સ્તવનાંચા
સમાસ પહિલા : ગણેશસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ પહિલા : ગણેશસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ દુસરા : ગણેશસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ તિસરા : શારદાસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ ચવથા : સદ્ગુરુસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ પાંચવા : સંતસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ સહાવા : શ્રોતેજનસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ સાતવા : કવેશ્વરસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ આઠવા : સભાસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ નવવા : પરમાર્થસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ દહાવા : નરદેહસ્તવનનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ્ ॥
સમાસ પહિલા : ગણેશસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
શ્રોતે પુસતી કોણ ગ્રંથ । કાય બોલિલેં જી યેથ ।
શ્રવણ કેલિયાનેં પ્રાપ્ત । કાય આહે ॥ ૧॥
શ્રવણ કેલિયાનેં પ્રાપ્ત । કાય આહે ॥ ૧॥
ગ્રંથા નામ દાસબોધ । ગુરુશિષ્યાંચા સંવાદ ।
યેથ બોલિલા વિશદ । ભક્તિમાર્ગ ॥ ૨॥
યેથ બોલિલા વિશદ । ભક્તિમાર્ગ ॥ ૨॥
નવવિધા ભક્તિ આણિ જ્ઞાન । બોલિલેં વૈરાગ્યાચેં લક્ષણ ।
બહુધા અધ્યાત્મ નિરોપણ । નિરોપિલેં ॥ ૩॥
બહુધા અધ્યાત્મ નિરોપણ । નિરોપિલેં ॥ ૩॥
ભક્તિચેન યોગેં દેવ । નિશ્ચયેં પાવતી માનવ ।
ઐસા આહે અભિપ્રાવ । ઈયે ગ્રંથીં ॥ ૪॥
ઐસા આહે અભિપ્રાવ । ઈયે ગ્રંથીં ॥ ૪॥
મુખ્ય ભક્તીચા નિશ્ચયો । શુદ્ધજ્ઞાનાચા નિશ્ચયો ।
આત્મસ્થિતીચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૫॥
આત્મસ્થિતીચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૫॥
શુદ્ધ ઉપદેશાચા નિશ્ચયો । સાયોજ્યમુક્તીચા નિશ્ચયો ।
મોક્ષપ્રાપ્તીચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૬॥
મોક્ષપ્રાપ્તીચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૬॥
શુદ્ધસ્વરૂપાચા નિશ્ચયો । વિદેહસ્થિતીચા નિશ્ચયો ।
અલિપ્તપણાચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૭॥
અલિપ્તપણાચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૭॥
મુખ્ય દેવાચા નિશ્ચયો । મુખ્ય ભક્તાચા નિશ્ચયો ।
જીવશિવાચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૮॥
જીવશિવાચા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૮॥
મુખ્ય બ્રહ્માચા નિશ્ચયો । નાના મતાંચા નિશ્ચયો ।
આપણ કોણ હા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૯॥
આપણ કોણ હા નિશ્ચયો । બોલિલા અસે ॥ ૯॥
મુખ્ય ઉપાસનાલક્ષણ । નાના કવિત્વલક્ષણ ।
નાના ચાતુર્યલક્ષણ । બોલિલેં અસે ॥ ૧૦॥
નાના ચાતુર્યલક્ષણ । બોલિલેં અસે ॥ ૧૦॥
માયોદ્ભવાચેં લક્ષણ । પંચભૂતાંચે લક્ષણ ।
કર્તા કોણ હેં લક્ષણ । બોલિલેં અસે ॥ ૧૧॥
કર્તા કોણ હેં લક્ષણ । બોલિલેં અસે ॥ ૧૧॥
નાના કિંત નિવારિલે ॥ નાના સંશયો છેદિલે ।
નાના આશંકા ફેડિલે । નાના પ્રશ્ન ॥ ૧૨॥
નાના આશંકા ફેડિલે । નાના પ્રશ્ન ॥ ૧૨॥
ઐસેં બહુધા નિરોપિલેં । ગ્રંથગર્ભી જેં બોલિલેં ।
તેં અવઘેંચિ અનુવાદલેં । ન વચે કિં કદા ॥ ૧૩॥
તેં અવઘેંચિ અનુવાદલેં । ન વચે કિં કદા ॥ ૧૩॥
તથાપિ અવઘા દાસબોધ । દશક ફોડૂન કેલા વિશદ ।
જે જે દશકીંચા અનુવાદ । તે તે દશકીં બોલિલા ॥ ૧૪॥
જે જે દશકીંચા અનુવાદ । તે તે દશકીં બોલિલા ॥ ૧૪॥
નાના ગ્રંથાંચ્યા સમતી । ઉપનિષદેં વેદાંત શ્રુતી ।
આણિ મુખ્ય આત્મપ્રચીતી । શાસ્ત્રેંસહિત ॥ ૧૫॥
આણિ મુખ્ય આત્મપ્રચીતી । શાસ્ત્રેંસહિત ॥ ૧૫॥
નાના સમતીઅન્વયે । મ્હણૌની મિથ્યા મ્હણતાં ન યે ।
તથાપિ હેં અનુભવાસિ યે । પ્રત્યક્ષ આતાં ॥ ૧૬॥
તથાપિ હેં અનુભવાસિ યે । પ્રત્યક્ષ આતાં ॥ ૧૬॥
મત્સરેં યાસી મિથ્યા મ્હણતી । તરી અવઘેચિ ગ્રંથ ઉછેદતી ।
નાના ગ્રંથાંચ્યા સમતી । ભગવદ્વાક્યેં ॥ ૧૭॥
નાના ગ્રંથાંચ્યા સમતી । ભગવદ્વાક્યેં ॥ ૧૭॥
શિવગીતા રામગીતા । ગુરુગીતા ગર્ભગીતા ।
ઉત્તરગીતા અવધૂતગીતા । વેદ આણી વેદાંત ॥ ૧૮॥
ઉત્તરગીતા અવધૂતગીતા । વેદ આણી વેદાંત ॥ ૧૮॥
ભગવદ્ગીતા બ્રહ્મગીતા । હંસગીતા પાણ્ડવગીતા ।
ગણેશગીતા યેમગીતા । ઉપનિષદેં ભાગવત ॥ ૧૯॥
ગણેશગીતા યેમગીતા । ઉપનિષદેં ભાગવત ॥ ૧૯॥
ઇત્યાદિક નાના ગ્રંથ । સમતીસ બોલિલે યેથ ।
ભગવદ્વાક્યે યેથાર્થ । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૨૦॥
ભગવદ્વાક્યે યેથાર્થ । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૨૦॥
ભગવદ્વચનીં અવિશ્વાસે । ઐસા કોણ પતિત અસે ।
ભગવદ્વાક્યાવિરહિત નસે । બોલણે યેથીચેં ॥ ૨૧॥
ભગવદ્વાક્યાવિરહિત નસે । બોલણે યેથીચેં ॥ ૨૧॥
પૂર્ણગ્રંથ પાહિલ્યાવિણ । ઉગાચ ઠેવી જો દૂષણ ।
તો દુરાત્મા દુરાભિમાન । મત્સરેં કરી ॥ ૨૨॥
તો દુરાત્મા દુરાભિમાન । મત્સરેં કરી ॥ ૨૨॥
અભિમાનેં ઉઠે મત્સર । મત્સરેં યે તિરસ્કાર ।
પુઢેં ક્રોધાચા વિકાર । પ્રબળે બળેં ॥ ૨૩॥
પુઢેં ક્રોધાચા વિકાર । પ્રબળે બળેં ॥ ૨૩॥
ઐસા અંતરી નાસલા । કામક્રોધેં ખવળલા ।
અહંભાવે પાલટલા । પ્રત્યક્ષ દિસે ॥ ૨૪॥
અહંભાવે પાલટલા । પ્રત્યક્ષ દિસે ॥ ૨૪॥
કામક્રોધેં લિથાડિલા । તો કૈસા મ્હણાવા ભલા ।
અમૃત સેવિતાંચ પાવલા । મૃત્ય રાહો ॥ ૨૫॥
અમૃત સેવિતાંચ પાવલા । મૃત્ય રાહો ॥ ૨૫॥
આતાં અસો હેં બોલણેં । અધિકારાસારિખેં ઘેણેં ।
પરંતુ અભિમાન ત્યાગણેં । હેં ઉત્તમોત્તમ ॥ ૨૬॥
પરંતુ અભિમાન ત્યાગણેં । હેં ઉત્તમોત્તમ ॥ ૨૬॥
માગાં શ્રોતીં આક્ષેપિલેં । જી યે ગ્રંથીં કાય બોલિલેં ।
તેં સકળહિ નિરોપિલેં । સંકળીત માર્ગે ॥ ૨૭॥
તેં સકળહિ નિરોપિલેં । સંકળીત માર્ગે ॥ ૨૭॥
આતાં શ્રવણ કેલિયાચેં ફળ । ક્રિયા પાલટે તત્કાળ ।
તુટે સંશયાચેં મૂળ । યેકસરાં ॥ ૨૮॥
તુટે સંશયાચેં મૂળ । યેકસરાં ॥ ૨૮॥
માર્ગ સાંપડે સુગમ । ન લગે સાધન દુર્ગમ ।
સાયોજ્યમુક્તીચેં વર્મ । ઠાંઇં પડે ॥ ૨૯॥
સાયોજ્યમુક્તીચેં વર્મ । ઠાંઇં પડે ॥ ૨૯॥
નાસે અજ્ઞાન દુઃખ ભ્રાંતી । શીઘ્રચિ યેથેં જ્ઞાનપ્રાપ્તી ।
ઐસી આહે ફળશ્રુતી । ઈયે ગ્રંથીં ॥ ૩૦॥
ઐસી આહે ફળશ્રુતી । ઈયે ગ્રંથીં ॥ ૩૦॥
યોગિયાંચે પરમ ભાગ્ય । આંગીં બાણે તેં વૈરાગ્ય ।
ચાતુર્ય કળે યથાયોગ્ય । વિવેકેંસહિત ॥ ૩૧॥
ચાતુર્ય કળે યથાયોગ્ય । વિવેકેંસહિત ॥ ૩૧॥
ભ્રાંત અવગુણી અવલક્ષણ । તેંચિ હોતી સુલક્ષણ ।
ધૂર્ત તાર્કિક વિચક્ષણ । સમયો જાણતી ॥ ૩૨॥
ધૂર્ત તાર્કિક વિચક્ષણ । સમયો જાણતી ॥ ૩૨॥
આળસી તેચિ સાક્ષપી હોતી । પાપી તેચિ પ્રસ્તાવતી ।
નિંદક તેચિ વંદૂં લાગતી । ભક્તિમાર્ગાસી ॥ ૩૩॥
નિંદક તેચિ વંદૂં લાગતી । ભક્તિમાર્ગાસી ॥ ૩૩॥
બદ્ધચી હોતી મુમુક્ષ । મૂર્ખ હોતી અતિદક્ષ ।
અભક્તચી પાવતી મોક્ષ । ભક્તિમાર્ગેં ॥ ૩૪॥
અભક્તચી પાવતી મોક્ષ । ભક્તિમાર્ગેં ॥ ૩૪॥
નાના દોષ તે નાસતી । પતિત તેચિ પાવન હોતી ।
પ્રાણી પાવે ઉત્તમ ગતી । શ્રવણમાત્રેં ॥ ૩૫॥
પ્રાણી પાવે ઉત્તમ ગતી । શ્રવણમાત્રેં ॥ ૩૫॥
નાના ધોકેં દેહબુદ્ધીચે । નાના કિંત સંદેહાચે ।
નાના ઉદ્વેગ સંસારાચે । નાસતી શ્રવણેં ॥ ૩૬॥
નાના ઉદ્વેગ સંસારાચે । નાસતી શ્રવણેં ॥ ૩૬॥
ઐસી યાચી ફળશ્રુતી । શ્રવણેં ચુકે અધોગતી ।
