सत्यं बृहदृतमुग्रं दीक्षा तपो ब्रह्म यज्ञः पृथिवीं धारयन्ति ।
सा नो भूतस्य भव्यस्य पत्न्युरुं लोकं पृथिवी नः कृणोतु ॥१॥
सा नो भूतस्य भव्यस्य पत्न्युरुं लोकं पृथिवी नः कृणोतु ॥१॥
- सत्यं (satyaṃ)truth
- बृहदृतमुग्रं (bṛhadṛtamugraṃ)great, fierce cosmic law (bṛhat:great | ṛtam:cosmic law | ugram:fierce)
- दीक्षा (dīkṣā)initiation
- तपः (tapaḥ)penance
- ब्रह्म (brahma)Brahman
- यज्ञः (yajñaḥ)sacrifice
- पृथिवीं (pṛthivīm)earth
- धारयन्ति (dhārayanti)sustain
- सा (sā)she
- नः (naḥ)our
- भूतस्य (bhūtasya)of the past
- भव्यस्य (bhavyasya)of the future
- पत्नी (patnī)consort
- उरुं (uruṃ)vast
- लोकं (lokaṃ)world
- पृथिवी (pṛthivī)earth
- नः (naḥ)for us
- कृणोतु (kṛṇotu)may expand
असंबाधं बध्यतो मानवानां यस्या उद्वतः प्रवतः समं बहु ।
नानावीर्या ओषधीर्या बिभर्ति पृथिवी नः प्रथतां राध्यतां नः ॥२॥
नानावीर्या ओषधीर्या बिभर्ति पृथिवी नः प्रथतां राध्यतां नः ॥२॥
- असंबाधं (asaṃbādham)unimpeded
- बध्यतः (badhyataḥ)freedom
- मानवानां (mānavānāṃ)of human beings
- यस्या (yasyā)whose
- उद्वतः (udvataḥ)mountains
- प्रवतः (pravataḥ)slopes
- समं (samaṃ)plains
- बहु (bahu)many
- नानावीर्या (nānāvīryā)of various potencies (nānā:various | vīryā:potencies)
- ओषधीर्या (oṣadhīryā)medicinal herbs (oṣadhīḥ:herbs | yā:which)
- बिभर्ति (bibharti)bears
- पृथिवी (pṛthivī)earth
- नः (naḥ)to us
- प्रथतां (prathatāṃ)extend
- राध्यतां (rādhyatāṃ)riches
- नः (naḥ)to us
यस्यां समुद्र उत सिन्धुरापो यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः ।
यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत्सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु ॥३॥
यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत्सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु ॥३॥
- यस्याम् (yasyām)in whom
- समुद्र (samudra)ocean
- उत (uta)and
- सिन्धुः (sindhuḥ)river
- आपः (āpaḥ)waters
- यस्याम् (yasyām)in whom
- अन्नम् (annam)food
- कृष्टयः (kṛṣṭayaḥ)ploughed fields
- संबभूवुः (saṃbabhūvuḥ)manifested
- यस्याम् (yasyām)in whom
- इदम् (idam)this
- जिन्वति (jinvati)nourishes
- प्राणदेजत् (prāṇadejat)life-giving (prāṇa:life | dejat:giving)
- सा (sā)she
- नः (naḥ)us
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- पूर्वपेये (pūrvapeye)in the early drink (pūrva:early | peye:drink)
- दधातु (dadhātu)may bestow
यस्याश्चतस्रः प्रदिशः पृथिव्या यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः ।
या बिभर्ति बहुधा प्राणदेजत्सा नो भूमिर्गोष्वप्यन्ने दधातु ॥४॥
या बिभर्ति बहुधा प्राणदेजत्सा नो भूमिर्गोष्वप्यन्ने दधातु ॥४॥
- यस्याः (yasyāḥ)of whom
- चतस्रः (catasraḥ)four
- प्रदिशः (pradiśaḥ)directions
- पृथिव्या (pṛthivyā)of the earth
- यस्याम् (yasyām)in whom
- अन्नम् (annam)food
- कृष्टयः (kṛṣṭayaḥ)ploughed fields
- संबभूवुः (saṃbabhūvuḥ)manifested
- या (yā)who
