Lord Krishna

jñāneśvarī adhyāya 14

(Dnyaneshwari Adhyay 14 in English (IAST))

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 14

Dnyaneshwari Adhyay 14. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all. This adhyay is named in its colophon for गुणत्रयविभागयोगो.

#of 446
|| oṃ śrī paramātmane namaḥ ||
|| atha śrīmadbhagavadgītā ||
| atha caturdaśo'dhyāyaḥ – adhyāya caudāvā | |
| guṇatrayavibhāgayogaḥ |
jaya jaya ācāryā | samastasuravaryā |
prajñāprabhātasūryā | sukhodayā || 1 ||
jaya jaya sarva visāṃvayā | sohaṃbhāvasuhāvayā |
nānā loka helāvayā | samudrā tūṃ || 2 ||
āikeṃ gā ārtabaṃdhū | niraṃtarakāruṇyasiṃdhū |
viśadavidyāvadhū- | vallabhā jī || 3 ||
tū jayāṃprati lapasī | tayā viśva heṃ dāvisī |
prakaṭa taiṃ karisī | āghaveṃci tūṃ || 4 ||
kīṃ puḍhilācī dṛṣṭi corije | hā dṛṣṭibaṃdhu niphaje |
parī navala lāghava tujheṃ | jeṃ āpaṇapeṃ coreṃ || 5 ||
jī tūṃci tūṃ sarvāṃ yayā | mā koṇā bodhu koṇā māyā |
aisiyā āpeṃāpa lāghaviyā | namo tuja || 6 ||
jāṇoṃ jagīṃ āpa voleṃ | teṃ tujhiyā bolā surasa jāleṃ |
tujheni kṣamatva āleṃ | pṛthviyesī || 7 ||
ravicaṃdrādi śuktī | udo karitī trijagatīṃ |
teṃ tujhiyā dīptī | teja tejāṃ || 8 ||
cal̤aval̤ije anil̤eṃ | teṃ daivikeni jī nijabal̤eṃ |
nabha tujamājīṃ khel̤e | lapīthapī || 9 ||
kiṃbahunā māyā asosa | jñāna jī tujheni ḍol̤asa |
aso vānaṇeṃ sāyāsa | śrutīsi he || 10 ||
veda vānūni taṃvaci cāṃga | jaṃva na dise tujheṃ āṃga |
maga āmhāṃ tayā mūga | eke pāṃtī || 11 ||
jī ekārṇavāce ṭhāīṃ | pāhatāṃ theṃbācā pāḍu nāhīṃ |
mā mahānadī kāī | jāṇijatī || 12 ||
kāṃ uadayaliyā bhāsvatu | caṃdra jaisā khadyotu |
āmhāṃ śruti tuja āṃtu | to pāḍu ase || 13 ||
āṇi dujayā thāṃvo moḍe | jetha pareśīṃ vaikharī buḍe |
to tūṃ mā koṇeṃ toṃḍeṃ | vānāvāsī || 14 ||
yālāgīṃ ātāṃ | stuti sāṃḍūni nivāṃtā |
caraṇīṃ ṭhevije māthā | heṃci bhaleṃ || 15 ||
tarī tū jaisā āhāsi taisiyā | namo jī śrīgururāyā |
maja graṃthodyamu phal̤āvayā | vevhārā hoīṃ || 16 ||
ātāṃ kṛpābhāṃḍavala soḍīṃ | bharīṃ mati mājhī potaḍī |
karīṃ jñānapadya joḍī | thorā māteṃ || 17 ||
maga mī saṃsarena teṇeṃ | karīna saṃtāṃsī karṇabhūṣaṇeṃ |
levavīna sulakṣaṇeṃ | vivekācīṃ || 18 ||
jī gītārthanidhāna | kāḍhū mājheṃ mana |
suyīṃ snehāṃjana | āpaleṃ tūṃ || 19 ||
he vāksṛṣṭi eke vel̤e | dekhatu mājhe buddhīce ḍol̤e |
taisā udaijo jo nirmal̤eṃ | kāruṇyabiṃbeṃ || 20 ||
mājhī prajñāvelī velhāl̤a | kāvyeṃ hoya saphal̤a |
to vasaṃtu hoya snehāl̤a- | śiromaṇī || 21 ||
prameya mahāpūreṃ | he matigaṃgā ye thoreṃ |
taisā variṣa udāreṃ | diṭhīvenī || 22 ||
agā viśvaikadhāmā | tujhā prasāda caṃdramā |
karūṃ maja pūrṇimā | sphūrtīcī jī || 23 ||
jī avalokiliyā māteṃ | unmeṣasāgarīṃ bhariteṃ |
vosaṃḍela sphūrtīteṃ | rasavṛttīceṃ || 24 ||
taṃva saṃtoṣoni śrīgururājeṃ | mhaṇitaleṃ vinativyājeṃ |
māṃḍileṃ dekhoni dujeṃ | stavanamiṣeṃ || 25 ||
heṃ aso ātāṃ vāṃjaṭā | to jñānārtha karūni gomaṭā |
graṃthu dāvīṃ utkaṃṭhā | bhaṃgo nedīṃ || 26 ||
ho kāṃ jī svāmī | heṃci pāhata hotoṃ mī |
je śrīmukheṃ mhaṇā tumhī | graṃthu sāṃga || 27 ||
sahajeṃ durvecā ḍiru | āṃgeṃci taṃva amaru |
varī ālā pūru | pīyūṣācā || 28 ||
tarī ātāṃ yeṇeṃ prasādeṃ | vinyāseṃ vidagdheṃ |
mūl̤aśāstrapadeṃ | vākhāṇīna || 29 ||
parī jīvā āṃtulīkaḍe | jaisī saṃdehācī ḍoṇī buḍe |
nā śravaṇīṃ tarī cāḍe | vāḍhī dise || 30 ||
taisī bolī sācārī | avataro mājhī mādhurī |
māle māgūni gharīṃ | gurukṛpecyā || 31 ||
tarī māgāṃ trayodaśīṃ | adhyāyīṃ goṭhī aisī |
śrīkṛṣṇa arjuneṃsī | cāval̤ale || 32 ||
je kṣetrakṣetrajñayogeṃ | hoīje yeṇeṃ jageṃ |
ātmā guṇasaṃgeṃ | saṃsāriyā || 33 ||
āṇi hāci prakṛtigatu | sukhaduḥkha bhogīṃ hetu |
athavā guṇātītu | keval̤u hā || 34 ||
tarī kaisā pāṃ asaṃgā saṃgu | koṇa to kṣetrakṣetrajñāyogu |
sukhaduḥkhādi bhogu | kevīṃ tayā ? || 35 ||
guṇa te kaise kitī | bāṃdhatī kavaṇe rītī |
nātarī guṇātītīṃ | cinheṃ kāī ? || 36 ||
evaṃ iyā āghaveyā | arthā rūpa karāvayā |
viṣo etha caudāviyā | adhyāyāsī || 37 ||
tarī to ātāṃ aisā | prastuta pariyesā |
abhiprāyo viśveśā | vaikuṃṭhācā || 38 ||
to mhaṇe gā arjunā | avadhānācī sarva senā |
mel̤aūni iyā jñānā | jhoṃbāveṃ ho \! || 39 ||
āmhīṃ māgāṃ tuja bahutīṃ | dāvileṃ heṃ upapattī |
tarī ājhunī pratītī- | kuśīṃ na nighe || 40 ||
śrībhagavānuvāca |
paraṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānamuttamam |
yadjñātvā munayaḥ sarve parāṃ siddhimito gatāḥ || 1||
mhaṇauni gā puḍhatī | sāṃgijaila tujapratī |
para mhaṇa mhaṇauni śrutīṃ | ḍāhārileṃ jeṃ || 41 ||
eṟhavīṃ jñāna heṃ āpuleṃ | parī para aiseni jāleṃ |
je āvaḍoni ghetaleṃ | bhavasvargādika || 42 ||
agā yāci kāraṇeṃ | heṃ uttama sarvāṃparī mī mhaṇeṃ |
je vanhi heṃ tṛṇeṃ | yereṃ jñāneṃ || 43 ||