મનાસ હોય વિશ્રાંતી । સમાધાન ॥ ૩૭॥
મનાસ હોય વિશ્રાંતી । સમાધાન ॥ ૩૭॥
જયાચા ભાવાર્થ જૈસા । તયાસ લાભ તૈસા ।
મત્સર ધરી જો પુંસા । તયાસ તેંચિ પ્રાપ્ત ॥ ૩૮॥
મત્સર ધરી જો પુંસા । તયાસ તેંચિ પ્રાપ્ત ॥ ૩૮॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે ગ્રંથારંભલક્ષણનામ સમાસ પહિલા ॥
સમાસ દુસરા : ગણેશસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
ૐ નમોજિ ગણનાયેકા । સર્વ સિદ્ધિફળદાયેકા ।
અજ્ઞાનભ્રાંતિછેદકા । બોધરૂપા ॥ ૧॥
અજ્ઞાનભ્રાંતિછેદકા । બોધરૂપા ॥ ૧॥
માઝિયે અંતરીં ભરાવેં । સર્વકાળ વાસ્તવ્ય કરાવેં ।
મજ વાગ્સુંન્યાસ વદવાવેં । કૃપાકટાક્ષેંકરૂની ॥ ૨॥
મજ વાગ્સુંન્યાસ વદવાવેં । કૃપાકટાક્ષેંકરૂની ॥ ૨॥
તુઝિયે કૃપેચેનિ બળેં । વિતુળતી ભ્રાંતીચીં પડળેં ।
આણી વિશ્વભક્ષક કાળેં । દાસ્યત્વ કીજે ॥ ૩॥
આણી વિશ્વભક્ષક કાળેં । દાસ્યત્વ કીજે ॥ ૩॥
યેતાં કૃપેચી નિજ ઉડી । વિઘ્નેં કાપતી બાપુડીં ।
હોઊન જાતી દેશધડી । નામમાત્રેં ॥ ૪॥
હોઊન જાતી દેશધડી । નામમાત્રેં ॥ ૪॥
મ્હણૌન નામેં વિઘ્નહર । આમ્હાં અનાથાંચે માહેર ।
આદિકરૂની હરીહર । અમર વંદિતી ॥ ૫॥
આદિકરૂની હરીહર । અમર વંદિતી ॥ ૫॥
વંદૂનિયાં મંગળનિધી । કાર્ય કરિતાં સર્વસિદ્ધી ।
આઘાત અડથાળે ઉપાધી । બાધૂં સકેના ॥ ૬॥
આઘાત અડથાળે ઉપાધી । બાધૂં સકેના ॥ ૬॥
જયાચેં આઠવિતાં ધ્યાન । વાટે પરમ સમાધાન ।
નેત્રીં રિઘોનિયાં મન । પાંગુળે સર્વાંગી ॥ ૭॥
નેત્રીં રિઘોનિયાં મન । પાંગુળે સર્વાંગી ॥ ૭॥
સગુણ રૂપાચી ટેવ । માહા લાવણ્ય લાઘવ ।
નૃત્ય કરિતાં સકળ દેવ । તટસ્ત હોતી ॥ ૮॥
નૃત્ય કરિતાં સકળ દેવ । તટસ્ત હોતી ॥ ૮॥
સર્વકાળ મદોન્મત્ત । સદા આનંદે ડુલ્લત ।
હરૂષેં નિર્ભર ઉદ્દિત । સુપ્રસન્નવદનુ ॥ ૯॥
હરૂષેં નિર્ભર ઉદ્દિત । સુપ્રસન્નવદનુ ॥ ૯॥
ભવ્યરૂપ વિતંડ । ભીમમૂર્તિ માહા પ્રચંડ ।
વિસ્તીર્ણ મસ્તકીં ઉદંડ । સિંધૂર ચર્ચિલા ॥ ૧૦॥
વિસ્તીર્ણ મસ્તકીં ઉદંડ । સિંધૂર ચર્ચિલા ॥ ૧૦॥
નાના સુગંધ પરિમળેં । થબથબા ગળતી ગંડસ્થળેં ।
તેથેં આલીં ષટ્પદકુળેં । ઝુંકારશબ્દેં ॥ ૧૧॥
તેથેં આલીં ષટ્પદકુળેં । ઝુંકારશબ્દેં ॥ ૧૧॥
મુર્ડીવ શુંડાદંડ સરળે । શોભે અભિનવ આવાળેં ।
લંબિત અધર તિક્ષણ ગળે । ક્ષણક્ષ્ણા મંદસત્વી ॥ ૧૨॥
લંબિત અધર તિક્ષણ ગળે । ક્ષણક્ષ્ણા મંદસત્વી ॥ ૧૨॥
ચૌદા વિદ્યાંચા ગોસાંવી । હરસ્વ લોચન તે હિલાવી ।
લવલવિત ફડકાવી । ફડૈ ફડૈ કર્ણથાપા ॥ ૧૩॥
લવલવિત ફડકાવી । ફડૈ ફડૈ કર્ણથાપા ॥ ૧૩॥
રત્નખચિત મુગુટીં ઝળાળ । નાના સુરંગ ફાંકતી કીળ ।
કુંડલેં તળપતી નીળ । વરી જડિલે ઝમકતી ॥ ૧૪॥
કુંડલેં તળપતી નીળ । વરી જડિલે ઝમકતી ॥ ૧૪॥
દંત શુભ્ર સદ્દટ । રત્નખચિત હેમકટ્ટ ।
તયા તળવટીં પત્રેં નીટ । તળપતી લઘુ લઘુ ॥ ૧૫॥
તયા તળવટીં પત્રેં નીટ । તળપતી લઘુ લઘુ ॥ ૧૫॥
લવથવિત મલપે દોંદ । વેષ્ટિત કટ્ટ નાગબંદ ।
ક્ષુદ્ર ઘંટિકા મંદ મંદ । વાજતી ઝણત્કારેં ॥ ૧૬॥
ક્ષુદ્ર ઘંટિકા મંદ મંદ । વાજતી ઝણત્કારેં ॥ ૧૬॥
ચતુર્ભુજ લંબોદર । કાસે કાસિલા પિતાંબર ।
ફડકે દોંદિચા ફણીવર । ધુધૂકાર ટાકી ॥ ૧૭॥
ફડકે દોંદિચા ફણીવર । ધુધૂકાર ટાકી ॥ ૧૭॥
ડોલવી મસ્તક જિવ્હા લાળી । ઘાલૂન બૈસલા વેટાળી ।
ઉભારોનિ નાભિકમળીં । ટકમકાં પાહે ॥ ૧૮॥
ઉભારોનિ નાભિકમળીં । ટકમકાં પાહે ॥ ૧૮॥
નાના યાતિ કુશુમમાળા । વ્યાળપરિયંત રુળતી ગળાં ।
રત્નજડિત હૃદયકમળા- । વરી પદક શોભે ॥ ૧૯॥
રત્નજડિત હૃદયકમળા- । વરી પદક શોભે ॥ ૧૯॥
શોભે ફરશ આણી કમળ । અંકુશ તિક્ષણ તેજાળ ।
યેકે કરીં મોદકગોળ । તયાવરી અતિ પ્રીતિ ॥ ૨૦॥
યેકે કરીં મોદકગોળ । તયાવરી અતિ પ્રીતિ ॥ ૨૦॥
નટ નાટ્ય કળા કુંસરી । નાના છંદેં નૃત્ય કરી ।
ટાળ મૃદાંગ ભરોવરી । ઉપાંગ હુંકારે ॥ ૨૧॥
ટાળ મૃદાંગ ભરોવરી । ઉપાંગ હુંકારે ॥ ૨૧॥
સ્થિરતા નાહીં યેક ક્ષણ । ચપળવિશઈં અગ્રગણ ।
સાઅજિરી મૂર્તિ સુલક્ષણ । લાવણ્યખાણી ॥ ૨૨॥
સાઅજિરી મૂર્તિ સુલક્ષણ । લાવણ્યખાણી ॥ ૨૨॥
રુણઝુણા વાજતી નેપુરેં । વાંકી બોભાટતી ગજરેં ।
ઘાગરિયાસહિત મનોહરેં । પાઉલેં દોની ॥ ૨૩॥
ઘાગરિયાસહિત મનોહરેં । પાઉલેં દોની ॥ ૨૩॥
ઈશ્વરસભેસી આલી શોભા । દિવ્યાંબરાંચી ફાંકલી પ્રભા ।
સાહિત્યવિશઈં સુલ્લભા । અષ્ટનાયકા હોતી ॥ ૨૪॥
સાહિત્યવિશઈં સુલ્લભા । અષ્ટનાયકા હોતી ॥ ૨૪॥
ઐસા સર્વાંગે સુંદરુ । સકળ વિદ્યાંચા આગરુ ।
ત્યાસી માઝા નમસ્કારુ । સાષ્ટાંગ ભાવેં ॥ ૨૫॥
ત્યાસી માઝા નમસ્કારુ । સાષ્ટાંગ ભાવેં ॥ ૨૫॥
ધ્યાન ગણેશાચેં વર્ણિતાં । મતિપ્રકાશ હોયે ભ્રાંતા ।
ગુણાનુવાદ શ્રવણ કરિતાં । વોળે સરસ્વતી ॥ ૨૬॥
ગુણાનુવાદ શ્રવણ કરિતાં । વોળે સરસ્વતી ॥ ૨૬॥
જયાસિ બ્રહ્માદિક વંદિતી । તેથેં માનવ બાપુડે કિતી ।
અસો પ્રાણી મંદમતી । તેહીં ગણેશ ચિંતાવા ॥ ૨૭॥
અસો પ્રાણી મંદમતી । તેહીં ગણેશ ચિંતાવા ॥ ૨૭॥
જે મૂર્ખ અવલક્ષણ । જે કાં હીણાહૂનિ હીણ ।
તેચિ હોતી દક્ષ પ્રવિણ । સર્વવિશઈં ॥ ૨૮॥
તેચિ હોતી દક્ષ પ્રવિણ । સર્વવિશઈં ॥ ૨૮॥
ઐસા જો પરમ સમર્થ । પૂર્ણ કરી મનોરથ ।
સપ્રચીત ભજનસ્વાર્થ । કલ્લૌ ચંડીવિનાયેકૌ ॥ ૨૯॥
સપ્રચીત ભજનસ્વાર્થ । કલ્લૌ ચંડીવિનાયેકૌ ॥ ૨૯॥
ઐસા ગણેશ મંગળમૂર્તી । તો મ્યાં સ્તવિલા યેથામતિ ।
વાંછ્યા ધરૂનિ ચિત્તીં । પરમાર્થાચી ॥ ૩૦॥
વાંછ્યા ધરૂનિ ચિત્તીં । પરમાર્થાચી ॥ ૩૦॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે ગણેશસ્તવનનામ સમાસ દુસરા ॥ ૨॥
સમાસ તિસરા : શારદાસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
આતાં વંદીન વેદમાતા । શ્રીશારદા બ્રહ્મસુતા ।
શબ્દમૂલ વાગ્દેવતા । માહં માયા ॥ ૧॥
શબ્દમૂલ વાગ્દેવતા । માહં માયા ॥ ૧॥
જે ઉઠવી શબ્દાંકુર । વદે વૈખરી અપાર ।
જે શબ્દાચેં અભ્યાંતર । ઉકલૂન દાવી ॥ ૨॥
જે શબ્દાચેં અભ્યાંતર । ઉકલૂન દાવી ॥ ૨॥
જે યોગિયાંચી સમાધી । જે ધારિષ્ટાંચી કૃતબુદ્ધી ।
જે વિદ્યા અવિદ્યા ઉપાધી । તોડૂન ટાકી ॥ ૩॥
જે વિદ્યા અવિદ્યા ઉપાધી । તોડૂન ટાકી ॥ ૩॥
જે માહાપુરુષાચી ભાર્યા । અતિ સલગ્ન અવસ્થા તુર્યા ।
જયેકરિતાં મહત્કાર્યા । પ્રવર્તલે સાધુ ॥ ૪॥
જયેકરિતાં મહત્કાર્યા । પ્રવર્તલે સાધુ ॥ ૪॥
જે મહંતાંચી શાંતી । જે ઈશ્વરાચી નિજ શક્તી ।
જે જ્ઞાનિયાંચી વિરક્તી । નૈરાશશોભા ॥ ૫॥
જે જ્ઞાનિયાંચી વિરક્તી । નૈરાશશોભા ॥ ૫॥
જે અનંત બ્રહ્માંડેં ઘડી । લીળાવિનોદેંચિ મોડી ।
આપણ આદિપુરુષીં દડી । મારૂન રાહે ॥ ૬॥
આપણ આદિપુરુષીં દડી । મારૂન રાહે ॥ ૬॥
જે પ્રત્યક્ષ પાહાતાં આડળે । વિચાર ઘેતાં તરી નાડળે ।
જયેચા પાર ન કળે । બ્રહ્માદિકાંસી ॥ ૭॥
જયેચા પાર ન કળે । બ્રહ્માદિકાંસી ॥ ૭॥
જે સર્વ નાટક અંતર્કળા । જાણીવ સ્ફૂર્તી નિર્મળા ।
જયેચેની સ્વાનંદસોહળા । જ્ઞાનશક્તી ॥ ૮॥
જયેચેની સ્વાનંદસોહળા । જ્ઞાનશક્તી ॥ ૮॥
જે લાવણ્યસ્વરૂપાચી શોભા । જે પરબ્રહ્મસૂર્યાચી પ્રભા ।
જે શબ્દીં વદોનિ ઉભા । સંસાર નાસી ॥ ૯॥
જે શબ્દીં વદોનિ ઉભા । સંસાર નાસી ॥ ૯॥
જે મોક્ષશ્રિયા માહાંમંગળા । જે સત્રાવી જીવનકળા ।
હે સત્ત્વલીળા સુસીતળા । લાવણ્યખાણી ॥ ૧૦॥
હે સત્ત્વલીળા સુસીતળા । લાવણ્યખાણી ॥ ૧૦॥
જે અવેક્ત પુરુષાચી વેક્તી । વિસ્તારેં વાઢલી ઇચ્છાશક્તી ।
જે કળીકાળાચી નિયંતી । સદ્ગુરુકૃપા ॥ ૧૧॥
જે કળીકાળાચી નિયંતી । સદ્ગુરુકૃપા ॥ ૧૧॥
જે પરમાર્થમાર્ગીંચા વિચાર- । નિવડૂન, દાવી સારાસાર ।