- बिभर्ति (bibharti)sustains
- बहुधा (bahudhā)in many ways
- प्राणदेजत् (prāṇadejat)life-giving
- सा (sā)she
- नः (naḥ)to us
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- गोषु (goṣu)in cows
- अपि (api)even
- अन्ने (anne)in food
- दधातु (dadhātu)bestow
यस्यां पूर्वे पूर्वजना विचक्रिरे यस्यां देवा असुरानभ्यवर्तयन् ।
गवामश्वानां वयसश्च विष्ठा भगं वर्चः पृथिवी नो दधातु ॥५॥
गवामश्वानां वयसश्च विष्ठा भगं वर्चः पृथिवी नो दधातु ॥५॥
- यस्याम् (yasyām)in which
- पूर्वे (pūrve)earlier
- पूर्वजनाः (pūrvajanāḥ)forefathers (pūrva:earlier | janāḥ:people)
- विचक्रिरे (vicakrire)performed
- यस्याम् (yasyām)in which
- देवाः (devāḥ)devas
- असुरान् (asurān)asuras
- अभ्यवर्तयन् (abhyavartayan)overturned
- गवाम् (gavām)of cows
- अश्वानाम् (aśvānām)of horses
- वयसः (vayasaḥ)of birds
- च (ca)and
- विष्ठा (viṣṭhā)lived
- भगम् (bhagam)prosperity
- वर्चः (varcaḥ)splendour
- पृथिवी (pṛthivī)earth
- नः (naḥ)us
- दधातु (dadhātu)bestow
विश्वंभरा वसुधानी प्रतिष्ठा हिरण्यवक्षा जगतो निवेशनी ।
वैश्वानरं बिभ्रती भूमिरग्निमिन्द्रऋषभा द्रविणे नो दधातु ॥६॥
वैश्वानरं बिभ्रती भूमिरग्निमिन्द्रऋषभा द्रविणे नो दधातु ॥६॥
- विश्वंभरा (viśvaṃbharā)all-bearing (viśva:all | bharā:bearing)
- वसुधानी (vasudhānī)producer of all wealth (vasu:wealth | dhānī:producer)
- प्रतिष्ठा (pratiṣṭhā)foundation
- हिरण्यवक्षा (hiraṇyavakṣā)of golden bosom (hiraṇya:golden | vakṣā:bosom)
- जगतो (jagato)of the world
- निवेशनी (niveśanī)dwelling place
- वैश्वानरं (vaiśvānaraṃ)universal fire (viśva:universal | anara:fire)
- बिभ्रती (bibhratī)holding
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- अग्निम् (agnim)fire
- इन्द्रऋषभा (indraṛṣabhā)empowers Indra and Rishabha (indra:Indra | ṛṣabhā:Rishabha)
- द्रविणे (draviṇe)wealth
- नः (naḥ)us
- दधातु (dadhātu)may bestow
यां रक्षन्त्यस्वप्ना विश्वदानीं देवा भूमिं पृथिवीमप्रमादम् ।
सा नो मधु प्रियं दुहामथो उक्षतु वर्चसा ॥७॥
सा नो मधु प्रियं दुहामथो उक्षतु वर्चसा ॥७॥
- याम् (yām)whom
- रक्षन्ति (rakṣanti)protect
- अस्वप्नाः (asvapnāḥ)sleepless
- विश्वदानीम् (viśvadānīm)all-giving
- देवाः (devāḥ)devas
- भूमिम् (bhūmim)earth
- पृथिवीम् (pṛthivīm)earth
- अप्रमादम् (apramādam)vigilance
- सा (sā)she
- नः (naḥ)for us
- मधु (madhu)honey
- प्रियम् (priyam)delightful
- दुहाम् (duhām)may milk
- अथ (atho)and
- उक्षतु (ukṣatu)may sprinkle
- वर्चसा (varcasā)with splendor
यार्णवेऽधि सलिलमग्न आसीद्यां मायाभिरन्वचरन्मनीषिणः ।
यस्या हृदयं परमे व्योमन्त्सत्येनावृतममृतं पृथिव्याः ।
सा नो भूमिस्त्विषिं बलं राष्ट्रे दधातूत्तमे ॥८॥
यस्या हृदयं परमे व्योमन्त्सत्येनावृतममृतं पृथिव्याः ।
सा नो भूमिस्त्विषिं बलं राष्ट्रे दधातूत्तमे ॥८॥
- यार्णवे (yārṇave)above the sea (yā:who | arṇave:in the sea)
- अधि (adhi)above
- सलिलमग्न (salilamagna)immersed in water (salila:water | magna:immersed)
