॥ ওঁ শ্ৰী পৰমাত্মনে নমঃ ॥
॥ অথ শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতা ॥
। অথ চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ – অধ্যায চৌদাৱা । ।
। গুণত্ৰযৱিভাগযোগঃ ।
জয জয আচাৰ্যা । সমস্তসুৰৱৰ্যা ।
প্ৰজ্ঞাপ্ৰভাতসূৰ্যা । সুখোদযা ॥ ১ ॥
। গুণত্ৰযৱিভাগযোগঃ ।
জয জয আচাৰ্যা । সমস্তসুৰৱৰ্যা ।
প্ৰজ্ঞাপ্ৰভাতসূৰ্যা । সুখোদযা ॥ ১ ॥
জয জয সৰ্ৱ ৱিসাংৱযা । সোহংভাৱসুহাৱযা ।
নানা লোক হেলাৱযা । সমুদ্ৰা তূং ॥ ২ ॥
নানা লোক হেলাৱযা । সমুদ্ৰা তূং ॥ ২ ॥
আইকেং গা আৰ্তবংধূ । নিৰংতৰকাৰুণ্যসিংধূ ।
ৱিশদৱিদ্যাৱধূ- । ৱল্লভা জী ॥ ৩ ॥
ৱিশদৱিদ্যাৱধূ- । ৱল্লভা জী ॥ ৩ ॥
তূ জযাংপ্ৰতি লপসী । তযা ৱিশ্ৱ হেং দাৱিসী ।
প্ৰকট তৈং কৰিসী । আঘৱেংচি তূং ॥ ৪ ॥
প্ৰকট তৈং কৰিসী । আঘৱেংচি তূং ॥ ৪ ॥
কীং পুঢিলাচী দৃষ্টি চোৰিজে । হা দৃষ্টিবংধু নিফজে ।
পৰী নৱল লাঘৱ তুঝেং । জেং আপণপেং চোৰেং ॥ ৫ ॥
পৰী নৱল লাঘৱ তুঝেং । জেং আপণপেং চোৰেং ॥ ৫ ॥
জী তূংচি তূং সৰ্ৱাং যযা । মা কোণা বোধু কোণা মাযা ।
ঐসিযা আপেংআপ লাঘৱিযা । নমো তুজ ॥ ৬ ॥
ঐসিযা আপেংআপ লাঘৱিযা । নমো তুজ ॥ ৬ ॥
জাণোং জগীং আপ ৱোলেং । তেং তুঝিযা বোলা সুৰস জালেং ।
তুঝেনি ক্ষমত্ৱ আলেং । পৃথ্ৱিযেসী ॥ ৭ ॥
তুঝেনি ক্ষমত্ৱ আলেং । পৃথ্ৱিযেসী ॥ ৭ ॥
ৰৱিচংদ্ৰাদি শুক্তী । উদো কৰিতী ত্ৰিজগতীং ।
তেং তুঝিযা দীপ্তী । তেজ তেজাং ॥ ৮ ॥
তেং তুঝিযা দীপ্তী । তেজ তেজাং ॥ ৮ ॥
চল়ৱল়িজে অনিল়েং । তেং দৈৱিকেনি জী নিজবল়েং ।
নভ তুজমাজীং খেল়ে । লপীথপী ॥ ৯ ॥
নভ তুজমাজীং খেল়ে । লপীথপী ॥ ৯ ॥
কিংবহুনা মাযা অসোস । জ্ঞান জী তুঝেনি ডোল়স ।
অসো ৱানণেং সাযাস । শ্ৰুতীসি হে ॥ ১০ ॥
অসো ৱানণেং সাযাস । শ্ৰুতীসি হে ॥ ১০ ॥
ৱেদ ৱানূনি তংৱচি চাংগ । জংৱ ন দিসে তুঝেং আংগ ।
মগ আম্হাং তযা মূগ । একে পাংতী ॥ ১১ ॥
মগ আম্হাং তযা মূগ । একে পাংতী ॥ ১১ ॥
জী একাৰ্ণৱাচে ঠাঈং । পাহতাং থেংবাচা পাডু নাহীং ।
মা মহানদী কাঈ । জাণিজতী ॥ ১২ ॥
মা মহানদী কাঈ । জাণিজতী ॥ ১২ ॥
কাং উঅদযলিযা ভাস্ৱতু । চংদ্ৰ জৈসা খদ্যোতু ।
আম্হাং শ্ৰুতি তুজ আংতু । তো পাডু অসে ॥ ১৩ ॥
আম্হাং শ্ৰুতি তুজ আংতু । তো পাডু অসে ॥ ১৩ ॥
আণি দুজযা থাংৱো মোডে । জেথ পৰেশীং ৱৈখৰী বুডে ।
তো তূং মা কোণেং তোংডেং । ৱানাৱাসী ॥ ১৪ ॥
তো তূং মা কোণেং তোংডেং । ৱানাৱাসী ॥ ১৪ ॥
যালাগীং আতাং । স্তুতি সাংডূনি নিৱাংতা ।
চৰণীং ঠেৱিজে মাথা । হেংচি ভলেং ॥ ১৫ ॥
চৰণীং ঠেৱিজে মাথা । হেংচি ভলেং ॥ ১৫ ॥
তৰী তূ জৈসা আহাসি তৈসিযা । নমো জী শ্ৰীগুৰুৰাযা ।
মজ গ্ৰংথোদ্যমু ফল়াৱযা । ৱেৱ্হাৰা হোঈং ॥ ১৬ ॥
মজ গ্ৰংথোদ্যমু ফল়াৱযা । ৱেৱ্হাৰা হোঈং ॥ ১৬ ॥
আতাং কৃপাভাংডৱল সোডীং । ভৰীং মতি মাঝী পোতডী ।
কৰীং জ্ঞানপদ্য জোডী । থোৰা মাতেং ॥ ১৭ ॥
কৰীং জ্ঞানপদ্য জোডী । থোৰা মাতেং ॥ ১৭ ॥
মগ মী সংসৰেন তেণেং । কৰীন সংতাংসী কৰ্ণভূষণেং ।
লেৱৱীন সুলক্ষণেং । ৱিৱেকাচীং ॥ ১৮ ॥
লেৱৱীন সুলক্ষণেং । ৱিৱেকাচীং ॥ ১৮ ॥
জী গীতাৰ্থনিধান । কাঢূ মাঝেং মন ।
সুযীং স্নেহাংজন । আপলেং তূং ॥ ১৯ ॥
সুযীং স্নেহাংজন । আপলেং তূং ॥ ১৯ ॥
হে ৱাক্সৃষ্টি একে ৱেল়ে । দেখতু মাঝে বুদ্ধীচে ডোল়ে ।
তৈসা উদৈজো জো নিৰ্মল়েং । কাৰুণ্যবিংবেং ॥ ২০ ॥
তৈসা উদৈজো জো নিৰ্মল়েং । কাৰুণ্যবিংবেং ॥ ২০ ॥
মাঝী প্ৰজ্ঞাৱেলী ৱেল্হাল় । কাৱ্যেং হোয সফল় ।
তো ৱসংতু হোয স্নেহাল়- । শিৰোমণী ॥ ২১ ॥
তো ৱসংতু হোয স্নেহাল়- । শিৰোমণী ॥ ২১ ॥
প্ৰমেয মহাপূৰেং । হে মতিগংগা যে থোৰেং ।
তৈসা ৱৰিষ উদাৰেং । দিঠীৱেনী ॥ ২২ ॥
তৈসা ৱৰিষ উদাৰেং । দিঠীৱেনী ॥ ২২ ॥
অগা ৱিশ্ৱৈকধামা । তুঝা প্ৰসাদ চংদ্ৰমা ।
কৰূং মজ পূৰ্ণিমা । স্ফূৰ্তীচী জী ॥ ২৩ ॥
কৰূং মজ পূৰ্ণিমা । স্ফূৰ্তীচী জী ॥ ২৩ ॥
জী অৱলোকিলিযা মাতেং । উন্মেষসাগৰীং ভৰিতেং ।
ৱোসংডেল স্ফূৰ্তীতেং । ৰসৱৃত্তীচেং ॥ ২৪ ॥
ৱোসংডেল স্ফূৰ্তীতেং । ৰসৱৃত্তীচেং ॥ ২৪ ॥
তংৱ সংতোষোনি শ্ৰীগুৰুৰাজেং । ম্হণিতলেং ৱিনতিৱ্যাজেং ।
মাংডিলেং দেখোনি দুজেং । স্তৱনমিষেং ॥ ২৫ ॥
মাংডিলেং দেখোনি দুজেং । স্তৱনমিষেং ॥ ২৫ ॥
হেং অসো আতাং ৱাংজটা । তো জ্ঞানাৰ্থ কৰূনি গোমটা ।
গ্ৰংথু দাৱীং উত্কংঠা । ভংগো নেদীং ॥ ২৬ ॥
গ্ৰংথু দাৱীং উত্কংঠা । ভংগো নেদীং ॥ ২৬ ॥
হো কাং জী স্ৱামী । হেংচি পাহত হোতোং মী ।
জে শ্ৰীমুখেং ম্হণা তুম্হী । গ্ৰংথু সাংগ ॥ ২৭ ॥
জে শ্ৰীমুখেং ম্হণা তুম্হী । গ্ৰংথু সাংগ ॥ ২৭ ॥
সহজেং দুৰ্ৱেচা ডিৰু । আংগেংচি তংৱ অমৰু ।
ৱৰী আলা পূৰু । পীযূষাচা ॥ ২৮ ॥
ৱৰী আলা পূৰু । পীযূষাচা ॥ ২৮ ॥
তৰী আতাং যেণেং প্ৰসাদেং । ৱিন্যাসেং ৱিদগ্ধেং ।
মূল়শাস্ত্ৰপদেং । ৱাখাণীন ॥ ২৯ ॥
মূল়শাস্ত্ৰপদেং । ৱাখাণীন ॥ ২৯ ॥
পৰী জীৱা আংতুলীকডে । জৈসী সংদেহাচী ডোণী বুডে ।
না শ্ৰৱণীং তৰী চাডে । ৱাঢী দিসে ॥ ৩০ ॥
না শ্ৰৱণীং তৰী চাডে । ৱাঢী দিসে ॥ ৩০ ॥
তৈসী বোলী সাচাৰী । অৱতৰো মাঝী মাধুৰী ।
মালে মাগূনি ঘৰীং । গুৰুকৃপেচ্যা ॥ ৩১ ॥
মালে মাগূনি ঘৰীং । গুৰুকৃপেচ্যা ॥ ৩১ ॥
তৰী মাগাং ত্ৰযোদশীং । অধ্যাযীং গোঠী ঐসী ।
শ্ৰীকৃষ্ণ অৰ্জুনেংসী । চাৱল়লে ॥ ৩২ ॥
শ্ৰীকৃষ্ণ অৰ্জুনেংসী । চাৱল়লে ॥ ৩২ ॥
জে ক্ষেত্ৰক্ষেত্ৰজ্ঞযোগেং । হোঈজে যেণেং জগেং ।
আত্মা গুণসংগেং । সংসাৰিযা ॥ ৩৩ ॥
আত্মা গুণসংগেং । সংসাৰিযা ॥ ৩৩ ॥
আণি হাচি প্ৰকৃতিগতু । সুখদুঃখ ভোগীং হেতু ।
অথৱা গুণাতীতু । কেৱল়ু হা ॥ ৩৪ ॥
অথৱা গুণাতীতু । কেৱল়ু হা ॥ ৩৪ ॥
তৰী কৈসা পাং অসংগা সংগু । কোণ তো ক্ষেত্ৰক্ষেত্ৰজ্ঞাযোগু ।
সুখদুঃখাদি ভোগু । কেৱীং তযা ? ॥ ৩৫ ॥
সুখদুঃখাদি ভোগু । কেৱীং তযা ? ॥ ৩৫ ॥
গুণ তে কৈসে কিতী । বাংধতী কৱণে ৰীতী ।
নাতৰী গুণাতীতীং । চিন্হেং কাঈ ? ॥ ৩৬ ॥
নাতৰী গুণাতীতীং । চিন্হেং কাঈ ? ॥ ৩৬ ॥
এৱং ইযা আঘৱেযা । অৰ্থা ৰূপ কৰাৱযা ।
ৱিষো এথ চৌদাৱিযা । অধ্যাযাসী ॥ ৩৭ ॥
ৱিষো এথ চৌদাৱিযা । অধ্যাযাসী ॥ ৩৭ ॥
তৰী তো আতাং ঐসা । প্ৰস্তুত পৰিযেসা ।
অভিপ্ৰাযো ৱিশ্ৱেশা । ৱৈকুংঠাচা ॥ ৩৮ ॥
অভিপ্ৰাযো ৱিশ্ৱেশা । ৱৈকুংঠাচা ॥ ৩৮ ॥
তো ম্হণে গা অৰ্জুনা । অৱধানাচী সৰ্ৱ সেনা ।
মেল়ঊনি ইযা জ্ঞানা । ঝোংবাৱেং হো \! ॥ ৩৯ ॥
মেল়ঊনি ইযা জ্ঞানা । ঝোংবাৱেং হো \! ॥ ৩৯ ॥
আম্হীং মাগাং তুজ বহুতীং । দাৱিলেং হেং উপপত্তী ।
তৰী আঝুনী প্ৰতীতী- । কুশীং ন নিঘে ॥ ৪০ ॥
তৰী আঝুনী প্ৰতীতী- । কুশীং ন নিঘে ॥ ৪০ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ ।
পৰং ভূযঃ প্ৰৱক্ষ্যামি জ্ঞানানাং জ্ঞানমুত্তমম্ ।
যদ্জ্ঞাত্ৱা মুনযঃ সৰ্ৱে পৰাং সিদ্ধিমিতো গতাঃ ॥ ১॥
পৰং ভূযঃ প্ৰৱক্ষ্যামি জ্ঞানানাং জ্ঞানমুত্তমম্ ।
যদ্জ্ঞাত্ৱা মুনযঃ সৰ্ৱে পৰাং সিদ্ধিমিতো গতাঃ ॥ ১॥
ম্হণৌনি গা পুঢতী । সাংগিজৈল তুজপ্ৰতী ।
পৰ ম্হণ ম্হণৌনি শ্ৰুতীং । ডাহাৰিলেং জেং ॥ ৪১ ॥
পৰ ম্হণ ম্হণৌনি শ্ৰুতীং । ডাহাৰিলেং জেং ॥ ৪১ ॥
এৰ়্হৱীং জ্ঞান হেং আপুলেং । পৰী পৰ ঐসেনি জালেং ।
জে আৱডোনি ঘেতলেং । ভৱস্ৱৰ্গাদিক ॥ ৪২ ॥
জে আৱডোনি ঘেতলেং । ভৱস্ৱৰ্গাদিক ॥ ৪২ ॥
অগা যাচি কাৰণেং । হেং উত্তম সৰ্ৱাংপৰী মী ম্হণেং ।
জে ৱন্হি হেং তৃণেং । যেৰেং জ্ঞানেং ॥ ৪৩ ॥
জে ৱন্হি হেং তৃণেং । যেৰেং জ্ঞানেং ॥ ৪৩ ॥
জিযেং ভৱস্ৱৰ্গাতেং জাণতী । যাগচি চাংগ ম্হণতী ।
পাৰখী ফুডী আথী । ভেদীং জযা ॥ ৪৪ ॥
পাৰখী ফুডী আথী । ভেদীং জযা ॥ ৪৪ ॥
তিযেং আঘৱীংচি জ্ঞানেং । কেলীং যেণেং স্ৱপ্নেং ।
জৈশা ৱাতোৰ্মী গগনেং । গিল়িজতী অংতীং ॥ ৪৫ ॥
জৈশা ৱাতোৰ্মী গগনেং । গিল়িজতী অংতীং ॥ ৪৫ ॥
কাং উদিতেং ৰশ্মিৰাজেং । লোপিলীং চংদ্ৰাদি তেজেং ।
নানা প্ৰল়যাংবুমাজেং । নদী নদ ॥ ৪৬ ॥
নানা প্ৰল়যাংবুমাজেং । নদী নদ ॥ ৪৬ ॥
তৈসেং যেণেং পাহলেযা । জ্ঞানজাত জায লযা ।
ম্হণৌনিযাং ধনংজযা । উত্তম হেং ॥ ৪৭ ॥
ম্হণৌনিযাং ধনংজযা । উত্তম হেং ॥ ৪৭ ॥
অনাদি জে মুক্ততা । আপুলী অসে পংডুসুতা ।
তো মোক্ষু হাতাং যেতা । হোয জেণেং ॥ ৪৮ ॥
তো মোক্ষু হাতাং যেতা । হোয জেণেং ॥ ৪৮ ॥
জযাচিযা প্ৰতীতী । ৱিচাৰৱীৰীং সমস্তীং ।
নেদিজেচি সংসৃতী । মাথাং উধঊং ॥ ৪৯ ॥
নেদিজেচি সংসৃতী । মাথাং উধঊং ॥ ৪৯ ॥
মনেং মন ঘালূনি মাগেং । ৱিশ্ৰাংতি জালিযা আংগেং ।
তে দেহীং দেহাজোগে । হোতীচি না ॥ ৫০ ॥
তে দেহীং দেহাজোগে । হোতীচি না ॥ ৫০ ॥
মগ তেং দেহাচেং বেল়েং । ৱোলাংডূনি একেচি ৱেল়ে ।
সংৱতুকী কাংটাল়েং । মাঝেং জালেং ॥ ৫১ ॥
সংৱতুকী কাংটাল়েং । মাঝেং জালেং ॥ ৫১ ॥
ইদং জ্ঞানমুপাশ্ৰিত্য মম সাধৰ্ম্যমাগতাঃ ।
সৰ্গেঽপি নোপজাযন্তে প্ৰলযে ন ৱ্যথন্তি চ ॥ ২॥
সৰ্গেঽপি নোপজাযন্তে প্ৰলযে ন ৱ্যথন্তি চ ॥ ২॥
জে মাঝিযা নিত্যতা । তেণেং নিত্য তে পংডুসুতা ।
