Lord Vishnu

દશાવતાર સ્તોત્રમ્ (વેદાન્તાચાર્ય કૃતમ્)

(Dashavatara Stotram in Gujarati)

Vedanta Desika

Composed by the illustrious philosopher-poet Vedanta Desika, this masterpiece poetically chronicles the ten incarnations of Lord Vishnu. Each verse is a profound linguistic ornament that captures the unique essence and salvific mission of the Dashavataras, from the Matsya avatar to the future Kalki. The stotram is renowned for its complex yet rhythmic Sanskrit meter and deep theological insight into the nature of the Supreme Being. Devotees chant this stotra to invoke the protection of Lord Vishnu, foster spiritual clarity, and seek divine guidance while navigating the various challenges of material existence.

દેવો નશ્શુભમાતનોતુ દશધા નિર્વર્તયન્ભૂમિકાં
રઙ્ગે ધામનિ લબ્ધનિર્ભરરસૈરધ્યક્ષિતો ભાવુકૈઃ ।
યદ્ભાવેષુ પૃથગ્વિધેષ્વનુગુણાન્ભાવાન્સ્વયં બિભ્રતી
યદ્ધર્મૈરિહ ધર્મિણી વિહરતે નાનાકૃતિર્નાયિકા ॥ 1 ॥
નિર્મગ્નશ્રુતિજાલમાર્ગણદશાદત્તક્ષણૈર્વીક્ષણૈ-
રન્તસ્તન્વદિવારવિન્દગહનાન્યૌદન્વતીનામપામ્ ।
નિષ્પ્રત્યૂહતરઙ્ગરિઙ્ખણમિથઃ પ્રત્યૂઢપાથશ્છટા-
ડોલારોહસદોહલં ભગવતો માત્સ્યં વપુઃ પાતુ નઃ ॥ 2 ॥
અવ્યાસુર્ભુવનત્રયીમનિભૃતં કણ્ડૂયનૈરદ્રિણા
નિદ્રાણસ્ય પરસ્ય કૂર્મવપુષો નિશ્વાસવાતોર્મયઃ ।
યદ્વિક્ષેપણસંસ્કૃતોદધિપયઃ પ્રેઙ્ખોલપર્યઙ્કિકા-
નિત્યારોહણનિર્વૃતો વિહરતે દેવસ્સહૈવ શ્રિયા ॥ 3 ॥
ગોપાયેદનિશં જગન્તિ કુહનાપોત્રી પવિત્રીકૃત-
બ્રહ્માણ્ડપ્રલયોર્મિઘોષગુરુભિર્ઘોણારવૈર્ઘુર્ઘુરૈઃ ।
યદ્દંષ્ટ્રાઙ્કુરકોટિગાઢઘટનાનિષ્કમ્પનિત્યસ્થિતિ-
ર્બ્રહ્મસ્તમ્બમસૌદસૌ ભગવતીમુસ્તેવવિશ્વમ્ભરા ॥ 4 ॥
પ્રત્યાદિષ્ટપુરાતનપ્રહરણગ્રામઃક્ષણં પાણિજૈ-
રવ્યાત્ત્રીણિ જગન્ત્યકુણ્ઠમહિમા વૈકુણ્ઠકણ્ઠીરવઃ ।
યત્પ્રાદુર્ભવનાદવન્ધ્યજઠરાયાદૃચ્છિકાદ્વેધસાં-