ભવસિંધૂચા પૈલપાર । પાવવી શબ્દબળેં ॥ ૧૨॥
ભવસિંધૂચા પૈલપાર । પાવવી શબ્દબળેં ॥ ૧૨॥
ઐસી બહુવેષેં નટલી । માયા શારદા યેકલી ।
સિદ્ધચિ અંતરી સંચલી । ચતુર્વિધા પ્રકારેં ॥ ૧૩॥
સિદ્ધચિ અંતરી સંચલી । ચતુર્વિધા પ્રકારેં ॥ ૧૩॥
તીંહીં વાચા અંતરીં આલેં । તેં વૈખરિયા પ્રગટ કેલેં ।
મ્હણૌન કર્તુત્વ જિતુકેં જાલેં । તેં શારદાગુણેં ॥ ૧૪॥
મ્હણૌન કર્તુત્વ જિતુકેં જાલેં । તેં શારદાગુણેં ॥ ૧૪॥
જે બ્રહ્માદિકાંચી જનની । હરીહર જયેપાસુની ।
સૃષ્ટિરચના લોક તિની । વિસ્તાર જયેચા ॥ ૧૫॥
સૃષ્ટિરચના લોક તિની । વિસ્તાર જયેચા ॥ ૧૫॥
જે પરમાર્થાચેં મૂળ । નાંતરી સદ્વિદ્યાચી કેવળ ।
નિવાંત નિર્મળ નિશ્ચળ । સ્વરૂપસ્થિતી ॥ ૧૬॥
નિવાંત નિર્મળ નિશ્ચળ । સ્વરૂપસ્થિતી ॥ ૧૬॥
જે યોગિયાંચે ધ્યાનીં । જે સાધકાંચે ચિંતનીં ।
જે સિદ્ધાંચે અંતઃકર્ણીં । સમાધિરૂપેં ॥ ૧૭॥
જે સિદ્ધાંચે અંતઃકર્ણીં । સમાધિરૂપેં ॥ ૧૭॥
જે નિર્ગુણાચી વોળખણ । જે અનુભવાચી ખૂણ ।
જે વ્યાપકપણેં સંપૂર્ણ । સર્વાંઘટીં ॥ ૧૮॥
જે વ્યાપકપણેં સંપૂર્ણ । સર્વાંઘટીં ॥ ૧૮॥
શાસ્ત્રેં પુરાણેં વેદ શ્રુતિ । અખંડ જયેચેં સ્તવન કરિતી ।
નાના રૂપીં જયેસી સ્તવિતી । પ્રાણીમાત્ર ॥ ૧૯॥
નાના રૂપીં જયેસી સ્તવિતી । પ્રાણીમાત્ર ॥ ૧૯॥
જે વેદશાસ્ત્રાંચી મહિમા । જે નિરોપમાચી ઉપમા ।
જયેકરિતાં પરમાત્મા । ઐસેં બોલિજે ॥ ૨૦॥
જયેકરિતાં પરમાત્મા । ઐસેં બોલિજે ॥ ૨૦॥
નાના વિદ્યા કળા સિદ્ધી । નાના નિશ્ચયાચી બુદ્ધી ।
જે સૂક્ષ્મ વસ્તૂચી શુદ્ધી । જ્ઞેપ્તીમાત્ર ॥ ૨૧॥
જે સૂક્ષ્મ વસ્તૂચી શુદ્ધી । જ્ઞેપ્તીમાત્ર ॥ ૨૧॥
જે હરિભક્તાંચી નિજભક્તી । અંતરનિષ્ઠાંચી અંતરસ્તિથી ।
જે જીવન્મુક્તાંચી મુક્તી । સાયોજ્યતા તે ॥ ૨૨॥
જે જીવન્મુક્તાંચી મુક્તી । સાયોજ્યતા તે ॥ ૨૨॥
જે અનંત માયા વૈષ્ણવી । ન કળે નાટક લાઘવી ।
જે થોરાથોરાસી ગોવી । જાણપણેં ॥ ૨૩॥
જે થોરાથોરાસી ગોવી । જાણપણેં ॥ ૨૩॥
જેં જેં દૃષ્ટીનેં દેખિલેં । જેં જેં શબ્દેં વોળખિલેં ।
જેં જેં મનાસ ભાસલેં । તિતુકેં રૂપ જયેચેં ॥ ૨૪॥
જેં જેં મનાસ ભાસલેં । તિતુકેં રૂપ જયેચેં ॥ ૨૪॥
સ્તવન ભજન ભક્તિ ભાવ । માયેંવાચૂન નાહીં ઠાવ ।
યા વચનાચા અભિપ્રાવ । અનુભવી જાણતી ॥ ૨૫॥
યા વચનાચા અભિપ્રાવ । અનુભવી જાણતી ॥ ૨૫॥
મ્હણૌની થોરાહુનિ થોર । જે ઈશ્વરાચા ઈશ્વર ।
તયેસી માઝા નમસ્કાર । તદાંશેંચિ આતાં ॥ ૨૬॥
તયેસી માઝા નમસ્કાર । તદાંશેંચિ આતાં ॥ ૨૬॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે શારદાસ્તવનનામ સમાસ તિસરા ॥ ૩॥
સમાસ ચવથા : સદ્ગુરુસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
આતાં સદ્ગુરુ વર્ણવેના । જેથેં માયા સ્પર્શોં સકેના ।
તેં સ્વરૂપ મજ અજ્ઞાના । કાયે કળે ॥ ૧॥
તેં સ્વરૂપ મજ અજ્ઞાના । કાયે કળે ॥ ૧॥
ન કળે ન કળે નેતિ નેતિ । ઐસેં બોલતસે શ્રુતી ।
તેથેં મજ મૂર્ખાચી મતી । પવાડેલ કોઠેં ॥ ૨॥
તેથેં મજ મૂર્ખાચી મતી । પવાડેલ કોઠેં ॥ ૨॥
મજ ન કળે હા વિચારુ । દુર઼્હૂનિ માઝા નમસ્કારુ ।
ગુરુદેવા પૈલપારુ । પાવવીં મજ ॥ ૩॥
ગુરુદેવા પૈલપારુ । પાવવીં મજ ॥ ૩॥
હોતી સ્તવનાચી દુરાશા । તુટલા માયેચા ભર્વસા ।
આતાં અસાલ તૈસે અસા । સદ્ગુરુ સ્વામી ॥ ૪॥
આતાં અસાલ તૈસે અસા । સદ્ગુરુ સ્વામી ॥ ૪॥
માયેચ્યા બળેં કરીન સ્તવન । ઐસેં વાંછિત હોતેં મન ।
માયા જાલી લજ્યાયમાન । કાય કરૂં ॥ ૫॥
માયા જાલી લજ્યાયમાન । કાય કરૂં ॥ ૫॥
નાતુડે મુખ્ય પરમાત્મા । મ્હણૌની કરાવી લાગે પ્રતિમા ।
તૈસા માયાયોગેં મહિમા । વર્ણીન સદ્ગુરૂચા ॥ ૬॥
તૈસા માયાયોગેં મહિમા । વર્ણીન સદ્ગુરૂચા ॥ ૬॥
આપલ્યા ભાવાસારિખા મનીં । દેવ આઠવાવા ધ્યાનીં ।
તૈસા સદ્ગુરુ હા સ્તવનીં । સ્તઊં આતાં ॥ ૭॥
તૈસા સદ્ગુરુ હા સ્તવનીં । સ્તઊં આતાં ॥ ૭॥
જય જયા જિ સદ્ગુરુરાજા । વિશ્વંભરા બિશ્વબીજા ।
પરમપુરુષા મોક્ષધ્વજા । દીનબંધુ ॥ ૮॥
પરમપુરુષા મોક્ષધ્વજા । દીનબંધુ ॥ ૮॥
તુઝીયેન અભયંકરેં । અનાવર માયા હે વોસરે ।
જૈસેં સૂર્યપ્રકાશેં અંધારેં । પળોન જાયે ॥ ૯॥
જૈસેં સૂર્યપ્રકાશેં અંધારેં । પળોન જાયે ॥ ૯॥
આદિત્યેં અંધકાર નિવારે । પરંતુ માગુતેં બ્રહ્માંડ ભરે ।
નીસી જાલિયાં નંતરેં । પુન્હાં કાળોખેં ॥ ૧૦॥
નીસી જાલિયાં નંતરેં । પુન્હાં કાળોખેં ॥ ૧૦॥
તૈસા નવ્હે સ્વામીરાવ । કરી જન્મમૃત્ય વાવ ।
સમૂળ અજ્ઞાનાચા ઠાવ । પુસૂન ટાકી ॥ ૧૧॥
સમૂળ અજ્ઞાનાચા ઠાવ । પુસૂન ટાકી ॥ ૧૧॥
સુવર્ણાચેં લોહો કાંહીં । સર્વથા હોણાર નાહીં ।
તૈસા ગુરુદાસ સંદેહીં । પડોંચિ નેણે સર્વથા ॥ ૧૨॥
તૈસા ગુરુદાસ સંદેહીં । પડોંચિ નેણે સર્વથા ॥ ૧૨॥
કાં સરિતા ગંગેસી મિળાલી । મિળણી હોતાં ગંગા જલી ।
મગ જરી વેગળી કેલી । તરી હોણાર નાહીં સર્વથા ॥ ૧૩॥
મગ જરી વેગળી કેલી । તરી હોણાર નાહીં સર્વથા ॥ ૧૩॥
પરી તે સરિતા મિળણીમાગેં । વાહાળ માનિજેત જગેં ।
તૈસા નવ્હે શિષ્ય વેગેં । સ્વામીચ હોયે ॥ ૧૪॥
તૈસા નવ્હે શિષ્ય વેગેં । સ્વામીચ હોયે ॥ ૧૪॥
પરીસ આપણા ઐસેં કરીના । સુવર્ણેં લોહો પાલટેના ।
ઉપદેશ કરી બહુત જના । અંકિત સદ્ગુરૂચા ॥ ૧૫॥
ઉપદેશ કરી બહુત જના । અંકિત સદ્ગુરૂચા ॥ ૧૫॥
શિષ્યાસ ગુરુત્વ પ્રાપ્ત હોયે । સુવર્ણેં સુવર્ણ કરિતાં ન યે ।
મ્હણૌની ઉપમા ન સાહે । સદ્ગુરૂસી પરિસાચી ॥ ૧૬॥
મ્હણૌની ઉપમા ન સાહે । સદ્ગુરૂસી પરિસાચી ॥ ૧૬॥
ઉપમે દ્યાવા સાગર । તરી તો અત્યંતચી ક્ષાર ।
અથવા મ્હણોં ક્ષીરસાગર । તરી તો નાસેલ કલ્પાંતીં ॥ ૧૭॥
અથવા મ્હણોં ક્ષીરસાગર । તરી તો નાસેલ કલ્પાંતીં ॥ ૧૭॥
ઉપમે દ્યાવા જરી મેરુ । તરી તો જડ પાષાણ કઠોરુ ।
તૈસા નવ્હે કીં સદ્ગુરુ । કોમળ દિનાચા ॥ ૧૮॥
તૈસા નવ્હે કીં સદ્ગુરુ । કોમળ દિનાચા ॥ ૧૮॥
ઉપમે મ્હણોં ગગન । તરી ગગનાપરીસ તેં નિર્ગુણ ।
યા કારણેં દૃષ્ટાંત હીણ । સદ્ગુરૂસ ગગનાચા ॥ ૧૯॥
યા કારણેં દૃષ્ટાંત હીણ । સદ્ગુરૂસ ગગનાચા ॥ ૧૯॥
ધીરપણે । મ્ ઉપમૂં જગતી । તરી હેહિ ખચેલ કલ્પાંતીં ।
મ્હણૌન ધીરત્વાસ દૃષ્ટાંતીં । હીણ વસુંધરા ॥ ૨૦॥
મ્હણૌન ધીરત્વાસ દૃષ્ટાંતીં । હીણ વસુંધરા ॥ ૨૦॥
આતાં ઉપમાવા ગભસ્તી । તરી ગભસ્તીચા પ્રકાશ કિતી ।
શાસ્ત્રેં મર્યાદા બોલતી । સદ્ગુરુ અમર્યાદ ॥ ૨૧॥
શાસ્ત્રેં મર્યાદા બોલતી । સદ્ગુરુ અમર્યાદ ॥ ૨૧॥
મ્હણૌની ઉપમે ઉણા દિનકર । સદ્ગુરુજ્ઞાનપ્રકાશ થોર ।
આતાં ઉપમાવા ફણીવર । તરી તોહિ ભારવાહી ॥ ૨૨॥
આતાં ઉપમાવા ફણીવર । તરી તોહિ ભારવાહી ॥ ૨૨॥
આતાં ઉપમે દ્યાવેં જળ । તરી તેં કાળાંતરીં આટેલ સકળ ।
સદ્ગુરુરૂપ તેં નિશ્ચળ । જાણાર નાહીં ॥ ૨૩॥
સદ્ગુરુરૂપ તેં નિશ્ચળ । જાણાર નાહીં ॥ ૨૩॥
સદ્ગુરૂસી ઉપમાવે । મ્ અમૃત । તરી અમર ધરિતી મૃત્યપંથ ।
સદ્ગુરુકૃપા યથાર્થ । અમર કરી ॥ ૨૪॥
સદ્ગુરુકૃપા યથાર્થ । અમર કરી ॥ ૨૪॥
સદ્ગુરૂસી મ્હણાવેં કલ્પતરુ । તરી હા કલ્પનેતીત વિચારુ ।
કલ્પવૃક્ષાચા અંગિકારુ । કોણ કરી ॥ ૨૫॥
કલ્પવૃક્ષાચા અંગિકારુ । કોણ કરી ॥ ૨૫॥
ચિંતા માત્ર નાહીં મનીં । કોણ પુસે ચિંતામણી ।
કામધેનૂચીં દુભણીં । નિઃકામાસી ન લગતી ॥ ૨૬॥
કામધેનૂચીં દુભણીં । નિઃકામાસી ન લગતી ॥ ૨૬॥
સદ્ગુરુ મ્હણોં લક્ષ્મીવંત । તરી તે લક્ષ્મી નાશિવંત ।
જ્યાચે દ્વારીં અસે તિષ્ટત । મોક્ષલક્ષ્મી ॥ ૨૭॥
જ્યાચે દ્વારીં અસે તિષ્ટત । મોક્ષલક્ષ્મી ॥ ૨૭॥
સ્વર્ગલોક ઇંદ્ર સંપતી । હે કાળાંતરીં વિટંબતી ।