- आसीत् (āsīt)was
- यां (yām)whom
- मायाभिः (māyābhiḥ)by supernatural powers (māyā:supernatural power | bhiḥ:by)
- अन्वचरन् (anvacaran)pursued
- मनीषिणः (manīṣiṇaḥ)sages
- यस्याः (yasyāḥ)whose
- हृदयं (hṛdayam)heart
- परमे (parame)in the highest
- व्योमन् (vyoman)sky
- सत्येन (satyena)by truth
- आवृतम् (āvṛtam)enveloped
- अमृतम् (amṛtam)immortality
- पृथिव्याः (pṛthivyāḥ)of the earth
- सा (sā)she
- नः (naḥ)our
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- त्विषिम् (tviṣim)splendorous vigour
- बलम् (balam)strength
- राष्ट्रे (rāṣṭre)in the kingdom
- दधातु (dadhātu)may bestow
- उत्तमे (uttame)great
यस्यामापः परिचराः समानीरहोरात्रे अप्रमादं क्षरन्ति ।
सा नो भूमिर्भूरिधारा पयो दुहामथो उक्षतु वर्चसा ॥९॥
सा नो भूमिर्भूरिधारा पयो दुहामथो उक्षतु वर्चसा ॥९॥
- यस्याम् (yasyām)in which
- आपः (āpaḥ)waters
- परिचराः (paricarāḥ)attendants
- समानी (samānī)together
- अहोरात्रे (ahorātre)day and night (aho:day | rātre:night)
- अप्रमादं (apramādam)unceasingly
- क्षरन्ति (kṣaranti)flow
- सा (sā)she
- नः (naḥ)us
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- भूरिधारा (bhūridhārā)abundant streams (bhūri:abundant | dhārā:streams)
- पयः (payaḥ)milk
- दुहाम् (duhām)give
- अथो (atho)and
- उक्षतु (ukṣatu)moisten
- वर्चसा (varcasā)with splendor
यामश्विनावमिमातां विष्णुर्यस्यां विचक्रमे ।
इन्द्रो यां चक्र आत्मनेऽनमित्रां शचीपतिः ।
सा नो भूमिर्वि सृजतां माता पुत्राय मे पयः ॥१०॥
इन्द्रो यां चक्र आत्मनेऽनमित्रां शचीपतिः ।
सा नो भूमिर्वि सृजतां माता पुत्राय मे पयः ॥१०॥
- याम् (yām)whom
- अश्विनौ (aśvinau)the Ashvins
- अमिमाताम् (amimātām)measured out
- विष्णुः (viṣṇuḥ)Vishnu
- यस्याम् (yasyām)in whom
- विचक्रमे (vicakrame)strode
- इन्द्रः (indraḥ)Indra
- याम् (yām)whom
- चक्र (cakra)made
- आत्मने (ātmane)for himself
- अनमित्राम् (anamitrām)free from enemies
- शचीपतिः (śacīpatiḥ)husband of Shachi (śacī:Shachi | patiḥ:husband)
- सा (sā)she
- नः (naḥ)for us
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- वि सृजताम् (vi sṛjatām)may pour forth
- माता (mātā)mother
- पुत्राय (putrāya)to the son
- मे (me)my
- पयः (payaḥ)milk
गिरयस्ते पर्वता हिमवन्तोऽरण्यं ते पृथिवि स्योनमस्तु ।
बभ्रुं कृष्णां रोहिणीं विश्वरूपां ध्रुवां भूमिं पृथिवीमिन्द्रगुप्ताम् ।
अजीतेऽहतो अक्षतोऽध्यष्ठां पृथिवीमहम् ॥११॥
बभ्रुं कृष्णां रोहिणीं विश्वरूपां ध्रुवां भूमिं पृथिवीमिन्द्रगुप्ताम् ।
अजीतेऽहतो अक्षतोऽध्यष्ठां पृथिवीमहम् ॥११॥
- गिरयः (girayaḥ)mountains
- ते (te)your
- पर्वताः (parvatāḥ)hills
- हिमवन्तः (himavantaḥ)snow-clad
- अरण्यम् (araṇyam)forest
- ते (te)your
- पृथिवि (pṛthivi)earth
- स्योनम् (syonam)pleasant
- अस्तु (astu)may be
- बभ्रुम् (babhrum)brown
- कृष्णाम् (kṛṣṇām)black
- रोहिणीम् (rohiṇīm)red
- विश्वरूपाम् (viśvarūpām)universal form (viśva:universal | rūpām:form)