jiyeṃ bhavasvargāteṃ jāṇatī | yāgaci cāṃga mhaṇatī |
pārakhī phuḍī āthī | bhedīṃ jayā || 44 ||
tiyeṃ āghavīṃci jñāneṃ | kelīṃ yeṇeṃ svapneṃ |
jaiśā vātormī gaganeṃ | gil̤ijatī aṃtīṃ || 45 ||
kāṃ uditeṃ raśmirājeṃ | lopilīṃ caṃdrādi tejeṃ |
nānā pral̤ayāṃbumājeṃ | nadī nada || 46 ||
taiseṃ yeṇeṃ pāhaleyā | jñānajāta jāya layā |
mhaṇauniyāṃ dhanaṃjayā | uttama heṃ || 47 ||
anādi je muktatā | āpulī ase paṃḍusutā |
to mokṣu hātāṃ yetā | hoya jeṇeṃ || 48 ||
jayāciyā pratītī | vicāravīrīṃ samastīṃ |
nedijeci saṃsṛtī | māthāṃ udhaūṃ || 49 ||
maneṃ mana ghālūni māgeṃ | viśrāṃti jāliyā āṃgeṃ |
te dehīṃ dehājoge | hotīci nā || 50 ||
maga teṃ dehāceṃ bel̤eṃ | volāṃḍūni ekeci vel̤e |
saṃvatukī kāṃṭāl̤eṃ | mājheṃ jāleṃ || 51 ||
idaṃ jñānamupāśritya mama sādharmyamāgatāḥ |
sarge'pi nopajāyante pralaye na vyathanti ca || 2||
je mājhiyā nityatā | teṇeṃ nitya te paṃḍusutā |
paripūrṇa pūrṇatā | mājhiyācī || 52 ||
mī jaisā anaṃtānaṃdu | jaisāci satyasiṃdhu |
taiseci te bhedu | ureci nā || 53 ||
jeṃ mī jevaḍheṃ jaiseṃ | teṃci te jāle taiseṃ |
ghaṭabhaṃgīṃ ghaṭākāśeṃ | ākāśa jevīṃ || 54 ||
nātarīṃ dīpamūl̤akīṃ | dīpaśikhā anekīṃ |
mīnaliyā avalokīṃ | hoya jaiseṃ || 55 ||
arjunā tayāparī | saralī dvaitācī vārī |
nāṃde nāmārtha ekāhārīṃ | mītūṃviṇa || 56 ||
yeṇeṃci paiṃ kāraṇeṃ | jaiṃ pahileṃ sṛṣṭīceṃ juṃpaṇeṃ |
teṃhī tayā hoṇeṃ | paḍecinā || 57 ||
sṛṣṭīciye sarvādī | jayāṃ dehācī nāhīṃ bāṃdhī |
te kaiceṃ pral̤ayāvadhī | nimatīla pāṃ ? || 58 ||
mhaṇauni janmakṣayāṃ- | atīta te dhanaṃjayā |
mī jāleṃ jñānā iyā | anusaronī || 59 ||
aisī jñānācī vāḍhī | vānilī deveṃ āvaḍī |
tevīṃci pārthāhī goḍī | lāvāvayā || 60 ||
taṃva tayā jāleṃ āna | sarvāṃgīṃ nighāle kāna |
saṇaī avadhāna | ātalā pāṃ || 61 ||
ātāṃ devāciyā aiseṃ | jākal̤ījata ase voraseṃ |
jeṃ nirūpaṇa ākāśeṃ | veṃṭāl̤enā || 62 ||
maga mhaṇe gā prajñākāṃtā | ujavalī āji vaktṛtvatā |
je bolāyevaḍhā śrotā | joḍalāsī || 63 ||
tari eku mī anekīṃ | goṃvije dehapāśakīṃ |
triguṇīṃ lubdhakīṃ | kavaṇeparī || 64 ||
kaisā kṣetrayogeṃ | viyeṃ iyeṃ jageṃ |
teṃ parisa sāṃgeṃ | kavaṇeparī || 65 ||
paiṃ kṣetra yeṇeṃ vyājeṃ | yālāgīṃ heṃ bolije |
je matsaṃgabījeṃ | bhūtīṃ pike || 66 ||
mama yonirmahadbrahma tasmingarbhaṃ dadhāmahamyam |
saṃbhavaḥ sarvabhūtānāṃ tato bhavati bhārata || 3||
eṟhavīṃ tarī mahadbrahma | yālāgīṃ heṃ aiseṃ nāma |
je mahadādiviśrāma | śālikā heṃ || 67 ||
vikārāṃ bahuvasa thorī | arjunā heṃci karī |
mhaṇauni avadhārīṃ | mahadbrahma || 68 ||
avyaktavādamatīṃ | avyakta aisī vadaṃtī |
sāṃkhyāciyā pratītī | prakṛti heci || 69 ||
vedāṃtīṃ iyeteṃ māyā | aiseṃ mhaṇije prājñarāyā |
aso kitī boloṃ vāyāṃ | ajñāna heṃ ||70 ||
āpalā āpaṇapeyāṃ | visaru jo dhanaṃjayā |
teṃci rūpa yayā | ajñānāsī || 71 ||
āṇikahī eka ase | jeṃ vicārāvel̤e na dise |
vātīṃ pāhatāṃ jaiseṃ | aṃdhāreṃ kāṃ || 72 ||
hālaviliyā jāya | niścal̤īṃ tarī hoya |
dudhīṃ jaisī sāya | dudhācī te || 73 ||
paiṃ jāgaru nā svapna | nā svarūpa avasthāna |
te suṣupti kāṃ ghana | jaisī hoya || 74 ||
kāṃ na viyatāṃ vāyūteṃ | vāṃjheṃ ākāśa riteṃ |
tayā aiseṃ niruteṃ | ajñāna gā || 75 ||
paila khāṃbu kāṃ purukhu | aisā niścayo nāhīṃ eku |
parī kāya neṇoṃ āloku | disata ase || 76 ||
tevīṃ vastu jaisī ase | taisī kīra na dise |
parī kāṃhīṃ anāriseṃ | dekhijenā || 77 ||
nā rātī nā teja | te saṃdhi jevīṃ sāṃja |
tevīṃ viruddha nā nija | jñāna āthī || 78 ||
aisī koṇhī ekī diśā | tiye vādu ajñāna aisā |
tayā guṃḍaliyā prakāśā | kṣetrajñu nāma || 79 ||
ajñāna thoriye āṇije | āpaṇapeṃ tarī neṇije |
teṃ rūpa jāṇije | kṣetrajñāceṃ || 80 ||
hāci ubhaya yogu | bujheṃ bāpā cāṃgu |
sattecā naisargu | svabhāvo hā || 81 ||
.ātāṃ ajñānāsārikheṃ | vastu āpaṇapāṃci dekhe |
parī rūpeṃ anekeṃ | neṇoṃ koṇeṃ || 82 ||
jaisā raṃku bhramalā | mhaṇe jā re mī rāvo ālā |
kāṃ mūrcchitu gelā | svargalokāṃ || 83 ||
tevīṃ lacakaliyā diṭhī | maga dekhaṇeṃ jeṃ jeṃ uṭhī |
tayā nāma sṛṣṭī | mīci viyeṃ paiṃ gā || 84 ||
jaiseṃ kāṃ svapnamohā | to ekākī dekhe bahuvā |
toci pāḍu ātmayā | smaraṇeṃvīṇa ase || 85 ||
heṃci ānībhrāṃtī | prameya upalavūṃ puḍhatī |
parī tūṃ pratītī | yāci ghe pāṃ || 86 ||
tarī mājhī he gṛhiṇī | anādi taruṇī |
anirvācyaguṇī | avidyā he || 87 ||
iye nāhīṃ heṃci rūpa | ṭhāṇeṃ heṃ ati umapa |
heṃ nidritāṃ samīpa | cetāṃ durī || 88 ||
paiṃ mājhenici āṃgeṃ | pahuḍhalyā he jāge |
āṇi sattāsaṃbhogeṃ | gurviṇī hoya || 89 ||
mahadbrahmaudarīṃ | prakṛtīṃ āṭhai vikārīṃ |
garbhācī karī | pelovelī || 90 ||
ubhayasaṃgu pahileṃ | buddhitattveṃ prasavaleṃ |
buddhitattva bhāraileṃ | hoya mana || 91 ||
taruṇī mamatā manācī | te ahaṃkāra tattva racī |
teṇeṃ mahābhūtāṃcī | abhivyakti hoya || 92 ||
