ୍ ॥ 1.83 ॥
ଜ୍ଞାନସ୍ଯୋପଶମଃ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଵିନଯୋ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ପାତ୍ରେ ଵ୍ଯଯଃ ।
ଅକ୍ରୋଧସ୍ତପସଃ କ୍ଷମା ପ୍ରଭଵିତୁର୍ଧର୍ମସ୍ଯ ନିର୍ଵ୍ଯାଜତା
ସର୍ଵେଷାଂ ଅପି ସର୍ଵକାରଣଂ ଇଦଂ ଶୀଲଂ ପରଂ ଭୂଷଣମ୍ ॥ 1.83 ॥
ନିନ୍ଦନ୍ତୁ ନୀତିନିପୁଣା ଯଦି ଵା ସ୍ତୁଵନ୍ତୁ
ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସମାଵିଶତୁ ଗଚ୍ଛତୁ ଵା ଯଥେଷ୍ଠମ୍ ।
ଅଦ୍ଯୈଵ ଵା ମରଣଂ ଅସ୍ତୁ ଯୁଗାନ୍ତରେ ଵା
ନ୍ଯାଯ୍ଯାତ୍ପଥଃ ପ୍ରଵିଚଲନ୍ତି ପଦଂ ନ ଧୀରାଃ ॥ 1.84 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସମାଵିଶତୁ ଗଚ୍ଛତୁ ଵା ଯଥେଷ୍ଠମ୍ ।
ଅଦ୍ଯୈଵ ଵା ମରଣଂ ଅସ୍ତୁ ଯୁଗାନ୍ତରେ ଵା
ନ୍ଯାଯ୍ଯାତ୍ପଥଃ ପ୍ରଵିଚଲନ୍ତି ପଦଂ ନ ଧୀରାଃ ॥ 1.84 ॥
ଭଗ୍ନାଶସ୍ଯ କରଣ୍ଡପିଣ୍ଡିତତନୋର୍ମ୍ଲାନେନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଯ କ୍ଷୁଧା
କୃତ୍ଵାଖୁର୍ଵିଵରଂ ସ୍ଵଯଂ ନିପତିତୋ ନକ୍ତଂ ମୁଖେ ଭୋଗିନଃ ।
ତୃପ୍ତସ୍ତତ୍ପିଶିତେନ ସତ୍ଵରଂ ଅସୌ ତେନୈଵ ଯାତଃ ପଥା
ଲୋକାଃ ପଶ୍ଯତ ଦୈଵଂ ଏଵ ହି ନୃଣାଂ ଵୃଦ୍ଧୌ କ୍ଷଯେ କାରଣମ୍ ॥ 1.85 ॥
କୃତ୍ଵାଖୁର୍ଵିଵରଂ ସ୍ଵଯଂ ନିପତିତୋ ନକ୍ତଂ ମୁଖେ ଭୋଗିନଃ ।
ତୃପ୍ତସ୍ତତ୍ପିଶିତେନ ସତ୍ଵରଂ ଅସୌ ତେନୈଵ ଯାତଃ ପଥା
ଲୋକାଃ ପଶ୍ଯତ ଦୈଵଂ ଏଵ ହି ନୃଣାଂ ଵୃଦ୍ଧୌ କ୍ଷଯେ କାରଣମ୍ ॥ 1.85 ॥
ଆଲସ୍ଯଂ ହି ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ
ଶରୀରସ୍ଥୋ ମହାନ୍ରିପୁଃ ।
ନାସ୍ତ୍ଯୁଦ୍ଯମସମୋ ବନ୍ଧୁଃ
କୁର୍ଵାଣୋ ନାଵସୀଦତି ॥ 1.86 ॥
ଶରୀରସ୍ଥୋ ମହାନ୍ରିପୁଃ ।
ନାସ୍ତ୍ଯୁଦ୍ଯମସମୋ ବନ୍ଧୁଃ
କୁର୍ଵାଣୋ ନାଵସୀଦତି ॥ 1.86 ॥