- ध्रुवाम् (dhruvām)firm
- भूमिम् (bhūmim)earth
- पृथिवीम् (pṛthivīm)earth
- इन्द्रगुप्ताम् (indraguptām)protected by Indra (indra:Indra | guptām:protected)
- अजीते (ajīte)unconquered
- अहतः (ahataḥ)unslayed
- अक्षतः (akṣataḥ)unbroken
- अध्यष्ठाम् (adhyaṣṭhām)I stand
- पृथिवीम् (pṛthivīm)earth
- अहम् (aham)I
यत्ते मध्यं पृथिवि यच्च नभ्यं यास्त ऊर्जस्तन्वः संबभूवुः ।
तासु नो धेह्यभि नः पवस्व माता भूमिः पुत्रो अहं पृथिव्याः ।
पर्जन्यः पिता स उ नः पिपर्तु ॥१२॥
तासु नो धेह्यभि नः पवस्व माता भूमिः पुत्रो अहं पृथिव्याः ।
पर्जन्यः पिता स उ नः पिपर्तु ॥१२॥
- यत् (yat)which
- ते (te)your
- मध्यं (madhyaṃ)center
- पृथिवि (pṛthivi)earth
- यत् (yat)which
- च (ca)and
- नभ्यम् (nabhyaṃ)navel
- याः (yāḥ)which
- ते (te)your
- ऊर्जः (ūrjaḥ)vital power
- तन्वः (tanvaḥ)bodies
- संबभूवुः (saṃbabhūvuḥ)emanated
- तासु (tāsu)in them
- नः (naḥ)us
- धेहि (dhehi)place
- अभि (abhi)towards
- नः (naḥ)us
- पवस्व (pavasva)purify
- माता (mātā)mother
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- पुत्रः (putraḥ)son
- अहम् (aham)I
- पृथिव्याः (pṛthivyāḥ)of the earth
- पर्जन्यः (parjanyaḥ)rain god
- पिता (pitā)father
- सः (saḥ)he
- उ (u)indeed
- नः (naḥ)us
- पिपर्तु (pipartu)may fill
यस्यां वेदिं परिगृह्णन्ति भूम्यां यस्यां यज्ञं तन्वते विश्वकर्माणः ।
यस्यां मीयन्ते स्वरवः पृथिव्यामूर्ध्वाः शुक्रा आहुत्याः पुरस्तात् ।
सा नो भूमिर्वर्धयद्वर्धमाना ॥१३॥
यस्यां मीयन्ते स्वरवः पृथिव्यामूर्ध्वाः शुक्रा आहुत्याः पुरस्तात् ।
सा नो भूमिर्वर्धयद्वर्धमाना ॥१३॥
- यस्याम् (yasyām)in which
- वेदिम् (vedim)altar
- परिगृह्णन्ति (parigṛhṇanti)they take
- भूम्याम् (bhūmyām)on the earth
- यस्याम् (yasyām)in which
- यज्ञम् (yajñam)sacrifice
- तन्वते (tanvate)they perform
- विश्वकर्माणः (viśvakarmāṇaḥ)all workers
- यस्याम् (yasyām)in which
- मीयन्ते (mīyante)are measured
- स्वरवः (svaravaḥ)sounds
- पृथिव्याम् (pṛthivyām)on the earth
- ऊर्ध्वाः (ūrdhvāḥ)upwards
- शुक्राः (śukrāḥ)pure
- आहुत्याः (āhutyāḥ)oblations
- पुरस्तात् (purastāt)in the beginning
- सा (sā)that
- नः (naḥ)our
- भूमिः (bhūmiḥ)earth
- वर्धयत् (vardhayat)may expand
- वर्धमाना (vardhamānā)expanding
यो नो द्वेषत्पृथिवी यः पृतन्याद्योऽभिदासान्मनसा यो वधेन ।
तं नो भूमे रन्धय पूर्वकृत्वरि ॥१४॥
तं नो भूमे रन्धय पूर्वकृत्वरि ॥१४॥
- यः (yaḥ)who
- नः (naḥ)us
- द्वेषत् (dveṣat)hates
- पृथिवी (pṛthivī)earth
- यः (yaḥ)who
- पृतन्यात् (pṛtanyāt)attacks
- यः (yaḥ)who
- अभिदासान् (abhidāsān)considers as enemies
- मनसा (manasā)mentally
- यः (yaḥ)who
- वधेन (vadhena)with striking
- तम् (tam)him
- नः (naḥ)us
- भूमे (bhūme)O earth
- रन्धय (randhaya)subdue
- पूर्वकृत्वरि (pūrvakṛtvari)as done since earliest times (pūrva:earliest | kṛt:done | vari:times)
त्वज्जातास्त्वयि चरन्ति मर्त्यास्त्वं बिभर्षि द्विपदस्त्वं चतुष्पदः ।