পৰিপূৰ্ণ পূৰ্ণতা । মাঝিযাচী ॥ ৫২ ॥
পৰিপূৰ্ণ পূৰ্ণতা । মাঝিযাচী ॥ ৫২ ॥
মী জৈসা অনংতানংদু । জৈসাচি সত্যসিংধু ।
তৈসেচি তে ভেদু । উৰেচি না ॥ ৫৩ ॥
তৈসেচি তে ভেদু । উৰেচি না ॥ ৫৩ ॥
জেং মী জেৱঢেং জৈসেং । তেংচি তে জালে তৈসেং ।
ঘটভংগীং ঘটাকাশেং । আকাশ জেৱীং ॥ ৫৪ ॥
ঘটভংগীং ঘটাকাশেং । আকাশ জেৱীং ॥ ৫৪ ॥
নাতৰীং দীপমূল়কীং । দীপশিখা অনেকীং ।
মীনলিযা অৱলোকীং । হোয জৈসেং ॥ ৫৫ ॥
মীনলিযা অৱলোকীং । হোয জৈসেং ॥ ৫৫ ॥
অৰ্জুনা তযাপৰী । সৰলী দ্ৱৈতাচী ৱাৰী ।
নাংদে নামাৰ্থ একাহাৰীং । মীতূংৱিণ ॥ ৫৬ ॥
নাংদে নামাৰ্থ একাহাৰীং । মীতূংৱিণ ॥ ৫৬ ॥
যেণেংচি পৈং কাৰণেং । জৈং পহিলেং সৃষ্টীচেং জুংপণেং ।
তেংহী তযা হোণেং । পডেচিনা ॥ ৫৭ ॥
তেংহী তযা হোণেং । পডেচিনা ॥ ৫৭ ॥
সৃষ্টীচিযে সৰ্ৱাদী । জযাং দেহাচী নাহীং বাংধী ।
তে কৈচেং প্ৰল়যাৱধী । নিমতীল পাং ? ॥ ৫৮ ॥
তে কৈচেং প্ৰল়যাৱধী । নিমতীল পাং ? ॥ ৫৮ ॥
ম্হণৌনি জন্মক্ষযাং- । অতীত তে ধনংজযা ।
মী জালেং জ্ঞানা ইযা । অনুসৰোনী ॥ ৫৯ ॥
মী জালেং জ্ঞানা ইযা । অনুসৰোনী ॥ ৫৯ ॥
ঐসী জ্ঞানাচী ৱাঢী । ৱানিলী দেৱেং আৱডী ।
তেৱীংচি পাৰ্থাহী গোডী । লাৱাৱযা ॥ ৬০ ॥
তেৱীংচি পাৰ্থাহী গোডী । লাৱাৱযা ॥ ৬০ ॥
তংৱ তযা জালেং আন । সৰ্ৱাংগীং নিঘালে কান ।
সণঈ অৱধান । আতলা পাং ॥ ৬১ ॥
সণঈ অৱধান । আতলা পাং ॥ ৬১ ॥
আতাং দেৱাচিযা ঐসেং । জাকল়ীজত অসে ৱোৰসেং ।
জেং নিৰূপণ আকাশেং । ৱেংটাল়েনা ॥ ৬২ ॥
জেং নিৰূপণ আকাশেং । ৱেংটাল়েনা ॥ ৬২ ॥
মগ ম্হণে গা প্ৰজ্ঞাকাংতা । উজৱলী আজি ৱক্তৃত্ৱতা ।
জে বোলাযেৱঢা শ্ৰোতা । জোডলাসী ॥ ৬৩ ॥
জে বোলাযেৱঢা শ্ৰোতা । জোডলাসী ॥ ৬৩ ॥
তৰি একু মী অনেকীং । গোংৱিজে দেহপাশকীং ।
ত্ৰিগুণীং লুব্ধকীং । কৱণেপৰী ॥ ৬৪ ॥
ত্ৰিগুণীং লুব্ধকীং । কৱণেপৰী ॥ ৬৪ ॥
কৈসা ক্ষেত্ৰযোগেং । ৱিযেং ইযেং জগেং ।
তেং পৰিস সাংগেং । কৱণেপৰী ॥ ৬৫ ॥
তেং পৰিস সাংগেং । কৱণেপৰী ॥ ৬৫ ॥
পৈং ক্ষেত্ৰ যেণেং ৱ্যাজেং । যালাগীং হেং বোলিজে ।
জে মত্সংগবীজেং । ভূতীং পিকে ॥ ৬৬ ॥
জে মত্সংগবীজেং । ভূতীং পিকে ॥ ৬৬ ॥
মম যোনিৰ্মহদ্ব্ৰহ্ম তস্মিন্গৰ্ভং দধামহম্যম্ ।
সংভৱঃ সৰ্ৱভূতানাং ততো ভৱতি ভাৰত ॥ ৩॥
সংভৱঃ সৰ্ৱভূতানাং ততো ভৱতি ভাৰত ॥ ৩॥
এৰ়্হৱীং তৰী মহদ্ব্ৰহ্ম । যালাগীং হেং ঐসেং নাম ।
জে মহদাদিৱিশ্ৰাম । শালিকা হেং ॥ ৬৭ ॥
জে মহদাদিৱিশ্ৰাম । শালিকা হেং ॥ ৬৭ ॥
ৱিকাৰাং বহুৱস থোৰী । অৰ্জুনা হেংচি কৰী ।
ম্হণৌনি অৱধাৰীং । মহদ্ব্ৰহ্ম ॥ ৬৮ ॥
ম্হণৌনি অৱধাৰীং । মহদ্ব্ৰহ্ম ॥ ৬৮ ॥
অৱ্যক্তৱাদমতীং । অৱ্যক্ত ঐসী ৱদংতী ।
সাংখ্যাচিযা প্ৰতীতী । প্ৰকৃতি হেচি ॥ ৬৯ ॥
সাংখ্যাচিযা প্ৰতীতী । প্ৰকৃতি হেচি ॥ ৬৯ ॥
ৱেদাংতীং ইযেতেং মাযা । ঐসেং ম্হণিজে প্ৰাজ্ঞৰাযা ।
অসো কিতী বোলোং ৱাযাং । অজ্ঞান হেং ॥৭০ ॥
অসো কিতী বোলোং ৱাযাং । অজ্ঞান হেং ॥৭০ ॥
আপলা আপণপেযাং । ৱিসৰু জো ধনংজযা ।
তেংচি ৰূপ যযা । অজ্ঞানাসী ॥ ৭১ ॥
তেংচি ৰূপ যযা । অজ্ঞানাসী ॥ ৭১ ॥
আণিকহী এক অসে । জেং ৱিচাৰাৱেল়ে ন দিসে ।
ৱাতীং পাহতাং জৈসেং । অংধাৰেং কাং ॥ ৭২ ॥
ৱাতীং পাহতাং জৈসেং । অংধাৰেং কাং ॥ ৭২ ॥
হালৱিলিযা জায । নিশ্চল়ীং তৰী হোয ।
দুধীং জৈসী সায । দুধাচী তে ॥ ৭৩ ॥
দুধীং জৈসী সায । দুধাচী তে ॥ ৭৩ ॥
পৈং জাগৰু না স্ৱপ্ন । না স্ৱৰূপ অৱস্থান ।
তে সুষুপ্তি কাং ঘন । জৈসী হোয ॥ ৭৪ ॥
তে সুষুপ্তি কাং ঘন । জৈসী হোয ॥ ৭৪ ॥
কাং ন ৱিযতাং ৱাযূতেং । ৱাংঝেং আকাশ ৰিতেং ।
তযা ঐসেং নিৰুতেং । অজ্ঞান গা ॥ ৭৫ ॥
তযা ঐসেং নিৰুতেং । অজ্ঞান গা ॥ ৭৫ ॥
পৈল খাংবু কাং পুৰুখু । ঐসা নিশ্চযো নাহীং একু ।
পৰী কায নেণোং আলোকু । দিসত অসে ॥ ৭৬ ॥
পৰী কায নেণোং আলোকু । দিসত অসে ॥ ৭৬ ॥
তেৱীং ৱস্তু জৈসী অসে । তৈসী কীৰ ন দিসে ।
পৰী কাংহীং অনাৰিসেং । দেখিজেনা ॥ ৭৭ ॥
পৰী কাংহীং অনাৰিসেং । দেখিজেনা ॥ ৭৭ ॥
না ৰাতী না তেজ । তে সংধি জেৱীং সাংজ ।
তেৱীং ৱিৰুদ্ধ না নিজ । জ্ঞান আথী ॥ ৭৮ ॥
তেৱীং ৱিৰুদ্ধ না নিজ । জ্ঞান আথী ॥ ৭৮ ॥
ঐসী কোণ্হী একী দিশা । তিযে ৱাদু অজ্ঞান ঐসা ।
তযা গুংডলিযা প্ৰকাশা । ক্ষেত্ৰজ্ঞু নাম ॥ ৭৯ ॥
তযা গুংডলিযা প্ৰকাশা । ক্ষেত্ৰজ্ঞু নাম ॥ ৭৯ ॥
অজ্ঞান থোৰিযে আণিজে । আপণপেং তৰী নেণিজে ।
তেং ৰূপ জাণিজে । ক্ষেত্ৰজ্ঞাচেং ॥ ৮০ ॥
তেং ৰূপ জাণিজে । ক্ষেত্ৰজ্ঞাচেং ॥ ৮০ ॥
হাচি উভয যোগু । বুঝেং বাপা চাংগু ।
সত্তেচা নৈসৰ্গু । স্ৱভাৱো হা ॥ ৮১ ॥
সত্তেচা নৈসৰ্গু । স্ৱভাৱো হা ॥ ৮১ ॥
.আতাং অজ্ঞানাসাৰিখেং । ৱস্তু আপণপাংচি দেখে ।
পৰী ৰূপেং অনেকেং । নেণোং কোণেং ॥ ৮২ ॥
পৰী ৰূপেং অনেকেং । নেণোং কোণেং ॥ ৮২ ॥
জৈসা ৰংকু ভ্ৰমলা । ম্হণে জা ৰে মী ৰাৱো আলা ।
কাং মূৰ্চ্ছিতু গেলা । স্ৱৰ্গলোকাং ॥ ৮৩ ॥
কাং মূৰ্চ্ছিতু গেলা । স্ৱৰ্গলোকাং ॥ ৮৩ ॥
তেৱীং লচকলিযা দিঠী । মগ দেখণেং জেং জেং উঠী ।
তযা নাম সৃষ্টী । মীচি ৱিযেং পৈং গা ॥ ৮৪ ॥
তযা নাম সৃষ্টী । মীচি ৱিযেং পৈং গা ॥ ৮৪ ॥
জৈসেং কাং স্ৱপ্নমোহা । তো একাকী দেখে বহুৱা ।
তোচি পাডু আত্মযা । স্মৰণেংৱীণ অসে ॥ ৮৫ ॥
তোচি পাডু আত্মযা । স্মৰণেংৱীণ অসে ॥ ৮৫ ॥
হেংচি আনীভ্ৰাংতী । প্ৰমেয উপলৱূং পুঢতী ।
পৰী তূং প্ৰতীতী । যাচি ঘে পাং ॥ ৮৬ ॥
পৰী তূং প্ৰতীতী । যাচি ঘে পাং ॥ ৮৬ ॥
তৰী মাঝী হে গৃহিণী । অনাদি তৰুণী ।
অনিৰ্ৱাচ্যগুণী । অৱিদ্যা হে ॥ ৮৭ ॥
অনিৰ্ৱাচ্যগুণী । অৱিদ্যা হে ॥ ৮৭ ॥
ইযে নাহীং হেংচি ৰূপ । ঠাণেং হেং অতি উমপ ।
হেং নিদ্ৰিতাং সমীপ । চেতাং দুৰী ॥ ৮৮ ॥
হেং নিদ্ৰিতাং সমীপ । চেতাং দুৰী ॥ ৮৮ ॥
পৈং মাঝেনিচি আংগেং । পহুঢল্যা হে জাগে ।
আণি সত্তাসংভোগেং । গুৰ্ৱিণী হোয ॥ ৮৯ ॥
আণি সত্তাসংভোগেং । গুৰ্ৱিণী হোয ॥ ৮৯ ॥
মহদ্ব্ৰহ্মৌদৰীং । প্ৰকৃতীং আঠৈ ৱিকাৰীং ।
গৰ্ভাচী কৰী । পেলোৱেলী ॥ ৯০ ॥
গৰ্ভাচী কৰী । পেলোৱেলী ॥ ৯০ ॥
উভযসংগু পহিলেং । বুদ্ধিতত্ত্ৱেং প্ৰসৱলেং ।
বুদ্ধিতত্ত্ৱ ভাৰৈলেং । হোয মন ॥ ৯১ ॥
বুদ্ধিতত্ত্ৱ ভাৰৈলেং । হোয মন ॥ ৯১ ॥
তৰুণী মমতা মনাচী । তে অহংকাৰ তত্ত্ৱ ৰচী ।
তেণেং মহাভূতাংচী । অভিৱ্যক্তি হোয ॥ ৯২ ॥
তেণেং মহাভূতাংচী । অভিৱ্যক্তি হোয ॥ ৯২ ॥
আণি ৱিষযেংদ্ৰিযাং গৌসী । স্ৱভাৱেং তংৱ ভূতাংসী ।
ম্হণৌনি যেতী সৰিসীং । তিযেংহী ৰূপা ॥ ৯৩ ॥
ম্হণৌনি যেতী সৰিসীং । তিযেংহী ৰূপা ॥ ৯৩ ॥
জালেনি ৱিকাৰক্ষোভেং । পাঠীং ত্ৰিগুণাচেং উভেং ।
তেৱ্হাং যে ৱাসনাগৰ্ভেং । ঠাযেংঠাৱোং ॥ ৯৪ ॥
তেৱ্হাং যে ৱাসনাগৰ্ভেং । ঠাযেংঠাৱোং ॥ ৯৪ ॥
ৰুখাচা আৱাংকা । জৈসী বীজকণিকা ।
জীৱীং বাংধেং উদকা । ভেটতখেংৱো ॥ ৯৫ ॥
জীৱীং বাংধেং উদকা । ভেটতখেংৱো ॥ ৯৫ ॥
তৈসী মাঝেনি সংগেং । অৱিদ্যা নানা জগেং ।
আৰ ঘেৱোং লাগে । আণিযাচী ॥ ৯৬ ॥
আৰ ঘেৱোং লাগে । আণিযাচী ॥ ৯৬ ॥
মগ গৰ্ভগোল়া তযা । কৈসেং ৰূপ তৈং যে আযা ।
তেং পৰিযেসেং ৰাযা । সুজনাংচিযা ॥ ৯৭ ॥
তেং পৰিযেসেং ৰাযা । সুজনাংচিযা ॥ ৯৭ ॥
পৈং মণিজ স্ৱেদজ । উদ্ভিজ জাৰজ ।
উমটতী সহজ । অৱযৱ হেং ॥ ৯৮ ॥
উমটতী সহজ । অৱযৱ হেং ॥ ৯৮ ॥
ৱ্যোমৱাযুৱশেং । ৱাঢলেনি গৰ্ভৰসেং ।
মণিজু উসসে । অৱযৱ তো ॥ ৯৯ ॥
মণিজু উসসে । অৱযৱ তো ॥ ৯৯ ॥
পোটীং সূনি তমৰজেং । আগল়িকাং তোয তেজেং ।
উঠিতাং নিফজে । স্ৱেদজু গা ॥ ১০০ ॥
উঠিতাং নিফজে । স্ৱেদজু গা ॥ ১০০ ॥
আপপৃথ্ৱী উত্কটেং । আণি তমোমাত্ৰেং নিকৃষ্টেং ।
স্থাৱৰু উমটে । উদ্ভিজু হা ॥ ১০১ ॥
স্থাৱৰু উমটে । উদ্ভিজু হা ॥ ১০১ ॥
পাংচাং পাংচহী ৱিৰজীং । হোতী মনবুদ্ধ্যাদি সাজীং ।
হীং হেতু জাৰজীং । ঐসেং জাণ ॥ ১০২ ॥
হীং হেতু জাৰজীং । ঐসেং জাণ ॥ ১০২ ॥
ঐসে চাৰী হে সৰল় । কৰচৰণতল় ।
মহাপ্ৰকৃতি স্থূল় । তেংচি শিৰ ॥ ১০৩ ॥
মহাপ্ৰকৃতি স্থূল় । তেংচি শিৰ ॥ ১০৩ ॥
প্ৰৱৃত্তি পেললেং পোট । নিৱৃত্তি তে পাঠী নীট ।
সুৰ যোনী আংগেং আঠ । ঊৰ্ধ্ৱাচীং ॥ ১০৪ ॥
সুৰ যোনী আংগেং আঠ । ঊৰ্ধ্ৱাচীং ॥ ১০৪ ॥
কংঠু উল্হাসতা স্ৱৰ্গু । মৃত্যুলোকু মধ্যভাগু ।
অধোদেশু চাংগু । নিতংবু তো ॥ ১০৫ ॥
অধোদেশু চাংগু । নিতংবু তো ॥ ১০৫ ॥
ঐসেং লেকৰূং এক । প্ৰসৱলী হেং দেখ ।
জযাচেং তিন্হী লোক । বাল়সেং গা ॥ ১০৬ ॥
জযাচেং তিন্হী লোক । বাল়সেং গা ॥ ১০৬ ॥
চৌৰ্যাংযশীং লক্ষ যোনী । তিযেং কাংডাং পেৰাং সাংদণী ।
ৱাঢে প্ৰতিদিনীং । বাল়ক হেং ॥ ১০৭ ॥
ৱাঢে প্ৰতিদিনীং । বাল়ক হেং ॥ ১০৭ ॥
নানা দেহ অৱযৱীং । নামাচীং লেণীং লেৱৱী ।
মোহস্তন্যেং ৱাঢৱী । নিত্য নৱেং ॥ ১০৮ ॥
মোহস্তন্যেং ৱাঢৱী । নিত্য নৱেং ॥ ১০৮ ॥
সৃষ্টী ৱেগৱেগল়ীযা । তিযা কৰাংঘ্ৰীং আংগোল়িযাং ।
ভিন্নাভিমান সূদলিযা । মুদিযা তেথেং ॥ ১০৯ ॥
ভিন্নাভিমান সূদলিযা । মুদিযা তেথেং ॥ ১০৯ ॥
হেং একলৌতেং চৰাচৰ । অৱিচাৰিত সুংদৰ ।
প্ৰসৱোনি থোৰ । থোৰাৱলী ॥ ১১০ ॥