āṇi viṣayeṃdriyāṃ gausī | svabhāveṃ taṃva bhūtāṃsī |
mhaṇauni yetī sarisīṃ | tiyeṃhī rūpā || 93 ||
jāleni vikārakṣobheṃ | pāṭhīṃ triguṇāceṃ ubheṃ |
tevhāṃ ye vāsanāgarbheṃ | ṭhāyeṃṭhāvoṃ || 94 ||
rukhācā āvāṃkā | jaisī bījakaṇikā |
jīvīṃ bāṃdheṃ udakā | bheṭatakheṃvo || 95 ||
taisī mājheni saṃgeṃ | avidyā nānā jageṃ |
āra ghevoṃ lāge | āṇiyācī || 96 ||
maga garbhagol̤ā tayā | kaiseṃ rūpa taiṃ ye āyā |
teṃ pariyeseṃ rāyā | sujanāṃciyā || 97 ||
paiṃ maṇija svedaja | udbhija jāraja |
umaṭatī sahaja | avayava heṃ || 98 ||
vyomavāyuvaśeṃ | vāḍhaleni garbharaseṃ |
maṇiju usase | avayava to || 99 ||
poṭīṃ sūni tamarajeṃ | āgal̤ikāṃ toya tejeṃ |
uṭhitāṃ niphaje | svedaju gā || 100 ||
āpapṛthvī utkaṭeṃ | āṇi tamomātreṃ nikṛṣṭeṃ |
sthāvaru umaṭe | udbhiju hā || 101 ||
pāṃcāṃ pāṃcahī virajīṃ | hotī manabuddhyādi sājīṃ |
hīṃ hetu jārajīṃ | aiseṃ jāṇa || 102 ||
aise cārī he saral̤a | karacaraṇatal̤a |
mahāprakṛti sthūl̤a | teṃci śira || 103 ||
pravṛtti pelaleṃ poṭa | nivṛtti te pāṭhī nīṭa |
sura yonī āṃgeṃ āṭha | ūrdhvācīṃ || 104 ||
kaṃṭhu ulhāsatā svargu | mṛtyuloku madhyabhāgu |
adhodeśu cāṃgu | nitaṃbu to || 105 ||
aiseṃ lekarūṃ eka | prasavalī heṃ dekha |
jayāceṃ tinhī loka | bāl̤aseṃ gā || 106 ||
cauryāṃyaśīṃ lakṣa yonī | tiyeṃ kāṃḍāṃ perāṃ sāṃdaṇī |
vāḍhe pratidinīṃ | bāl̤aka heṃ || 107 ||
nānā deha avayavīṃ | nāmācīṃ leṇīṃ levavī |
mohastanyeṃ vāḍhavī | nitya naveṃ || 108 ||
sṛṣṭī vegavegal̤īyā | tiyā karāṃghrīṃ āṃgol̤iyāṃ |
bhinnābhimāna sūdaliyā | mudiyā tetheṃ || 109 ||
heṃ ekalauteṃ carācara | avicārita suṃdara |
prasavoni thora | thorāvalī || 110 ||
pai brahmā prātaḥkāl̤u | viṣṇu to mādhyānha vel̤u |
sadāśiva sāyaṃkāl̤u | bāl̤ā yayā || 111 ||
mahāpral̤ayaseje | khil̤oni nivāṃta nije |
viṣamajñāneṃ umajeṃ | kalpodayīṃ || 112 ||
arjunā iyāparī | mithyādṛṣṭīcyā gharīṃ |
yugānuvṛttīcīṃ karī | coja pāuleṃ || 113 ||
saṃkalpu jayācā iṣṭu | ahaṃkāru to vinaṭu |
aisiyā hoya śevaṭu | jñāneṃ yayā || 114 ||
ātāṃ aso he bahu bolī | aiseṃ viśva māyā vyālī |
tetha sāhya jālī | mājhī sattā || 115 ||
sarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ saṃbhavanti yāḥ |
tāsāṃ brahma mahadyonirahaṃ bījapradaḥ pitā || 4||
yākāraṇeṃ mī pitā | mahadbrahma he mātā |
apatya paṃḍusutā | jagaḍaṃbaru || 116 ||
ātāṃ śarīreṃ bahuteṃ | dekhoni na bhedeṃ ho citteṃ |
je manabuddhyādi bhūteṃ | ekeṃci yetheṃ || 117 ||
hāṃ gā ekāci dehīṃ | kāya anāriseṃ avayava nāhīṃ ? |
tevīṃ vicitra viśva pāhīṃ | ekaci heṃ || 118 ||
paiṃ uṃcā nīcā ḍāhāl̤iyā | viṣamā vegal̤āliyā |
yekāci jevīṃ jāliyā | bījāciyā || 119 ||
āṇi saṃbaṃdhu tohī aisā | mṛttike ghaṭu leṃku jaisā |
kāṃ paṭatva kāpusā | nātū hoya || 120 ||
nānā kallol̤aparaṃparā | saṃtatī jaisī sāgarā |
āmhāṃ āṇi carācarā | saṃbaṃdhu taisā || 121 ||
mhaṇauni vanhi āṇi jvāl̤a | donhī vanhīci keval̤a |
tevīṃ mī gā sakal̤a | saṃbaṃdhu vāvo || 122 ||
jāleni jageṃ mī jhāṃkeṃ | tarī jagatveṃ koṇa phāṃke ? |
kil̤evarī māṇikeṃ | lopije kāī ? || 123 ||
al̤aṃkārāteṃ āleṃ | tarī sonepaṇa kāi geleṃ ? |
kīṃ kamal̤a phāṃkaleṃ | kamal̤atvā muke ? || 124 ||
sāṃga pāṃ dhanaṃjayā | avayavīṃ avayaviyā |
ācchādije kīṃ tayā | teṃci rūpa ? || 125 ||
kīṃ virūḍhaliyā joṃdhal̤ā | kaṇisācā nirvāl̤ā |
veṃcalā kīṃ āgal̤ā | disatase || 126 ||
mhaṇauni jaga parauteṃ | sārūni pāhije māteṃ |
taisā novheṃ ukhiteṃ | āghaveṃ mīci || 127 ||
hā tūṃ sācokārā | niścayācā kharā |
gāṃṭhīṃ bāṃdha vīrā | jīvāciye || 128 ||
ātāṃ miyāṃ maja dāvilā | śarīrīṃ vegal̤ālā |
guṇīṃ mīci bāṃdhalā | aisā āvaḍeṃ || 129 ||
jaiseṃ svapnīṃ āpaṇa | uṭhūniyāṃ ātmamaraṇa |
bhogije gā jāṇa | kapidhvajā || 130 ||
kāṃ kaval̤āteṃ ḍol̤e | prakāśūni pival̤eṃ |
dekhatī teṃhī kal̤e | tayāṃsīci || 131 ||
nānā sūryaprakāśeṃ | prakaṭī taiṃ abhra bhāse |
to lopalā heṃhī dise | sūryeṃci kīṃ || 132 ||
paiṃ āpaṇapeni jāliyā | chāyā gā āpuliyā |
bihoni bihāliyā | āna āhe ? || 133 ||
taisīṃ iyeṃ nānā deheṃ | dāūni mī nānā hoyeṃ |
tetha aisā jo baṃdhu āhe | teṃhī dekheṃ || 134 ||
baṃdhu kāṃ na baṃdhije | heṃ jāṇaṇeṃ maja mājheṃ |
neṇaṇeni upaje | āpaleni || 135 ||
tarī koṇeṃ guṇeṃ kaisā | majaci mī baṃdhu aisā |
āvaḍe teṃ pariyesā | arjunadevā || 136 ||
guṇa te kitī kiṃdharma | kāyi yayāṃ rūpanāma |
keṃ jāleṃ heṃ varma | avadhārīṃ pāṃ || 137 ||
sattvaṃ rajastama iti guṇāḥ prakṛtisaṃbhavāḥ |
nibadhnanti mahābāho dehe dehinamavyayam || 5||
tarī sattvarajatama | tighāṃsi heṃ nāma |
āṇi prakṛti janma- | bhūmikā yayāṃ || 138 ||
yetha sattva teṃ uttama | raja teṃ madhyama |
tihīṃmājīṃ tama | sāviyādhāreṃ || 139 ||
heṃ ekeci vṛttīcyā ṭhāyīṃ | triguṇatva āvaḍe pāhīṃ |
vayasātraya dehīṃ | yekīṃ jevīṃ || 140 ||
kāṃ mīnaleni kīḍeṃ | jaṃva jaṃva tūka vāḍhe |