સદ્ગુરુકૃપેચી પ્રાપ્તી । કાળાંતરીં ચળેના ॥ ૨૮॥
સદ્ગુરુકૃપેચી પ્રાપ્તી । કાળાંતરીં ચળેના ॥ ૨૮॥
હરીહર બ્રહ્માદિક । નાશ પાવતી સકળિક ।
સર્વદા અવિનાશ યેક । સદ્ગુરુપદ ॥ ૨૯॥
સર્વદા અવિનાશ યેક । સદ્ગુરુપદ ॥ ૨૯॥
તયાસી ઉપમા કાય દ્યાવી । નાશિવંત સૃષ્ટી આઘવી ।
પંચભૂતિક ઉઠાઠેવી । ન ચલે તેથેં ॥ ૩૦॥
પંચભૂતિક ઉઠાઠેવી । ન ચલે તેથેં ॥ ૩૦॥
મ્હણૌની સદ્ગુરુ વર્ણવેના । હે ગે હેચિ માઝી વર્ણના ।
અંતરસ્થિતીચિયા ખુણા । અંતર્નિષ્ઠ જાણતી ॥ ૩૧॥
અંતરસ્થિતીચિયા ખુણા । અંતર્નિષ્ઠ જાણતી ॥ ૩૧॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે સદ્ગુરુસ્તવનનામ સમાસ ચવથા ॥ ૪॥
સમાસ પાંચવા : સંતસ્તવન ॥ શ્રીરામ ॥
આતાં વંદીન સજ્જન । જે પરમાર્થાચેં અધિષ્ઠાન ।
જયાંચેનિ ગુહ્યજ્ઞાન । પ્રગટે જનીં ॥ ૧॥
જયાંચેનિ ગુહ્યજ્ઞાન । પ્રગટે જનીં ॥ ૧॥
જે વસ્તુ પરમ દુલ્લભ । જયેચા અલભ્ય લાભ ।
તેંચિ હોયે સુલ્લભ । સંતસંગેકરૂની ॥ ૨॥
તેંચિ હોયે સુલ્લભ । સંતસંગેકરૂની ॥ ૨॥
વસ્તુ પ્રગટચિ અસે । પાહાતાં કોણાસીચ ન દિસે ।
નાના સાધનીં સાયાસેં । ન પડે ઠાઈં ॥ ૩॥
નાના સાધનીં સાયાસેં । ન પડે ઠાઈં ॥ ૩॥
જેથેં પરિક્ષવંત ઠકલે । નાંતરી ડોળસચિ અંધ જાલે ।
પાહાત અસતાઅંચિ ચુકલે । નિજવસ્તૂસી ॥ ૪॥
પાહાત અસતાઅંચિ ચુકલે । નિજવસ્તૂસી ॥ ૪॥
હેં દીપાચેનિ દિસેના । નાના પ્રકાશેં ગવસેના ।
નેત્રાંજનેંહિ વસેના । દૃષ્ટીપુઢેં ॥ ૫॥
નેત્રાંજનેંહિ વસેના । દૃષ્ટીપુઢેં ॥ ૫॥
સોળાં કળી પૂર્ણ શશી । દાખવૂ શકેના વસ્તૂસી ।
તીવ્ર આદિત્ય કળારાસી । તોહિ દાખવીના ॥ ૬॥
તીવ્ર આદિત્ય કળારાસી । તોહિ દાખવીના ॥ ૬॥
જયા સુર્યાચેનિ પ્રકાશેં । ઊર્ણતંતુ તોહિ દિસે ।
નાના સૂક્ષ્મ પદાર્થ ભાસે । અણુરેણાદિક ॥ ૭॥
નાના સૂક્ષ્મ પદાર્થ ભાસે । અણુરેણાદિક ॥ ૭॥
ચિરલેં વાળાગ્ર તેંહિ પ્રકાસી । પરી તો દાખવીના વસ્તૂસી ।
તેં જયાચેનિ સાધકાંસી । પ્રાપ્ત હોયે ॥ ૮॥
તેં જયાચેનિ સાધકાંસી । પ્રાપ્ત હોયે ॥ ૮॥
જેથેં આક્ષેપ આટલે । જેથેં પ્રેત્ન પ્રસ્તાવલે ।
જેથેં તર્ક મંદાવલે । તર્કિતાં નિજવસ્તૂસી ॥ 9॥
જેથેં તર્ક મંદાવલે । તર્કિતાં નિજવસ્તૂસી ॥ 9॥
વળે વિવેકાચી વેગડી । પડે શબ્દાચી બોબડી ।
જેથેં મનાચી તાંતડી । કામા નયે ॥ ૧૦॥
જેથેં મનાચી તાંતડી । કામા નયે ॥ ૧૦॥
જો બોલકેપણેં વિશેષ । સહસ્ર મુખાંચા જો શેષ ।
તોહિ સિણલા નિઃશેષ । વસ્તુ ન સંગવે ॥ ૧૧॥
તોહિ સિણલા નિઃશેષ । વસ્તુ ન સંગવે ॥ ૧૧॥
વેદે પ્રકાશિલેં સર્વહી । વેદવિરહિત કાંહીં નાહીં ।
તો વેદ કોણાસહી । દાખવૂં સકેના ॥ ૧૨॥
તો વેદ કોણાસહી । દાખવૂં સકેના ॥ ૧૨॥
તેચિ વસ્તુ સંતસંગેં । સ્વાનુભવેં કળોં લાગે ।
ત્યાચા મહિમા વચનીં સાંગે । ઐસા કવણુ ॥ ૧૩॥
ત્યાચા મહિમા વચનીં સાંગે । ઐસા કવણુ ॥ ૧૩॥
વિચિત્ર કળા યે માયેચી । પરી વોળખી ન સંગવે વસ્તૂચી ।
માયાતીતા અનંતાચી । સંત સોયે સાંગતી ॥ ૧૪॥
માયાતીતા અનંતાચી । સંત સોયે સાંગતી ॥ ૧૪॥
વસ્તૂસી વર્ણિલેં નવચે । તેંચિ સ્વરૂપ સંતાંચેં ।
યા કારણે વચનાચેં । કાર્ય નાહી ॥ ૧૫॥
યા કારણે વચનાચેં । કાર્ય નાહી ॥ ૧૫॥
સંત આનંદાચેં સ્થળ । સંત સુખચિ કેવળ ।
નાના સંતોષાચેં મૂળ । તે હે સંત ॥ ૧૬॥
નાના સંતોષાચેં મૂળ । તે હે સંત ॥ ૧૬॥
સંત વિશ્રાંતીચી વિશ્રાંતી । સંત તૃપ્તીચી નિજતૃપ્તી ।
નાંતરી ભક્તીચી ફળશ્રુતી । તે હે સંત ॥ ૧૭॥
નાંતરી ભક્તીચી ફળશ્રુતી । તે હે સંત ॥ ૧૭॥
સંત ધર્માચેં ધર્મક્ષેત્ર । સંત સ્વરૂપાચેં સત્પાત્ર ।
નાંતરી પુણ્યાચી પવિત્ર । પુણ્યભૂમી ॥ ૧૮॥
નાંતરી પુણ્યાચી પવિત્ર । પુણ્યભૂમી ॥ ૧૮॥
સંત સમાધીચેં મંદિર । સંત વિવેકાચેં ભાંડાર ।
નાંતરી બોલિજે માહેર । સાયોજ્યમુક્તીચેં ॥ ૧૯॥
નાંતરી બોલિજે માહેર । સાયોજ્યમુક્તીચેં ॥ ૧૯॥
સંત સત્યાચા નિશ્ચયો । સંત સાર્થકાચા જયો ।
સંતપ્રાપ્તીચા સમયો । સિદ્ધરૂપ ॥ ૨૦॥
સંતપ્રાપ્તીચા સમયો । સિદ્ધરૂપ ॥ ૨૦॥
મોક્ષશ્રિયા આળંકૃત । ઐસે હે સંત શ્રીમંત ।
જીવ દરિદ્રી અસંખ્યાત । નૃપતી કેલે ॥ ૨૧॥
જીવ દરિદ્રી અસંખ્યાત । નૃપતી કેલે ॥ ૨૧॥
જે સમર્થપણેં ઉદાર । જે કાં અત્યંત દાનશૂર ।
તયાંચેનિ હા જ્ઞાનવિચાર । દિધલા ન વચે ॥ ૨૨॥
તયાંચેનિ હા જ્ઞાનવિચાર । દિધલા ન વચે ॥ ૨૨॥
માહાંરાજે ચક્રવર્તી । જાલે આહેત પુઢેં હોતી ।
પરંતુ કોણી સાયોજ્યમુક્તી । દેણાર નાહીં ॥ ૨૩॥
પરંતુ કોણી સાયોજ્યમુક્તી । દેણાર નાહીં ॥ ૨૩॥
જેં ત્રૈલોકીં નાહીં દાન । તેં કરિતી સંતસજ્જન ।
તયાં સંતાંચેં મહિમાન । કાય મ્હણૌની વર્ણાવેં ॥ ૨૪॥
તયાં સંતાંચેં મહિમાન । કાય મ્હણૌની વર્ણાવેં ॥ ૨૪॥
જેં ત્રૈલોક્યાહૂન વેગળેં । જેં વેદશ્રુતીસી નાકળે ।
તેંચિ જયાંચેનિ વોળે । પરબ્રહ્મ અંતરીં ॥ ૨૫॥
તેંચિ જયાંચેનિ વોળે । પરબ્રહ્મ અંતરીં ॥ ૨૫॥
ઐસી સંતાંચી મહિમા । બોલિજે તિતુકી ઉણી ઉપમા ।
જયાંચેનિ મુખ્ય પરમાત્મા । પ્રગટ હોયે ॥ ૨૬॥
જયાંચેનિ મુખ્ય પરમાત્મા । પ્રગટ હોયે ॥ ૨૬॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે સંતસ્તવનનામ સમાસ પાંચવા ॥ ૫॥
સમાસ સહાવા : શ્રોતેજનસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
આતાં વંદૂં શ્રોતે જન । ભક્ત જ્ઞાની સંત સજ્જન ।
વિરક્ત યોગી ગુણસંપન્ન । સત્યવાદી ॥ ૧॥
વિરક્ત યોગી ગુણસંપન્ન । સત્યવાદી ॥ ૧॥
યેક સત્વાચે સાગર । યેક બુદ્ધીચે આગર ।
યેક શ્રોતે વૈરાગર । નાના શબ્દરત્નાંચે ॥ ૨॥
યેક શ્રોતે વૈરાગર । નાના શબ્દરત્નાંચે ॥ ૨॥
જે નાના અર્થાંબૃતાચે ભોક્તે । જે પ્રસંગીં વક્તયાચે વક્તે ।
નાના સંશયાતેં છેદિતે । નિશ્ચૈ પુરુષ ॥ ૩॥
નાના સંશયાતેં છેદિતે । નિશ્ચૈ પુરુષ ॥ ૩॥
જ્યાંચી ધારણા અપાર । જે ઈશ્વરાચે અવતાર ।
નાંતરી પ્રત્યક્ષ સુરવર । બૈસલે જૈસે ॥ ૪॥
નાંતરી પ્રત્યક્ષ સુરવર । બૈસલે જૈસે ॥ ૪॥
કિં હે ઋષેશ્વરાંચી મંડળી । શાંતસ્વરૂપ સત્વાગળી ।
જયાંચેનિ સભામંડળીં । પરમ શોભા ॥ ૫॥
જયાંચેનિ સભામંડળીં । પરમ શોભા ॥ ૫॥
હૃદઈં વેદગર્ભ વિલસે । મુખીં સરસ્વતી વિળાસે ।
સાહિત્ય બોલતાં જૈસે । ભાસતી દેવગુરુ ॥ ૬॥
સાહિત્ય બોલતાં જૈસે । ભાસતી દેવગુરુ ॥ ૬॥
જે પવિત્રપણેં વૈશ્વાનર । જે સ્ફૂર્તિકિરણાચે દિનકર ।
જ્ઞાતેપણેં દૃષ્ટીસમોરે । બ્રહ્માંડ ન યે ॥ ૭॥
જ્ઞાતેપણેં દૃષ્ટીસમોરે । બ્રહ્માંડ ન યે ॥ ૭॥
જે અખંડ સાવધાન । જયાંસ ત્રિકાળાચેં જ્ઞાન ।
સર્વકાળ નિરાભિમાન । આત્મજ્ઞાની ॥ ૮॥
સર્વકાળ નિરાભિમાન । આત્મજ્ઞાની ॥ ૮॥
જ્યાંચે દૃષ્ટીખાલૂન ગેલેં । ઐંસેં કાંહીંચ નાહીં ઉરલેં ।
પદાર્થમાત્રાંસી લક્ષિલેં । મનેં જયાંચ્યા ॥ ૯॥
પદાર્થમાત્રાંસી લક્ષિલેં । મનેં જયાંચ્યા ॥ ૯॥
જેં જેં કાંહીં આઠવાવેં । તેં તેં તયાંસ પૂર્વીચ ઠાવેં ।
તેથેં કાયે અનુવાદાવેં । જ્ઞાતેપણેંકરૂની ॥ ૧૦॥
તેથેં કાયે અનુવાદાવેં । જ્ઞાતેપણેંકરૂની ॥ ૧૦॥
પરંતુ હે ગુણગ્રાહિક । મ્હણૌન બોલતોં નિઃશંક ।
ભાગ્યપુરુષ કાયે યેક । સેવીત નાહીં ॥ ૧૧॥
ભાગ્યપુરુષ કાયે યેક । સેવીત નાહીં ॥ ૧૧॥
સદા સેવિતી દિવ્યાન્નેં । પાલટાકારણેં આવેટ અન્નેં ।
તૈસીંચ માઝીં વચનેં । પરાકૃતેં ॥ ૧૨॥
તૈસીંચ માઝીં વચનેં । પરાકૃતેં ॥ ૧૨॥
આપુલે શક્તિનુસાર । ભાવેં પુજાવા પરમેશ્વર ।
પરંતુ પુજૂં નયે હા વિચાર । કોઠેંચિ નાહીં ॥ ૧૩॥
પરંતુ પુજૂં નયે હા વિચાર । કોઠેંચિ નાહીં ॥ ૧૩॥