প্ৰসৱোনি থোৰ । থোৰাৱলী ॥ ১১০ ॥
পৈ ব্ৰহ্মা প্ৰাতঃকাল়ু । ৱিষ্ণু তো মাধ্যান্হ ৱেল়ু ।
সদাশিৱ সাযংকাল়ু । বাল়া যযা ॥ ১১১ ॥
সদাশিৱ সাযংকাল়ু । বাল়া যযা ॥ ১১১ ॥
মহাপ্ৰল়যসেজে । খিল়োনি নিৱাংত নিজে ।
ৱিষমজ্ঞানেং উমজেং । কল্পোদযীং ॥ ১১২ ॥
ৱিষমজ্ঞানেং উমজেং । কল্পোদযীং ॥ ১১২ ॥
অৰ্জুনা ইযাপৰী । মিথ্যাদৃষ্টীচ্যা ঘৰীং ।
যুগানুৱৃত্তীচীং কৰী । চোজ পাউলেং ॥ ১১৩ ॥
যুগানুৱৃত্তীচীং কৰী । চোজ পাউলেং ॥ ১১৩ ॥
সংকল্পু জযাচা ইষ্টু । অহংকাৰু তো ৱিনটু ।
ঐসিযা হোয শেৱটু । জ্ঞানেং যযা ॥ ১১৪ ॥
ঐসিযা হোয শেৱটু । জ্ঞানেং যযা ॥ ১১৪ ॥
আতাং অসো হে বহু বোলী । ঐসেং ৱিশ্ৱ মাযা ৱ্যালী ।
তেথ সাহ্য জালী । মাঝী সত্তা ॥ ১১৫ ॥
তেথ সাহ্য জালী । মাঝী সত্তা ॥ ১১৫ ॥
সৰ্ৱযোনিষু কৌন্তেয মূৰ্তযঃ সংভৱন্তি যাঃ ।
তাসাং ব্ৰহ্ম মহদ্যোনিৰহং বীজপ্ৰদঃ পিতা ॥ ৪॥
তাসাং ব্ৰহ্ম মহদ্যোনিৰহং বীজপ্ৰদঃ পিতা ॥ ৪॥
যাকাৰণেং মী পিতা । মহদ্ব্ৰহ্ম হে মাতা ।
অপত্য পংডুসুতা । জগডংবৰু ॥ ১১৬ ॥
অপত্য পংডুসুতা । জগডংবৰু ॥ ১১৬ ॥
আতাং শৰীৰেং বহুতেং । দেখোনি ন ভেদেং হো চিত্তেং ।
জে মনবুদ্ধ্যাদি ভূতেং । একেংচি যেথেং ॥ ১১৭ ॥
জে মনবুদ্ধ্যাদি ভূতেং । একেংচি যেথেং ॥ ১১৭ ॥
হাং গা একাচি দেহীং । কায অনাৰিসেং অৱযৱ নাহীং ? ।
তেৱীং ৱিচিত্ৰ ৱিশ্ৱ পাহীং । একচি হেং ॥ ১১৮ ॥
তেৱীং ৱিচিত্ৰ ৱিশ্ৱ পাহীং । একচি হেং ॥ ১১৮ ॥
পৈং উংচা নীচা ডাহাল়িযা । ৱিষমা ৱেগল়ালিযা ।
যেকাচি জেৱীং জালিযা । বীজাচিযা ॥ ১১৯ ॥
যেকাচি জেৱীং জালিযা । বীজাচিযা ॥ ১১৯ ॥
আণি সংবংধু তোহী ঐসা । মৃত্তিকে ঘটু লেংকু জৈসা ।
কাং পটত্ৱ কাপুসা । নাতূ হোয ॥ ১২০ ॥
কাং পটত্ৱ কাপুসা । নাতূ হোয ॥ ১২০ ॥
নানা কল্লোল়পৰংপৰা । সংততী জৈসী সাগৰা ।
আম্হাং আণি চৰাচৰা । সংবংধু তৈসা ॥ ১২১ ॥
আম্হাং আণি চৰাচৰা । সংবংধু তৈসা ॥ ১২১ ॥
ম্হণৌনি ৱন্হি আণি জ্ৱাল় । দোন্হী ৱন্হীচি কেৱল় ।
তেৱীং মী গা সকল় । সংবংধু ৱাৱো ॥ ১২২ ॥
তেৱীং মী গা সকল় । সংবংধু ৱাৱো ॥ ১২২ ॥
জালেনি জগেং মী ঝাংকেং । তৰী জগত্ৱেং কোণ ফাংকে ? ।
কিল়েৱৰী মাণিকেং । লোপিজে কাঈ ? ॥ ১২৩ ॥
কিল়েৱৰী মাণিকেং । লোপিজে কাঈ ? ॥ ১২৩ ॥
অল়ংকাৰাতেং আলেং । তৰী সোনেপণ কাই গেলেং ? ।
কীং কমল় ফাংকলেং । কমল়ত্ৱা মুকে ? ॥ ১২৪ ॥
কীং কমল় ফাংকলেং । কমল়ত্ৱা মুকে ? ॥ ১২৪ ॥
সাংগ পাং ধনংজযা । অৱযৱীং অৱযৱিযা ।
আচ্ছাদিজে কীং তযা । তেংচি ৰূপ ? ॥ ১২৫ ॥
আচ্ছাদিজে কীং তযা । তেংচি ৰূপ ? ॥ ১২৫ ॥
কীং ৱিৰূঢলিযা জোংধল়া । কণিসাচা নিৰ্ৱাল়া ।
ৱেংচলা কীং আগল়া । দিসতসে ॥ ১২৬ ॥
ৱেংচলা কীং আগল়া । দিসতসে ॥ ১২৬ ॥
ম্হণৌনি জগ পৰৌতেং । সাৰূনি পাহিজে মাতেং ।
তৈসা নোৱ্হেং উখিতেং । আঘৱেং মীচি ॥ ১২৭ ॥
তৈসা নোৱ্হেং উখিতেং । আঘৱেং মীচি ॥ ১২৭ ॥
হা তূং সাচোকাৰা । নিশ্চযাচা খৰা ।
গাংঠীং বাংধ ৱীৰা । জীৱাচিযে ॥ ১২৮ ॥
গাংঠীং বাংধ ৱীৰা । জীৱাচিযে ॥ ১২৮ ॥
আতাং মিযাং মজ দাৱিলা । শৰীৰীং ৱেগল়ালা ।
গুণীং মীচি বাংধলা । ঐসা আৱডেং ॥ ১২৯ ॥
গুণীং মীচি বাংধলা । ঐসা আৱডেং ॥ ১২৯ ॥
জৈসেং স্ৱপ্নীং আপণ । উঠূনিযাং আত্মমৰণ ।
ভোগিজে গা জাণ । কপিধ্ৱজা ॥ ১৩০ ॥
ভোগিজে গা জাণ । কপিধ্ৱজা ॥ ১৩০ ॥
কাং কৱল়াতেং ডোল়ে । প্ৰকাশূনি পিৱল়েং ।
দেখতী তেংহী কল়ে । তযাংসীচি ॥ ১৩১ ॥
দেখতী তেংহী কল়ে । তযাংসীচি ॥ ১৩১ ॥
নানা সূৰ্যপ্ৰকাশেং । প্ৰকটী তৈং অভ্ৰ ভাসে ।
তো লোপলা হেংহী দিসে । সূৰ্যেংচি কীং ॥ ১৩২ ॥
তো লোপলা হেংহী দিসে । সূৰ্যেংচি কীং ॥ ১৩২ ॥
পৈং আপণপেনি জালিযা । ছাযা গা আপুলিযা ।
বিহোনি বিহালিযা । আন আহে ? ॥ ১৩৩ ॥
বিহোনি বিহালিযা । আন আহে ? ॥ ১৩৩ ॥
তৈসীং ইযেং নানা দেহেং । দাঊনি মী নানা হোযেং ।
তেথ ঐসা জো বংধু আহে । তেংহী দেখেং ॥ ১৩৪ ॥
তেথ ঐসা জো বংধু আহে । তেংহী দেখেং ॥ ১৩৪ ॥
বংধু কাং ন বংধিজে । হেং জাণণেং মজ মাঝেং ।
নেণণেনি উপজে । আপলেনি ॥ ১৩৫ ॥
নেণণেনি উপজে । আপলেনি ॥ ১৩৫ ॥
তৰী কোণেং গুণেং কৈসা । মজচি মী বংধু ঐসা ।
আৱডে তেং পৰিযেসা । অৰ্জুনদেৱা ॥ ১৩৬ ॥
আৱডে তেং পৰিযেসা । অৰ্জুনদেৱা ॥ ১৩৬ ॥
গুণ তে কিতী কিংধৰ্ম । কাযি যযাং ৰূপনাম ।
কেং জালেং হেং ৱৰ্ম । অৱধাৰীং পাং ॥ ১৩৭ ॥
কেং জালেং হেং ৱৰ্ম । অৱধাৰীং পাং ॥ ১৩৭ ॥
সত্ত্ৱং ৰজস্তম ইতি গুণাঃ প্ৰকৃতিসংভৱাঃ ।
নিবধ্নন্তি মহাবাহো দেহে দেহিনমৱ্যযম্ ॥ ৫॥
নিবধ্নন্তি মহাবাহো দেহে দেহিনমৱ্যযম্ ॥ ৫॥
তৰী সত্ত্ৱৰজতম । তিঘাংসি হেং নাম ।
আণি প্ৰকৃতি জন্ম- । ভূমিকা যযাং ॥ ১৩৮ ॥
আণি প্ৰকৃতি জন্ম- । ভূমিকা যযাং ॥ ১৩৮ ॥
যেথ সত্ত্ৱ তেং উত্তম । ৰজ তেং মধ্যম ।
তিহীংমাজীং তম । সাৱিযাধাৰেং ॥ ১৩৯ ॥
তিহীংমাজীং তম । সাৱিযাধাৰেং ॥ ১৩৯ ॥
হেং একেচি ৱৃত্তীচ্যা ঠাযীং । ত্ৰিগুণত্ৱ আৱডে পাহীং ।
ৱযসাত্ৰয দেহীং । যেকীং জেৱীং ॥ ১৪০ ॥
ৱযসাত্ৰয দেহীং । যেকীং জেৱীং ॥ ১৪০ ॥
কাং মীনলেনি কীডেং । জংৱ জংৱ তূক ৱাঢে ।
তংৱ তংৱ সোনেং হীন পডে । পাংচিকা কসীং ॥ ১৪১ ॥
তংৱ তংৱ সোনেং হীন পডে । পাংচিকা কসীং ॥ ১৪১ ॥
পৈং সাৱধপণ জৈসেং । ৱাহৱিলেং আল়সেং ।
সুষুপ্তি বৈসে । ঘণাৱোনি ॥ ১৪২ ॥
সুষুপ্তি বৈসে । ঘণাৱোনি ॥ ১৪২ ॥
তৈসী অজ্ঞানাংগীকাৰেং । নিগালী ৱৃত্তি ৱিখুৰে ।
তে সত্ত্ৱৰজদ্ৱাৰেং । তমহী হোয ॥ ১৪৩ ॥
তে সত্ত্ৱৰজদ্ৱাৰেং । তমহী হোয ॥ ১৪৩ ॥
অৰ্জুনা গা জাণ । যযাং নাম গুণ ।
আতাং দাখঊং খূণ । বাংধিতী তে ॥ ১৪৪ ॥
আতাং দাখঊং খূণ । বাংধিতী তে ॥ ১৪৪ ॥
তৰী ক্ষেত্ৰজ্ঞদশে । আত্মা মোটকা পৈসে ।
হেং দেহ মী ঐসেং । মুহূৰ্ত কৰী ॥ ১৪৫ ॥
হেং দেহ মী ঐসেং । মুহূৰ্ত কৰী ॥ ১৪৫ ॥
আজন্মমৰণাংতীং । দেহধৰ্মীং সমস্তীং ।
মমত্ৱাচী সূতী । ঘে না জংৱ ॥ ১৪৬ ॥
মমত্ৱাচী সূতী । ঘে না জংৱ ॥ ১৪৬ ॥
জৈসী মীনাচ্যা তোংডীং । পডেনা জংৱ উংডী ।
তংৱ গল় আসুডী । জল়পাৰধী ॥ ১৪৭ ॥
তংৱ গল় আসুডী । জল়পাৰধী ॥ ১৪৭ ॥
তত্ৰ সত্ত্ৱং নিৰ্মলত্ৱাত্ প্ৰকাশকমনামযম্ ।
সুখসংগেন বধ্নাতি জ্ঞানসংগেন চানঘ ॥ ৬॥
সুখসংগেন বধ্নাতি জ্ঞানসংগেন চানঘ ॥ ৬॥
তেৱীং সত্ত্ৱেং লুব্ধকেং । সুখজ্ঞানাচীং পাশকেং ।
ৱোঢিজতী মগ খুডকে । মৃগু জৈসা ॥ ১৪৮ ॥
ৱোঢিজতী মগ খুডকে । মৃগু জৈসা ॥ ১৪৮ ॥
মগ জ্ঞানেং চডফডী । জাণিৱেচে খুৰখোডী ।
স্ৱযং সুখ হেং ধাডী । হাতীংচেং গা ॥ ১৪৯ ॥
স্ৱযং সুখ হেং ধাডী । হাতীংচেং গা ॥ ১৪৯ ॥
তেৱ্হাং ৱিদ্যামানেং তোখে । লাভমাত্ৰেং হৰিখে ।
মী সংতুষ্ট হেংহী দেখে । শ্লাঘোং লাগে ॥ ১৫০ ॥
মী সংতুষ্ট হেংহী দেখে । শ্লাঘোং লাগে ॥ ১৫০ ॥
ম্হণে ভাগ্য না মাঝেং ? । আজি সুখিযেং নাহীং দুজেং ।
ৱিকাৰাষ্টকেং ফুংজে । সাত্ত্ৱিকাচেনি ॥ ১৫১ ॥
ৱিকাৰাষ্টকেং ফুংজে । সাত্ত্ৱিকাচেনি ॥ ১৫১ ॥
আণি যেণেংহী ন সৰে । লাংকণ লাগে দুসৰেং ।
জেং ৱিদ্ৱত্তেচেং ভৰে । ভূত আংগীং ॥ ১৫২ ॥
জেং ৱিদ্ৱত্তেচেং ভৰে । ভূত আংগীং ॥ ১৫২ ॥
আপণচি জ্ঞানস্ৱৰূপ আহে । তেং গেলেং হেং দুঃখ ন ৱাহে ।
কীং ৱিষযজ্ঞানেং হোযে । গগনাযেৱঢা ॥ ১৫৩ ॥
কীং ৱিষযজ্ঞানেং হোযে । গগনাযেৱঢা ॥ ১৫৩ ॥
ৰাৱো জৈসা স্ৱপ্নীং । ৰংকপণেং ৰিঘে ধানীং ।
তো দোং দাণাং মানী । ইংদ্ৰু না মী ॥ ১৫৪ ॥
তো দোং দাণাং মানী । ইংদ্ৰু না মী ॥ ১৫৪ ॥
তৈসেং গা দেহাতীতা । জালেযা দেহৱংতা ।
হোং লাগে পংডুসুতা । বাহ্যজ্ঞানেং ॥ ১৫৫ ॥
হোং লাগে পংডুসুতা । বাহ্যজ্ঞানেং ॥ ১৫৫ ॥
প্ৰৱৃত্তিশাস্ত্ৰ বুঝে । যজ্ঞৱিদ্যা উমজে ।
কিংবহুনা সুঝে । স্ৱৰ্গৱৰী ॥ ১৫৬ ॥
কিংবহুনা সুঝে । স্ৱৰ্গৱৰী ॥ ১৫৬ ॥
আণি ম্হণে আজি আন । মীৱাংচূনি নাহীং সজ্ঞান ।
চাতুৰ্যচংদ্ৰা গগন । চিত্ত মাঝেং ॥ ১৫৭ ॥
চাতুৰ্যচংদ্ৰা গগন । চিত্ত মাঝেং ॥ ১৫৭ ॥
ঐসেং সত্ত্ৱ সুখজ্ঞানীং । জীৱাসি লাৱূনি কানী ।
বৈলাচী কৰী ৱানী । পাংগুল়াচিযা ॥ ১৫৮ ॥
বৈলাচী কৰী ৱানী । পাংগুল়াচিযা ॥ ১৫৮ ॥
আতাং হাচি শৰীৰীং । ৰজেং জিযাপৰী ।
বাংধিজে তেং অৱধাৰীং । সাংগিজৈল ॥ ১৫৯ ॥
বাংধিজে তেং অৱধাৰীং । সাংগিজৈল ॥ ১৫৯ ॥
ৰজো ৰাগাত্মকং ৱিদ্ধি তৃষ্ণাসংগসমুদ্ভৱম্ ।
তন্নিবধ্নাতি কৌন্তেয কৰ্মসংগেন দেহিনম্ ॥ ৭॥
তন্নিবধ্নাতি কৌন্তেয কৰ্মসংগেন দেহিনম্ ॥ ৭॥
হেং ৰজ যাচি কাৰণেং । জীৱাতেং ৰংজঊং জাণে ।
হেং অভিলাখাচেং তৰুণেং । সদাচি গা ॥ ১৬০ ॥
হেং অভিলাখাচেং তৰুণেং । সদাচি গা ॥ ১৬০ ॥
হেং জীৱীং মোটকেং ৰিগে । আণি কামাচ্যা মদীং লাগে ।
মগ ৱাৰযা ৱল়ঘে । তৃষ্ণেচিযা ॥ ১৬১ ॥
মগ ৱাৰযা ৱল়ঘে । তৃষ্ণেচিযা ॥ ১৬১ ॥
ঘৃতেং আংবুখূনি আগিযাল়েং । ৱজ্ৰাগ্নীচেং সাদুকলেং ।
আতাং বহু থেংকুলেং । আহে তেথ ? ॥ ১৬২ ॥
আতাং বহু থেংকুলেং । আহে তেথ ? ॥ ১৬২ ॥
তৈসী খৱল়েং চাড । হোয দুঃখাসকট গোড ।
ইংদ্ৰশ্ৰীহি সাংকড । গমোং লাগে ॥ ১৬৩ ॥
ইংদ্ৰশ্ৰীহি সাংকড । গমোং লাগে ॥ ১৬৩ ॥