યા કાચિત્સહસા મહાસુરગૃહસ્થૂણાપિતામહ્યભૃત્ ॥ 5 ॥
વ્રીડાવિદ્ધવદાન્યદાનવયશોનાસીરધાટીભટ-
સ્ત્રૈયક્ષં મકુટં પુનન્નવતુ નસ્ત્રૈવિક્રમો વિક્રમઃ ।
યત્પ્રસ્તાવસમુચ્છ્રિતધ્વજપટીવૃત્તાન્તસિદ્ધાન્તિભિ-
સ્સ્રોતોભિસ્સુરસિન્ધુરષ્ટસુદિશાસૌધેષુ દોધૂયતે ॥ 6 ॥
ક્રોધાગ્નિં જમદગ્નિપીડનભવં સન્તર્પયિષ્યન્ ક્રમા-
દક્ષત્રામિહ સન્તતક્ષ ય ઇમાં ત્રિસ્સપ્તકૃત્વઃ ક્ષિતિમ્ ।
દત્વા કર્મણિ દક્ષિણાં ક્વચન તામાસ્કન્દ્ય સિન્ધું વસ-
ન્નબ્રહ્મણ્યમપાકરોતુ ભગવાનાબ્રહ્મકીટં મુનિઃ ॥ 7 ॥
પારાવારપયોવિશોષણકલાપારીણકાલાનલ-
જ્વાલાજાલવિહારહારિવિશિખવ્યાપારઘોરક્રમઃ ।
સર્વાવસ્થસકૃત્પ્રપન્નજનતાસંરક્ષણૈકવ્રતી
ધર્મો વિગ્રહવાનધર્મવિરતિં ધન્વી સતન્વીતુ નઃ ॥ 8 ॥
ફક્કત્કૌરવપટ્ટણપ્રભૃતયઃ પ્રાસ્તપ્રલમ્બાદય-
સ્તાલાઙ્કાસ્યતથાવિધા વિહૃતયસ્તન્વન્તુ ભદ્રાણિ નઃ ।
ક્ષીરં શર્કરયેવ યાભિરપૃથગ્ભૂતાઃ પ્રભૂતૈર્ગુણૈ-
રાકૌમારકમસ્વદન્તજગતે કૃષ્ણસ્ય તાઃ કેલયઃ ॥ 9 ॥
નાથાયૈવ નમઃ પદં ભવતુ નશ્ચિત્રૈશ્ચરિત્રક્રમૈ-
ર્ભૂયોભિર્ભુવનાન્યમૂનિકુહનાગોપાય ગોપાયતે ।
કાલિન્દીરસિકાયકાલિયફણિસ્ફારસ્ફટાવાટિકા-
રઙ્ગોત્સઙ્ગવિશઙ્કચઙ્ક્રમધુરાપર્યાય ચર્યાયતે ॥ 10 ॥
ભાવિન્યા દશયાભવન્નિહ ભવધ્વંસાય નઃ કલ્પતાં
કલ્કી વિષ્ણુયશસ્સુતઃ કલિકથાકાલુષ્યકૂલઙ્કષઃ ।
નિશ્શેષક્ષતકણ્ટકે ક્ષિતિતલે ધારાજલૌઘૈર્ધ્રુવં
ધર્મં કાર્તયુગં પ્રરોહયતિ યન્નિસ્ત્રિંશધારાધરઃ ॥ 11 ॥
ઇચ્છામીન વિહારકચ્છપ મહાપોત્રિન્ યદૃચ્છાહરે
રક્ષાવામન રોષરામ કરુણાકાકુત્સ્થ હેલાહલિન્ ।
ક્રીડાવલ્લવ કલ્કિવાહન દશાકલ્કિન્નિતિ પ્રત્યહં
જલ્પન્તઃ પુરુષાઃ પુનન્તુ ભુવનં પુણ્યૌઘપણ્યાપણાઃ ॥
વિદ્યોદન્વતિ વેઙ્કટેશ્વરકવૌ જાતં જગન્મઙ્ગલં
દેવેશસ્યદશાવતારવિષયં સ્તોત્રં વિવક્ષેત યઃ ।
વક્ત્રે તસ્ય સરસ્વતી બહુમુખી ભક્તિઃ પરા માનસે
શુદ્ધિઃ કાપિ તનૌ દિશાસુ દશસુ ખ્યાતિશ્શુભા જૃમ્ભતે ॥
ઇતિ કવિતાર્કિકસિંહસ્ય સર્વતન્ત્રસ્વતન્ત્રસ્ય શ્રીમદ્વેઙ્કટનાથસ્ય વેદાન્તાચાર્યસ્ય કૃતિષુ દશાવતારસ્તોત્રમ્ ।

Explore More