તૈસા મી યેક વાગ્દુર્બળ । શ્રોતે પરમેશ્વરચિ કેવળ ।
યાંચી પૂજા વાચાબરળ । કરૂં પાહે ॥ ૧૪॥
યાંચી પૂજા વાચાબરળ । કરૂં પાહે ॥ ૧૪॥
વિત્પત્તી નાહીં કળા નાહીં । ચાતુર્ય નાહીં પ્રબંદ નાહીં ।
ભક્તિ જ્ઞાન વૈરાગ્ય નાહીં । ગૌલ્યતા નાહીં વચનાચી ॥ ૧૫॥
ભક્તિ જ્ઞાન વૈરાગ્ય નાહીં । ગૌલ્યતા નાહીં વચનાચી ॥ ૧૫॥
ઐસા માઝા વાગ્વિળાસ । મ્હણૌન બોલતોં સાવકાશ ।
ભાવાચા ભોક્તા જગદીશ । મ્હણૌનિયાં ॥ ૧૬॥
ભાવાચા ભોક્તા જગદીશ । મ્હણૌનિયાં ॥ ૧૬॥
તુમ્હી શ્રોતે જગદીશમૂર્તિ । તેથેં માઝી વિત્પત્તી કિતી ।
બુદ્ધિહીણ અલ્પમતી । સલગી કરિતોં ॥ ૧૭॥
બુદ્ધિહીણ અલ્પમતી । સલગી કરિતોં ॥ ૧૭॥
સમર્થાચા પુત્ર મૂર્ખ જગીં । પરી સામર્થ્ય અસે ત્યાચા આંગીં ।
તુમ્હાં સંતાંચા સલગી । મ્હણૌનિ કરિતોં ॥ ૧૮॥
તુમ્હાં સંતાંચા સલગી । મ્હણૌનિ કરિતોં ॥ ૧૮॥
વ્યાઘ્ર સિંહ ભયાનક । દેખોનિ ભયાચકિત લોક ।
પરી ત્યાંચીં પિલીં નિઃશંક । તયાંપુઢે ખેળતી ॥ ૧૯॥
પરી ત્યાંચીં પિલીં નિઃશંક । તયાંપુઢે ખેળતી ॥ ૧૯॥
તૈસા મી સંતાંચા અંકિત । તુમ્હાં સંતાંપાસીં બોલત ।
તરી માઝી ચિંતા તુમચે ચિત્ત । વાહેલચ કીં ॥ ૨૦॥
તરી માઝી ચિંતા તુમચે ચિત્ત । વાહેલચ કીં ॥ ૨૦॥
આપલેંચી બોલે વાઉગેં । ત્યાચી સંપાદણી કરણેં લાગે ।
પરંતુ કાહીં સાંગણેં નલગે । ન્યૂન તેં પૂર્ણ કરાવેં ॥ ૨૧॥
પરંતુ કાહીં સાંગણેં નલગે । ન્યૂન તેં પૂર્ણ કરાવેં ॥ ૨૧॥
હેં તોં પ્રીતીચેં લક્ષણ । સ્વભાવેંચી કરી મન ।
તૈસે તુમ્હી સંતસજ્જન । માયેબાપ વિશ્વાચે ॥ ૨૨॥
તૈસે તુમ્હી સંતસજ્જન । માયેબાપ વિશ્વાચે ॥ ૨૨॥
માઝા આશય જાણોની જીવેં । આતાં ઉચિત તેં કરાવેં ।
પુઢેં કથેસિ અવધાન દ્યાવેં । મ્હણે દાસાનુદાસ ॥ ૨૩॥
પુઢેં કથેસિ અવધાન દ્યાવેં । મ્હણે દાસાનુદાસ ॥ ૨૩॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે શ્રોતેસ્તવનનામ સમાસ સહાવા ॥ ૬॥
સમાસ સાતવા : કવેશ્વરસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
આતાં વંદૂં કવેશ્વર । શબ્દસૃષ્ટીચે ઈશ્વર ।
નાંતરી હે પરમેશ્વર । વેદાવતારી ॥ ૧॥
નાંતરી હે પરમેશ્વર । વેદાવતારી ॥ ૧॥
કીં હે સરસ્વતીચેં નિજસ્થાન । કીં હે નાના કળાંચેં જીવન ।
નાના શબ્દાંચેં ભુવન । યેથાર્થ હોયે ॥ ૨॥
નાના શબ્દાંચેં ભુવન । યેથાર્થ હોયે ॥ ૨॥
કીં હે પુરુષાર્થાચેં વૈભવ । કીં હે જગદીશ્વરાચેં મહત્વ ।
નાના લાઘવેં સત્કીર્તીસ્તવ । નિર્માણ કવી ॥ ૩॥
નાના લાઘવેં સત્કીર્તીસ્તવ । નિર્માણ કવી ॥ ૩॥
કીં હે શબ્દરત્નાચે સાગર । કીં હે મુક્તાંચે મુક્ત સરોવર ।
નાના બુદ્ધીચે વૈરાગર । નિર્માણ જાલે ॥ ૪॥
નાના બુદ્ધીચે વૈરાગર । નિર્માણ જાલે ॥ ૪॥
અધ્યાત્મગ્રંથાંચી ખાણી । કીં હે બોલિકે ચિંતામણી ।
નાના કામધેનૂચીં દુભણીં । વોળલીં શ્રોતયાંસી ॥ ૫॥
નાના કામધેનૂચીં દુભણીં । વોળલીં શ્રોતયાંસી ॥ ૫॥
કીં હે કલ્પનેચે કલ્પતરુ । કીં હે મોક્ષાચે મુખ્ય પડીભરુ ।
નાના સાયોજ્યતેચે વિસ્તારુ । વિસ્તારલે ॥ ૬॥
નાના સાયોજ્યતેચે વિસ્તારુ । વિસ્તારલે ॥ ૬॥
કીં હા પરલોકીંચા નિજસ્વાર્થુ । કીં હા યોગિયાંચા ગુપ્ત પંથુ ।
નાના જ્ઞાનિયાંચા પરમાર્થુ । રૂપાસિ આલા ॥ ૭॥
નાના જ્ઞાનિયાંચા પરમાર્થુ । રૂપાસિ આલા ॥ ૭॥
કીં હે નિરંજનાચી ખૂણ । કીં હે નિર્ગુણાચી વોળખણ ।
માયાવિલક્ષણાચે લક્ષણ । તે હે કવી ॥ ૮॥
માયાવિલક્ષણાચે લક્ષણ । તે હે કવી ॥ ૮॥
કીં હા શ્રુતીચા ભાવગર્ભ । કીં હા પરમેશ્વરાચા અલભ્ય લાભ ।
નાતરી હોયે સુલ્લભ । નિજબોધ કવિરૂપેં ॥ ૯॥
નાતરી હોયે સુલ્લભ । નિજબોધ કવિરૂપેં ॥ ૯॥
કવિ મુમુક્ષાચેં અંજન । કવિ સાધકાંચેં સાધન ।
કવિ સિદ્ધાંચેં સમાધાન । નિશ્ચયાત્મક ॥ ૧૦॥
કવિ સિદ્ધાંચેં સમાધાન । નિશ્ચયાત્મક ॥ ૧૦॥
કવિ સ્વધર્માચા આશ્રયો । કવિ મનાચા મનોજયો ।
કવિ ધાર્મિકાચા વિનયો । વિનયકર્તે ॥ ૧૧॥
કવિ ધાર્મિકાચા વિનયો । વિનયકર્તે ॥ ૧૧॥
કવિ વૈરાગ્યાચેં સંરક્ષણ । કવિ ભક્તાંચેં ભૂષણ ।
નાના સ્વધર્મરક્ષણ । તે હે કવી ॥ ૧૨॥
નાના સ્વધર્મરક્ષણ । તે હે કવી ॥ ૧૨॥
કવિ પ્રેમળાંચી પ્રેમળ સ્થિતી । કવિ ધ્યાનસ્થાંચી ધ્યાનમૂર્તિ ।
કવિ ઉપાસકાંચી વાડ કીર્તી । વિસ્તારલી ॥ ૧૩॥
કવિ ઉપાસકાંચી વાડ કીર્તી । વિસ્તારલી ॥ ૧૩॥
નાના સાધનાંચે મૂળ । કવિ નાના પ્રેત્નાંચેં ફળ ।
નાના કાર્યસિદ્ધિ કેવળ । કવિચેનિ પ્રસાદેં ॥ ૧૪॥
નાના કાર્યસિદ્ધિ કેવળ । કવિચેનિ પ્રસાદેં ॥ ૧૪॥
આધીં કવીચા વાગ્વિળાસ । તરી મગ શ્રવણીં તુંબળે રસ ।
કવિચેનિ મતિપ્રકાશ । કવિત્વાસ હોયે ॥ ૧૫॥
કવિચેનિ મતિપ્રકાશ । કવિત્વાસ હોયે ॥ ૧૫॥
કવિ વિત્પન્નાચી યોગ્યતા । કવિ સામર્થ્યવંતાંચી સત્તા ।
કવિ વિચક્ષણાચી કુશળતા । નાના પ્રકારેં ॥ ૧૬॥
કવિ વિચક્ષણાચી કુશળતા । નાના પ્રકારેં ॥ ૧૬॥
કવિ કવિત્વાચા પ્રબંધ । કવિ નાના ધાટી મુદ્રા છંદ ।
કવિ ગદ્યપદ્યેં ભેદાભેદ । પદત્રાસકર્તે ॥ ૧૭॥
કવિ ગદ્યપદ્યેં ભેદાભેદ । પદત્રાસકર્તે ॥ ૧૭॥
કવિ સૃષ્ટીચા આળંકાર । કવિ લક્ષ્મીચા શૃંઘાર ।
સકળ સિદ્ધીંચા નિર્ધાર । તે હે કવી ॥ ૧૮॥
સકળ સિદ્ધીંચા નિર્ધાર । તે હે કવી ॥ ૧૮॥
કવિ સભેચેં મંડણ । કવિ ભાગ્યાચેં ભૂષણ ।
નાન સુખાચેં સંરક્ષણ । તે હે કવી ॥ ૧૯॥
નાન સુખાચેં સંરક્ષણ । તે હે કવી ॥ ૧૯॥
કવિ દેવાંચે રૂપકર્તે । કવિ ઋષીચેં મહત્વવર્ણિતે ।
નાના શાસ્ત્રાંચેં સામર્થ્ય તે । કવિ વાખાણિતી ॥ ૨૦॥
નાના શાસ્ત્રાંચેં સામર્થ્ય તે । કવિ વાખાણિતી ॥ ૨૦॥
નસ્તા કવીચા વ્યાપાર । તરી કૈંચા અસ્તા જગોદ્ધાર ।
મ્હણૌનિ કવિ હે આધાર । સકળ સૃષ્ટીસી ॥ ૨૧॥
મ્હણૌનિ કવિ હે આધાર । સકળ સૃષ્ટીસી ॥ ૨૧॥
નાના વિદ્યા જ્ઞાતૃત્વ કાંહીં । કવેશ્વરેંવિણ તોં નાહીં ।
કવીપાસૂન સર્વહી । સર્વજ્ઞતા ॥ ૨૨॥
કવીપાસૂન સર્વહી । સર્વજ્ઞતા ॥ ૨૨॥
માગાં વાલ્મીક વ્યાસાદિક । જાલે કવેશ્વર અનેક ।
તયાંપાસૂન વિવેક । સકળ જનાસી ॥ ૨૩॥
તયાંપાસૂન વિવેક । સકળ જનાસી ॥ ૨૩॥
પૂર્વીં કાવ્યેં હોતીં કેલીં । તરીચ વિત્પત્તી પ્રાપ્ત ઝાલી ।
તેણે પંડિતાઆંગીં બાણલી । પરમ યોગ્યતા ॥ ૨૪॥
તેણે પંડિતાઆંગીં બાણલી । પરમ યોગ્યતા ॥ ૨૪॥
ઐસે પૂર્વીં થોર થોર । જાલે કવેશ્વર અપાર ।
આતાં આહેત પુઢેં હોણાર । નમન ત્યાંસી ॥ ૨૫॥
આતાં આહેત પુઢેં હોણાર । નમન ત્યાંસી ॥ ૨૫॥
નાના ચાતુર્યાચ્યા મૂર્તી । કિં હે સાક્ષાત્ બૃહસ્પતી ।
વેદ શ્રુતી બોલોં મ્હણતી । જ્યાંચ્યા મુખેં ॥ ૨૬॥
વેદ શ્રુતી બોલોં મ્હણતી । જ્યાંચ્યા મુખેં ॥ ૨૬॥
પરોપકારાકારણેં । નાના નિશ્ચય અનુવાદણેં ॥
સેખીં બોલીલે પૂર્ણપણેં । સંશયાતીત ॥ ૨૭॥
કીં હે અમૃતાચે મેઘ વોળલે । કીં હે નવરસાચે વોઘ લોટલે ।
નાના સુખાચે ઉચંબળલે । સરોવર હે ॥ ૨૮॥
નાના સુખાચે ઉચંબળલે । સરોવર હે ॥ ૨૮॥
કીં હે વિવેકનિધીચીં ભાંડારેં । પ્રગટ જાલીં મનુષ્યાકારેં ।
નાના વસ્તૂચેનિ વિચારેં । કોંદાટલે હે ॥ ૨૯॥
નાના વસ્તૂચેનિ વિચારેં । કોંદાટલે હે ॥ ૨૯॥
કીં હે આદિશક્તીચેં ઠેવણેં । નાના પદાર્થાસ આણી ઉણેં ।
લાધલેં પૂર્વ સંચિતાચ્યા ગુણેં । વિશ્વજનાસી ॥ ૩૦॥
લાધલેં પૂર્વ સંચિતાચ્યા ગુણેં । વિશ્વજનાસી ॥ ૩૦॥
કીં હે સુખાચીં તારુવેં લોટલીં । આક્ષૈ આનંદે ઉતટલીં ।
વિશ્વજનાસ ઉપેગા આલીં । નાના પ્રયોગાકારણે ॥ ૩૧॥
વિશ્વજનાસ ઉપેગા આલીં । નાના પ્રયોગાકારણે ॥ ૩૧॥
કીં હે નિરંજનાચી સંપત્તી । કીં હે વિરાટાચી યોગસ્થિતી ।