তৈসী তৃষ্ণা ৱাঢিনলিযা । মেৰুহী হাতা আলিযা ।
তৰ়্হী ম্হণে এখাদিযা । দাৰুণা ৱল়ঘো ॥ ১৬৪ ॥
তৰ়্হী ম্হণে এখাদিযা । দাৰুণা ৱল়ঘো ॥ ১৬৪ ॥
জীৱিতাচি কুৰোংডী । ৱোৱাল়ূং লাগে কৱডী ।
মানী তৃণাচিযে জোডী । কৃতকৃত্যতা ॥ ১৬৫ ॥
মানী তৃণাচিযে জোডী । কৃতকৃত্যতা ॥ ১৬৫ ॥
আজি অসতেং ৱেংচিজেল । পৰী পাহে কায কীজেল ।
ঐসা পাংগীং ৱডীল । ৱ্যৱসায মাংডী ॥ ১৬৬ ॥
ঐসা পাংগীং ৱডীল । ৱ্যৱসায মাংডী ॥ ১৬৬ ॥
ম্হণে স্ৱৰ্গা হন জাৱেং । তৰী কায তেথেং খাৱেং ।
ইযালাগীং ধাংৱেং । যাগ কৰূং ॥ ১৬৭ ॥
ইযালাগীং ধাংৱেং । যাগ কৰূং ॥ ১৬৭ ॥
ৱ্ৰতাপাঠীং ৱ্ৰতেং । আচৰেং ইষ্টাপূৰ্তেং ।
কাম্যাৱাংচূনি হাতেং । শিৱণেং নাহীং ॥ ১৬৮ ॥
কাম্যাৱাংচূনি হাতেং । শিৱণেং নাহীং ॥ ১৬৮ ॥
পৈং গ্ৰীষ্মাংতীংচা ৱাৰা । ৱিসাংৱো নেণেং ৱীৰা ।
তৈসা ন ম্হণে ৱ্যাপাৰা । ৰাত্ৰদিৱস ॥ ১৬৯ ॥
তৈসা ন ম্হণে ৱ্যাপাৰা । ৰাত্ৰদিৱস ॥ ১৬৯ ॥
কায চংচল়ু মাসা ? । কামিনীকটাক্ষু জৈসা ।
লৱলাহো তৈসা । ৱিজূহী নাহীং ॥ ১৭০ ॥
লৱলাহো তৈসা । ৱিজূহী নাহীং ॥ ১৭০ ॥
তেতুলেনি গা ৱেগেং । স্ৱৰ্গসংসাৰপাংগেং ।
আগীমাজীং ৰিগে । ক্ৰিযাংচিযে ॥ ১৭১ ॥
আগীমাজীং ৰিগে । ক্ৰিযাংচিযে ॥ ১৭১ ॥
ঐসা দেহীং দেহাৱেগল়া । লে তৃষ্ণেচিযা সাংখল়া ।
খটাটোপু ৱাহে গল়াং । ৱ্যাপাৰাচা ॥ ১৭২ ॥
খটাটোপু ৱাহে গল়াং । ৱ্যাপাৰাচা ॥ ১৭২ ॥
হেং ৰজোগুণাচেং দাৰুণ । দেহীং দেহিযাসী বংধন ।
পৰিস আতাং ৱিংদাণ । তমাচেং তেং ॥ ১৭৩ ॥
পৰিস আতাং ৱিংদাণ । তমাচেং তেং ॥ ১৭৩ ॥
তমস্ত্ৱজ্ঞানজং ৱিদ্ধি মোহনং সৰ্ৱদেহিনাম্ ।
প্ৰমাদালস্যনিদ্ৰাভিস্তন্নিবধ্নাতি ভাৰত ॥ ৮॥
প্ৰমাদালস্যনিদ্ৰাভিস্তন্নিবধ্নাতি ভাৰত ॥ ৮॥
ৱ্যৱহাৰাচেহি ডোল়ে । মংদ জেণেং পডল়েং ।
মোহৰাত্ৰীচেং কাল়েং । মেহুডেং জেং ॥ ১৭৪ ॥
মোহৰাত্ৰীচেং কাল়েং । মেহুডেং জেং ॥ ১৭৪ ॥
অজ্ঞানাচেং জিযালেং । জযা একা লাগলেং ।
জেণেং ৱিশ্ৱ ভুললেং । নাচত অসে ॥ ১৭৫ ॥
জেণেং ৱিশ্ৱ ভুললেং । নাচত অসে ॥ ১৭৫ ॥
অৱিৱেকমহামংত্ৰ । জেং মৌঢ্যমদ্যাচেং পাত্ৰ ।
হেং অসো মোহনাস্ত্ৰ । জীৱাংসি জেং ॥ ১৭৬ ॥
হেং অসো মোহনাস্ত্ৰ । জীৱাংসি জেং ॥ ১৭৬ ॥
পাৰ্থা তেং গা তম । ৰচূনি ঐসেং ৱৰ্ম ।
চৌখুৰী দেহাত্ম- । মানিযাতেং ॥ ১৭৭ ॥
চৌখুৰী দেহাত্ম- । মানিযাতেং ॥ ১৭৭ ॥
হেং একচি কীৰ শৰীৰীং । মাজোং লাগে চৰাচৰীং ।
আণি তেথ দুসৰী । গোঠী নাহীং ॥ ১৭৮ ॥
আণি তেথ দুসৰী । গোঠী নাহীং ॥ ১৭৮ ॥
সৰ্ৱেংদ্ৰিযা জাড্য । মনামাজীং মৌঢ্য ।
মাল্হাতী জে দাঢ্ৰ্য । আলস্যাচেংং ॥ ১৭৯ ॥
মাল্হাতী জে দাঢ্ৰ্য । আলস্যাচেংং ॥ ১৭৯ ॥
আংগেং আংগ মোডামোডী । কাৰ্যজাতী অনাৱডী ।
নুসতী পৰৱডী । জাংভযাংচী ॥ ১৮০ ॥
নুসতী পৰৱডী । জাংভযাংচী ॥ ১৮০ ॥
উঘডিযাচী দিঠী । দেখণেং নাহীং কিৰীটী ।
নাল়ৱিতাংচি উঠী । ৱো ম্হণৌনি ॥ ১৮১ ॥
নাল়ৱিতাংচি উঠী । ৱো ম্হণৌনি ॥ ১৮১ ॥
পডলিযে ধোংডী । নেণে কানী মুৰডী ।
তযাচি পৰী মুৰকুংডী । উকলূং নেণেং ॥ ১৮২ ॥
তযাচি পৰী মুৰকুংডী । উকলূং নেণেং ॥ ১৮২ ॥
পৃথ্ৱী পাতাল়ীং জাংৱো । কাং আকাশহী ৱৰী যেৱো ।
পৰী উঠণেং হা ভাৱো । উপজোং নেণেং ॥ ১৮৩ ॥
পৰী উঠণেং হা ভাৱো । উপজোং নেণেং ॥ ১৮৩ ॥
উচিতানুচিত আঘৱেং । ঝাংসুৰতা নাঠৱে জীৱেং ।
জেথীংচা তেথ লোল়াৱেং । ঐসী মেধা ॥ ১৮৪ ॥
জেথীংচা তেথ লোল়াৱেং । ঐসী মেধা ॥ ১৮৪ ॥
উভঊনি কৰতল়েং । পডিঘাযে কপোল়েং ।
পাযাচেং শিৰিযাল়েং । মাংডূং লাগে ॥ ১৮৫ ॥
পাযাচেং শিৰিযাল়েং । মাংডূং লাগে ॥ ১৮৫ ॥
আণি নিদ্ৰেৱিষযীং চাংগু । জীৱীং আথি লাগু ।
ঝোংপীং জাতাং স্ৱৰ্গু । ৱাৱো ম্হণে ॥ ১৮৬ ॥
ঝোংপীং জাতাং স্ৱৰ্গু । ৱাৱো ম্হণে ॥ ১৮৬ ॥
ব্ৰহ্মাযু হোঈজে । মা নিজলেযাচি অসিজে ।
হেং ৱাংচূনি দুজেং । ৱ্যসন নাহীং ॥ ১৮৭ ॥
হেং ৱাংচূনি দুজেং । ৱ্যসন নাহীং ॥ ১৮৭ ॥
কাং ৱাটেং জাতাং ৱোঘেং । কল্হাতাংহী ডোল়া লাগে ।
অমৃতহী পৰী নেঘে । জৰী নীদ আলী ॥ ১৮৮ ॥
অমৃতহী পৰী নেঘে । জৰী নীদ আলী ॥ ১৮৮ ॥
তেৱীংচি আক্ৰোশবল়েং । ৱ্যাপাৰে কোণে একে ৱেল়ে ।
নিগালেং তৰী আংধল়েং । ৰোষেং জৈসেং ॥ ১৮৯ ॥
নিগালেং তৰী আংধল়েং । ৰোষেং জৈসেং ॥ ১৮৯ ॥
কেধৱাং কৈসে ৰাহাটাৱেং । কোণেসীং কায বোলাৱেং ।
হেং ঠাকতেং কীং নাগৱেং । হেংহী নেণেং ॥ ১৯০ ॥
হেং ঠাকতেং কীং নাগৱেং । হেংহী নেণেং ॥ ১৯০ ॥
ৱণৱা মিযাং আঘৱা । পাংখেং পুসোনি ঘেযাৱা ।
পতংগু পাং হাংৱা । ঘালী জেৱীং ॥ ১৯১ ॥
পতংগু পাং হাংৱা । ঘালী জেৱীং ॥ ১৯১ ॥
তৈসা ৱল়ঘে সাহসা । অকৰণীংচ ধিংৱসা ।
কিংবহুনা ঐসা । প্ৰমাদু ৰুচে ॥ ১৯২ ॥
কিংবহুনা ঐসা । প্ৰমাদু ৰুচে ॥ ১৯২ ॥
এৱং নিদ্ৰালস্যপ্ৰমাদীং । তম ইযা ত্ৰিবংধীং ।
বাংধে নিৰুপাধী । চোখটাতেং ॥ ১৯৩ ॥
বাংধে নিৰুপাধী । চোখটাতেং ॥ ১৯৩ ॥
জৈসা ৱন্হী কাষ্ঠীং ভৰে । তৈং দিসে কাষ্ঠাকাৰেং ।
ৱ্যোম ঘটেং আৱৰে । তেং ঘটাকাশ ॥ ১৯৪ ॥
ৱ্যোম ঘটেং আৱৰে । তেং ঘটাকাশ ॥ ১৯৪ ॥
নানা সৰোৱৰ ভৰলেং । তৈং চংদ্ৰত্ৱ তেথেং বিংবলেং ।
তৈসেং গুণাভাসীং বাংধলেং । আত্মত্ৱ গমে ॥ ১৯৫ ॥
তৈসেং গুণাভাসীং বাংধলেং । আত্মত্ৱ গমে ॥ ১৯৫ ॥
সত্ত্ৱং সুখে সংজযতি ৰজঃ কৰ্মণি ভাৰত ।
জ্ঞানমাৱৃত্য তু তমঃ প্ৰমাদে সংজযত্যুত ॥ ৯॥
জ্ঞানমাৱৃত্য তু তমঃ প্ৰমাদে সংজযত্যুত ॥ ৯॥
ৰজস্তমশ্চাভিভূয সত্ত্ৱং ভৱতি ভাৰত ।
ৰজঃ সত্ত্ৱং তমশ্চৈৱ তমঃ সত্ত্ৱং ৰজস্তথা ॥ ১০॥
ৰজঃ সত্ত্ৱং তমশ্চৈৱ তমঃ সত্ত্ৱং ৰজস্তথা ॥ ১০॥
পৈং হৰূনি কফৱাত । জৈং দেহী আটোপে পিত্ত ।
তৈং কৰী সংতপ্ত । দেহ জেৱীং ॥ ১৯৬ ॥
তৈং কৰী সংতপ্ত । দেহ জেৱীং ॥ ১৯৬ ॥
কাং ৱৰিষ আতপ জৈসেং । জিণৌনি শীতচি দিসে ।
তেৱ্হাং হোয হিংৱ ঐসেং । আকাশ হেং ॥ ১৯৭ ॥
তেৱ্হাং হোয হিংৱ ঐসেং । আকাশ হেং ॥ ১৯৭ ॥
নানা স্ৱপ্ন জাগৃতী । লোপূনি যে সুষুপ্তী ।
তৈং ক্ষণু এক চিত্তৱৃত্তী । তেচি হোয ॥ ১৯৮ ॥
তৈং ক্ষণু এক চিত্তৱৃত্তী । তেচি হোয ॥ ১৯৮ ॥
তৈসীং ৰজতমেং হাৰৱী । জৈং সত্ত্ৱ মাজু মিৰৱী ।
তৈং জীৱাকৰৱীং ম্হণৱী । সুখিযা না মী ? ॥ ১৯৯ ॥
তৈং জীৱাকৰৱীং ম্হণৱী । সুখিযা না মী ? ॥ ১৯৯ ॥
তৈসেংচি সত্ত্ৱ ৰজ । লোপূনি তমাচেং ভোজ ।
ৱল়ঘেং তৈং সহজ । প্ৰমাদীং হোয ॥ ২০০ ॥
ৱল়ঘেং তৈং সহজ । প্ৰমাদীং হোয ॥ ২০০ ॥
তযাচি গা পৰিপাঠীং । সত্ত্ৱ তমাতেং পোটীং ।
ঘালূনি জেৱ্হাং উঠী । ৰজোগুণ ॥ ২০১ ॥
ঘালূনি জেৱ্হাং উঠী । ৰজোগুণ ॥ ২০১ ॥
তেৱ্হাং কৰ্মাৱাংচূনি কাংহীং । আন গোমটেং নাহীং ।
ঐসেং মানী দেহীং । দেহৰাজু ॥ ২০২ ॥
ঐসেং মানী দেহীং । দেহৰাজু ॥ ২০২ ॥
ত্ৰিগুণ ৱৃদ্ধি নিৰূপণ । তীং শ্লোকীং সাংগিতলেং জাণ ।
আতাং সত্ত্ৱাদি ৱৃদ্ধিলক্ষণ । সাদৰ পৰিযেসীং ॥ ২০৩ ॥
আতাং সত্ত্ৱাদি ৱৃদ্ধিলক্ষণ । সাদৰ পৰিযেসীং ॥ ২০৩ ॥
সৰ্ৱদ্ৱাৰেষু দেহেঽস্মিন্ প্ৰকাশ উপজাযতে ।
জ্ঞানং যদা তদা ৱিদ্যাদ্ৱিৱৃদ্ধং সত্ত্ৱমিত্যুত ॥ ১১॥
জ্ঞানং যদা তদা ৱিদ্যাদ্ৱিৱৃদ্ধং সত্ত্ৱমিত্যুত ॥ ১১॥
লোভঃ প্ৰৱৃত্তিৰাৰম্ভঃ কৰ্মণামশমঃ স্পৃহা ।
ৰজস্যেতানি জাযন্তে ৱিৱৃদ্ধে ভৰতৰ্ষভ ॥ ১২॥
ৰজস্যেতানি জাযন্তে ৱিৱৃদ্ধে ভৰতৰ্ষভ ॥ ১২॥
অপ্ৰকাশোঽপ্ৰৱৃত্তিশ্চ প্ৰমাদো মোহ এৱ চ ।
তমস্যেতানি জাযন্তে ৱিৱৃদ্ধে কুৰুনন্দন ॥ ১৩॥
তমস্যেতানি জাযন্তে ৱিৱৃদ্ধে কুৰুনন্দন ॥ ১৩॥
যদা সত্ত্ৱে প্ৰৱৃদ্ধে তু প্ৰলযং যাতি দেহভৃত্ ।
তদোত্তমৱিদাং লোকানমলান্ প্ৰতিপদ্যতে ॥ ১৪॥
তদোত্তমৱিদাং লোকানমলান্ প্ৰতিপদ্যতে ॥ ১৪॥
ৰজসি প্ৰলযং গত্ৱা কৰ্মসংগিষু জাযতে ।
তথা প্ৰলীনস্তমসি মূঢযোনিষু জাযতে ॥ ১৫॥
তথা প্ৰলীনস্তমসি মূঢযোনিষু জাযতে ॥ ১৫॥
পৈং ৰজতমৱিজযেং । সত্ত্ৱ গা দেহীং ইযেং ।
ৱাঢতাং চিন্হেং তিযেং । ঐসীং হোতী ॥ ২০৪ ॥
ৱাঢতাং চিন্হেং তিযেং । ঐসীং হোতী ॥ ২০৪ ॥
জে প্ৰজ্ঞা আংতুলীকডে । ন সমাতী বাহেৰী ৱোসংডেং ।
ৱসংতীং পদ্মখংডেং । দৃতী জৈসী ॥ ২০৫ ॥
ৱসংতীং পদ্মখংডেং । দৃতী জৈসী ॥ ২০৫ ॥
সৰ্ৱেংদ্ৰিযাংচ্যা আংগণীং । ৱিৱেক কৰী ৰাবণী ।
সাচচি কৰচৰণীং । হোতী ডোল়ে ॥ ২০৬ ॥
সাচচি কৰচৰণীং । হোতী ডোল়ে ॥ ২০৬ ॥
ৰাজহংসাপুঢেং । চাংচূচেং আগৰডেং ।
তোডী জেৱীং ঝগডে । ক্ষীৰনীৰাচে ॥ ২০৭ ॥
তোডী জেৱীং ঝগডে । ক্ষীৰনীৰাচে ॥ ২০৭ ॥
তেৱীং দোষাদোষৱিৱেকীং । ইংদ্ৰিযেংচি হোতী পাৰখীং ।
নিযমু বা ৰে পাযিকী । ৱোল়গে তৈং ॥ ২০৮ ॥
নিযমু বা ৰে পাযিকী । ৱোল়গে তৈং ॥ ২০৮ ॥
নাইকণেং তেং কানচি ৱাল়ী । ন পহাণেং তেং দিঠীচি গাল়ী ।
অৱাচ্য তেং টাল়ী । জীভচি গা ॥ ২০৯ ॥
অৱাচ্য তেং টাল়ী । জীভচি গা ॥ ২০৯ ॥
ৱাতী পুঢাং জৈসেং । পল়োং লাগে কাল়ৱসেং ।
নিষিদ্ধ ইংদ্ৰিযাং তৈসেং । সমোৰ নোহে ॥ ২১০ ॥
নিষিদ্ধ ইংদ্ৰিযাং তৈসেং । সমোৰ নোহে ॥ ২১০ ॥
ধাৰাধৰকাল়েং । মহানদী উচংবল়ে ।
তৈসী বুদ্ধি পঘল়ে । শাস্ত্ৰজাতীং ॥ ২১১ ॥
তৈসী বুদ্ধি পঘল়ে । শাস্ত্ৰজাতীং ॥ ২১১ ॥