ଛିନ୍ନୋଽପି ରୋହତି ତରୁଃ କ୍ଷୀଣୋଽପ୍ଯୁପଚୀଯତେ ପୁନଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଃ ।
ଇତି ଵିମୃଶନ୍ତଃ ସନ୍ତଃ ସନ୍ତପ୍ଯନ୍ତେ ନ ଦୁଃଖେଷୁ ॥ 1.87 ॥
ଇତି ଵିମୃଶନ୍ତଃ ସନ୍ତଃ ସନ୍ତପ୍ଯନ୍ତେ ନ ଦୁଃଖେଷୁ ॥ 1.87 ॥
ନେତା ଯସ୍ଯ ବୃହସ୍ପତିଃ ପ୍ରହରଣଂ ଵଜ୍ରଂ ସୁରାଃ ସୈନିକାଃ
ସ୍ଵର୍ଗୋ ଦୁର୍ଗଂ ଅନୁଗ୍ରହଃ କିଲ ହରେରୈରାଵତୋ ଵାରଣଃ ।
ଇତ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯବଲାନ୍ଵିତୋଽପି ବଲଭିଦ୍ଭଗ୍ନଃ ପରୈଃ ସଙ୍ଗରେ
ତଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତଂ ନନୁ ଦୈଵଂ ଏଵ ଶରଣଂ ଧିଗ୍ଧିଗ୍ଵୃଥା ପୌରୁଷମ୍ ॥ 1.88 ॥
ସ୍ଵର୍ଗୋ ଦୁର୍ଗଂ ଅନୁଗ୍ରହଃ କିଲ ହରେରୈରାଵତୋ ଵାରଣଃ ।
ଇତ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯବଲାନ୍ଵିତୋଽପି ବଲଭିଦ୍ଭଗ୍ନଃ ପରୈଃ ସଙ୍ଗରେ
ତଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତଂ ନନୁ ଦୈଵଂ ଏଵ ଶରଣଂ ଧିଗ୍ଧିଗ୍ଵୃଥା ପୌରୁଷମ୍ ॥ 1.88 ॥
କର୍ମାଯତ୍ତଂ ଫଲଂ ପୁଂସାଂ
ବୁଦ୍ଧିଃ କର୍ମାନୁସାରିଣୀ ।
ତଥାପି ସୁଧିଯା ଭାଵ୍ଯଂ
ସୁଵିଚାର୍ଯୈଵ କୁର୍ଵତା ॥ 1.89 ॥
ବୁଦ୍ଧିଃ କର୍ମାନୁସାରିଣୀ ।
ତଥାପି ସୁଧିଯା ଭାଵ୍ଯଂ
ସୁଵିଚାର୍ଯୈଵ କୁର୍ଵତା ॥ 1.89 ॥
ଖଲ୍ଵାଟୋ ଦିଵସେଶ୍ଵରସ୍ଯ କିରଣୈଃ ସନ୍ତାଡିତୋ ମସ୍ତକେ
ଵାଞ୍ଛନ୍ଦେଶଂ ଅନାତପଂ ଵିଧିଵଶାତ୍ତାଲସ୍ଯ ମୂଲଂ ଗତଃ ।
ତତ୍ରାପ୍ଯସ୍ଯ ମହାଫଲେନ ପତତା ଭଗ୍ନଂ ସଶବ୍ଦଂ ଶିରଃ
ପ୍ରାଯୋ ଗଚ୍ଛତି ଯତ୍ର ଭାଗ୍ଯରହିତସ୍ତତ୍ରୈଵ ଯାନ୍ତ୍ଯାପଦଃ ॥ 1.90 ॥
ଵାଞ୍ଛନ୍ଦେଶଂ ଅନାତପଂ ଵିଧିଵଶାତ୍ତାଲସ୍ଯ ମୂଲଂ ଗତଃ ।
ତତ୍ରାପ୍ଯସ୍ଯ ମହାଫଲେନ ପତତା ଭଗ୍ନଂ ସଶବ୍ଦଂ ଶିରଃ
ପ୍ରାଯୋ ଗଚ୍ଛତି ଯତ୍ର ଭାଗ୍ଯରହିତସ୍ତତ୍ରୈଵ ଯାନ୍ତ୍ଯାପଦଃ ॥ 1.90 ॥
ରଵିନିଶାକରଯୋର୍ଗ୍ରହପୀଡନଂ