taṃva taṃva soneṃ hīna paḍe | pāṃcikā kasīṃ || 141 ||
paiṃ sāvadhapaṇa jaiseṃ | vāhavileṃ āl̤aseṃ |
suṣupti baise | ghaṇāvoni || 142 ||
taisī ajñānāṃgīkāreṃ | nigālī vṛtti vikhure |
te sattvarajadvāreṃ | tamahī hoya || 143 ||
arjunā gā jāṇa | yayāṃ nāma guṇa |
ātāṃ dākhaūṃ khūṇa | bāṃdhitī te || 144 ||
tarī kṣetrajñadaśe | ātmā moṭakā paise |
heṃ deha mī aiseṃ | muhūrta karī || 145 ||
ājanmamaraṇāṃtīṃ | dehadharmīṃ samastīṃ |
mamatvācī sūtī | ghe nā jaṃva || 146 ||
jaisī mīnācyā toṃḍīṃ | paḍenā jaṃva uṃḍī |
taṃva gal̤a āsuḍī | jal̤apāradhī || 147 ||
tatra sattvaṃ nirmalatvāt prakāśakamanāmayam |
sukhasaṃgena badhnāti jñānasaṃgena cānagha || 6||
tevīṃ sattveṃ lubdhakeṃ | sukhajñānācīṃ pāśakeṃ |
voḍhijatī maga khuḍake | mṛgu jaisā || 148 ||
maga jñāneṃ caḍaphaḍī | jāṇivece khurakhoḍī |
svayaṃ sukha heṃ dhāḍī | hātīṃceṃ gā || 149 ||
tevhāṃ vidyāmāneṃ tokhe | lābhamātreṃ harikhe |
mī saṃtuṣṭa heṃhī dekhe | ślāghoṃ lāge || 150 ||
mhaṇe bhāgya nā mājheṃ ? | āji sukhiyeṃ nāhīṃ dujeṃ |
vikārāṣṭakeṃ phuṃje | sāttvikāceni || 151 ||
āṇi yeṇeṃhī na sare | lāṃkaṇa lāge dusareṃ |
jeṃ vidvatteceṃ bhare | bhūta āṃgīṃ || 152 ||
āpaṇaci jñānasvarūpa āhe | teṃ geleṃ heṃ duḥkha na vāhe |
kīṃ viṣayajñāneṃ hoye | gaganāyevaḍhā || 153 ||
rāvo jaisā svapnīṃ | raṃkapaṇeṃ righe dhānīṃ |
to doṃ dāṇāṃ mānī | iṃdru nā mī || 154 ||
taiseṃ gā dehātītā | jāleyā dehavaṃtā |
hoṃ lāge paṃḍusutā | bāhyajñāneṃ || 155 ||
pravṛttiśāstra bujhe | yajñavidyā umaje |
kiṃbahunā sujhe | svargavarī || 156 ||
āṇi mhaṇe āji āna | mīvāṃcūni nāhīṃ sajñāna |
cāturyacaṃdrā gagana | citta mājheṃ || 157 ||
aiseṃ sattva sukhajñānīṃ | jīvāsi lāvūni kānī |
bailācī karī vānī | pāṃgul̤āciyā || 158 ||
ātāṃ hāci śarīrīṃ | rajeṃ jiyāparī |
bāṃdhije teṃ avadhārīṃ | sāṃgijaila || 159 ||
rajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṃgasamudbhavam |
tannibadhnāti kaunteya karmasaṃgena dehinam || 7||
heṃ raja yāci kāraṇeṃ | jīvāteṃ raṃjaūṃ jāṇe |
heṃ abhilākhāceṃ taruṇeṃ | sadāci gā || 160 ||
heṃ jīvīṃ moṭakeṃ rige | āṇi kāmācyā madīṃ lāge |
maga vārayā val̤aghe | tṛṣṇeciyā || 161 ||
ghṛteṃ āṃbukhūni āgiyāl̤eṃ | vajrāgnīceṃ sādukaleṃ |
ātāṃ bahu theṃkuleṃ | āhe tetha ? || 162 ||
taisī khaval̤eṃ cāḍa | hoya duḥkhāsakaṭa goḍa |
iṃdraśrīhi sāṃkaḍa | gamoṃ lāge || 163 ||
taisī tṛṣṇā vāḍhinaliyā | meruhī hātā āliyā |
taṟhī mhaṇe ekhādiyā | dāruṇā val̤agho || 164 ||
jīvitāci kuroṃḍī | vovāl̤ūṃ lāge kavaḍī |
mānī tṛṇāciye joḍī | kṛtakṛtyatā || 165 ||
āji asateṃ veṃcijela | parī pāhe kāya kījela |
aisā pāṃgīṃ vaḍīla | vyavasāya māṃḍī || 166 ||
mhaṇe svargā hana jāveṃ | tarī kāya tetheṃ khāveṃ |
iyālāgīṃ dhāṃveṃ | yāga karūṃ || 167 ||
vratāpāṭhīṃ vrateṃ | ācareṃ iṣṭāpūrteṃ |
kāmyāvāṃcūni hāteṃ | śivaṇeṃ nāhīṃ || 168 ||
paiṃ grīṣmāṃtīṃcā vārā | visāṃvo neṇeṃ vīrā |
taisā na mhaṇe vyāpārā | rātradivasa || 169 ||
kāya caṃcal̤u māsā ? | kāminīkaṭākṣu jaisā |
lavalāho taisā | vijūhī nāhīṃ || 170 ||
tetuleni gā vegeṃ | svargasaṃsārapāṃgeṃ |
āgīmājīṃ rige | kriyāṃciye || 171 ||
aisā dehīṃ dehāvegal̤ā | le tṛṣṇeciyā sāṃkhal̤ā |
khaṭāṭopu vāhe gal̤āṃ | vyāpārācā || 172 ||
heṃ rajoguṇāceṃ dāruṇa | dehīṃ dehiyāsī baṃdhana |
parisa ātāṃ viṃdāṇa | tamāceṃ teṃ || 173 ||
tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām |
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata || 8||
vyavahārācehi ḍol̤e | maṃda jeṇeṃ paḍal̤eṃ |
moharātrīceṃ kāl̤eṃ | mehuḍeṃ jeṃ || 174 ||
ajñānāceṃ jiyāleṃ | jayā ekā lāgaleṃ |
jeṇeṃ viśva bhulaleṃ | nācata ase || 175 ||
avivekamahāmaṃtra | jeṃ mauḍhyamadyāceṃ pātra |
heṃ aso mohanāstra | jīvāṃsi jeṃ || 176 ||
pārthā teṃ gā tama | racūni aiseṃ varma |
caukhurī dehātma- | māniyāteṃ || 177 ||
heṃ ekaci kīra śarīrīṃ | mājoṃ lāge carācarīṃ |
āṇi tetha dusarī | goṭhī nāhīṃ || 178 ||
sarveṃdriyā jāḍya | manāmājīṃ mauḍhya |
mālhātī je dāḍhrya | ālasyāceṃṃ || 179 ||
āṃgeṃ āṃga moḍāmoḍī | kāryajātī anāvaḍī |
nusatī paravaḍī | jāṃbhayāṃcī || 180 ||
ughaḍiyācī diṭhī | dekhaṇeṃ nāhīṃ kirīṭī |
nāl̤avitāṃci uṭhī | vo mhaṇauni || 181 ||
paḍaliye dhoṃḍī | neṇe kānī muraḍī |
tayāci parī murakuṃḍī | ukalūṃ neṇeṃ || 182 ||
pṛthvī pātāl̤īṃ jāṃvo | kāṃ ākāśahī varī yevo |
parī uṭhaṇeṃ hā bhāvo | upajoṃ neṇeṃ || 183 ||
ucitānucita āghaveṃ | jhāṃsuratā nāṭhave jīveṃ |
jethīṃcā tetha lol̤āveṃ | aisī medhā || 184 ||
ubhaūni karatal̤eṃ | paḍighāye kapol̤eṃ |
pāyāceṃ śiriyāl̤eṃ | māṃḍūṃ lāge || 185 ||
āṇi nidreviṣayīṃ cāṃgu | jīvīṃ āthi lāgu |
jhoṃpīṃ jātāṃ svargu | vāvo mhaṇe || 186 ||
brahmāyu hoīje | mā nijaleyāci asije |
heṃ vāṃcūni dujeṃ | vyasana nāhīṃ || 187 ||
kāṃ vāṭeṃ jātāṃ vogheṃ | kalhātāṃhī ḍol̤ā lāge |