অগা পুনৱেচ্যা দিৱশীং । চংদ্ৰপ্ৰভা ধাংৱেং আকাশীং ।
জ্ঞানীং ৱৃত্তি তৈসী । ফাংকে সৈংঘ ॥ ২১২ ॥
জ্ঞানীং ৱৃত্তি তৈসী । ফাংকে সৈংঘ ॥ ২১২ ॥
ৱাসনা একৱটে । প্ৰৱৃত্তি ৱোহটে ।
মানস ৱিটে । ৱিষযাংৱৰী ॥ ২১৩ ॥
মানস ৱিটে । ৱিষযাংৱৰী ॥ ২১৩ ॥
এৱং সত্ত্ৱ ৱাঢে । তৈং হেং চিন্হ ফুডেং ।
আণি নিধনহী ঘডে । তেৱ্হাংচি জৰী ॥ ২১৪ ॥
আণি নিধনহী ঘডে । তেৱ্হাংচি জৰী ॥ ২১৪ ॥
কাং পাহালেনি সুযাণেং । জালযা পৰগুণেং ।
পডিযংতেং পাহুণেং । স্ৱৰ্গৌনিযাং ॥ ২১৫ ॥
পডিযংতেং পাহুণেং । স্ৱৰ্গৌনিযাং ॥ ২১৫ ॥
তৰী জৈসীচি ঘৰীংচী সংপত্তী । আণি তৈসীচি ঔদাৰ্যধৈৰ্যৱৃত্তী ।
মা পৰত্ৰা আণি কীৰ্তী । কাং নোহাৱেং ? ॥ ২১৬ ॥
মা পৰত্ৰা আণি কীৰ্তী । কাং নোহাৱেং ? ॥ ২১৬ ॥
মগ গোমটেযা তযা । জাৱল়ী অসে ধনংজযা ।
তেৱীং সত্ত্ৱীং জাণে দেহা । কেং আথি গা ? ॥ ২১৭ ॥
তেৱীং সত্ত্ৱীং জাণে দেহা । কেং আথি গা ? ॥ ২১৭ ॥
জে স্ৱগুণীং উদ্ভট । ঘেঊনি সত্ত্ৱ চোখট ।
নিগে সাংডূনি কোপট । ভোগক্ষম হেং ॥ ২১৮ ॥
নিগে সাংডূনি কোপট । ভোগক্ষম হেং ॥ ২১৮ ॥
অৱচটেং ঐসা জো জাযে । তো সত্ত্ৱাচাচি নৱা হোযে ।
কিংবহুনা জন্ম লাহে । জ্ঞানিযাংমাজীং ॥ ২১৯ ॥
কিংবহুনা জন্ম লাহে । জ্ঞানিযাংমাজীং ॥ ২১৯ ॥
সাংগ পাং ধনুৰ্ধৰা । ৰাৱো ৰাযপণেং ডোংগৰা ।
গেলিযা অপুৰা । হোয কাঈ ? ॥ ২২০ ॥
গেলিযা অপুৰা । হোয কাঈ ? ॥ ২২০ ॥
নাতৰী যেথিংচা দিৱা । নেলিযা সেজিযা গাংৱা ।
তো তেথেং তৰী পাংডৱা । দীপচি কীং ॥ ২২১ ॥
তো তেথেং তৰী পাংডৱা । দীপচি কীং ॥ ২২১ ॥
তৈসী তে সত্ত্ৱশুদ্ধী । আগল়ী জ্ঞানেংসী ৱৃদ্ধী ।
তৰংগাৱোং লাগেং বুদ্ধী । ৱিৱেকাৱৰী ॥ ২২২ ॥
তৰংগাৱোং লাগেং বুদ্ধী । ৱিৱেকাৱৰী ॥ ২২২ ॥
পৈং মহদাদি পৰিপাঠীং । ৱিচাৰূনি শেৱটীং ।
ৱিচাৰাসকট পোটীং । জিৰোনি জায ॥ ২২৩ ॥
ৱিচাৰাসকট পোটীং । জিৰোনি জায ॥ ২২৩ ॥
ছত্তিসাং সদতিসাৱেং । চোৱিসাং পংচৱিসাৱেং ।
তিন্হী নুৰোনি স্ৱভাৱেং । চতুৰ্থ জেং ॥ ২২৪ ॥
তিন্হী নুৰোনি স্ৱভাৱেং । চতুৰ্থ জেং ॥ ২২৪ ॥
ঐসেং সৰ্ৱ জেং সৰ্ৱোত্তম । জালেং অসে জযা সুগম ।
তযাসৱেং নিৰুপম । লাহে দেহ ॥ ২২৫ ॥
তযাসৱেং নিৰুপম । লাহে দেহ ॥ ২২৫ ॥
ইযাচি পৰী দেখ । তমসত্ত্ৱ অধোমুখ ।
বৈসোনি জৈং আগল়ীক । ধৰী ৰজ ॥ ২২৬ ॥
বৈসোনি জৈং আগল়ীক । ধৰী ৰজ ॥ ২২৬ ॥
আপলিযা কাৰ্যাচা । ধুমাড গাংৱীং দেহাচা ।
মাজৱী তৈং চিন্হাংচা । উদযো ঐসা ॥ ২২৭ ॥
মাজৱী তৈং চিন্হাংচা । উদযো ঐসা ॥ ২২৭ ॥
পাংজৰলী ৱাহুটল়ী । কৰী ৱেগল় ৱেংটাল়ী ।
তৈসী ৱিষযীং সৰল়ী । ইংদ্ৰিযাং হোয ॥ ২২৮ ॥
তৈসী ৱিষযীং সৰল়ী । ইংদ্ৰিযাং হোয ॥ ২২৮ ॥
পৰদাৰাদি পডে । পৰী ৱিৰুদ্ধ ঐসেং নাৱডে ।
মগ শেল়িযেচেনি তোংডেং । সৈংঘ চাৰী ॥ ২২৯ ॥
মগ শেল়িযেচেনি তোংডেং । সৈংঘ চাৰী ॥ ২২৯ ॥
হা ঠাযৱৰী লোভু । কৰী স্ৱৈৰত্ৱাচা ৰাবু ।
ৱেংটাল়িতাং অলাভু । তেং তেং উৰে ॥ ২৩০ ॥
ৱেংটাল়িতাং অলাভু । তেং তেং উৰে ॥ ২৩০ ॥
আণি আড পডলিযা । উদ্যমজাতী ভলতিযা ।
প্ৰৱৃত্তী ধনংজযা । হাতু ন কাঢী ॥ ২৩১ ॥
প্ৰৱৃত্তী ধনংজযা । হাতু ন কাঢী ॥ ২৩১ ॥
তেৱীংচি এখাদা প্ৰাসাদু । কাং কৰাৱা অশ্ৱমেধু ।
ঐসা অচাট ছংদু । ঘেঊনি উঠী ॥ ২৩২ ॥
ঐসা অচাট ছংদু । ঘেঊনি উঠী ॥ ২৩২ ॥
নগৰেংচি ৰচাৱীং । জল়াশযেং নিৰ্মাৱীং ।
মহাৱনেং লাৱাৱীং । নানাৱিধেং ॥ ২৩৩ ॥
মহাৱনেং লাৱাৱীং । নানাৱিধেং ॥ ২৩৩ ॥
ঐসৈসাং অফাটীং কৰ্মীং । সমাৰংভু উপক্ৰমীং ।
আণি দৃষ্টাদৃষ্ট কামীং । পুৰে ন ম্হণে ॥ ২৩৪ ॥
আণি দৃষ্টাদৃষ্ট কামীং । পুৰে ন ম্হণে ॥ ২৩৪ ॥
সাগৰুহী সাংডীং পডে । আগী ন লাহে তীন কৱডে ।
ঐসেং অভিলষীং জোডে । দুৰ্ভৰত্ৱ ॥ ২৩৫ ॥
ঐসেং অভিলষীং জোডে । দুৰ্ভৰত্ৱ ॥ ২৩৫ ॥
স্পৃহা মনা পুঢাং পুঢাং । আশেচা ঘে দৱডা ।
ৱিশ্ৱ ঘাপে চাডা । পাযাংতল়ীং ॥ ২৩৬ ॥
ৱিশ্ৱ ঘাপে চাডা । পাযাংতল়ীং ॥ ২৩৬ ॥
ইত্যাদি ৱাঢতাং ৰজীং । ইযেং চিন্হেং হোতীং সাজীং ।
আণি ঐশা সমাজীং । ৱেংচে জৰী দেহ ॥ ২৩৭ ॥
আণি ঐশা সমাজীং । ৱেংচে জৰী দেহ ॥ ২৩৭ ॥
তৰী আঘৱাচি ইহীং । পৰিৱাৰলা আনী দেহীং ।
ৰিগে পৰী যোনিহী । মানুষীচি ॥ ২৩৮ ॥
ৰিগে পৰী যোনিহী । মানুষীচি ॥ ২৩৮ ॥
সুৰৱাডেংসিং ভিকাৰী । ৱসো পাং ৰাজমংদিৰীং ।
তৰী কায অৱধাৰীং । ৰাৱো হোঈল ? ॥ ২৩৯ ॥
তৰী কায অৱধাৰীং । ৰাৱো হোঈল ? ॥ ২৩৯ ॥
বৈল তেথেং কৰবাডেং । হেং ন চুকে গা ফুডেং ।
নেঈজো কাং ৱৰ়্হাডেং । সমৰ্থাচেনী ॥ ২৪০ ॥
নেঈজো কাং ৱৰ়্হাডেং । সমৰ্থাচেনী ॥ ২৪০ ॥
ম্হণৌনি ৱ্যাপাৰা হাতীং । উসংতু দিহা না ৰাতী ।
তৈসযাচিযে পাংতী । জুংপিজে তো ॥ ২৪১ ॥
তৈসযাচিযে পাংতী । জুংপিজে তো ॥ ২৪১ ॥
কৰ্মজডাচ্যা ঠাযীং । কিংবহুনা হোয দেহীং ।
জো ৰজোৱৃত্তীচ্যা ডোহীং । বুডোনি নিমে ॥ ২৪২ ॥
জো ৰজোৱৃত্তীচ্যা ডোহীং । বুডোনি নিমে ॥ ২৪২ ॥
মগ তৈসাচি পুঢতী । ৰজসত্ত্ৱৱৃত্তী ।
গিল়ূনি যে উন্নতী । তমোগুণ ॥ ২৪৩ ॥
গিল়ূনি যে উন্নতী । তমোগুণ ॥ ২৪৩ ॥
তৈংচি জিযেং লিংগেং । দেহীংচীং সবাহ্য সাংগেং ।
তিযেং পৰিস চাংগেং । শ্ৰোত্ৰবল়েং ॥ ২৪৪ ॥
তিযেং পৰিস চাংগেং । শ্ৰোত্ৰবল়েং ॥ ২৪৪ ॥
তৰী হোয ঐসেং মন । জৈসেং ৰৱিচংদ্ৰহীন ।
ৰাত্ৰীংচেং কাং গগন । অংৱসেচিযে ॥ ২৪৫ ॥
ৰাত্ৰীংচেং কাং গগন । অংৱসেচিযে ॥ ২৪৫ ॥
তৈসেং অংতৰ অসোস । হোয স্ফূৰ্তিহীন উদ্ৱস ।
ৱিচাৰাচী ভাষ । হাৰপে তৈং ॥ ২৪৬ ॥
ৱিচাৰাচী ভাষ । হাৰপে তৈং ॥ ২৪৬ ॥
বুদ্ধি মেচৱেনা ধোংডীং । হা ঠাযৱৰী মৱাল়েং সাংডী ।
আঠৱো দেশধডী । জালা দিসে ॥ ২৪৭ ॥
আঠৱো দেশধডী । জালা দিসে ॥ ২৪৭ ॥
অৱিৱেকাচেনি মাজেং । সবাহ্য শৰীৰ গাজে ।
একলেনি ঘেপে দীজে । মৌঢ্য তেথ ॥ ২৪৮ ॥
একলেনি ঘেপে দীজে । মৌঢ্য তেথ ॥ ২৪৮ ॥
আচাৰভংগাচীং হাডেং । ৰুপতীং ইংদ্ৰিযাংপুঢেং ।
মৰে জৰী তেণেংকডে । ক্ৰিযা জায ॥ ২৪৯ ॥
মৰে জৰী তেণেংকডে । ক্ৰিযা জায ॥ ২৪৯ ॥
পৈং আণিকহী এক দিসে । জে দুষ্কৃতীং চিত্ত উল্হাসে ।
আংধাৰী দেখণেং জৈসেং । ডুডুল়াচেং ॥ ২৫০ ॥
আংধাৰী দেখণেং জৈসেং । ডুডুল়াচেং ॥ ২৫০ ॥
তৈসেং নিষিদ্ধাচেনি নাংৱেং । ভলতেংহী ভৰে হাৱে ।
তিযেৱিষযীং ধাংৱে । ঘেতী কৰণেং ॥ ২৫১ ॥
তিযেৱিষযীং ধাংৱে । ঘেতী কৰণেং ॥ ২৫১ ॥
মদিৰা ন ঘেতাং ডুলে । সন্নিপাতেংৱীণ বৰল়ে ।
নিষ্প্ৰেমেংচি ভুলে । পিসেং জৈসেং ॥ ২৫২ ॥
নিষ্প্ৰেমেংচি ভুলে । পিসেং জৈসেং ॥ ২৫২ ॥
চিত্ত তৰী গেলেং আহে । পৰী উন্মনী তে নোহে ।
ঐসেং মাল্হাতিজে মোহেং । মাজিৰেনি ॥ ২৫৩ ॥
ঐসেং মাল্হাতিজে মোহেং । মাজিৰেনি ॥ ২৫৩ ॥
কিংবহুনা ঐসৈসীং । ইযেং চিন্হেং তম পোষীং ।
জৈং ৱাঢে আযিতীসী । আপুলিযা ॥ ২৫৪ ॥
জৈং ৱাঢে আযিতীসী । আপুলিযা ॥ ২৫৪ ॥
আণি হেংচি হোয প্ৰসংগেং । মৰণাচেং জৰী পডে খাগেং ।
তৰী তেতুলেনি নিগে । তমেংসীং তো ॥ ২৫৫ ॥
তৰী তেতুলেনি নিগে । তমেংসীং তো ॥ ২৫৫ ॥
ৰাঈ ৰাঈপণ বীজীং । সাংঠৱূনিযাং অংগ ত্যজী ।
মগ ৱিৰূঢে তৈং দুজী । গোঠী আহে ? ॥ ২৫৬ ॥
মগ ৱিৰূঢে তৈং দুজী । গোঠী আহে ? ॥ ২৫৬ ॥
পৈং হোঊনি দীপকলিকা । যেৰু আগী ৱিঝো কাং ।
কাং জেথ লাগে তেথ অসকা । তোচি আহে ॥ ২৫৭ ॥
কাং জেথ লাগে তেথ অসকা । তোচি আহে ॥ ২৫৭ ॥
ম্হণৌনি তমাচিযে লোথেং । বাংধোনিযাং সংকল্পাতেং ।
দেহ জায তৈং মাগৌতেং । তমাচেচি হোয ॥ ২৫৮ ॥
দেহ জায তৈং মাগৌতেং । তমাচেচি হোয ॥ ২৫৮ ॥
আতাং কায যেণেং বহুৱে । জো তমোৱৃদ্ধি মৃত্যু লাহে ।
তো পশু কাং পক্ষী হোযে । ঝাড কাং কৃমী ॥ ২৫৯ ॥
তো পশু কাং পক্ষী হোযে । ঝাড কাং কৃমী ॥ ২৫৯ ॥
কৰ্মণঃ সুকৃতস্যাহুঃ সাত্ত্ৱিকং নিৰ্মলং ফলম্ ।
ৰজসস্তু ফলং দুঃখমজ্ঞানং তমসঃ ফলম্ ॥ ১৬॥
ৰজসস্তু ফলং দুঃখমজ্ঞানং তমসঃ ফলম্ ॥ ১৬॥
যেণেংচি পৈং কাৰণেং । জেং নিপজে সত্ত্ৱগুণেং ।
তেং সুকৃত ঐসেং ম্হণে । শ্ৰৌত সমো ॥ ২৬০ ॥
তেং সুকৃত ঐসেং ম্হণে । শ্ৰৌত সমো ॥ ২৬০ ॥
ম্হণৌনি তযা নিৰ্মল়া । সুখজ্ঞানী সৰল়া ।
অপূৰ্ৱ যে ফল়া । সাত্ত্ৱিক তেং ॥ ২৬১ ॥
অপূৰ্ৱ যে ফল়া । সাত্ত্ৱিক তেং ॥ ২৬১ ॥
মগ ৰাজসা জিযা ক্ৰিযা । তযা ইংদ্ৰাৱণী ফল়লিযা ।
জেং সুখেং চিতাৰূনিযাং । ফল়তী দুঃখেং ॥ ২৬২ ॥
জেং সুখেং চিতাৰূনিযাং । ফল়তী দুঃখেং ॥ ২৬২ ॥
কাং নিংবোল়িযেচেং পিক । ৱৰি গোড আংত ৱিখ ।
তৈসেং তেং ৰাজস দেখ । ক্ৰিযাফল় ॥ ২৬৩ ॥
তৈসেং তেং ৰাজস দেখ । ক্ৰিযাফল় ॥ ২৬৩ ॥
তামস কৰ্ম জিতুকেং । অজ্ঞানফল়েংচি পিকে ।
ৱিষাংকুৰ ৱিখেং । জিযাপৰী ॥ ২৬৪ ॥
ৱিষাংকুৰ ৱিখেং । জিযাপৰী ॥ ২৬৪ ॥
সত্ত্ৱাত্সংজাযতে জ্ঞানং ৰজসো লোভ এৱ চ ।
প্ৰমাদমোহৌ তমসো ভৱতোঽজ্ঞানমেৱ চ ॥ ১৭॥
প্ৰমাদমোহৌ তমসো ভৱতোঽজ্ঞানমেৱ চ ॥ ১৭॥
ম্হণৌনি বা ৰে অৰ্জুনা । যেথ সত্ত্ৱচি হেতু জ্ঞানা ।
জৈসা কাং দিনমানা । সূৰ্য হা পৈং ॥ ২৬৫ ॥
জৈসা কাং দিনমানা । সূৰ্য হা পৈং ॥ ২৬৫ ॥
আণি তৈসেংচি হেং জাণ । লোভাসি ৰজ কাৰণ ।
আপুলেং ৱিস্মৰণ । অদ্ৱৈতা জেৱীং ॥ ২৬৬ ॥