ଗଜଭୁଜଙ୍ଗମଯୋରପି ବନ୍ଧନମ୍ ।
ମତିମତାଂ ଚ ଵିଲୋକ୍ଯ ଦରିଦ୍ରତାଂ
ଵିଧିରହୋ ବଲଵାନିତି ମେ ମତିଃ ॥ 1.91 ॥
ଗଜଭୁଜଙ୍ଗମଯୋରପି ବନ୍ଧନମ୍ ।
ମତିମତାଂ ଚ ଵିଲୋକ୍ଯ ଦରିଦ୍ରତାଂ
ଵିଧିରହୋ ବଲଵାନିତି ମେ ମତିଃ ॥ 1.91 ॥
ସୃଜତି ତାଵଦଶେଷଗୁଣାକରଂ
ପୁରୁଷରତ୍ନଂ ଅଲଙ୍କରଣଂ ଭୁଵଃ ।
ତଦପି ତତ୍କ୍ଷଣଭଙ୍ଗି କରୋତି
ଚେଦହହ କଷ୍ଟଂ ଅପଣ୍ଡିତତା ଵିଧେଃ ॥ 1.92 ॥
ପୁରୁଷରତ୍ନଂ ଅଲଙ୍କରଣଂ ଭୁଵଃ ।
ତଦପି ତତ୍କ୍ଷଣଭଙ୍ଗି କରୋତି
ଚେଦହହ କଷ୍ଟଂ ଅପଣ୍ଡିତତା ଵିଧେଃ ॥ 1.92 ॥
ପତ୍ରଂ ନୈଵ ଯଦା କରୀରଵିଟପେ ଦୋଷୋ ଵସନ୍ତସ୍ଯ କିମ୍
ନୋଲୂକୋଽପ୍ଯଵଲୋକତେ ଯଦି ଦିଵା ସୂର୍ଯସ୍ଯ କିଂ ଦୂଷଣମ୍ ।
ଧାରା ନୈଵ ପତନ୍ତି ଚାତକମୁଖେ ମେଘସ୍ଯ କିଂ ଦୂଷଣମ୍
ଯତ୍ପୂର୍ଵଂ ଵିଧିନା ଲଲାଟଲିଖିତଂ ତନ୍ମାର୍ଜିତୁଂ କଃ କ୍ଷମଃ ॥ 1.93 ॥
ନୋଲୂକୋଽପ୍ଯଵଲୋକତେ ଯଦି ଦିଵା ସୂର୍ଯସ୍ଯ କିଂ ଦୂଷଣମ୍ ।
ଧାରା ନୈଵ ପତନ୍ତି ଚାତକମୁଖେ ମେଘସ୍ଯ କିଂ ଦୂଷଣମ୍
ଯତ୍ପୂର୍ଵଂ ଵିଧିନା ଲଲାଟଲିଖିତଂ ତନ୍ମାର୍ଜିତୁଂ କଃ କ୍ଷମଃ ॥ 1.93 ॥
ନମସ୍ଯାମୋ ଦେଵାନ୍ନନୁ ହତଵିଧେସ୍ତେଽପି ଵଶଗା
ଵିଧିର୍ଵନ୍ଦ୍ଯଃ ସୋଽପି ପ୍ରତିନିଯତକର୍ମୈକଫଲଦଃ ।
ଫଲଂ କର୍ମାଯତ୍ତଂ ଯଦି କିଂ ଅମରୈଃ କିଂ ଚ ଵିଧିନା
ନମସ୍ତତ୍କର୍ମଭ୍ଯୋ ଵିଧିରପି ନ ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଭଵତି ॥ 1.94 ॥
ଵିଧିର୍ଵନ୍ଦ୍ଯଃ ସୋଽପି ପ୍ରତିନିଯତକର୍ମୈକଫଲଦଃ ।
ଫଲଂ କର୍ମାଯତ୍ତଂ ଯଦି କିଂ ଅମରୈଃ କିଂ ଚ ଵିଧିନା
ନମସ୍ତତ୍କର୍ମଭ୍ଯୋ ଵିଧିରପି ନ ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଭଵତି ॥ 1.94 ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଯେନ କୁଲାଲଵନ୍ନିଯମିତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଭାଣ୍ଡୋଦରେ
ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯେନ ଦଶାଵତାରଗହନେ କ୍ଷିପ୍ତୋ ମହାସଙ୍କଟେ ।
ରୁଦ୍ରୋ ଯେନ କପାଲପାଣିପୁଟକେ ଭିକ୍ଷାଟନଂ କାରିତଃ
ସୂର୍ଯୋ ଭ୍ରାମ୍ଯତି ନିତ୍ଯଂ ଏଵ ଗଗନେ ତସ୍ମୈ ନମଃ କର୍ମଣେ ॥ 1.95 ॥
ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯେନ ଦଶାଵତାରଗହନେ କ୍ଷିପ୍ତୋ ମହାସଙ୍କଟେ ।
ରୁଦ୍ରୋ ଯେନ କପାଲପାଣିପୁଟକେ ଭିକ୍ଷାଟନଂ କାରିତଃ
ସୂର୍ଯୋ ଭ୍ରାମ୍ଯତି ନିତ୍ଯଂ ଏଵ ଗଗନେ ତସ୍ମୈ ନମଃ କର୍ମଣେ ॥ 1.95 ॥
ନୈଵାକୃତିଃ ଫଲତି ନୈଵ କୁଲଂ ନ ଶୀଲଂ
ଵିଦ୍ଯାପି ନୈଵ ନ ଚ ଯତ୍ନକୃତାପି ସେଵା ।
ଭାଗ୍ଯାନି ପୂର୍ଵତପସା ଖଲୁ ସଞ୍ଚିତାନି
କାଲେ ଫଲନ୍ତି ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯଥୈଵ ଵୃକ୍ଷାଃ ॥ 1.96 ॥
ଵିଦ୍ଯାପି ନୈଵ ନ ଚ ଯତ୍ନକୃତାପି ସେଵା ।
ଭାଗ୍ଯାନି ପୂର୍ଵତପସା ଖଲୁ ସଞ୍ଚିତାନି
କାଲେ ଫଲନ୍ତି ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯଥୈଵ ଵୃକ୍ଷାଃ ॥ 1.96 ॥
ଵନେ ରଣେ ଶତ୍ରୁଜଲାଗ୍ନିମଧ୍ଯେ
ମହାର୍ଣଵେ ପର୍ଵତମସ୍ତକେ ଵା ।
ସୁପ୍ତଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ଵିଷମସ୍ଥିତଂ ଵା
ରକ୍ଷନ୍ତି ପୁଣ୍ଯାନି ପୁରାକୃତାନି ॥ 1.97 ॥
ମହାର୍ଣଵେ ପର୍ଵତମସ୍ତକେ ଵା ।
ସୁପ୍ତଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ଵିଷମସ୍ଥିତଂ ଵା
ରକ୍ଷନ୍ତି ପୁଣ୍ଯାନି ପୁରାକୃତାନି ॥ 1.97 ॥
ଯା ସାଧୂଂଶ୍ଚ ଖଲାନ୍କରୋତି ଵିଦୁଷୋ ମୂର୍ଖାନ୍ହିତାନ୍ଦ୍ଵେଷିଣଃ
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ କୁରୁତେ ପରୋକ୍ଷଂ ଅମୃତଂ ହାଲାହଲଂ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ।
ତାଂ ଆରାଧଯ ସତ୍କ୍ରିଯାଂ ଭଗଵତୀଂ ଭୋକ୍ତୁଂ ଫଲଂ ଵାଞ୍ଛିତଂ