amṛtahī parī neghe | jarī nīda ālī || 188 ||
tevīṃci ākrośabal̤eṃ | vyāpāre koṇe eke vel̤e |
nigāleṃ tarī āṃdhal̤eṃ | roṣeṃ jaiseṃ || 189 ||
kedhavāṃ kaise rāhāṭāveṃ | koṇesīṃ kāya bolāveṃ |
heṃ ṭhākateṃ kīṃ nāgaveṃ | heṃhī neṇeṃ || 190 ||
vaṇavā miyāṃ āghavā | pāṃkheṃ pusoni gheyāvā |
pataṃgu pāṃ hāṃvā | ghālī jevīṃ || 191 ||
taisā val̤aghe sāhasā | akaraṇīṃca dhiṃvasā |
kiṃbahunā aisā | pramādu ruce || 192 ||
evaṃ nidrālasyapramādīṃ | tama iyā tribaṃdhīṃ |
bāṃdhe nirupādhī | cokhaṭāteṃ || 193 ||
jaisā vanhī kāṣṭhīṃ bhare | taiṃ dise kāṣṭhākāreṃ |
vyoma ghaṭeṃ āvare | teṃ ghaṭākāśa || 194 ||
nānā sarovara bharaleṃ | taiṃ caṃdratva tetheṃ biṃbaleṃ |
taiseṃ guṇābhāsīṃ bāṃdhaleṃ | ātmatva game || 195 ||
sattvaṃ sukhe saṃjayati rajaḥ karmaṇi bhārata |
jñānamāvṛtya tu tamaḥ pramāde saṃjayatyuta || 9||
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā || 10||
paiṃ harūni kaphavāta | jaiṃ dehī āṭope pitta |
taiṃ karī saṃtapta | deha jevīṃ || 196 ||
kāṃ variṣa ātapa jaiseṃ | jiṇauni śītaci dise |
tevhāṃ hoya hiṃva aiseṃ | ākāśa heṃ || 197 ||
nānā svapna jāgṛtī | lopūni ye suṣuptī |
taiṃ kṣaṇu eka cittavṛttī | teci hoya || 198 ||
taisīṃ rajatameṃ hāravī | jaiṃ sattva māju miravī |
taiṃ jīvākaravīṃ mhaṇavī | sukhiyā nā mī ? || 199 ||
taiseṃci sattva raja | lopūni tamāceṃ bhoja |
val̤agheṃ taiṃ sahaja | pramādīṃ hoya || 200 ||
tayāci gā paripāṭhīṃ | sattva tamāteṃ poṭīṃ |
ghālūni jevhāṃ uṭhī | rajoguṇa || 201 ||
tevhāṃ karmāvāṃcūni kāṃhīṃ | āna gomaṭeṃ nāhīṃ |
aiseṃ mānī dehīṃ | deharāju || 202 ||
triguṇa vṛddhi nirūpaṇa | tīṃ ślokīṃ sāṃgitaleṃ jāṇa |
ātāṃ sattvādi vṛddhilakṣaṇa | sādara pariyesīṃ || 203 ||
sarvadvāreṣu dehe'smin prakāśa upajāyate |
jñānaṃ yadā tadā vidyādvivṛddhaṃ sattvamityuta || 11||
lobhaḥ pravṛttirārambhaḥ karmaṇāmaśamaḥ spṛhā |
rajasyetāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha || 12||
aprakāśo'pravṛttiśca pramādo moha eva ca |
tamasyetāni jāyante vivṛddhe kurunandana || 13||
yadā sattve pravṛddhe tu pralayaṃ yāti dehabhṛt |
tadottamavidāṃ lokānamalān pratipadyate || 14||
rajasi pralayaṃ gatvā karmasaṃgiṣu jāyate |
tathā pralīnastamasi mūḍhayoniṣu jāyate || 15||
paiṃ rajatamavijayeṃ | sattva gā dehīṃ iyeṃ |
vāḍhatāṃ cinheṃ tiyeṃ | aisīṃ hotī || 204 ||
je prajñā āṃtulīkaḍe | na samātī bāherī vosaṃḍeṃ |
vasaṃtīṃ padmakhaṃḍeṃ | dṛtī jaisī || 205 ||
sarveṃdriyāṃcyā āṃgaṇīṃ | viveka karī rābaṇī |
sācaci karacaraṇīṃ | hotī ḍol̤e || 206 ||
rājahaṃsāpuḍheṃ | cāṃcūceṃ āgaraḍeṃ |
toḍī jevīṃ jhagaḍe | kṣīranīrāce || 207 ||
tevīṃ doṣādoṣavivekīṃ | iṃdriyeṃci hotī pārakhīṃ |
niyamu bā re pāyikī | vol̤age taiṃ || 208 ||
nāikaṇeṃ teṃ kānaci vāl̤ī | na pahāṇeṃ teṃ diṭhīci gāl̤ī |
avācya teṃ ṭāl̤ī | jībhaci gā || 209 ||
vātī puḍhāṃ jaiseṃ | pal̤oṃ lāge kāl̤avaseṃ |
niṣiddha iṃdriyāṃ taiseṃ | samora nohe || 210 ||
dhārādharakāl̤eṃ | mahānadī ucaṃbal̤e |
taisī buddhi paghal̤e | śāstrajātīṃ || 211 ||
agā punavecyā divaśīṃ | caṃdraprabhā dhāṃveṃ ākāśīṃ |
jñānīṃ vṛtti taisī | phāṃke saiṃgha || 212 ||
vāsanā ekavaṭe | pravṛtti vohaṭe |
mānasa viṭe | viṣayāṃvarī || 213 ||
evaṃ sattva vāḍhe | taiṃ heṃ cinha phuḍeṃ |
āṇi nidhanahī ghaḍe | tevhāṃci jarī || 214 ||
kāṃ pāhāleni suyāṇeṃ | jālayā paraguṇeṃ |
paḍiyaṃteṃ pāhuṇeṃ | svargauniyāṃ || 215 ||
tarī jaisīci gharīṃcī saṃpattī | āṇi taisīci audāryadhairyavṛttī |
mā paratrā āṇi kīrtī | kāṃ nohāveṃ ? || 216 ||
maga gomaṭeyā tayā | jāval̤ī ase dhanaṃjayā |
tevīṃ sattvīṃ jāṇe dehā | keṃ āthi gā ? || 217 ||
je svaguṇīṃ udbhaṭa | gheūni sattva cokhaṭa |
nige sāṃḍūni kopaṭa | bhogakṣama heṃ || 218 ||
avacaṭeṃ aisā jo jāye | to sattvācāci navā hoye |
kiṃbahunā janma lāhe | jñāniyāṃmājīṃ || 219 ||
sāṃga pāṃ dhanurdharā | rāvo rāyapaṇeṃ ḍoṃgarā |
geliyā apurā | hoya kāī ? || 220 ||
nātarī yethiṃcā divā | neliyā sejiyā gāṃvā |
to tetheṃ tarī pāṃḍavā | dīpaci kīṃ || 221 ||
taisī te sattvaśuddhī | āgal̤ī jñāneṃsī vṛddhī |
taraṃgāvoṃ lāgeṃ buddhī | vivekāvarī || 222 ||
paiṃ mahadādi paripāṭhīṃ | vicārūni śevaṭīṃ |
vicārāsakaṭa poṭīṃ | jironi jāya || 223 ||
chattisāṃ sadatisāveṃ | covisāṃ paṃcavisāveṃ |
tinhī nuroni svabhāveṃ | caturtha jeṃ || 224 ||
aiseṃ sarva jeṃ sarvottama | jāleṃ ase jayā sugama |
tayāsaveṃ nirupama | lāhe deha || 225 ||
iyāci parī dekha | tamasattva adhomukha |
baisoni jaiṃ āgal̤īka | dharī raja || 226 ||
āpaliyā kāryācā | dhumāḍa gāṃvīṃ dehācā |
mājavī taiṃ cinhāṃcā | udayo aisā || 227 ||
pāṃjaralī vāhuṭal̤ī | karī vegal̤a veṃṭāl̤ī |
taisī viṣayīṃ saral̤ī | iṃdriyāṃ hoya || 228 ||
paradārādi paḍe | parī viruddha aiseṃ nāvaḍe |
maga śel̤iyeceni toṃḍeṃ | saiṃgha cārī || 229 ||