আপুলেং ৱিস্মৰণ । অদ্ৱৈতা জেৱীং ॥ ২৬৬ ॥
মোহ অজ্ঞান প্ৰমাদা । যযাং মৈল়েযা দোষৱৃংদা ।
পুঢতী পুঢতী প্ৰবুদ্ধা । তমচি মূল় ॥ ২৬৭ ॥
পুঢতী পুঢতী প্ৰবুদ্ধা । তমচি মূল় ॥ ২৬৭ ॥
ঐসেং ৱিচাৰাচ্যা ডোল়াং । তিন্হী গুণ হে ৱেগল়ৱেগল়াং ।
দাৱিলে জৈসা আংৱল়া । তল়হাতীংচা ॥ ২৬৮ ॥
দাৱিলে জৈসা আংৱল়া । তল়হাতীংচা ॥ ২৬৮ ॥
তংৱ ৰজতমেং দোন্হীং । দেখিলীং প্ৰৌঢ পতনীং ।
সত্ত্ৱাৱাংচূনি নাণীং । জ্ঞানাকডে ॥ ২৬৯ ॥
সত্ত্ৱাৱাংচূনি নাণীং । জ্ঞানাকডে ॥ ২৬৯ ॥
ম্হণৌনি সাত্ত্ৱিক ৱৃত্তী । এক জালে গা জন্মৱ্ৰতী ।
সৰ্ৱত্যাগেং চতুৰ্থী । ভক্তি জৈসী ॥ ২৭০ ॥
সৰ্ৱত্যাগেং চতুৰ্থী । ভক্তি জৈসী ॥ ২৭০ ॥
ঊৰ্ধ্ৱ গচ্ছন্তি সত্ত্ৱস্থা মধ্যে তিষ্ঠন্তি ৰাজসাঃ ।
জঘন্যগুণৱৃত্তিস্থা অধো গচ্ছন্তি তামসাঃ ॥ ১৮॥
জঘন্যগুণৱৃত্তিস্থা অধো গচ্ছন্তি তামসাঃ ॥ ১৮॥
তৈসেং সত্ত্ৱাচেনি নটনাচেং । অসণেং জাণেং জযাংচেং ।
তে তনুত্যাগীং স্ৱৰ্গীংচে । ৰায হোতী ॥ ২৭১ ॥
তে তনুত্যাগীং স্ৱৰ্গীংচে । ৰায হোতী ॥ ২৭১ ॥
ইযাচি পৰী ৰজেং । জিহীং কাং জীজে মৰিজে ।
তিহীং মনুষ্য হোঈজে । মৃত্যুলোকীং ॥ ২৭২ ॥
তিহীং মনুষ্য হোঈজে । মৃত্যুলোকীং ॥ ২৭২ ॥
তেথ সুখদুঃখাচেং খিচটেং । জেৱিজেং একেচি তাটেং ।
জেথ ইযে মৰণৱাটে । পডিলেং নুঠী ॥ ২৭৩ ॥
জেথ ইযে মৰণৱাটে । পডিলেং নুঠী ॥ ২৭৩ ॥
আণি তযাচি স্থিতি তমীং । জে ৱাঢোনি নিমতী ভোগক্ষমীং ।
তে ঘেতী নৰকভূমী । মূল়পত্ৰ ॥ ২৭৪ ॥
তে ঘেতী নৰকভূমী । মূল়পত্ৰ ॥ ২৭৪ ॥
এৱং ৱস্তূচিযা সত্তা । ত্ৰিগুণাসী পংডুসুতা ।
দাৱিলী সকাৰণতা । আঘৱীচি ॥ ২৭৫ ॥
দাৱিলী সকাৰণতা । আঘৱীচি ॥ ২৭৫ ॥
পৈং ৱস্তু ৱস্তুত্ৱেং অসিকেং । তেং আপণপেং গুণাসাৰিখেং ।
দেখোনি কাৰ্যৱিশেখেং । অনুকৰে গা ॥ ২৭৬ ॥
দেখোনি কাৰ্যৱিশেখেং । অনুকৰে গা ॥ ২৭৬ ॥
জৈসেং কাং স্ৱপ্নীংচেনি ৰাজেং । জৈং পৰচক্ৰ দেখিজে ।
তৈং হাৰী জৈত হোঈজে । আপণপাংচি ॥ ২৭৭ ॥
তৈং হাৰী জৈত হোঈজে । আপণপাংচি ॥ ২৭৭ ॥
তৈসে মধ্যোৰ্ধ্ৱ অধ । হে জে গুণৱৃত্তিভেদ ।
তে দৃষ্টীৱাংচূনি শুদ্ধ । ৱস্তুচি অসে ॥ ২৭৮ ॥
তে দৃষ্টীৱাংচূনি শুদ্ধ । ৱস্তুচি অসে ॥ ২৭৮ ॥
নান্যং গুণেভ্যঃ কৰ্তাৰং যদা দ্ৰষ্টাঽনুপশ্যতি ।
গুণেভ্যশ্চ পৰং ৱেত্তি মদ্ভাৱং সোঽধিগচ্ছতি ॥ ১৯॥
গুণেভ্যশ্চ পৰং ৱেত্তি মদ্ভাৱং সোঽধিগচ্ছতি ॥ ১৯॥
পৰী হে ৱাহণী অসো । তৰী তুজ আন ন দিসো ।
পৰিসেং তেং সাংগতসোং । মাগীল গোঠী ॥ ২৭৯ ॥
পৰিসেং তেং সাংগতসোং । মাগীল গোঠী ॥ ২৭৯ ॥
তৰী ঐসেং জাণিজে । সামৰ্থ্যেং তিন্হী সহজেং ।
হোতী দেহৱ্যাজেং । গুণচি হে ॥ ২৮০ ॥
হোতী দেহৱ্যাজেং । গুণচি হে ॥ ২৮০ ॥
ইংধনাচেনি আকাৰেং । অগ্নি জৈসা অৱতৰে ।
কাং আংগৱে তৰুৱৰেং । ভূমিৰসু ॥ ২৮১ ॥
কাং আংগৱে তৰুৱৰেং । ভূমিৰসু ॥ ২৮১ ॥
নানা দহিংযাচেনি মিসেং । পৰিণমে দূধচি জৈসেং ।
কাং মূৰ্ত হোয ঊংসেং । গোডী জেৱীং ॥ ২৮২ ॥
কাং মূৰ্ত হোয ঊংসেং । গোডী জেৱীং ॥ ২৮২ ॥
তৈসেং হে স্ৱাংতঃকৰণ । দেহচি হোতী ত্ৰিগুণ ।
ম্হণৌনি বংধাসি কাৰণ । ঘডে কীৰ ॥ ২৮৩ ॥
ম্হণৌনি বংধাসি কাৰণ । ঘডে কীৰ ॥ ২৮৩ ॥
পৰী চোজ হেং ধনুৰ্ধৰা । জে এৱঢা হা গুংফিৰা ।
মোক্ষাচা সংসাৰা । উণা নোহে ॥ ২৮৪ ॥
মোক্ষাচা সংসাৰা । উণা নোহে ॥ ২৮৪ ॥
ত্ৰিগুণ আপুলালেনি ধৰ্মেং । দেহীংচে মাঘুত সাউমেং ।
চাল়িতাংহী ন খোমেং । গুণাতীততা ॥ ২৮৫ ॥
চাল়িতাংহী ন খোমেং । গুণাতীততা ॥ ২৮৫ ॥
ঐসী মুক্তি অসে সহজ । তে আতাং পৰিসঊং তুজ ।
জে তূং জ্ঞানাংবুজ- । দ্ৱিৰেফু কীং ॥ ২৮৬ ॥
জে তূং জ্ঞানাংবুজ- । দ্ৱিৰেফু কীং ॥ ২৮৬ ॥
আণি গুণীং গুণাজোগেং । চৈতন্য নোহে মাগেং ।
বোলিলোং তেং খাগেং । তেৱীংচি হেং ॥ ২৮৭ ॥
বোলিলোং তেং খাগেং । তেৱীংচি হেং ॥ ২৮৭ ॥
তৰী পাৰ্থা জৈং ঐসেং । বোধলেনি জীৱেং দিসে ।
স্ৱপ্ন কাং জৈসেং । চেইলেনী ॥ ২৮৮ ॥
স্ৱপ্ন কাং জৈসেং । চেইলেনী ॥ ২৮৮ ॥
নাতৰী আপণ জল়ীং । বিংবলোং তীৰোনী ন্যাহল়ী ।
চল়ণ হোতাং কল্লোল়ীং । অনেকধা ॥ ২৮৯ ॥
চল়ণ হোতাং কল্লোল়ীং । অনেকধা ॥ ২৮৯ ॥
কাং নটলেনি লাঘৱেং । নটু জৈসা ন ঝকৱে ।
তৈসেং গুণজাত দেখাৱেং । ন হোনিযাং ॥ ২৯০ ॥
তৈসেং গুণজাত দেখাৱেং । ন হোনিযাং ॥ ২৯০ ॥
পৈং ঋতুত্ৰয আকাশেং । ধৰূনিযাংহী জৈসেং ।
নেদিজেচি যেৱোং ৱোসেং । ৱেগল়েপণা ॥ ২৯১ ॥
নেদিজেচি যেৱোং ৱোসেং । ৱেগল়েপণা ॥ ২৯১ ॥
তৈসেং গুণীং গুণাপৰৌতেং । জেং আপণপেং অসে আযিতেং ।
তিযে অহং বৈসে অহংতেং । মূল়কেচিযে ॥ ২৯২ ॥
তিযে অহং বৈসে অহংতেং । মূল়কেচিযে ॥ ২৯২ ॥
তৈং তেথূনি মগ পাহতাং । ম্হণে সাক্ষী মী অকৰ্তা ।
হে গুণচি ক্ৰিযাজাতাং । নিযোজিত ॥ ২৯৩ ॥
হে গুণচি ক্ৰিযাজাতাং । নিযোজিত ॥ ২৯৩ ॥
সত্ত্ৱৰজতমাংচা । ভেদীং পসৰু কৰ্মাচা ।
হোত অসে তো গুণাংচা । ৱিকাৰু হা ॥ ২৯৪ ॥
হোত অসে তো গুণাংচা । ৱিকাৰু হা ॥ ২৯৪ ॥
যযামাজীং মী ঐসা । ৱনীং কাং ৱসংতু জৈসা ।
ৱনলক্ষ্মীৱিলাসা । হেতুভূত ॥ ২৯৫ ॥
ৱনলক্ষ্মীৱিলাসা । হেতুভূত ॥ ২৯৫ ॥
কাং তাৰাংগণীং লোপাৱেং । সূৰ্যকাংতীং উদ্দীপাৱেং ।
কমল়ীং ৱিকাসাৱেং । জাৱেং তমেং ॥ ২৯৬ ॥
কমল়ীং ৱিকাসাৱেং । জাৱেং তমেং ॥ ২৯৬ ॥
যে কোণাচীং কাজেং কহীং । সৱিতিযা জৈসী নাহীং ।
তৈসা অকৰ্তা মী দেহীং । সত্তাৰূপ ॥ ২৯৭ ॥
তৈসা অকৰ্তা মী দেহীং । সত্তাৰূপ ॥ ২৯৭ ॥
মী দাঊনি গুণ দেখে । গুণতা হে মিযাং পোখে ।
যযাচেনি নিঃশেখেং । উৰে তেং মী ॥ ২৯৮ ॥
যযাচেনি নিঃশেখেং । উৰে তেং মী ॥ ২৯৮ ॥
ঐসেনি ৱিৱেকেং জযা । উদো হোয ধনংজযা ।
যে গুণাতীতত্ৱ তযা । অৰ্থপংথেং ॥ ২৯৯ ॥
যে গুণাতীতত্ৱ তযা । অৰ্থপংথেং ॥ ২৯৯ ॥
গুণানেতানতীত্য ত্ৰীন্দেহী দেহসমুদ্ভৱান্ ।
জন্মমৃত্যুজৰাদুঃখৈৰ্ৱিমুক্তোঽমৃতমশ্নুতে ॥ ২০॥
জন্মমৃত্যুজৰাদুঃখৈৰ্ৱিমুক্তোঽমৃতমশ্নুতে ॥ ২০॥
আতাং নিৰ্গুণ অসে আণিক । তেং তো জাণেং অচুক ।
জে জ্ঞানেং কেলেং টীক । তযাচিৱৰী ॥ ৩০০ ॥
জে জ্ঞানেং কেলেং টীক । তযাচিৱৰী ॥ ৩০০ ॥
কিংবহুনা পংডুসুতা । ঐসী তো মাঝী সত্তা ।
পাৱে জৈসী সৰিতা । সিংধুত্ৱ গা ॥ ৩০১ ॥
পাৱে জৈসী সৰিতা । সিংধুত্ৱ গা ॥ ৩০১ ॥
নল়িকেৱৰূনি উঠিলা । জৈসা শুক শাখে বৈসলা ।
তৈসা মূল় অহংতেং ৱেঢিলা । তো মী ম্হণৌনি ॥ ৩০২ ॥
তৈসা মূল় অহংতেং ৱেঢিলা । তো মী ম্হণৌনি ॥ ৩০২ ॥
অগা অজ্ঞানাচিযা নিদা । জো ঘোৰত হোতা বদবদা ।
তো স্ৱস্ৱৰূপীং প্ৰবুদ্ধা । চেইলা কীং ॥ ৩০৩ ॥
তো স্ৱস্ৱৰূপীং প্ৰবুদ্ধা । চেইলা কীং ॥ ৩০৩ ॥
পৈং বুদ্ধিভেদাচা আৰিসা । তযা হাতোনি পডিলা ৱীৰেশা ।
ম্হণৌনি প্ৰতিমুখাভাসা । মুকলা তো ॥ ৩০৪ ॥
ম্হণৌনি প্ৰতিমুখাভাসা । মুকলা তো ॥ ৩০৪ ॥
দেহাভিমানাচা ৱাৰা । আতাং ৱাজো ঠেলা ৱীৰা ।
তৈং ঐক্য ৱীচিসাগৰাং । জীৱেশাং হেং ॥ ৩০৫ ॥
তৈং ঐক্য ৱীচিসাগৰাং । জীৱেশাং হেং ॥ ৩০৫ ॥
ম্হণৌনি মদ্ভাৱেংসী । প্ৰাপ্তি পাৱিজে তেণেংসৰিসী ।
ৱৰ্ষাংতীং আকাশীং । ঘনজাত জেৱীং ॥ ৩০৬ ॥
ৱৰ্ষাংতীং আকাশীং । ঘনজাত জেৱীং ॥ ৩০৬ ॥
তেৱীং মী হোঊনি নিৰুতা । মগ দেহীংচি যে অসতাং ।
নাগৱে দেহসংভূতাং । গুণাংসি তো ॥ ৩০৭ ॥
নাগৱে দেহসংভূতাং । গুণাংসি তো ॥ ৩০৭ ॥
জৈসা ভিংগাচেনি ঘৰেং । দীপপ্ৰকাশু নাৱৰে ।
কাং ন ৱিঝেচি সাগৰেং । ৱডৱানল়ু ॥ ৩০৮ ॥
কাং ন ৱিঝেচি সাগৰেং । ৱডৱানল়ু ॥ ৩০৮ ॥
তৈসা আলা গেলা গুণাংচা । বোধু ন মৈল়ে তযাচা ।
তো দেহীং জৈসা ৱ্যোমীংচা । চংদ্ৰ জল়ীং ॥ ৩০৯ ॥
তো দেহীং জৈসা ৱ্যোমীংচা । চংদ্ৰ জল়ীং ॥ ৩০৯ ॥
তিন্হী গুণ আপুলালিযে প্ৰৌঢী । দেহীং নাচৱিতী বাগডীং ।
তো পাহোংহী ন ধাডী । অহংতেতেং ॥ ৩১০ ॥
তো পাহোংহী ন ধাডী । অহংতেতেং ॥ ৩১০ ॥
হা ঠাযৱৰী । নেহটোনি ঠেলা অংতৰীং ।
আতাং কায ৱৰ্তে শৰীৰীং । হেংহীং নেণে ॥ ৩১১ ॥
আতাং কায ৱৰ্তে শৰীৰীং । হেংহীং নেণে ॥ ৩১১ ॥
সাংডুনি আংগীংচী খোল়ী । সৰ্প ৰিগালিযা পাতাল়ীং ।
তে ত্ৱচা কোণ সাংভাল়ী । তৈসেং জালেং ॥ ৩১২ ॥
তে ত্ৱচা কোণ সাংভাল়ী । তৈসেং জালেং ॥ ৩১২ ॥
কাং সৌৰভ্য জীৰ্ণু জৈসা । আমোদু মিল়োনি জায আকাশা ।
মাঘাৰা কমল়কোশা । নযেচি তো ॥ ৩১৩ ॥
মাঘাৰা কমল়কোশা । নযেচি তো ॥ ৩১৩ ॥
পৈং স্ৱৰূপসমৰসেং । ঐক্য গা জালেং তৈসেং ।
তেথ কিং ধৰ্ম হেং কৈসেং । নেণেং দেহ ॥ ৩১৪ ॥
তেথ কিং ধৰ্ম হেং কৈসেং । নেণেং দেহ ॥ ৩১৪ ॥
ম্হণৌনি জন্মজৰামৰণ । ইত্যাদি জে সাহী গুণ ।
তে দেহীংচি ঠেলে কাৰণ । নাহীং তযা ॥ ৩১৫ ॥
তে দেহীংচি ঠেলে কাৰণ । নাহীং তযা ॥ ৩১৫ ॥
ঘটাচিযা খাপৰিযা । ঘটভংগীং ফেডিলিযা ।
মহদাকাশ অপৈসযা । জালেংচি অসে ॥ ৩১৬ ॥
মহদাকাশ অপৈসযা । জালেংচি অসে ॥ ৩১৬ ॥
তৈসী দেহবুদ্ধী জাযে । জৈং আপণপাং আঠৌ হোয ।
তৈং আন কাংহীং আহে । তেংৱাংচুনী ? ॥ ৩১৭ ॥
তৈং আন কাংহীং আহে । তেংৱাংচুনী ? ॥ ৩১৭ ॥
যেণেং থোৰ বোধলেপণেং । তযাসি গা দেহীং অসণেং ।
ম্হণূনি তো মী ম্হণেং । গুণাতীত ॥ ৩১৮ ॥
ম্হণূনি তো মী ম্হণেং । গুণাতীত ॥ ৩১৮ ॥