નાંતરી ભક્તીચી ફળશ્રુતી । ફળાસ આલી ॥ ૩૨॥
નાંતરી ભક્તીચી ફળશ્રુતી । ફળાસ આલી ॥ ૩૨॥
કીં હા ઈશ્વરાચા પવાડ । પાહાતાં ગગનાહૂન વાડ ।
બ્રહ્માંડરચનેહૂન જાડ । કવિપ્રબંદરચના ॥ ૩૩॥
બ્રહ્માંડરચનેહૂન જાડ । કવિપ્રબંદરચના ॥ ૩૩॥
આતાં અસો હા વિચાર । જગાસ આધાર કવેશ્વર ।
તયાંસી માઝા નમસ્કાર । સાષ્ટાંગ ભાવેં ॥ ૩૪॥
તયાંસી માઝા નમસ્કાર । સાષ્ટાંગ ભાવેં ॥ ૩૪॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે કવેશ્વરસ્તવનનામ સમાસ સાતવા ॥ ૭॥
સમાસ આઠવા : સભાસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
અતાં વંદૂં સકળ સભા । જયે સભેસી મુક્તિ સુલ્લભા ।
જેથેં સ્વયેં જગદીશ ઉભા । તિષ્ઠતુ ભરેં ॥ ૧॥
જેથેં સ્વયેં જગદીશ ઉભા । તિષ્ઠતુ ભરેં ॥ ૧॥
શ્લોક ॥
નાહ । મ્ વસામિ વૈકુંઠે યોગિનાં હૃદયે રવૌ ।
મદ્ભક્તા યત્ર ગાયન્તિ તત્ર તિષ્ઠામિ નારદ ॥
મદ્ભક્તા યત્ર ગાયન્તિ તત્ર તિષ્ઠામિ નારદ ॥
નાહીં વૈકુંઠીચા ઠાઈં । નાહીં યોગિયાંચા હૃદઈં ।
માઝે ભક્ત ગાતી ઠાઈં ઠાઈં । તેથેં મી તિષ્ઠતુ નારદા ॥ ૨॥
માઝે ભક્ત ગાતી ઠાઈં ઠાઈં । તેથેં મી તિષ્ઠતુ નારદા ॥ ૨॥
યાકારણેં સભા શ્રેષ્ઠ । ભક્ત ગાતી તેં વૈકુંઠ ।
નામઘોષેં ઘડઘડાટ । જયજયકારેં ગર્જતી ॥ ૩॥
નામઘોષેં ઘડઘડાટ । જયજયકારેં ગર્જતી ॥ ૩॥
પ્રેમળ ભક્તાંચીં ગાયનેં । ભગવત્કથા હરિકીર્તનેં ।
વેદવ્યાખ્યાન પુરાણશ્રવણેં । જેથેં નિરંતર ॥ ૪॥
વેદવ્યાખ્યાન પુરાણશ્રવણેં । જેથેં નિરંતર ॥ ૪॥
પરમેશ્વરાચે ગુણાનુવાદ । નાના નિરૂપણાચે સંવાદ ।
અધ્યાત્મવિદ્યા ભેદાભેદ । મથન જેથે ॥ ૫॥
અધ્યાત્મવિદ્યા ભેદાભેદ । મથન જેથે ॥ ૫॥
નાના સમાધાનેં તૃપ્તી । નાના આશંકાનિવૃત્તી ।
ચિત્તીં બૈસે ધ્યાનમૂર્તિ । વાગ્વિળાસેં ॥ ૬॥
ચિત્તીં બૈસે ધ્યાનમૂર્તિ । વાગ્વિળાસેં ॥ ૬॥
ભક્ત પ્રેમળ ભાવિક । સભ્ય સખોલ સાત્ત્વિક ।
રમ્ય રસાળ ગાયક । નિષ્ઠાવંત ॥ ૭॥
રમ્ય રસાળ ગાયક । નિષ્ઠાવંત ॥ ૭॥
કર્મસીળ આચારસીળ । દાનસીળ ધર્મસીળ ।
સુચિસ્મંત પુણ્યસીળ । અંતરશુદ્ધ કૃપાળુ ॥ ૮॥
સુચિસ્મંત પુણ્યસીળ । અંતરશુદ્ધ કૃપાળુ ॥ ૮॥
યોગી વીતરાગી ઉદાસ । નેમક નિગ્રહ તાપસ ।
વિરક્ત નિસ્પૃહ બહુવસ । આરણ્યવાસી ॥ ૯॥
વિરક્ત નિસ્પૃહ બહુવસ । આરણ્યવાસી ॥ ૯॥
દંડધારી જટાધારી । નાથપંથી મુદ્રાધારી ।
યેક બાળબ્રહ્મચારી । યોગેશ્વર ॥ ૧૦॥
યેક બાળબ્રહ્મચારી । યોગેશ્વર ॥ ૧૦॥
પુરશ્ચરણી આણી તપસ્વી । તીર્થવાસી આણી મનસ્વી ।
માહાયોગી આણી જનસ્વી । જનાસારિખે ॥ ૧૧॥
માહાયોગી આણી જનસ્વી । જનાસારિખે ॥ ૧૧॥
સિદ્ધ સાધુ આણી સાધક । મંત્રયંત્રશોધક ।
યેકનિષ્ઠ ઉપાસક । ગુણગ્રાહી ॥ ૧૨॥
યેકનિષ્ઠ ઉપાસક । ગુણગ્રાહી ॥ ૧૨॥
સંત સજ્જન વિદ્વજ્જન । વેદજ્ઞ શાસ્ત્રજ્ઞ માહાજન ।
પ્રબુદ્ધ સર્વજ્ઞ સમાધાન । વિમળકર્તે ॥ ૧૩॥
પ્રબુદ્ધ સર્વજ્ઞ સમાધાન । વિમળકર્તે ॥ ૧૩॥
યોગી વિત્પન્ન ઋષેશ્વર । ધૂર્ત તાર્કિક કવેશ્વર ।
મનોજયાચે મુનેશ્વર । આણી દિગ્વલ્કી ॥ ૧૪॥
મનોજયાચે મુનેશ્વર । આણી દિગ્વલ્કી ॥ ૧૪॥
બ્રહ્મજ્ઞાની આત્મજ્ઞાની । તત્ત્વજ્ઞાની પિંડજ્ઞાની ।
યોગાભ્યાસી યોગજ્ઞાની । ઉદાસીન ॥ ૧૫॥
યોગાભ્યાસી યોગજ્ઞાની । ઉદાસીન ॥ ૧૫॥
પંડિત આણી પુરાણિક । વિદ્વાંસ આણી વૈદિક ।
ભટ આણી પાઠક । યેજુર્વેદી ॥ ૧૬॥
ભટ આણી પાઠક । યેજુર્વેદી ॥ ૧૬॥
માહાભલે માહાશ્રોત્રી । યાજ્ઞિક આણી આગ્નહોત્રી ।
વૈદ્ય આણી પંચાક્ષરી । પરોપકારકર્તે ॥ ૧૭॥
વૈદ્ય આણી પંચાક્ષરી । પરોપકારકર્તે ॥ ૧૭॥
ભૂત ભવિષ્ય વર્તમાન । જયાંસ ત્રિકાળાચેં જ્ઞાન ।
બહુશ્રુત નિરાભિમાન । નિરાપેક્ષી ॥ ૧૮॥
બહુશ્રુત નિરાભિમાન । નિરાપેક્ષી ॥ ૧૮॥
શાંતિ ક્ષ્મા દયાસીળ । પવિત્ર આણી સત્વસીળ ।
અંતરશુદ્ધ જ્ઞાનસીળ । ઈશ્વરી પુરુષ ॥ ૧૯॥
અંતરશુદ્ધ જ્ઞાનસીળ । ઈશ્વરી પુરુષ ॥ ૧૯॥
ઐસે જે કાં સભાનાયેક । જેથેં નિત્યાનિત્યવિવેક ।
ત્યાંચા મહિમા અલોલિક । કાય મ્હણોનિ વર્ણાવા ॥ ૨૦॥
ત્યાંચા મહિમા અલોલિક । કાય મ્હણોનિ વર્ણાવા ॥ ૨૦॥
જેથેં શ્રવણાચા ઉપાયે । આણી પરમાર્થસમુદાયે ।
તેથેં જનાસી તરણોપાયે । સહજચિ હોયે ॥ ૨૧॥
તેથેં જનાસી તરણોપાયે । સહજચિ હોયે ॥ ૨૧॥
ઉત્તમ ગુણાચી મંડળી । સત્વધીર સત્વાગળી ।
નિત્ય સુખાચી નવ્હાળી । જેથેં વસે ॥ ૨૨॥
નિત્ય સુખાચી નવ્હાળી । જેથેં વસે ॥ ૨૨॥
વિદ્યાપાત્રેં કળાપાત્રેં । વિશેષ ગુણાંચી સત્પાત્રેં ।
ભગવંતાચીં પ્રીતિપાત્રેં । મિળાલીં જેથેં ॥ ૨૩॥
ભગવંતાચીં પ્રીતિપાત્રેં । મિળાલીં જેથેં ॥ ૨૩॥
પ્રવૃત્તી આણી નિવૃત્તી । પ્રપંચી આણી પરમાર્થી ।
ગૃહસ્તાશ્રમી વાનપ્રહસ્તી । સંન્યાસાદિક ॥ ૨૪॥
ગૃહસ્તાશ્રમી વાનપ્રહસ્તી । સંન્યાસાદિક ॥ ૨૪॥
વૃદ્ધ તરુણ આણી બાળ । પુરુષ સ્ત્રિયાદિક સકળ ।
અખંડ ધ્યાતી તમાળનીળ । અંતર્યામીં ॥ ૨૫॥
અખંડ ધ્યાતી તમાળનીળ । અંતર્યામીં ॥ ૨૫॥
ઐસે પરમેશ્વરાચે જન । ત્યાંસી માઝેં અભિવંદન ।
જયાંચેનિ સમાધાન । અકસ્માત બાણેં ॥ ૨૬॥
જયાંચેનિ સમાધાન । અકસ્માત બાણેં ॥ ૨૬॥
ઐંસિયે સભેચા ગજર । તેથેં માઝા નમસ્કાર ।
જેથેં નિત્ય નિરંતર । કીર્તન ભગવંતાચેં ॥ ૨૭॥
જેથેં નિત્ય નિરંતર । કીર્તન ભગવંતાચેં ॥ ૨૭॥
જેથેં ભગવંતાચ્યા મૂર્તી । તેથેં પાવિજે ઉત્તમ ગતી ।
ઐસા નિશ્ચય બહુતાં ગ્રંથીં । મહંત બોલિલે ॥ ૨૮॥
ઐસા નિશ્ચય બહુતાં ગ્રંથીં । મહંત બોલિલે ॥ ૨૮॥
કલ્લૌ કીર્તન વરિષ્ઠ । જેથેં હોય તે સભા શ્રેષ્ઠ ।
કથાશ્રવણેં નાના નષ્ટ । સંદેહ માવળતી ॥ ૨૯॥
કથાશ્રવણેં નાના નષ્ટ । સંદેહ માવળતી ॥ ૨૯॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે સભાસ્તવનનામ સમાસ આઠવા ॥ ૮॥
સમાસ નવવા : પરમાર્થસ્તવન ॥ શ્રીરામ્ ॥
આતાં સ્તઊં હા પરમાર્થ । જો સાધકાંચા નિજસ્વાર્થ ।
નાંતરી સમર્થામધ્યે સમર્થ । યોગ હા ॥ ૧॥
નાંતરી સમર્થામધ્યે સમર્થ । યોગ હા ॥ ૧॥
આહે તરી પરમ સુગમ । પરી જનાસી જાલા દુર્ગમ ।
કાં જયાચેં ચુકલેં વર્મ । સત્સમાગમાકડે ॥ ૨॥
કાં જયાચેં ચુકલેં વર્મ । સત્સમાગમાકડે ॥ ૨॥
નાના સાધનાંચે ઉધાર । હા રોકડા બ્રહ્મસાક્ષાત્કાર ।
વેદશાસ્ત્રીં જેં સાર । તેં અનુભવાસ યે ॥ ૩॥
વેદશાસ્ત્રીં જેં સાર । તેં અનુભવાસ યે ॥ ૩॥
આહે તરી ચહૂંકડે । પરી અણુમાત્ર દૃષ્ટી ન પડે ।
ઉદાસ પરી યેકીકડે । પાહાતાં દિસેના ॥ ૪॥
ઉદાસ પરી યેકીકડે । પાહાતાં દિસેના ॥ ૪॥
આકાશમાર્ગી ગુપ્ત પંથ । જાણતી યોગિયે સમર્થ ।
ઇતરાંસ હા ગુહ્યાર્થ । સહસા ન કળે ॥ ૫॥
ઇતરાંસ હા ગુહ્યાર્થ । સહસા ન કળે ॥ ૫॥
સારાચેંહિ નિજસાર । અખંડ અક્ષૈ અપાર ।
નેઊં ન સકતી તશ્કર । કાંહી કેલ્યા ॥ ૬॥
નેઊં ન સકતી તશ્કર । કાંહી કેલ્યા ॥ ૬॥
તયાસ નાહીં રાજભયે । અથવા નાહીં અગ્નિભયે ।
અથવાસ્વાપદભયે । બોલોંચ નયે ॥ ૭॥
અથવાસ્વાપદભયે । બોલોંચ નયે ॥ ૭॥
પરબ્રહ્મ તેં હાલવેના । અથવા ઠાવહી ચુકેના ।
કાળાંતરી ચળેના । જેથીચા તેથેં ॥ ૮॥
કાળાંતરી ચળેના । જેથીચા તેથેં ॥ ૮॥
ઐસેં તેં નિજ ઠેવણેં । કદાપિ પાલટોં નેણે ।
અથવા નવ્હે આદિક ઉણેં । બહુતાં કાળેં ॥ ૯॥
અથવા નવ્હે આદિક ઉણેં । બહુતાં કાળેં ॥ ૯॥
અથવા તેં ઘસવટેના । અથવા અદૃશ્ય હોયેના ।
નાંતરી પાહાતાં દિસેના । ગુરુઅંજનેવિણ ॥ ૧૦॥
નાંતરી પાહાતાં દિસેના । ગુરુઅંજનેવિણ ॥ ૧૦॥
માગાં યોગિયે સમર્થ । ત્યાંચાહિ નિજસ્વાર્થ ।
યાસિ બોલિજે પરમાર્થ । પરમગુહ્ય મ્હણૌનિ ॥ ૧૧॥
યાસિ બોલિજે પરમાર્થ । પરમગુહ્ય મ્હણૌનિ ॥ ૧૧॥