ହେ ସାଧୋ ଵ୍ଯସନୈର୍ଗୁଣେଷୁ ଵିପୁଲେଷ୍ଵାସ୍ଥାଂ ଵୃଥା ମା କୃଥାଃ ॥ 1.98 ॥
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ କୁରୁତେ ପରୋକ୍ଷଂ ଅମୃତଂ ହାଲାହଲଂ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ।
ତାଂ ଆରାଧଯ ସତ୍କ୍ରିଯାଂ ଭଗଵତୀଂ ଭୋକ୍ତୁଂ ଫଲଂ ଵାଞ୍ଛିତଂ
ହେ ସାଧୋ ଵ୍ଯସନୈର୍ଗୁଣେଷୁ ଵିପୁଲେଷ୍ଵାସ୍ଥାଂ ଵୃଥା ମା କୃଥାଃ ॥ 1.98 ॥
ଗୁଣଵଦଗୁଣଵଦ୍ଵା କୁର୍ଵତା କାର୍ଯଜାତଂ
ପରିଣତିରଵଧାର୍ଯା ଯତ୍ନତଃ ପଣ୍ଡିତେନ ।
ଅତିରଭସକୃତାନାଂ କର୍ମଣାଂ ଆଵିପତ୍ତେର୍
ଭଵତି ହୃଦଯଦାହୀ ଶଲ୍ଯତୁଲ୍ଯୋ ଵିପାକଃ ॥ 1.99 ॥
ପରିଣତିରଵଧାର୍ଯା ଯତ୍ନତଃ ପଣ୍ଡିତେନ ।
ଅତିରଭସକୃତାନାଂ କର୍ମଣାଂ ଆଵିପତ୍ତେର୍
ଭଵତି ହୃଦଯଦାହୀ ଶଲ୍ଯତୁଲ୍ଯୋ ଵିପାକଃ ॥ 1.99 ॥
ସ୍ଥାଲ୍ଯାଂ ଵୈଦୂର୍ଯମଯ୍ଯାଂ ପଚତି ତିଲକଣାଂଶ୍ଚନ୍ଦନୈରିନ୍ଧନୌଘୈଃ
ସୌଵର୍ଣୈର୍ଲାଙ୍ଗଲାଗ୍ରୈର୍ଵିଲିଖତି ଵସୁଧାଂ ଅର୍କମୂଲସ୍ଯ ହେତୋଃ ।
କୃତ୍ଵା କର୍ପୂରଖଣ୍ଡାନ୍ଵୃତିଂ ଇହ କୁରୁତେ କୋଦ୍ରଵାଣାଂ ସମନ୍ତାତ୍
ପ୍ରାପ୍ଯେମାଂ କର୍ମଭୂମିଂ ନ ଚରତି ମନୁଜୋ ଯସ୍ତପୋ ମନ୍ଦଭାଗ୍ଯଃ ॥ 1.100 ॥
ସୌଵର୍ଣୈର୍ଲାଙ୍ଗଲାଗ୍ରୈର୍ଵିଲିଖତି ଵସୁଧାଂ ଅର୍କମୂଲସ୍ଯ ହେତୋଃ ।
କୃତ୍ଵା କର୍ପୂରଖଣ୍ଡାନ୍ଵୃତିଂ ଇହ କୁରୁତେ କୋଦ୍ରଵାଣାଂ ସମନ୍ତାତ୍
ପ୍ରାପ୍ଯେମାଂ କର୍ମଭୂମିଂ ନ ଚରତି ମନୁଜୋ ଯସ୍ତପୋ ମନ୍ଦଭାଗ୍ଯଃ ॥ 1.100 ॥
ମଜ୍ଜତ୍ଵମ୍ଭସି ଯାତୁ ମେରୁଶିଖରଂ ଶତ୍ରୁଂ ଜଯତ୍ଵାହଵେ
ଵାଣିଜ୍ଯଂ କୃଷିସେଵନେ ଚ ସକଲା ଵିଦ୍ଯାଃ କଲାଃ ଶିକ୍ଷତାମ୍ ।
ଆକାଶଂ ଵିପୁଲଂ ପ୍ରଯାତୁ ଖଗଵତ୍କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନଂ ପରଂ
ନାଭାଵ୍ଯଂ ଭଵତୀହ କର୍ମଵଶତୋ ଭାଵ୍ଯସ୍ଯ ନାଶଃ କୁତଃ ॥ 1.101 ॥
ଵାଣିଜ୍ଯଂ କୃଷିସେଵନେ ଚ ସକଲା ଵିଦ୍ଯାଃ କଲାଃ ଶିକ୍ଷତାମ୍ ।