যযা দেৱাচিযা বোলা । পাৰ্থু অতি সুখাৱলা ।
মেঘেং সংবোখিলা । মোৰু জৈসা ॥ ৩১৯ ॥
মেঘেং সংবোখিলা । মোৰু জৈসা ॥ ৩১৯ ॥
অৰ্জুন উৱাচ।
কৈৰ্লিংগৈস্ত্ৰীন্গুণাত্নেতানতীতো ভৱতি প্ৰভো ।
কিমাচাৰঃ কথংচৈতাংস্ত্ৰীন্গুণানতিৱৰ্ততে ॥ ২১॥
কৈৰ্লিংগৈস্ত্ৰীন্গুণাত্নেতানতীতো ভৱতি প্ৰভো ।
কিমাচাৰঃ কথংচৈতাংস্ত্ৰীন্গুণানতিৱৰ্ততে ॥ ২১॥
তেণেং তোষেং ৱীৰ পুসে । জী কোণ্হী চিন্হীং তো দিসে ।
জযামাজীং ৱসে । ঐসা বোধু ॥ ৩২০ ॥
জযামাজীং ৱসে । ঐসা বোধু ॥ ৩২০ ॥
তো নিৰ্গুণ কায আচৰে । কৈসেনি গুণ নিস্তৰে ।
হেং সাংগিজো মাহেৰেং । কৃপেচেনি ॥ ৩২১ ॥
হেং সাংগিজো মাহেৰেং । কৃপেচেনি ॥ ৩২১ ॥
যযা অৰ্জুনাচিযা প্ৰশ্না । তো ষড্গুণাংচা ৰাণা ।
পৰিহাৰু আকৰ্ণা । বোলতু অসে ॥ ৩২২ ॥
পৰিহাৰু আকৰ্ণা । বোলতু অসে ॥ ৩২২ ॥
ম্হণে পাৰ্থা তুঝী নৱাঈ । হেং যেতুলেংচি পুসসী কাঈ ।
তেং নামচি তযা পাহীং । সত্য লটিকেং ॥ ৩২৩ ॥
তেং নামচি তযা পাহীং । সত্য লটিকেং ॥ ৩২৩ ॥
গুণাতীত জযা নাংৱেং । তো গুণাধীন তৰী নৱ্হে ।
না হোয তৰী নাংগৱে । গুণাং যযা ॥ ৩২৪ ॥
না হোয তৰী নাংগৱে । গুণাং যযা ॥ ৩২৪ ॥
পৰী অধীন কাং নাংগৱেং । হেংচি কৈসেনি জাণাৱেং ।
গুণাংচিযে ৰৱৰৱে- । মাজীং অসতাং ॥ ৩২৫ ॥
গুণাংচিযে ৰৱৰৱে- । মাজীং অসতাং ॥ ৩২৫ ॥
হা সংদেহ জৰী ৱাহসী । তৰী সুখেং পুসোং লাহসী ।
পৰিস আতাং তযাসী । ৰূপ কৰূং ॥ ৩২৬ ॥
পৰিস আতাং তযাসী । ৰূপ কৰূং ॥ ৩২৬ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ ।
প্ৰকাশং চ প্ৰৱৃত্তিং চ মোহমেৱ চ পাণ্ডৱ ।
ন দ্ৱেষ্টি সংপ্ৰৱৃত্তানি ন নিৱৃত্তানি কাংক্ষতি ॥ ২২॥
প্ৰকাশং চ প্ৰৱৃত্তিং চ মোহমেৱ চ পাণ্ডৱ ।
ন দ্ৱেষ্টি সংপ্ৰৱৃত্তানি ন নিৱৃত্তানি কাংক্ষতি ॥ ২২॥
তৰী ৰজাচেনি মাজেং । দেহীং কৰ্মাচেং আণোজেং ।
প্ৰৱৃত্তি জৈং ঘেঈজে । ৱেংটাল়ুনি ॥ ৩২৭ ॥
প্ৰৱৃত্তি জৈং ঘেঈজে । ৱেংটাল়ুনি ॥ ৩২৭ ॥
তৈং মীচি কাং কৰ্মঠ । ঐসা ন যে শ্ৰীমাঠ ।
দৰিদ্ৰলিযে বুদ্ধী ৱীট । তোহী নাহীং ॥ ৩২৮ ॥
দৰিদ্ৰলিযে বুদ্ধী ৱীট । তোহী নাহীং ॥ ৩২৮ ॥
অথৱা সত্ত্ৱেংচি অধিকেং । জৈং সৰ্ৱেংদ্ৰিযীং জ্ঞান ফাংকে ।
তৈং সুৱিদ্যতা তোখেং । উভজেহী না ॥ ৩২৯ ॥
তৈং সুৱিদ্যতা তোখেং । উভজেহী না ॥ ৩২৯ ॥
কাং ৱাঢিন্নলেনি তমেং । ন গিল়িজেচি মোহভ্ৰমেং ।
তৈং অজ্ঞানত্ৱেং ন শ্ৰমে । ঘেণেংহী নাহীং ॥ ৩৩০ ॥
তৈং অজ্ঞানত্ৱেং ন শ্ৰমে । ঘেণেংহী নাহীং ॥ ৩৩০ ॥
পৈং মোহাচ্যা অৱসৰীং । জ্ঞানাচী চাড ন ধৰী ।
জ্ঞানেং কৰ্মেং নাদৰী । হোতাং ন দুঃখী ॥ ৩৩১ ॥
জ্ঞানেং কৰ্মেং নাদৰী । হোতাং ন দুঃখী ॥ ৩৩১ ॥
সাযংপ্ৰতৰ্মধ্যান্হা । যা তিন্হী কাল়াংচী গণনা ।
নাহীং জেৱীং তপনা । তৈসা অসে ॥ ৩৩২ ॥
নাহীং জেৱীং তপনা । তৈসা অসে ॥ ৩৩২ ॥
তযা ৱেগল়াচি কায প্ৰকাশেং । জ্ঞানিত্ৱ যাৱেং অসেং ।
কাযি জল়াৰ্ণৱ পাউসেং । সাজা হোয ? ॥ ৩৩৩ ॥
কাযি জল়াৰ্ণৱ পাউসেং । সাজা হোয ? ॥ ৩৩৩ ॥
না প্ৰৱৰ্তলেনি কৰ্মেং । কৰ্মঠত্ৱ তযাং কাং গমে ।
সাংগেং হিমৱংতু হিমেং । কাংপে কাযী ? ॥ ৩৩৪ ॥
সাংগেং হিমৱংতু হিমেং । কাংপে কাযী ? ॥ ৩৩৪ ॥
নাতৰী মোহ আলিযা । কাঈ পাং জ্ঞানা মুকিজৈল তযা ।
হো মা আগীতেং উন্হাল়েযা । জাল়ৱত অসে ? ॥ ৩৩৫ ॥
হো মা আগীতেং উন্হাল়েযা । জাল়ৱত অসে ? ॥ ৩৩৫ ॥
উদাসীনৱদাসীনো গুণৈৰ্যো ন ৱিচাল্যতে ।
গুণা ৱৰ্তন্ত ইত্যেৱ যো~ৱতিষ্ঠতি নেঙ্গতে ॥ ২৩॥
গুণা ৱৰ্তন্ত ইত্যেৱ যো~ৱতিষ্ঠতি নেঙ্গতে ॥ ২৩॥
তৈসে গুণাগুণকাৰ্য হেং । আঘৱেংচি আপণ আহে ।
ম্হণৌনি একেকা নোহে । তডাতোডী ॥ ৩৩৬ ॥
ম্হণৌনি একেকা নোহে । তডাতোডী ॥ ৩৩৬ ॥
যেৱঢে গা প্ৰতীতী । তো দেহা আলাসে ৱস্তী ।
ৱাটে জাতাং গুংতী- । মাজীং জৈসা ॥ ৩৩৭ ॥
ৱাটে জাতাং গুংতী- । মাজীং জৈসা ॥ ৩৩৭ ॥
তো জিণতা না হৰৱী । তৈসা গুণ নৱ্হে না কৰৱী ।
জৈসী কাং শ্ৰোণৱী । সংগ্ৰামীংচী ॥ ৩৩৮ ॥
জৈসী কাং শ্ৰোণৱী । সংগ্ৰামীংচী ॥ ৩৩৮ ॥
কাং শৰীৰা{আং}তীল প্ৰাণু । ঘৰীং আতিথ্যাচা ব্ৰাহ্মণু ।
নানা চোহটাংচা স্থাণু । উদাসু জৈসা ॥ ৩৩৯ ॥
নানা চোহটাংচা স্থাণু । উদাসু জৈসা ॥ ৩৩৯ ॥
আণি গুণাচা যাৱাজাৱা । ঢল়ে চল়ে না পাংডৱা ।
মৃগজল়াচা হেলাৱা । মেৰু জৈসা ॥ ৩৪০ ॥
মৃগজল়াচা হেলাৱা । মেৰু জৈসা ॥ ৩৪০ ॥
হেং বহুত কাযি বোলিজে । ৱ্যোম ৱাৰেনি ন ৱচিজে ।
কাং সূৰ্য না গিল়িজে । অংধকাৰেং ? ॥ ৩৪১ ॥
কাং সূৰ্য না গিল়িজে । অংধকাৰেং ? ॥ ৩৪১ ॥
স্ৱপ্ন কাং গা জিযাপৰী । জগতযাতেং ন সিংতৰী ।
গুণীং তৈসা অৱধাৰীং । ন বংধিজে তো ॥ ৩৪২ ॥
গুণীং তৈসা অৱধাৰীং । ন বংধিজে তো ॥ ৩৪২ ॥
গুণাংসি কীৰ নাতুডে । পৰী দুৰূনি জৈং পাহে কোডেং ।
তৈং গুণদোষ সাযিখডেং । সভ্যু জৈসা ॥ ৩৪৩ ॥
তৈং গুণদোষ সাযিখডেং । সভ্যু জৈসা ॥ ৩৪৩ ॥
সত্কৰ্মেং সাত্ত্ৱিকীং । ৰজ তেং ৰজোৱিষযকীং ।
তম মোহাদিকীং । ৱৰ্তত অসে ॥ ৩৪৪ ॥
তম মোহাদিকীং । ৱৰ্তত অসে ॥ ৩৪৪ ॥
পৰিস তযাচিযা গা সত্তা । হোতী গুণক্ৰিযা সমস্তা ।
হেং ফুডেং জাণে সৱিতা । লৌকিকা জেৱীং ॥ ৩৪৫ ॥
হেং ফুডেং জাণে সৱিতা । লৌকিকা জেৱীং ॥ ৩৪৫ ॥
সমুদ্ৰচি ভৰতী । সোমকাংতচি দ্ৰৱতী ।
কুমুদেং ৱিকাসতী । চংদ্ৰু তো উগা ॥ ৩৪৬ ॥
কুমুদেং ৱিকাসতী । চংদ্ৰু তো উগা ॥ ৩৪৬ ॥
কাং ৱাৰাচি ৱাজে ৱিঝে । গগনেং নিশ্চল় অসিজে ।
তৈসা গুণাচিযে গজবজে । ডোলেনা জো ॥ ৩৪৭ ॥
তৈসা গুণাচিযে গজবজে । ডোলেনা জো ॥ ৩৪৭ ॥
অৰ্জুনা যেণেং লক্ষণেং । তো গুণাতীতু জাণণেং ।
পৰিস আতাং আচৰণেং । তযাচীং জীং ॥ ৩৪৮ ॥
পৰিস আতাং আচৰণেং । তযাচীং জীং ॥ ৩৪৮ ॥
সমদুঃখসুখঃ স্ৱস্থঃ সমলোষ্টাশ্মকাঞ্চনঃ ।
তুল্যপ্ৰিযাপ্ৰিযোধীৰস্তুল্যনিন্দাত্মসংস্তুতিঃ ॥ ২৪॥
তুল্যপ্ৰিযাপ্ৰিযোধীৰস্তুল্যনিন্দাত্মসংস্তুতিঃ ॥ ২৪॥
তৰী ৱস্ত্ৰাসি পাঠীং পোটীং । নাহীং সুতাৱাংচূনি কিৰীটী ।
ঐসেং সুযে দিঠী । চৰাচৰ মদ্ৰূপেং ॥ ৩৪৯ ॥
ঐসেং সুযে দিঠী । চৰাচৰ মদ্ৰূপেং ॥ ৩৪৯ ॥
ম্হণৌনি সুখদুঃখাসৰিসেং । কাংটাল়েং আচৰে ঐসেং ।
ৰিপুভক্তাং জৈসেং । হৰীচেং দেণেং ॥ ৩৫০ ॥
ৰিপুভক্তাং জৈসেং । হৰীচেং দেণেং ॥ ৩৫০ ॥
এৰ়্হৱীং তৰী সহজেং । সুখদুঃখ তৈংচি সেৱিজে ।
দেহজল়ীং হোঈজে । মাসোল়ী জৈং ॥ ৩৫১ ॥
দেহজল়ীং হোঈজে । মাসোল়ী জৈং ॥ ৩৫১ ॥
আতাং তেং তংৱ তেণেং সাংডিলেং । আহে স্ৱস্ৱৰূপেংসীচি মাংডিলেং ।
সস্যাংতীং নিৱডিলেং । বীজ জৈসেং ॥ ৩৫২ ॥
সস্যাংতীং নিৱডিলেং । বীজ জৈসেং ॥ ৩৫২ ॥
কাং ৱোঘ সাংডূনি গাংগ । ৰিঘোনি সমুদ্ৰাচেং আংগ ।
নিস্তৰলী লগবগ । খল়াল়াচী ॥ ৩৫৩ ॥
নিস্তৰলী লগবগ । খল়াল়াচী ॥ ৩৫৩ ॥
তেৱীং আপণপাংচি জযা । ৱস্তী জালী গা ধনংজযা ।
তযা দেহীং অপৈসযা । সুখ তৈসেং দুঃখ ॥ ৩৫৪ ॥
তযা দেহীং অপৈসযা । সুখ তৈসেং দুঃখ ॥ ৩৫৪ ॥
ৰাত্ৰি তৈসেং পাহলেং । হেং ধাৰণা জেৱীং এক জালেং ।
আত্মাৰাম দেহীং আতলেং । দ্ৱংদ্ৱ তৈসেং ॥ ৩৫৫ ॥
আত্মাৰাম দেহীং আতলেং । দ্ৱংদ্ৱ তৈসেং ॥ ৩৫৫ ॥
পৈং নিদ্ৰিতাচেনি আংগেংশীং । সাপু তৈশী উৰ্ৱশী ।
তেৱীং স্ৱৰূপস্থা সৰিশীং । দেহীং দ্ৱংদ্ৱেং ॥ ৩৫৬ ॥
তেৱীং স্ৱৰূপস্থা সৰিশীং । দেহীং দ্ৱংদ্ৱেং ॥ ৩৫৬ ॥
ম্হণৌনি তযাচ্যা ঠাযীং । শেণা সোনযা ৱিশেষ নাহীং ।
ৰত্না গুংডেযা কাংহীং । নেণিজে ভেদু ॥ ৩৫৭ ॥
ৰত্না গুংডেযা কাংহীং । নেণিজে ভেদু ॥ ৩৫৭ ॥
ঘৰা যেৱোং পাং স্ৱৰ্গ । কাং ৱৰিপডো ৱাঘ ।
পৰী আত্মবুদ্ধীসি ভংগ । কদা নৱ্হে ॥ ৩৫৮ ॥
পৰী আত্মবুদ্ধীসি ভংগ । কদা নৱ্হে ॥ ৩৫৮ ॥
নিৱটলেং ন উপৱডে । জল়ীনলেং ন ৱিৰূঢে ।
সাম্যবুদ্ধী ন মোডে । তযাপৰী ॥ ৩৫৯ ॥
সাম্যবুদ্ধী ন মোডে । তযাপৰী ॥ ৩৫৯ ॥
হা ব্ৰহ্মা ঐসেনি স্তৱিজো । কাং নীচ ম্হণৌনি নিংদিজো ।
পৰী নেণেং জল়োং ৱিঝোং । ৰাখোংডী জৈসী ॥ ৩৬০ ॥
পৰী নেণেং জল়োং ৱিঝোং । ৰাখোংডী জৈসী ॥ ৩৬০ ॥
তৈসী নিংদা আণি স্তুতী । নযে কোণ্হেচি ৱ্যক্তী ।
নাহীং অংধাৰেং কাং ৱাতী । সূৰ্যা ঘৰীং ॥ ৩৬১ ॥
নাহীং অংধাৰেং কাং ৱাতী । সূৰ্যা ঘৰীং ॥ ৩৬১ ॥
মানাপমানযোস্তুল্যস্তুল্যো মিত্ৰাৰিপক্ষযোঃ ।
সৰ্ৱাৰম্ভপৰিত্যাগী গুণাতীতঃ স উচ্যতে ॥ ২৫॥
সৰ্ৱাৰম্ভপৰিত্যাগী গুণাতীতঃ স উচ্যতে ॥ ২৫॥
ঈশ্ৱৰ ম্হণৌনি পূজিলা । কাং চোৰু ম্হণৌনি গাংজিলা ।
ৱৃষগজীং ৱেঢিলা । কেলা ৰাৱো ॥ ৩৬২ ॥
ৱৃষগজীং ৱেঢিলা । কেলা ৰাৱো ॥ ৩৬২ ॥
কাং সুহৃদ পাসীং আলে । অথৱা ৱৈৰী ৱৰপডে জালে ।
পৰী নেণেং ৰাতী পাহালেং । তেজ জেৱীং ॥ ৩৬৩ ॥
পৰী নেণেং ৰাতী পাহালেং । তেজ জেৱীং ॥ ৩৬৩ ॥
সাহীং ঋতু যেতাং আকাশেং । লিংপিজেচি না জৈসেং ।
তেৱীং ৱৈশম্য মানসেং । জাণিজেনা ॥ ৩৬৪ ॥
তেৱীং ৱৈশম্য মানসেং । জাণিজেনা ॥ ৩৬৪ ॥
আণীকহী একু পাহীং । আচাৰু তযাচ্যা ঠাযীং ।
তৰী ৱ্যাপাৰাসি নাহীং । জালেং দিসে ॥ ৩৬৫ ॥
তৰী ৱ্যাপাৰাসি নাহীং । জালেং দিসে ॥ ৩৬৫ ॥
সৰ্ৱাংৰংভা উটকলেং । প্ৰৱৃত্তীচেং তেথ মাৱল়লে ।
জল়তী গা কৰ্মফল়েং । তে তো আগী ॥ ৩৬৬ ॥