hā ṭhāyavarī lobhu | karī svairatvācā rābu |
veṃṭāl̤itāṃ alābhu | teṃ teṃ ure || 230 ||
āṇi āḍa paḍaliyā | udyamajātī bhalatiyā |
pravṛttī dhanaṃjayā | hātu na kāḍhī || 231 ||
tevīṃci ekhādā prāsādu | kāṃ karāvā aśvamedhu |
aisā acāṭa chaṃdu | gheūni uṭhī || 232 ||
nagareṃci racāvīṃ | jal̤āśayeṃ nirmāvīṃ |
mahāvaneṃ lāvāvīṃ | nānāvidheṃ || 233 ||
aisaisāṃ aphāṭīṃ karmīṃ | samāraṃbhu upakramīṃ |
āṇi dṛṣṭādṛṣṭa kāmīṃ | pure na mhaṇe || 234 ||
sāgaruhī sāṃḍīṃ paḍe | āgī na lāhe tīna kavaḍe |
aiseṃ abhilaṣīṃ joḍe | durbharatva || 235 ||
spṛhā manā puḍhāṃ puḍhāṃ | āśecā ghe davaḍā |
viśva ghāpe cāḍā | pāyāṃtal̤īṃ || 236 ||
ityādi vāḍhatāṃ rajīṃ | iyeṃ cinheṃ hotīṃ sājīṃ |
āṇi aiśā samājīṃ | veṃce jarī deha || 237 ||
tarī āghavāci ihīṃ | parivāralā ānī dehīṃ |
rige parī yonihī | mānuṣīci || 238 ||
suravāḍeṃsiṃ bhikārī | vaso pāṃ rājamaṃdirīṃ |
tarī kāya avadhārīṃ | rāvo hoīla ? || 239 ||
baila tetheṃ karabāḍeṃ | heṃ na cuke gā phuḍeṃ |
neījo kāṃ vaṟhāḍeṃ | samarthācenī || 240 ||
mhaṇauni vyāpārā hātīṃ | usaṃtu dihā nā rātī |
taisayāciye pāṃtī | juṃpije to || 241 ||
karmajaḍācyā ṭhāyīṃ | kiṃbahunā hoya dehīṃ |
jo rajovṛttīcyā ḍohīṃ | buḍoni nime || 242 ||
maga taisāci puḍhatī | rajasattvavṛttī |
gil̤ūni ye unnatī | tamoguṇa || 243 ||
taiṃci jiyeṃ liṃgeṃ | dehīṃcīṃ sabāhya sāṃgeṃ |
tiyeṃ parisa cāṃgeṃ | śrotrabal̤eṃ || 244 ||
tarī hoya aiseṃ mana | jaiseṃ ravicaṃdrahīna |
rātrīṃceṃ kāṃ gagana | aṃvaseciye || 245 ||
taiseṃ aṃtara asosa | hoya sphūrtihīna udvasa |
vicārācī bhāṣa | hārape taiṃ || 246 ||
buddhi mecavenā dhoṃḍīṃ | hā ṭhāyavarī mavāl̤eṃ sāṃḍī |
āṭhavo deśadhaḍī | jālā dise || 247 ||
avivekāceni mājeṃ | sabāhya śarīra gāje |
ekaleni ghepe dīje | mauḍhya tetha || 248 ||
ācārabhaṃgācīṃ hāḍeṃ | rupatīṃ iṃdriyāṃpuḍheṃ |
mare jarī teṇeṃkaḍe | kriyā jāya || 249 ||
paiṃ āṇikahī eka dise | je duṣkṛtīṃ citta ulhāse |
āṃdhārī dekhaṇeṃ jaiseṃ | ḍuḍul̤āceṃ || 250 ||
taiseṃ niṣiddhāceni nāṃveṃ | bhalateṃhī bhare hāve |
tiyeviṣayīṃ dhāṃve | ghetī karaṇeṃ || 251 ||
madirā na ghetāṃ ḍule | sannipāteṃvīṇa baral̤e |
niṣpremeṃci bhule | piseṃ jaiseṃ || 252 ||
citta tarī geleṃ āhe | parī unmanī te nohe |
aiseṃ mālhātije moheṃ | mājireni || 253 ||
kiṃbahunā aisaisīṃ | iyeṃ cinheṃ tama poṣīṃ |
jaiṃ vāḍhe āyitīsī | āpuliyā || 254 ||
āṇi heṃci hoya prasaṃgeṃ | maraṇāceṃ jarī paḍe khāgeṃ |
tarī tetuleni nige | tameṃsīṃ to || 255 ||
rāī rāīpaṇa bījīṃ | sāṃṭhavūniyāṃ aṃga tyajī |
maga virūḍhe taiṃ dujī | goṭhī āhe ? || 256 ||
paiṃ hoūni dīpakalikā | yeru āgī vijho kāṃ |
kāṃ jetha lāge tetha asakā | toci āhe || 257 ||
mhaṇauni tamāciye lotheṃ | bāṃdhoniyāṃ saṃkalpāteṃ |
deha jāya taiṃ māgauteṃ | tamāceci hoya || 258 ||
ātāṃ kāya yeṇeṃ bahuve | jo tamovṛddhi mṛtyu lāhe |
to paśu kāṃ pakṣī hoye | jhāḍa kāṃ kṛmī || 259 ||
karmaṇaḥ sukṛtasyāhuḥ sāttvikaṃ nirmalaṃ phalam |
rajasastu phalaṃ duḥkhamajñānaṃ tamasaḥ phalam || 16||
yeṇeṃci paiṃ kāraṇeṃ | jeṃ nipaje sattvaguṇeṃ |
teṃ sukṛta aiseṃ mhaṇe | śrauta samo || 260 ||
mhaṇauni tayā nirmal̤ā | sukhajñānī saral̤ā |
apūrva ye phal̤ā | sāttvika teṃ || 261 ||
maga rājasā jiyā kriyā | tayā iṃdrāvaṇī phal̤aliyā |
jeṃ sukheṃ citārūniyāṃ | phal̤atī duḥkheṃ || 262 ||
kāṃ niṃbol̤iyeceṃ pika | vari goḍa āṃta vikha |
taiseṃ teṃ rājasa dekha | kriyāphal̤a || 263 ||
tāmasa karma jitukeṃ | ajñānaphal̤eṃci pike |
viṣāṃkura vikheṃ | jiyāparī || 264 ||
sattvātsaṃjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca |
pramādamohau tamaso bhavato'jñānameva ca || 17||
mhaṇauni bā re arjunā | yetha sattvaci hetu jñānā |
jaisā kāṃ dinamānā | sūrya hā paiṃ || 265 ||
āṇi taiseṃci heṃ jāṇa | lobhāsi raja kāraṇa |
āpuleṃ vismaraṇa | advaitā jevīṃ || 266 ||
moha ajñāna pramādā | yayāṃ mail̤eyā doṣavṛṃdā |
puḍhatī puḍhatī prabuddhā | tamaci mūl̤a || 267 ||
aiseṃ vicārācyā ḍol̤āṃ | tinhī guṇa he vegal̤avegal̤āṃ |
dāvile jaisā āṃval̤ā | tal̤ahātīṃcā || 268 ||
taṃva rajatameṃ donhīṃ | dekhilīṃ prauḍha patanīṃ |
sattvāvāṃcūni nāṇīṃ | jñānākaḍe || 269 ||
mhaṇauni sāttvika vṛttī | eka jāle gā janmavratī |
sarvatyāgeṃ caturthī | bhakti jaisī || 270 ||
ūrdhva gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ |
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ || 18||
taiseṃ sattvāceni naṭanāceṃ | asaṇeṃ jāṇeṃ jayāṃceṃ |
te tanutyāgīṃ svargīṃce | rāya hotī || 271 ||
iyāci parī rajeṃ | jihīṃ kāṃ jīje marije |
tihīṃ manuṣya hoīje | mṛtyulokīṃ || 272 ||
tetha sukhaduḥkhāceṃ khicaṭeṃ | jevijeṃ ekeci tāṭeṃ |
jetha iye maraṇavāṭe | paḍileṃ nuṭhī || 273 ||
āṇi tayāci sthiti tamīṃ | je vāḍhoni nimatī bhogakṣamīṃ |
te ghetī narakabhūmī | mūl̤apatra || 274 ||