ଆକାଶଂ ଵିପୁଲଂ ପ୍ରଯାତୁ ଖଗଵତ୍କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନଂ ପରଂ
ନାଭାଵ୍ଯଂ ଭଵତୀହ କର୍ମଵଶତୋ ଭାଵ୍ଯସ୍ଯ ନାଶଃ କୁତଃ ॥ 1.101 ॥
ଭୀମଂ ଵନଂ ଭଵତି ତସ୍ଯ ପୁରଂ ପ୍ରଧାନଂ
ସର୍ଵୋ ଜନଃ ସ୍ଵଜନତାଂ ଉପଯାତି ତସ୍ଯ ।
କୃତ୍ସ୍ନା ଚ ଭୂର୍ଭଵତି ସନ୍ନିଧିରତ୍ନପୂର୍ଣା
ଯସ୍ଯାସ୍ତି ପୂର୍ଵସୁକୃତଂ ଵିପୁଲଂ ନରସ୍ଯ ॥ 1.102 ॥
ସର୍ଵୋ ଜନଃ ସ୍ଵଜନତାଂ ଉପଯାତି ତସ୍ଯ ।
କୃତ୍ସ୍ନା ଚ ଭୂର୍ଭଵତି ସନ୍ନିଧିରତ୍ନପୂର୍ଣା
ଯସ୍ଯାସ୍ତି ପୂର୍ଵସୁକୃତଂ ଵିପୁଲଂ ନରସ୍ଯ ॥ 1.102 ॥
କୋ ଲାଭୋ ଗୁଣିସଙ୍ଗମଃ କିଂ ଅସୁଖଂ ପ୍ରାଜ୍ଞେତରୈଃ ସଙ୍ଗତିଃ
କା ହାନିଃ ସମଯଚ୍ଯୁତିର୍ନିପୁଣତା କା ଧର୍ମତତ୍ତ୍ଵେ ରତିଃ ।
କଃ ଶୂରୋ ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯତମା କାଽନୁଵ୍ରତା କିଂ ଧନଂ
ଵିଦ୍ଯା କିଂ ସୁଖଂ ଅପ୍ରଵାସଗମନଂ ରାଜ୍ଯଂ କିଂ ଆଜ୍ଞାଫଲମ୍ ॥ 1.103 ॥
କା ହାନିଃ ସମଯଚ୍ଯୁତିର୍ନିପୁଣତା କା ଧର୍ମତତ୍ତ୍ଵେ ରତିଃ ।
କଃ ଶୂରୋ ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯତମା କାଽନୁଵ୍ରତା କିଂ ଧନଂ
ଵିଦ୍ଯା କିଂ ସୁଖଂ ଅପ୍ରଵାସଗମନଂ ରାଜ୍ଯଂ କିଂ ଆଜ୍ଞାଫଲମ୍ ॥ 1.103 ॥
ଅପ୍ରିଯଵଚନଦରିଦ୍ରୈଃ ପ୍ରିଯଵଚନଧନାଢ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଦାରପରିତୁଷ୍ଟୈଃ ।
ପରପରିଵାଦନିଵୃତ୍ତୈଃ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିନ୍ମଣ୍ଡିତା ଵସୁଧା ॥ 1.104 ॥
ପରପରିଵାଦନିଵୃତ୍ତୈଃ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିନ୍ମଣ୍ଡିତା ଵସୁଧା ॥ 1.104 ॥
କଦର୍ଥିତସ୍ଯାପି ହି ଧୈର୍ଯଵୃତ୍ତେର୍
ନ ଶକ୍ଯତେ ଧୈର୍ଯଗୁଣଃ ପ୍ରମାର୍ଷ୍ଟୁମ୍ ।
ଅଧୋମୁଖସ୍ଯାପି କୃତସ୍ଯ ଵହ୍ନେର୍
ନାଧଃ ଶିଖା ଯାତି କଦାଚିଦେଵ ॥ 1.105 ॥