જેંહી શોધૂન પાહિલા । ત્યાસી અર્થ સાંપડલા ।
યેરાં અસોની અલભ્ય જાલા । જન્મોજન્મીં ॥ ૧૨॥
યેરાં અસોની અલભ્ય જાલા । જન્મોજન્મીં ॥ ૧૨॥
અપૂર્વતા યા પરમાર્થાચી । વાર્તા નાહીં જન્મમૃત્યાચી ।
આણી પદવી સાયોજ્યતેચી । સન્નિધચિ લાભેં ॥ ૧૩॥
આણી પદવી સાયોજ્યતેચી । સન્નિધચિ લાભેં ॥ ૧૩॥
માયા વિવેકેં માવળે । સારાસારવિચાર કળે ।
પરબ્રહ્મ તેંહિ નિવળે । અંતર્યામીં ॥ ૧૪॥
પરબ્રહ્મ તેંહિ નિવળે । અંતર્યામીં ॥ ૧૪॥
બ્રહ્મ ભાસલે ઉદંડ । બ્રહ્મીં બુડાલેં બ્રહ્માંડ ।
પંચભૂતાંચેં થોતાંડ । તુછ્ય વાટે ॥ ૧૫॥
પંચભૂતાંચેં થોતાંડ । તુછ્ય વાટે ॥ ૧૫॥
પ્રપંચ વાટે લટિકા । માયા વાટે લાપણિકા ।
શુદ્ધ આત્મા વિવેકા- । અંતરીં આલા ॥ ૧૬॥
શુદ્ધ આત્મા વિવેકા- । અંતરીં આલા ॥ ૧૬॥
બ્રહ્મસ્થિત બાણતાં અંતરીં । સંદેહ ગેલા બ્રહ્માંડાબાહેરીં ।
દૃશ્યાચી જુની જર્જરી । કુહિટ જાલી ॥ ૧૭॥
દૃશ્યાચી જુની જર્જરી । કુહિટ જાલી ॥ ૧૭॥
ઐસા હા પરમાર્થ । જો કરી ત્યાચા નિજસ્વાર્થ ।
આતાં યા સમર્થાસ સમર્થ । કિતી મ્હણૌનિ મ્હણાવેં ॥ ૧૮॥
આતાં યા સમર્થાસ સમર્થ । કિતી મ્હણૌનિ મ્હણાવેં ॥ ૧૮॥
યા પરમાર્થાકરિતાં । બ્રહ્માદિકાંસિ વિશ્રામતા ।
યોગી પાવતી તન્મયતા । પરબ્રહ્મીં ॥ ૧૯॥
યોગી પાવતી તન્મયતા । પરબ્રહ્મીં ॥ ૧૯॥
પરમાર્થ સકળાંસ વિસાંવા । સિદ્ધ સાધુ માહાનુભાવાં ।
સેખીં સાત્વિક જડ જીવાં । સત્સંગેંકરૂની ॥ ૨૦॥
સેખીં સાત્વિક જડ જીવાં । સત્સંગેંકરૂની ॥ ૨૦॥
પરમાર્થ જન્માચેં સાર્થક । પરમાર્થ સંસારીં તારક ।
પરમાર્થ દાખવી પરલોક । ધાર્મિકાસી ॥ ૨૧॥
પરમાર્થ દાખવી પરલોક । ધાર્મિકાસી ॥ ૨૧॥
પરમાર્થ તાપસાંસી થાર । પરમાર્થ સાધકાંસી આધાર ।
પરમાર્થ દાખવી પાર । ભવસાગરાચા ॥ ૨૨॥
પરમાર્થ દાખવી પાર । ભવસાગરાચા ॥ ૨૨॥
પરમાર્થી તો રાજ્યધારી । પરમાર્થ નાહીં તો ભિકારી ।
યા પરમાર્થાચી સરી । કોણાસ દ્યાવી ॥ ૨૩॥
યા પરમાર્થાચી સરી । કોણાસ દ્યાવી ॥ ૨૩॥
અનંત જન્મીંચેં પુણ્ય જોડે । તરીચ પરમાર્થ ઘડે ।
મુખ્ય પરમાત્મા આતુડે । અનુભવાસી ॥ ૨૪॥
મુખ્ય પરમાત્મા આતુડે । અનુભવાસી ॥ ૨૪॥
જેણેં પરમાર્થ વોળખિલા । તેણેં જન્મ સાર્થક કેલા ।
યેર તો પાપી જન્મલા । કુલક્ષયાકારણેં ॥ ૨૫॥
યેર તો પાપી જન્મલા । કુલક્ષયાકારણેં ॥ ૨૫॥
અસો ભગવત્પ્રાપ્તીવિણ । કરી સંસારાચા સીણ ।
ત્યા મૂર્ખાચેં મુખાવલોકન । કરૂંચ નયે ॥ ૨૬॥
ત્યા મૂર્ખાચેં મુખાવલોકન । કરૂંચ નયે ॥ ૨૬॥
ભલ્યાનેં પરમાર્થીં ભરાવેં । શરીર સાર્થક કરાવેં ।
પૂર્વજાંસ ઉદ્ધરાવેં । હરિભક્તી કરૂની ॥ ૨૭॥
પૂર્વજાંસ ઉદ્ધરાવેં । હરિભક્તી કરૂની ॥ ૨૭॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે પરમાર્થસ્તવનનામ સમાસ નવવા ॥ ૯॥
સમાસ દહાવા : નરદેહસ્તવનનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ્ ॥
ધન્ય ધન્ય હા નરદેહો । યેથીલ અપૂર્વતા પાહો ।
જો જો કીજે પરમાર્થલાહો । તો તો પાવે સિદ્ધીતેં ॥ ૧॥
જો જો કીજે પરમાર્થલાહો । તો તો પાવે સિદ્ધીતેં ॥ ૧॥
યા નરદેહાચેનિ લાગવેગેં । યેક લાગલે ભક્તિસંગેં ।
યેકીં પરમ વીતરાગેં । ગિરિકંદરેં સેવિલીં ॥ ૨॥
યેકીં પરમ વીતરાગેં । ગિરિકંદરેં સેવિલીં ॥ ૨॥
યેક ફિરતી તિર્થાટણેં । યેક કરિતી પુરશ્ચરણેં ।
યેક અખંડ નામસ્મરણેં । નિષ્ઠાવંત રાહિલે ॥ ૩॥
યેક અખંડ નામસ્મરણેં । નિષ્ઠાવંત રાહિલે ॥ ૩॥
યેક તપેં કરૂં લાગલે । યેક યોગાભ્યાસી માહાભલે ।
યેક અભ્યાસયોગેં જાલે । વેદશાસ્ત્રી વિત્પન્ન ॥ ૪॥
યેક અભ્યાસયોગેં જાલે । વેદશાસ્ત્રી વિત્પન્ન ॥ ૪॥
યેકીં હટનિગ્રહ કેલા । દેહ અત્યંત પીડિલા ।
યેકીં દેહ ઠાઈં પાડિલા । ભાવાર્થબળેં ॥ ૫॥
યેકીં દેહ ઠાઈં પાડિલા । ભાવાર્થબળેં ॥ ૫॥
યેક માહાનુભાવ વિખ્યાત । યેક ભક્ત જાલે ખ્યાત ।
યેક સિદ્ધ અકસ્માત । ગગન વોળગતી ॥ ૬॥
યેક સિદ્ધ અકસ્માત । ગગન વોળગતી ॥ ૬॥
યેક તેજીં તેજચિ જાલે । યેક જળીં મિળોન ગેલે ।
યેક તે દિસતચિ અદૃશ્ય જાલે । વાયોસ્વરૂપીં ॥ ૭॥
યેક તે દિસતચિ અદૃશ્ય જાલે । વાયોસ્વરૂપીં ॥ ૭॥
યેક યેકચિ બહુધા હોતી । યેક દેખતચિ નિઘોનિ જાતી ।
યેક બૈસલે અસતાંચી ભ્રમતી । નાના સ્થાનીં સમુદ્રીં ॥ ૮॥
યેક બૈસલે અસતાંચી ભ્રમતી । નાના સ્થાનીં સમુદ્રીં ॥ ૮॥
યેક ભયાનકાવરી બૈસતી । એક અચેતનેં ચાલવિતી ।
યેક પ્રેતેં ઉઠવિતી । તપોબળેંકરૂની ॥ ૯॥
યેક પ્રેતેં ઉઠવિતી । તપોબળેંકરૂની ॥ ૯॥
યેક તેજેં મંદ કરિતી । યેક જળેં આટવિતી ।
યેક વાયો નિરોધિતી । વિશ્વજનાચા ॥ ૧૦॥
યેક વાયો નિરોધિતી । વિશ્વજનાચા ॥ ૧૦॥
ઐસે હટનિગ્રહી કૃતબુદ્ધી । જયાંસ વોળલ્યા નાના સિદ્ધી ।
ઐસે સિદ્ધ લક્ષાવધી । હોઊન ગેલે ॥ ૧૧॥
ઐસે સિદ્ધ લક્ષાવધી । હોઊન ગેલે ॥ ૧૧॥
યેક મનોસિદ્ધ યેક વાચાસિદ્ધ । યેક અલ્પસિદ્ધ યેક સર્વસિદ્ધ ।
ઐસે નાના પ્રકારીચે સિદ્ધ । વિખ્યાત જાલે ॥ ૧૨॥
ઐસે નાના પ્રકારીચે સિદ્ધ । વિખ્યાત જાલે ॥ ૧૨॥
યેક નવવિધાભક્તિરાજપંથેં । ગેલે, તરલે પરલોકીંચ્યા નિજસ્વાર્થેં ।
યેક યોગી ગુપ્તપંથેં । બ્રહ્મભુવના પાવલે ॥ ૧૩॥
યેક યોગી ગુપ્તપંથેં । બ્રહ્મભુવના પાવલે ॥ ૧૩॥
યેક વૈકુંઠાસ ગેલે । યેક સત્યલોકીં રાહિલે ।
યેક કૈળાસીં બૈસલે । શિવરૂપ હોઊની ॥ ૧૪॥
યેક કૈળાસીં બૈસલે । શિવરૂપ હોઊની ॥ ૧૪॥
યેક ઇંદ્રલોકીં ઇંદ્ર જાલે । યેક પિતૃલોકીં મિળાલે ।
યેક તે ઉડગણી બૈસલે । યેક તે ક્ષીરસાગરી ॥ ૧૫॥
યેક તે ઉડગણી બૈસલે । યેક તે ક્ષીરસાગરી ॥ ૧૫॥
સલોકતા સમીપતા । સ્વરૂપતા સાયોજ્યતા ।
યા ચત્વાર મુક્તી તત્વતાં । ઇચ્છા સેઊનિ રાહિલે ॥ ૧૬॥
યા ચત્વાર મુક્તી તત્વતાં । ઇચ્છા સેઊનિ રાહિલે ॥ ૧૬॥
ઐસે સિદ્ધ સાધૂ સંત । સ્વહિતા પ્રવર્તલે અનંત ।
ઐસા હા નરદેહ વિખ્યાત । કાય મ્હણૌન વર્ણાવા ॥ ૧૭॥
ઐસા હા નરદેહ વિખ્યાત । કાય મ્હણૌન વર્ણાવા ॥ ૧૭॥
યા નરદેહાચેનિ આધારેં । નાના સાધનાંચેનિ દ્વારેં ।
મુખ્ય સારાસારવિચારેં । બહુત સુટલે ॥ ૧૮॥
મુખ્ય સારાસારવિચારેં । બહુત સુટલે ॥ ૧૮॥
યા નરદેહાચેનિ સંમંધેં । બહુત પાવલે ઉત્તમ પદેં ।
અહંતા સાંડૂન સ્વાનંદે । સુખી જાલે ॥ ૧૯॥
અહંતા સાંડૂન સ્વાનંદે । સુખી જાલે ॥ ૧૯॥
નરદેહીં યેઊન સકળ । ઉધરાગતી પાવલે કેવળ ।
યેથેં સંશયાચેં મૂળ । ખંડોન ગેલેં ॥ ૨૦॥
યેથેં સંશયાચેં મૂળ । ખંડોન ગેલેં ॥ ૨૦॥
પશુદેહીં નાહીં ગતી । ઐસે સર્વત્ર બોલતી ।
મ્હણૌન નરદેહીંચ પ્રાપ્તી । પરલોકાચી ॥ ૨૧॥
મ્હણૌન નરદેહીંચ પ્રાપ્તી । પરલોકાચી ॥ ૨૧॥
સંત મહંત ઋષી મુની । સિદ્ધ સાધૂ સમાધાની ।
ભક્ત મુક્ત બ્રહ્મજ્ઞાની । વિરક્ત યોગી તપસ્વી ॥ ૨૨॥
ભક્ત મુક્ત બ્રહ્મજ્ઞાની । વિરક્ત યોગી તપસ્વી ॥ ૨૨॥
તત્ત્વજ્ઞાની યોગાભ્યાસી । બ્રહ્મચ્યારી દિગંબર સંન્યાસી ।
શડદર્શની તાપસી । નરદેહીંચ જાલે ॥ ૨૩॥
શડદર્શની તાપસી । નરદેહીંચ જાલે ॥ ૨૩॥
મ્હણૌની નરદેહ શ્રેષ્ઠ । નાના દેહાંમધ્યેં વરિષ્ઠ ।
જયાચેનિ ચુકે આરિષ્ટ । યેમયાતનેચેં ॥ ૨૪॥
જયાચેનિ ચુકે આરિષ્ટ । યેમયાતનેચેં ॥ ૨૪॥
નરદેહ હા સ્વાધેન । સહસા નવ્હે પરાધેન ।
પરંતુ હા પરોપકારીં ઝિજઊન । કીર્તિરૂપેં ઉરવાવા ॥ ૨૫॥
પરંતુ હા પરોપકારીં ઝિજઊન । કીર્તિરૂપેં ઉરવાવા ॥ ૨૫॥
અશ્વ વૃષભ ગાઈ મ્હૈસી । નાના પશુ સ્ત્રિયા દાસી ।
કૃપાળૂપણેં સોડિતાં ત્યાંસી । કોણી તરી ધરીલ ॥ ૨૬॥
કૃપાળૂપણેં સોડિતાં ત્યાંસી । કોણી તરી ધરીલ ॥ ૨૬॥
તૈસા નવ્હે નરદેહો । ઇછા જાવ અથવા રહો ।