evaṃ vastūciyā sattā | triguṇāsī paṃḍusutā |
dāvilī sakāraṇatā | āghavīci || 275 ||
paiṃ vastu vastutveṃ asikeṃ | teṃ āpaṇapeṃ guṇāsārikheṃ |
dekhoni kāryaviśekheṃ | anukare gā || 276 ||
jaiseṃ kāṃ svapnīṃceni rājeṃ | jaiṃ paracakra dekhije |
taiṃ hārī jaita hoīje | āpaṇapāṃci || 277 ||
taise madhyordhva adha | he je guṇavṛttibheda |
te dṛṣṭīvāṃcūni śuddha | vastuci ase || 278 ||
nānyaṃ guṇebhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭā'nupaśyati |
guṇebhyaśca paraṃ vetti madbhāvaṃ so'dhigacchati || 19||
parī he vāhaṇī aso | tarī tuja āna na diso |
pariseṃ teṃ sāṃgatasoṃ | māgīla goṭhī || 279 ||
tarī aiseṃ jāṇije | sāmarthyeṃ tinhī sahajeṃ |
hotī dehavyājeṃ | guṇaci he || 280 ||
iṃdhanāceni ākāreṃ | agni jaisā avatare |
kāṃ āṃgave taruvareṃ | bhūmirasu || 281 ||
nānā dahiṃyāceni miseṃ | pariṇame dūdhaci jaiseṃ |
kāṃ mūrta hoya ūṃseṃ | goḍī jevīṃ || 282 ||
taiseṃ he svāṃtaḥkaraṇa | dehaci hotī triguṇa |
mhaṇauni baṃdhāsi kāraṇa | ghaḍe kīra || 283 ||
parī coja heṃ dhanurdharā | je evaḍhā hā guṃphirā |
mokṣācā saṃsārā | uṇā nohe || 284 ||
triguṇa āpulāleni dharmeṃ | dehīṃce māghuta sāumeṃ |
cāl̤itāṃhī na khomeṃ | guṇātītatā || 285 ||
aisī mukti ase sahaja | te ātāṃ parisaūṃ tuja |
je tūṃ jñānāṃbuja- | dvirephu kīṃ || 286 ||
āṇi guṇīṃ guṇājogeṃ | caitanya nohe māgeṃ |
boliloṃ teṃ khāgeṃ | tevīṃci heṃ || 287 ||
tarī pārthā jaiṃ aiseṃ | bodhaleni jīveṃ dise |
svapna kāṃ jaiseṃ | ceilenī || 288 ||
nātarī āpaṇa jal̤īṃ | biṃbaloṃ tīronī nyāhal̤ī |
cal̤aṇa hotāṃ kallol̤īṃ | anekadhā || 289 ||
kāṃ naṭaleni lāghaveṃ | naṭu jaisā na jhakave |
taiseṃ guṇajāta dekhāveṃ | na honiyāṃ || 290 ||
paiṃ ṛtutraya ākāśeṃ | dharūniyāṃhī jaiseṃ |
nedijeci yevoṃ voseṃ | vegal̤epaṇā || 291 ||
taiseṃ guṇīṃ guṇāparauteṃ | jeṃ āpaṇapeṃ ase āyiteṃ |
tiye ahaṃ baise ahaṃteṃ | mūl̤akeciye || 292 ||
taiṃ tethūni maga pāhatāṃ | mhaṇe sākṣī mī akartā |
he guṇaci kriyājātāṃ | niyojita || 293 ||
sattvarajatamāṃcā | bhedīṃ pasaru karmācā |
hota ase to guṇāṃcā | vikāru hā || 294 ||
yayāmājīṃ mī aisā | vanīṃ kāṃ vasaṃtu jaisā |
vanalakṣmīvilāsā | hetubhūta || 295 ||
kāṃ tārāṃgaṇīṃ lopāveṃ | sūryakāṃtīṃ uddīpāveṃ |
kamal̤īṃ vikāsāveṃ | jāveṃ tameṃ || 296 ||
ye koṇācīṃ kājeṃ kahīṃ | savitiyā jaisī nāhīṃ |
taisā akartā mī dehīṃ | sattārūpa || 297 ||
mī dāūni guṇa dekhe | guṇatā he miyāṃ pokhe |
yayāceni niḥśekheṃ | ure teṃ mī || 298 ||
aiseni vivekeṃ jayā | udo hoya dhanaṃjayā |
ye guṇātītatva tayā | arthapaṃtheṃ || 299 ||
guṇānetānatītya trīndehī dehasamudbhavān |
janmamṛtyujarāduḥkhairvimukto'mṛtamaśnute || 20||
ātāṃ nirguṇa ase āṇika | teṃ to jāṇeṃ acuka |
je jñāneṃ keleṃ ṭīka | tayācivarī || 300 ||
kiṃbahunā paṃḍusutā | aisī to mājhī sattā |
pāve jaisī saritā | siṃdhutva gā || 301 ||
nal̤ikevarūni uṭhilā | jaisā śuka śākhe baisalā |
taisā mūl̤a ahaṃteṃ veḍhilā | to mī mhaṇauni || 302 ||
agā ajñānāciyā nidā | jo ghorata hotā badabadā |
to svasvarūpīṃ prabuddhā | ceilā kīṃ || 303 ||
paiṃ buddhibhedācā ārisā | tayā hātoni paḍilā vīreśā |
mhaṇauni pratimukhābhāsā | mukalā to || 304 ||
dehābhimānācā vārā | ātāṃ vājo ṭhelā vīrā |
taiṃ aikya vīcisāgarāṃ | jīveśāṃ heṃ || 305 ||
mhaṇauni madbhāveṃsī | prāpti pāvije teṇeṃsarisī |
varṣāṃtīṃ ākāśīṃ | ghanajāta jevīṃ || 306 ||
tevīṃ mī hoūni nirutā | maga dehīṃci ye asatāṃ |
nāgave dehasaṃbhūtāṃ | guṇāṃsi to || 307 ||
jaisā bhiṃgāceni ghareṃ | dīpaprakāśu nāvare |
kāṃ na vijheci sāgareṃ | vaḍavānal̤u || 308 ||
taisā ālā gelā guṇāṃcā | bodhu na mail̤e tayācā |
to dehīṃ jaisā vyomīṃcā | caṃdra jal̤īṃ || 309 ||
tinhī guṇa āpulāliye prauḍhī | dehīṃ nācavitī bāgaḍīṃ |
to pāhoṃhī na dhāḍī | ahaṃteteṃ || 310 ||
hā ṭhāyavarī | nehaṭoni ṭhelā aṃtarīṃ |
ātāṃ kāya varte śarīrīṃ | heṃhīṃ neṇe || 311 ||
sāṃḍuni āṃgīṃcī khol̤ī | sarpa rigāliyā pātāl̤īṃ |
te tvacā koṇa sāṃbhāl̤ī | taiseṃ jāleṃ || 312 ||
kāṃ saurabhya jīrṇu jaisā | āmodu mil̤oni jāya ākāśā |
māghārā kamal̤akośā | nayeci to || 313 ||
paiṃ svarūpasamaraseṃ | aikya gā jāleṃ taiseṃ |
tetha kiṃ dharma heṃ kaiseṃ | neṇeṃ deha || 314 ||
mhaṇauni janmajarāmaraṇa | ityādi je sāhī guṇa |
te dehīṃci ṭhele kāraṇa | nāhīṃ tayā || 315 ||
ghaṭāciyā khāpariyā | ghaṭabhaṃgīṃ pheḍiliyā |
mahadākāśa apaisayā | jāleṃci ase || 316 ||
taisī dehabuddhī jāye | jaiṃ āpaṇapāṃ āṭhau hoya |
taiṃ āna kāṃhīṃ āhe | teṃvāṃcunī ? || 317 ||
yeṇeṃ thora bodhalepaṇeṃ | tayāsi gā dehīṃ asaṇeṃ |
mhaṇūni to mī mhaṇeṃ | guṇātīta || 318 ||
yayā devāciyā bolā | pārthu ati sukhāvalā |
megheṃ saṃbokhilā | moru jaisā || 319 ||
arjuna uvāca|
kairliṃgaistrīnguṇātnetānatīto bhavati prabho |
kimācāraḥ kathaṃcaitāṃstrīnguṇānativartate || 21||