ନ ଶକ୍ଯତେ ଧୈର୍ଯଗୁଣଃ ପ୍ରମାର୍ଷ୍ଟୁମ୍ ।
ଅଧୋମୁଖସ୍ଯାପି କୃତସ୍ଯ ଵହ୍ନେର୍
ନାଧଃ ଶିଖା ଯାତି କଦାଚିଦେଵ ॥ 1.105 ॥
କାନ୍ତାକଟାକ୍ଷଵିଶିଖା ନ ଲୁନନ୍ତି ଯସ୍ଯ
ଚିତ୍ତଂ ନ ନିର୍ଦହତି କୋପକୃଶାନୁତାପଃ ।
କର୍ଷନ୍ତି ଭୂରିଵିଷଯାଶ୍ଚ ନ ଲୋଭପାଶୈର୍
ଲୋକତ୍ରଯଂ ଜଯତି କୃତ୍ସ୍ନଂ ଇଦଂ ସ ଧୀରଃ ॥ 1.106 ॥
ଚିତ୍ତଂ ନ ନିର୍ଦହତି କୋପକୃଶାନୁତାପଃ ।
କର୍ଷନ୍ତି ଭୂରିଵିଷଯାଶ୍ଚ ନ ଲୋଭପାଶୈର୍
ଲୋକତ୍ରଯଂ ଜଯତି କୃତ୍ସ୍ନଂ ଇଦଂ ସ ଧୀରଃ ॥ 1.106 ॥
ଏକେନାପି ହି ଶୂରେଣ
ପାଦାକ୍ରାନ୍ତଂ ମହୀତଲମ୍ ।
କ୍ରିଯତେ ଭାସ୍କରେଣୈଵ
ସ୍ଫାରସ୍ଫୁରିତତେଜସା ॥ 1.107 ॥
ପାଦାକ୍ରାନ୍ତଂ ମହୀତଲମ୍ ।
କ୍ରିଯତେ ଭାସ୍କରେଣୈଵ
ସ୍ଫାରସ୍ଫୁରିତତେଜସା ॥ 1.107 ॥
ଵହ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ ଜଲାଯତେ ଜଲନିଧିଃ କୁଲ୍ଯାଯତେ ତତ୍କ୍ଷଣାନ୍
ମେରୁଃ ସ୍ଵଲ୍ପଶିଲାଯତେ ମୃଗପତିଃ ସଦ୍ଯଃ କୁରଙ୍ଗାଯତେ ।
ଵ୍ଯାଲୋ ମାଲ୍ଯଗୁଣାଯତେ ଵିଷରସଃ ପୀଯୂଷଵର୍ଷାଯତେ
ଯସ୍ଯାଙ୍ଗେଽଖିଲଲୋକଵଲ୍ଲଭତମଂ ଶୀଲଂ ସମୁନ୍ମୀଲତି ॥ 1.108 ॥
ମେରୁଃ ସ୍ଵଲ୍ପଶିଲାଯତେ ମୃଗପତିଃ ସଦ୍ଯଃ କୁରଙ୍ଗାଯତେ ।
ଵ୍ଯାଲୋ ମାଲ୍ଯଗୁଣାଯତେ ଵିଷରସଃ ପୀଯୂଷଵର୍ଷାଯତେ
ଯସ୍ଯାଙ୍ଗେଽଖିଲଲୋକଵଲ୍ଲଭତମଂ ଶୀଲଂ ସମୁନ୍ମୀଲତି ॥ 1.108 ॥
ଲଜ୍ଜାଗୁଣୌଘଜନନୀଂ ଜନନୀଂ ଇଵ ସ୍ଵାମ୍
ଅତ୍ଯନ୍ତଶୁଦ୍ଧହୃଦଯାଂ ଅନୁଵର୍ତମାନାମ୍ ।
ତେଜସ୍ଵିନଃ ସୁଖଂ ଅସୂନପି ସନ୍ତ୍ଯଜନ୍ତି
ସତ୍ଯଵ୍ରତଵ୍ଯସନିନୋ ନ ପୁନଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାମ୍ ॥ 1.109 ॥
ଅତ୍ଯନ୍ତଶୁଦ୍ଧହୃଦଯାଂ ଅନୁଵର୍ତମାନାମ୍ ।
ତେଜସ୍ଵିନଃ ସୁଖଂ ଅସୂନପି ସନ୍ତ୍ଯଜନ୍ତି
ସତ୍ଯଵ୍ରତଵ୍ଯସନିନୋ ନ ପୁନଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାମ୍ ॥ 1.109 ॥