तवेमे पृथिवि पञ्च मानवा येभ्यो ज्योतिरमृतं मर्त्येभ्य उद्यन्त्सूर्यो रश्मिभिरातनोति ॥१५॥
तवेमे पृथिवि पञ्च मानवा येभ्यो ज्योतिरमृतं मर्त्येभ्य उद्यन्त्सूर्यो रश्मिभिरातनोति ॥१५॥
- त्वज्जाताः (tvajjātāḥ)produced by you (tvat:by you | jātāḥ:produced)
- त्वयि (tvayi)in you
- चरन्ति (caranti)move about
- मर्त्याः (martyāḥ)mortals
- त्वं (tvaṃ)you
- बिभर्षि (bibharṣi)bear
- द्विपदः (dvipadaḥ)two-footed
- त्वं (tvaṃ)you
- चतुष्पदः (catuṣpadaḥ)four-footed
- तव (tava)your
- इमे (ime)these
- पृथिवि (pṛthivi)earth
- पञ्च (pañca)five
- मानवाः (mānavāḥ)humans
- येभ्यः (yebhyaḥ)from whom
- ज्योतिरमृतं (jyotiramṛtaṃ)light of immortality (jyotis:light | amṛtaṃ:immortality)
- मर्त्येभ्यः (martyebhyaḥ)from mortals
- उद्यन् (udyant)rising
- सूर्यः (sūryaḥ)sun
- रश्मिभिः (raśmibhiḥ)with rays
- आतनुति (ātanoti)diffuses
ता नः प्रजाः सं दुह्रतां समग्रा वाचो मधु पृथिवी धेहि मह्यम् ॥१६॥
- ता (tā)those
- नः (naḥ)our
- प्रजाः (prajāḥ)offspring
- सं (saṃ)together
- दुह्रतां (duhratāṃ)may milk
- समग्रा (samagrā)complete
- वाचः (vācaḥ)speech
- मधु (madhu)honeyed
- पृथिवी (pṛthivī)earth
- धेहि (dhehi)place
- मह्यम् (mahyam)for me
विश्वस्वं मातरमोषधीनां ध्रुवां भूमिं पृथिवीं धर्मणा धृताम् ।
शिवां स्योनामनु चरेम विश्वहा ॥१७॥
शिवां स्योनामनु चरेम विश्वहा ॥१७॥
- विश्वस्वं (viśvasvam)of the universe (viśva:universe | svam:own)
- मातरम् (mātaram)mother
- ओषधीनां (oṣadhīnām)of the herbs
- ध्रुवां (dhruvām)immovable
- भूमिं (bhūmiṃ)earth
- पृथिवीं (pṛthivīṃ)earth
- धर्मणा (dharmaṇā)by dharma
- धृताम् (dhṛtām)held
- शिवां (śivām)auspicious
- स्योनाम् (syonām)gentle
- अनु (anu)throughout
- चरेम (carema)we may move
- विश्वहा (viśvahā)pervades the world (viśva:world | hā:pervades)
महत्सधस्थं महती बभूविथ महान्वेग एजथुर्वेपथुष्टे ।
महांस्त्वेन्द्रो रक्षत्यप्रमादम् ।
सा नो भूमे प्र रोचय हिरण्यस्येव संदृशि मा नो द्विक्षत कश्चन ॥१८॥
महांस्त्वेन्द्रो रक्षत्यप्रमादम् ।
सा नो भूमे प्र रोचय हिरण्यस्येव संदृशि मा नो द्विक्षत कश्चन ॥१८॥
- महत्सधस्थं (mahatsadhastham)in the great assembly (mahat:great | sadhastham:in the assembly)
- महती (mahatī)great
- बभूविथ (babhūvitha)became
- महान्वेग (mahānvega)great speed (mahān:great | vega:speed)
- एजथुर्वेपथुष्टे (ejathurvepathuṣṭe)shaking with great speed (ejathu:shaking | vepathuṣṭe:with great speed)
- महांस्त्वेन्द्रो (mahāṃstvandro)great Indra (mahān:great | indraḥ:Indra)
- रक्षत्यप्रमादम् (rakṣatyapramādam)protects vigilantly (rakṣati:protects | apramādam:vigilantly)
- सा (sā)she
- नो (no)us
- भूमे (bhūme)earth
- प्र (pra)forth
- रोचय (rocaya)make lustrous
- हिरण्यस्येव (hiraṇyasyeva)like gold (hiraṇyasya:of gold | iva:like)
- संदृशि (saṃdṛśi)in appearance
- मा (mā)not
- नो (no)us
- द्विक्षत (dvikṣata)see with hatred
- कश्चन (kaścana)anyone