પરી યાસ કોણી પાહો । બંધન કરૂં સકેના ॥ ૨૭॥
પરી યાસ કોણી પાહો । બંધન કરૂં સકેના ॥ ૨૭॥
નરદેહ પાંગુળ અસતા । તરી તો કાર્યાસ ન યેતા ।
અથવા થોંટા જરી અસતા । તરી પરોપકારાસ ન યે ॥ ૨૮॥
અથવા થોંટા જરી અસતા । તરી પરોપકારાસ ન યે ॥ ૨૮॥
નરદેહ અંધ અસિલા । તરી તો નિપટચિ વાયાં ગેલા ।
અથવા બધિર જરી અસિલા । તરી નિરૂપણ નાહીં ॥ ૨૯॥
અથવા બધિર જરી અસિલા । તરી નિરૂપણ નાહીં ॥ ૨૯॥
નરદેહ અસિલા મુકા । તરી ઘેતાં ન યે આશંકા ।
અશક્ત રોગી નાસકા । તરી તો નિઃકારણ ॥ ૩૦॥
અશક્ત રોગી નાસકા । તરી તો નિઃકારણ ॥ ૩૦॥
નરદેહ અસિલા મૂર્ખ । અથવા ફેંપર્યા સમંધાચેં દુઃખ ।
તરી તો જાણાવા નિરાર્થક । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૧॥
તરી તો જાણાવા નિરાર્થક । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૧॥
ઇતકેં હેં નસ્તાં વેંગ । નરદેહ આણી સકળ સાંગ ।
તેણેં ધરાવા પરમાર્થમાર્ગ । લાગવેગેં ॥ ૩૨॥
તેણેં ધરાવા પરમાર્થમાર્ગ । લાગવેગેં ॥ ૩૨॥
સાંગ નરદેહ જોડલેં । આણી પરમાર્થબુદ્ધિ વિસર્લે ।
તેં મૂર્ખ કૈસેં ભ્રમલેં । માયાજાળીં ॥ ૩૩॥
તેં મૂર્ખ કૈસેં ભ્રમલેં । માયાજાળીં ॥ ૩૩॥
મૃત્તિકા ખાણોન ઘર કેલેં । તેં માઝેં ઐસેં દૃઢ કલ્પિલેં ।
પરી તેં બહુતાંચેં હેં કળલેં । નાહીંચ તયાસી ॥ ૩૪॥
પરી તેં બહુતાંચેં હેં કળલેં । નાહીંચ તયાસી ॥ ૩૪॥
મુષ્યક મ્હણતી ઘર આમુચેં । પાલી મ્હણતી ઘર આમુચેં ।
મક્ષિકા મ્હણતી ઘર આમુચેં । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૫॥
મક્ષિકા મ્હણતી ઘર આમુચેં । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૫॥
કાંતણ્યા મ્હણતી ઘર આમુચેં । મુંગળે મ્હણતી ઘર આમુચેં ।
મુંગ્યા મ્હણતી ઘર આમુચેં । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૬॥
મુંગ્યા મ્હણતી ઘર આમુચેં । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૬॥
વિંચૂ મ્હણતી આમુચેં ઘર । સર્પ મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
ઝુરળેં મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૭॥
ઝુરળેં મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૭॥
ભ્રમર મ્હણતી આમુચેં ઘર । ભિંગોર્યા મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
આળીકા મ્હણતી આમુચેં ઘર । કાષ્ઠામધેં ॥ ૩૮॥
આળીકા મ્હણતી આમુચેં ઘર । કાષ્ઠામધેં ॥ ૩૮॥
માર્જરેં મ્હણતી આમુચેં ઘર । શ્વાનેં મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
મુંગસેં મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૯॥
મુંગસેં મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૩૯॥
પુંગળ મ્હણતી આમુચેં ઘર । વાળવ્યા મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
પિસુવા મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૦॥
પિસુવા મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૦॥
ઢેકુણ મ્હણતી આમુચેં ઘર । ચાંચણ્યા મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
ઘુંગર્ડી મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૧॥
ઘુંગર્ડી મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૧॥
પિસોળે મ્હણતી આમુચેં ઘર । ગાંધેલે મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
સોટ મ્હણતી આમુચેં ઘર । આણી ગોંવી ॥ ૪૨॥
સોટ મ્હણતી આમુચેં ઘર । આણી ગોંવી ॥ ૪૨॥
બહુત કિડ્યાંચા જોજાર । કિતી સાંગાવા વિસ્તાર ।
સમસ્ત મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૩॥
સમસ્ત મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૩॥
પશુ મ્હણતી આમુચેં ઘર । દાસી મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
ઘરીચીં મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૪॥
ઘરીચીં મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૪॥
પાહુણે મ્હણતી આમુચેં ઘર । મિત્ર મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
ગ્રામસ્ત મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૫॥
ગ્રામસ્ત મ્હણતી આમુચેં ઘર । નિશ્ચયેંસીં ॥ ૪૫॥
તશ્કર મ્હણતી આમુચેં ઘર । રાજકી મ્હણતી આમુચેં ઘર ।
આગ્ન મ્હણતી આમુચેં ઘર । ભસ્મ કરૂં ॥ ૪૬॥
આગ્ન મ્હણતી આમુચેં ઘર । ભસ્મ કરૂં ॥ ૪૬॥
સમસ્ત મ્હણતી ઘર માઝેં । હેં મૂર્ખહિ મ્હણે માઝેં માઝેં ।
સેવટ જડ જાલેં વોઝેં । ટાકિલા દેશ ॥ ૪૭॥
સેવટ જડ જાલેં વોઝેં । ટાકિલા દેશ ॥ ૪૭॥
અવઘીં ઘરેં ભંગલીં । ગાંવાંચી પાંઢરી પડિલી ।
મગ તેં ગૃહીં રાહિલીં । આરણ્યસ્વાપદેં ॥ ૪૮॥
મગ તેં ગૃહીં રાહિલીં । આરણ્યસ્વાપદેં ॥ ૪૮॥
કિડા મુંગી વાળવી મૂષક । ત્યાંચેંચ ઘર હેં નિશ્ચયાત્મક ।
હેં પ્રાણી બાપુડેં મૂર્ખ । નિઘોન ગેલેં ॥ ૪૯॥
હેં પ્રાણી બાપુડેં મૂર્ખ । નિઘોન ગેલેં ॥ ૪૯॥
ઐસી ગૃહાંચી સ્થિતી । મિથ્યા આલી આત્મપ્રચીતી ।
જન્મ દોં દિસાંચી વસ્તી । કોઠેં તરી કરાવી ॥ ૫૦॥
જન્મ દોં દિસાંચી વસ્તી । કોઠેં તરી કરાવી ॥ ૫૦॥
દેહ મ્હણાવેં આપુલેં । તરી હેં બહુતાંકારણેં નિર્મિલેં ।
પ્રાણીયાંચ્યા માથાં ઘર કેલેં । વા મસ્તકીં ભક્ષિતી ॥ ૫૧॥
પ્રાણીયાંચ્યા માથાં ઘર કેલેં । વા મસ્તકીં ભક્ષિતી ॥ ૫૧॥
રોમેમુળી કિડે ભક્ષિતી । ખાંડુક જાલ્યાં કિડે પડતી ।
પોટામધ્યે જંત હોતી । પ્રત્યક્ષ પ્રાણિયાંચ્યા ॥ ૫૨॥
પોટામધ્યે જંત હોતી । પ્રત્યક્ષ પ્રાણિયાંચ્યા ॥ ૫૨॥
કીડ લાગે દાંતાસી । કીડ લાગે ડોળ્યાંસી ।
કીડ લાગે કર્ણાસી । આણી ગોમાશા ભરતી ॥ ૫૩॥
કીડ લાગે કર્ણાસી । આણી ગોમાશા ભરતી ॥ ૫૩॥
ગોચિડ અશુદ્ધ સેવિતી । ચામવા માંસાંત ઘુસતી ।
પિસોળે ચાઊન પળતી । અકસ્માત ॥ ૫૪॥
પિસોળે ચાઊન પળતી । અકસ્માત ॥ ૫૪॥
ભોંગેં ગાંધેંલેં ચાવિતી । ગોંબી જળવા અશુદ્ધ ઘેતી ।
વિંચૂ સર્પ દંશ કરિતી । કાનટેં ફુર્સીં ॥ ૫૫॥
વિંચૂ સર્પ દંશ કરિતી । કાનટેં ફુર્સીં ॥ ૫૫॥
જન્મૂન દેહ પાળિલેં । તેં અકસ્માત વ્યાઘ્રેં નેલેં ।
કાં તેં લાંડગીંચ ભક્ષિલેં । બળાત્કારેં ॥ ૫૬॥
કાં તેં લાંડગીંચ ભક્ષિલેં । બળાત્કારેં ॥ ૫૬॥
મૂષકેં માર્જરેં દંશ કરિતી । સ્વાનેં અશ્વેં લોલે તોડિતી ।
રીસેં મર્કટેં મારિતી । કાસાવીસ કરૂની ॥ ૫૭॥
રીસેં મર્કટેં મારિતી । કાસાવીસ કરૂની ॥ ૫૭॥
ઉષ્ટરેં ડસોન ઇચલિતી । હસ્થી ચિર્ડૂન ટાકિતી ।
વૃષભ ટોચૂન મારિતી । અકસ્માત ॥ ૫૮॥
વૃષભ ટોચૂન મારિતી । અકસ્માત ॥ ૫૮॥
તશ્કર તડતડાં તોડિતી । ભૂતેં ઝડપોન મારિતી ।
અસો યા દેહાચી સ્થિતી । ઐસી અસે ॥ ૫૯॥
અસો યા દેહાચી સ્થિતી । ઐસી અસે ॥ ૫૯॥
ઐસેં શરીર બહુતાંચેં । મૂર્ખ મ્હણે આમુચેં ।
પરંતુ ખાજેં જિવાંચેં । તાપત્રૈં બોલિલેં ॥ ૬૦॥
પરંતુ ખાજેં જિવાંચેં । તાપત્રૈં બોલિલેં ॥ ૬૦॥
દેહ પરમાર્થીં લાવિલેં । તરીચ યાચેં સાર્થક જાલેં ।
નાહીં તરી હેં વેર્થચી ગેલેં । નાના આઘાતેં મૃત્યપંથેં ॥ ૬૧॥
નાહીં તરી હેં વેર્થચી ગેલેં । નાના આઘાતેં મૃત્યપંથેં ॥ ૬૧॥
અસો જે પ્રપંચિક મૂર્ખ । તે કાયે જાણતી પરમાર્થસુખ ।
ત્યા મૂર્ખાંચેં લક્ષણ કાંહીં યેક । પુઢે બોલિલેં અસે ॥ ૬૨॥
ત્યા મૂર્ખાંચેં લક્ષણ કાંહીં યેક । પુઢે બોલિલેં અસે ॥ ૬૨॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે નરદેહસ્તવનનિરૂપણનામ સમાસ દહાવા ॥ ૧૦॥
॥ દશક પહિલા સમાપ્ત ॥