জল়তী গা কৰ্মফল়েং । তে তো আগী ॥ ৩৬৬ ॥
দৃষ্টাদৃষ্টাচেনি নাংৱেং । ভাৱোচি জীৱীং নুগৱেং ।
সেৱী জেং কাং স্ৱভাৱেং । পৈঠেং হোযে ॥ ৩৬৭ ॥
সেৱী জেং কাং স্ৱভাৱেং । পৈঠেং হোযে ॥ ৩৬৭ ॥
সুখে না শিণে । পাষাণু কাং জেণেং মানেং ।
তৈসী সাংডীমাংডী মনেং । ৱৰ্জিলী অসে ॥ ৩৬৮ ॥
তৈসী সাংডীমাংডী মনেং । ৱৰ্জিলী অসে ॥ ৩৬৮ ॥
আতাং কিতী হা ৱিস্তাৰু । জাণেং ঐসা আচাৰু ।
জযাতেং তোচি সাচাৰু । গুণাতীতু ॥ ৩৬৯ ॥
জযাতেং তোচি সাচাৰু । গুণাতীতু ॥ ৩৬৯ ॥
গুণাংতেং অতিক্ৰমণেং । ঘডে উপাযেং জেণেং ।
তো আতাং আঈক ম্হণে । শ্ৰীকৃষ্ণনাথু ॥ ৩৭০ ॥
তো আতাং আঈক ম্হণে । শ্ৰীকৃষ্ণনাথু ॥ ৩৭০ ॥
মাং চ যোঽৱ্যভিচাৰেণ ভক্তিযোগেন সেৱতে ।
স গুণান্সমতীত্যৈতান্ ব্ৰহ্মভূযায কল্পতে ॥ ২৬॥
স গুণান্সমতীত্যৈতান্ ব্ৰহ্মভূযায কল্পতে ॥ ২৬॥
তৰী ৱ্যভিচাৰৰহিত চিত্তেং । ভক্তিযোগেং মাতেং ।
সেৱী তো গুণাতেং । জাকল়ূং শকে ॥ ৩৭১ ॥
সেৱী তো গুণাতেং । জাকল়ূং শকে ॥ ৩৭১ ॥
তৰী কোণ মী কৈসী ভক্তী । অৱ্যভিচাৰা কায ৱ্যক্তী ।
হে আঘৱীচি নিৰুতী । হোআৱী লাগে ॥ ৩৭২ ॥
হে আঘৱীচি নিৰুতী । হোআৱী লাগে ॥ ৩৭২ ॥
তৰী পাৰ্থা পৰিযেসা । মী তংৱ যেথ ঐসা ।
ৰত্নীং কিল়াৱো জৈসা । ৰত্নচি কীং তো ॥ ৩৭৩ ॥
ৰত্নীং কিল়াৱো জৈসা । ৰত্নচি কীং তো ॥ ৩৭৩ ॥
কাং দ্ৰৱপণচি নীৰ । অৱকাশচি অংবৰ ।
গোডী তেচি সাখৰ । আন নাহীং ॥ ৩৭৪ ॥
গোডী তেচি সাখৰ । আন নাহীং ॥ ৩৭৪ ॥
ৱন্হি তেচি জ্ৱাল় । দল়াচি নাংৱ কমল় ।
ৰূখ তেংচি ডাল়- । ফল়াদিক ॥ ৩৭৫ ॥
ৰূখ তেংচি ডাল়- । ফল়াদিক ॥ ৩৭৫ ॥
অগা হিম জেং আকৰ্ষলেং । তেংচি হিমৱংত জেৱীং জালেং ।
নানা দূধ মুৰালেং । তেংচি দহীং ॥ ৩৭৬ ॥
নানা দূধ মুৰালেং । তেংচি দহীং ॥ ৩৭৬ ॥
তৈসেং ৱিশ্ৱ যেণেং নাংৱেং । হেং মীচি পৈং আঘৱেং ।
ঘেঈং চংদ্ৰবিংব সোলাৱেং । ন লগে জেৱীং ॥ ৩৭৭ ॥
ঘেঈং চংদ্ৰবিংব সোলাৱেং । ন লগে জেৱীং ॥ ৩৭৭ ॥
ঘৃতাচেং থিজলেংপণ । ন মোডিতাং ঘৃতচি জাণ ।
কাং নাটিতাং কাংকণ । সোনেংচি তেং ॥ ৩৭৮ ॥
কাং নাটিতাং কাংকণ । সোনেংচি তেং ॥ ৩৭৮ ॥
ন উকলিতাং পটু । তংতুচি অসে স্পষ্টু ।
ন ৱিৰৱিতাং ঘটু । মৃত্তিকা জেৱীং ॥ ৩৭৯ ॥
ন ৱিৰৱিতাং ঘটু । মৃত্তিকা জেৱীং ॥ ৩৭৯ ॥
ম্হণৌনি ৱিশ্ৱপণ জাৱেং । মগ তৈং মাতেং ঘেযাৱেং ।
তৈসা নৱ্হে আঘৱেং । সকটচি মী ॥ ৩৮০ ॥
তৈসা নৱ্হে আঘৱেং । সকটচি মী ॥ ৩৮০ ॥
ঐসেনি মাতেং জাণিজে । তে অৱ্যভিচাৰী ভক্তি ম্হণিজে ।
যেথ ভেদু কাংহীং দেখিজে । তৰী ৱ্যভিচাৰু তো ॥ ৩৮১ ॥
যেথ ভেদু কাংহীং দেখিজে । তৰী ৱ্যভিচাৰু তো ॥ ৩৮১ ॥
যাকাৰণেং ভেদাতেং । সাংডূনি অভেদেং চিত্তেং ।
আপণ সকট মাতেং । জাণাৱেং গা ॥ ৩৮২ ॥
আপণ সকট মাতেং । জাণাৱেং গা ॥ ৩৮২ ॥
পাৰ্থা সোনযাচী টিকা । সোনযাসী লাগলী দেখা ।
তৈসেং আপণপেং আণিকা । মানাৱেং না ॥ ৩৮৩ ॥
তৈসেং আপণপেং আণিকা । মানাৱেং না ॥ ৩৮৩ ॥
তেজাচা তেজৌনি নিঘালা । পৰী তেজীংচি অসে লাগলা ।
তযা ৰশ্মী ঐসা ভলা । বোধু হোআৱা ॥ ৩৮৪ ॥
তযা ৰশ্মী ঐসা ভলা । বোধু হোআৱা ॥ ৩৮৪ ॥
পৈং পৰমাণু ভূতল়ীং । হিমকণু হিমাচল়ীং ।
মজমাজীং ন্যাহাল়ীং । অহং তৈসেং ॥ ৩৮৫ ॥
মজমাজীং ন্যাহাল়ীং । অহং তৈসেং ॥ ৩৮৫ ॥
হো কাং তৰংগু লহানু । পৰী সিংধূসী নাহীং ভিন্নু ।
তৈসা ঈশ্ৱৰীং মী আনু । নোহেচি গা ॥ ৩৮৬ ॥
তৈসা ঈশ্ৱৰীং মী আনু । নোহেচি গা ॥ ৩৮৬ ॥
ঐসেনি বা সমৰসেং । দৃষ্টি জে উল্হাসে ।
তে ভক্তি পৈং ঐসে । আম্হী ম্হণোং ॥ ৩৮৭ ॥
তে ভক্তি পৈং ঐসে । আম্হী ম্হণোং ॥ ৩৮৭ ॥
আণি জ্ঞানাচেং চাংগাৱেং । ইযেচি দৃষ্টি নাংৱেং ।
যোগাচেংহী আঘৱেং । সৰ্ৱস্ৱ হেং ॥ ৩৮৮ ॥
যোগাচেংহী আঘৱেং । সৰ্ৱস্ৱ হেং ॥ ৩৮৮ ॥
সিংধূ আণি জল়ধৰা- । মাজীং লাগলী অখংড ধাৰা ।
তৈসী ৱৃত্তি ৱীৰা । প্ৰৱৰ্তে তে ॥ ৩৮৯ ॥
তৈসী ৱৃত্তি ৱীৰা । প্ৰৱৰ্তে তে ॥ ৩৮৯ ॥
কাং কুহেসীং আকাশা । তোংডীং সাংদা নাহীং তৈসা ।
তো পৰমপুৰুষীং তৈসা । একৱটে গা ॥ ৩৯০ ॥
তো পৰমপুৰুষীং তৈসা । একৱটে গা ॥ ৩৯০ ॥
প্ৰতিবিংবৌনি বিংবৱৰী । প্ৰভেচী জৈসী উজৰী ।
তে সোঽহংৱৃত্তী অৱধাৰীং । তৈসী হোয ॥ ৩৯১ ॥
তে সোঽহংৱৃত্তী অৱধাৰীং । তৈসী হোয ॥ ৩৯১ ॥
ঐসেনি মগ পৰস্পৰেং । তে সোঽহংৱৃত্তি জৈং অৱতৰে ।
তৈং তিযেহি সকট সৰে । অপৈসযা ॥ ৩৯২ ॥
তৈং তিযেহি সকট সৰে । অপৈসযা ॥ ৩৯২ ॥
জৈসা সৈংধৱাচা ৰৱা । সিংধূমাজীং পাংডৱা ।
ৱিৰালেযা ৱিৰৱাৱা । হেংহী ঠাকে ॥ ৩৯৩ ॥
ৱিৰালেযা ৱিৰৱাৱা । হেংহী ঠাকে ॥ ৩৯৩ ॥
নাতৰী জাল়ূনি তৃণ । ৱন্হিহী ৱিঝে আপণ ।
তৈসেং ভেদু নাশূনি জাণ । জ্ঞানহী নুৰে ॥ ৩৯৪ ॥
তৈসেং ভেদু নাশূনি জাণ । জ্ঞানহী নুৰে ॥ ৩৯৪ ॥
মাঝেং পৈলপণ জাযে । ভক্ত হেং ঐলপণ ঠাযে ।
অনাদি ঐক্য জেং আহে । তেংচি নিৱডে ॥ ৩৯৫ ॥
অনাদি ঐক্য জেং আহে । তেংচি নিৱডে ॥ ৩৯৫ ॥
আতাং গুণাতেং তো কিৰীটী । জিণে যা নৱ্হতী গোষ্টী ।
জে একপণাহী মিঠী । পডোং সৰলী ॥ ৩৯৬ ॥
জে একপণাহী মিঠী । পডোং সৰলী ॥ ৩৯৬ ॥
কিংবহুনা ঐসী দশা । তেং ব্ৰহ্মত্ৱ গা সুদংশা ।
হেং তো পাৱেং জো ঐসা । মাতেং ভজে ॥ ৩৯৭ ॥
হেং তো পাৱেং জো ঐসা । মাতেং ভজে ॥ ৩৯৭ ॥
পুঢতীং ইহীং লিংগীং । ভক্তু জো মাঝা জগীং ।
হে ব্ৰহ্মতা তযালাগীং । পতিৱ্ৰতা ॥ ৩৯৮ ॥
হে ব্ৰহ্মতা তযালাগীং । পতিৱ্ৰতা ॥ ৩৯৮ ॥
জৈসেং গংগেচেনি ৱোঘেং । ডল়মল়িত জল় জেং নিঘে ।
সিংধুপদ তযাজোগেং । আন নাহীং ॥ ৩৯৯ ॥
সিংধুপদ তযাজোগেং । আন নাহীং ॥ ৩৯৯ ॥
তৈসা জ্ঞানাচিযা দিঠী । জো মাতেং সেৱী কিৰীটী ।
তো হোয ব্ৰহ্মতেচ্যা মুকুটীং । চূডাৰত্ন ॥ ৪০০ ॥
তো হোয ব্ৰহ্মতেচ্যা মুকুটীং । চূডাৰত্ন ॥ ৪০০ ॥
যযা ব্ৰহ্মত্ৱাসীচি পাৰ্থা । সাযুজ্য ঐসী ৱ্যৱস্থা ।
যাচি নাংৱেং চৌথা । পুৰুষাৰ্থ গা ॥ ৪০১ ॥
যাচি নাংৱেং চৌথা । পুৰুষাৰ্থ গা ॥ ৪০১ ॥
পৰী মাঝেং আৰাধন । ব্ৰহ্মত্ৱীং হোয সোপান ।
এথ মী হন সাধন । গমেন হো ॥ ৪০২ ॥
এথ মী হন সাধন । গমেন হো ॥ ৪০২ ॥
তৰী ঝণীং ঐসেং । তুঝ্যা চিত্তীং পৈসেং ।
পৈং ব্ৰহ্ম আন নসে । মীৱাংচূনি ॥ ৪০৩ ॥
পৈং ব্ৰহ্ম আন নসে । মীৱাংচূনি ॥ ৪০৩ ॥
ব্ৰহ্মণো হি প্ৰতিষ্ঠাহমমৃতস্যাৱ্যযস্য চ ।
শাশ্ৱতস্য চ ধৰ্মস্য সুখস্যৈকান্তিকস্য চ ॥ ২৭॥
শাশ্ৱতস্য চ ধৰ্মস্য সুখস্যৈকান্তিকস্য চ ॥ ২৭॥
ওঁ তত্সদিতি শ্ৰীমদ্ভগৱদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্ৰহ্মৱিদ্যাযাং যোগশাস্ত্ৰে
শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুনসংৱাদে গুণত্ৰযৱিভাগযোগোনাম চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ ॥ ১৪ ॥
শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুনসংৱাদে গুণত্ৰযৱিভাগযোগোনাম চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ ॥ ১৪ ॥
অগা ব্ৰহ্ম যা নাংৱা । অভিপ্ৰাযো মী পাংডৱা ।
মীচি বোলিজে আঘৱা । শব্দীং ইহীং ॥ ৪০৪ ॥
মীচি বোলিজে আঘৱা । শব্দীং ইহীং ॥ ৪০৪ ॥
পৈং মংডল় আণি চংদ্ৰমা । দোন্হী নৱ্হতী সুৱৰ্মা ।
তৈসা মজ আণি ব্ৰহ্মা । ভেদু নাহীং ॥ ৪০৫ ॥
তৈসা মজ আণি ব্ৰহ্মা । ভেদু নাহীং ॥ ৪০৫ ॥
অগা নিত্য জেং নিষ্কংপ । অনাৱৃত ধৰ্মৰূপ ।
সুখ জেং উমপ । অদ্ৱিতীয ॥ ৪০৬ ॥
সুখ জেং উমপ । অদ্ৱিতীয ॥ ৪০৬ ॥
ৱিৱেকু আপলেং কাম । সাৰূনি ঠাকী জেং ধাম ।
নিষ্কৰ্ষাচেং নিঃসীম । কিংবহুনা মী ॥ ৪০৭ ॥
নিষ্কৰ্ষাচেং নিঃসীম । কিংবহুনা মী ॥ ৪০৭ ॥
ঐসেসেং হো অৱধাৰা । তো অনন্যাচা সোযৰা ।
সাংগতসে ৱীৰা । পাৰ্থাসী ॥ ৪০৮ ॥
সাংগতসে ৱীৰা । পাৰ্থাসী ॥ ৪০৮ ॥
যেথ ধৃতৰাষ্ট্ৰ ম্হণে । সংজযা হেং তূতেং কোণেং ।
পুসলেনিৱিণ ৱাযাণেং । কাং বোলসী ? ॥ ৪০৯ ॥
পুসলেনিৱিণ ৱাযাণেং । কাং বোলসী ? ॥ ৪০৯ ॥
মাঝী অৱসৰী তে ফেডী । ৱিজযাচী সাংগেং গুঢী ।
যেৰু জীৱীং ম্হণে সাংডীং । গোঠী যিযা ॥ ৪১০ ॥
যেৰু জীৱীং ম্হণে সাংডীং । গোঠী যিযা ॥ ৪১০ ॥
সংজযো ৱিস্মযো মানসীং । আহা কৰূনি ৰসৰসী ।
ম্হণে কৈসেং পাং দেৱেংসী । দ্ৱংদ্ৱ যযা ? ॥ ৪১১ ॥
ম্হণে কৈসেং পাং দেৱেংসী । দ্ৱংদ্ৱ যযা ? ॥ ৪১১ ॥
তৰী তো কৃপাল়ু তুষ্টো । যযা ৱিৱেকু হা ঘোংটো ।
মোহাচা ফিটো । মহাৰোগু ॥ ৪১২ ॥
মোহাচা ফিটো । মহাৰোগু ॥ ৪১২ ॥
সংজযো ঐসেং চিংতিতাং । সংৱাদু তো সাংভাল়িতাং ।
হৰিখাচা যেতু চিত্তা । মহাপূৰু ॥ ৪১৩ ॥
হৰিখাচা যেতু চিত্তা । মহাপূৰু ॥ ৪১৩ ॥
ম্হণৌনি আতাং যেণেং । উত্সাহাচেনি অৱতৰণেং ।
শ্ৰীকৃষ্ণাচেং বোলণেং । সাংগিজৈল ॥ ৪১৪ ॥
শ্ৰীকৃষ্ণাচেং বোলণেং । সাংগিজৈল ॥ ৪১৪ ॥
তযা অক্ষৰাআংতীল ভাৱো । পাৱৱীন মী তুমচা ঠাৱো ।
আইকা ম্হণে জ্ঞানদেৱো । নিৱৃত্তীচা ॥ ৪১৫ ॥
আইকা ম্হণে জ্ঞানদেৱো । নিৱৃত্তীচা ॥ ৪১৫ ॥
ইতি শ্ৰীজ্ঞানদেৱৱিৰচিতাযাং ভাৱাৰ্থদীপিকাযাং
গুণত্ৰযৱিভাগযোগোনাম চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ ॥
গুণত্ৰযৱিভাগযোগোনাম চতুৰ্দশোঽধ্যাযঃ ॥