teṇeṃ toṣeṃ vīra puse | jī koṇhī cinhīṃ to dise |
jayāmājīṃ vase | aisā bodhu || 320 ||
to nirguṇa kāya ācare | kaiseni guṇa nistare |
heṃ sāṃgijo māhereṃ | kṛpeceni || 321 ||
yayā arjunāciyā praśnā | to ṣaḍguṇāṃcā rāṇā |
parihāru ākarṇā | bolatu ase || 322 ||
mhaṇe pārthā tujhī navāī | heṃ yetuleṃci pusasī kāī |
teṃ nāmaci tayā pāhīṃ | satya laṭikeṃ || 323 ||
guṇātīta jayā nāṃveṃ | to guṇādhīna tarī navhe |
nā hoya tarī nāṃgave | guṇāṃ yayā || 324 ||
parī adhīna kāṃ nāṃgaveṃ | heṃci kaiseni jāṇāveṃ |
guṇāṃciye ravarave- | mājīṃ asatāṃ || 325 ||
hā saṃdeha jarī vāhasī | tarī sukheṃ pusoṃ lāhasī |
parisa ātāṃ tayāsī | rūpa karūṃ || 326 ||
śrībhagavānuvāca |
prakāśaṃ ca pravṛttiṃ ca mohameva ca pāṇḍava |
na dveṣṭi saṃpravṛttāni na nivṛttāni kāṃkṣati || 22||
tarī rajāceni mājeṃ | dehīṃ karmāceṃ āṇojeṃ |
pravṛtti jaiṃ gheīje | veṃṭāl̤uni || 327 ||
taiṃ mīci kāṃ karmaṭha | aisā na ye śrīmāṭha |
daridraliye buddhī vīṭa | tohī nāhīṃ || 328 ||
athavā sattveṃci adhikeṃ | jaiṃ sarveṃdriyīṃ jñāna phāṃke |
taiṃ suvidyatā tokheṃ | ubhajehī nā || 329 ||
kāṃ vāḍhinnaleni tameṃ | na gil̤ijeci mohabhrameṃ |
taiṃ ajñānatveṃ na śrame | gheṇeṃhī nāhīṃ || 330 ||
paiṃ mohācyā avasarīṃ | jñānācī cāḍa na dharī |
jñāneṃ karmeṃ nādarī | hotāṃ na duḥkhī || 331 ||
sāyaṃpratarmadhyānhā | yā tinhī kāl̤āṃcī gaṇanā |
nāhīṃ jevīṃ tapanā | taisā ase || 332 ||
tayā vegal̤āci kāya prakāśeṃ | jñānitva yāveṃ aseṃ |
kāyi jal̤ārṇava pāuseṃ | sājā hoya ? || 333 ||
nā pravartaleni karmeṃ | karmaṭhatva tayāṃ kāṃ game |
sāṃgeṃ himavaṃtu himeṃ | kāṃpe kāyī ? || 334 ||
nātarī moha āliyā | kāī pāṃ jñānā mukijaila tayā |
ho mā āgīteṃ unhāl̤eyā | jāl̤avata ase ? || 335 ||
udāsīnavadāsīno guṇairyo na vicālyate |
guṇā vartanta ityeva yo~vatiṣṭhati neṅgate || 23||
taise guṇāguṇakārya heṃ | āghaveṃci āpaṇa āhe |
mhaṇauni ekekā nohe | taḍātoḍī || 336 ||
yevaḍhe gā pratītī | to dehā ālāse vastī |
vāṭe jātāṃ guṃtī- | mājīṃ jaisā || 337 ||
to jiṇatā nā haravī | taisā guṇa navhe nā karavī |
jaisī kāṃ śroṇavī | saṃgrāmīṃcī || 338 ||
kāṃ śarīrā{āṃ}tīla prāṇu | gharīṃ ātithyācā brāhmaṇu |
nānā cohaṭāṃcā sthāṇu | udāsu jaisā || 339 ||
āṇi guṇācā yāvājāvā | ḍhal̤e cal̤e nā pāṃḍavā |
mṛgajal̤ācā helāvā | meru jaisā || 340 ||
heṃ bahuta kāyi bolije | vyoma vāreni na vacije |
kāṃ sūrya nā gil̤ije | aṃdhakāreṃ ? || 341 ||
svapna kāṃ gā jiyāparī | jagatayāteṃ na siṃtarī |
guṇīṃ taisā avadhārīṃ | na baṃdhije to || 342 ||
guṇāṃsi kīra nātuḍe | parī durūni jaiṃ pāhe koḍeṃ |
taiṃ guṇadoṣa sāyikhaḍeṃ | sabhyu jaisā || 343 ||
satkarmeṃ sāttvikīṃ | raja teṃ rajoviṣayakīṃ |
tama mohādikīṃ | vartata ase || 344 ||
parisa tayāciyā gā sattā | hotī guṇakriyā samastā |
heṃ phuḍeṃ jāṇe savitā | laukikā jevīṃ || 345 ||
samudraci bharatī | somakāṃtaci dravatī |
kumudeṃ vikāsatī | caṃdru to ugā || 346 ||
kāṃ vārāci vāje vijhe | gaganeṃ niścal̤a asije |
taisā guṇāciye gajabaje | ḍolenā jo || 347 ||
arjunā yeṇeṃ lakṣaṇeṃ | to guṇātītu jāṇaṇeṃ |
parisa ātāṃ ācaraṇeṃ | tayācīṃ jīṃ || 348 ||
samaduḥkhasukhaḥ svasthaḥ samaloṣṭāśmakāñcanaḥ |
tulyapriyāpriyodhīrastulyanindātmasaṃstutiḥ || 24||
tarī vastrāsi pāṭhīṃ poṭīṃ | nāhīṃ sutāvāṃcūni kirīṭī |
aiseṃ suye diṭhī | carācara madrūpeṃ || 349 ||
mhaṇauni sukhaduḥkhāsariseṃ | kāṃṭāl̤eṃ ācare aiseṃ |
ripubhaktāṃ jaiseṃ | harīceṃ deṇeṃ || 350 ||
eṟhavīṃ tarī sahajeṃ | sukhaduḥkha taiṃci sevije |
dehajal̤īṃ hoīje | māsol̤ī jaiṃ || 351 ||
ātāṃ teṃ taṃva teṇeṃ sāṃḍileṃ | āhe svasvarūpeṃsīci māṃḍileṃ |
sasyāṃtīṃ nivaḍileṃ | bīja jaiseṃ || 352 ||
kāṃ vogha sāṃḍūni gāṃga | righoni samudrāceṃ āṃga |
nistaralī lagabaga | khal̤āl̤ācī || 353 ||
tevīṃ āpaṇapāṃci jayā | vastī jālī gā dhanaṃjayā |
tayā dehīṃ apaisayā | sukha taiseṃ duḥkha || 354 ||
rātri taiseṃ pāhaleṃ | heṃ dhāraṇā jevīṃ eka jāleṃ |
ātmārāma dehīṃ ātaleṃ | dvaṃdva taiseṃ || 355 ||
paiṃ nidritāceni āṃgeṃśīṃ | sāpu taiśī urvaśī |
tevīṃ svarūpasthā sariśīṃ | dehīṃ dvaṃdveṃ || 356 ||
mhaṇauni tayācyā ṭhāyīṃ | śeṇā sonayā viśeṣa nāhīṃ |
ratnā guṃḍeyā kāṃhīṃ | neṇije bhedu || 357 ||
gharā yevoṃ pāṃ svarga | kāṃ varipaḍo vāgha |
parī ātmabuddhīsi bhaṃga | kadā navhe || 358 ||
nivaṭaleṃ na upavaḍe | jal̤īnaleṃ na virūḍhe |
sāmyabuddhī na moḍe | tayāparī || 359 ||
hā brahmā aiseni stavijo | kāṃ nīca mhaṇauni niṃdijo |
parī neṇeṃ jal̤oṃ vijhoṃ | rākhoṃḍī jaisī || 360 ||
taisī niṃdā āṇi stutī | naye koṇheci vyaktī |
nāhīṃ aṃdhāreṃ kāṃ vātī | sūryā gharīṃ || 361 ||
mānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ |
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate || 25||
īśvara mhaṇauni pūjilā | kāṃ coru mhaṇauni gāṃjilā |
vṛṣagajīṃ veḍhilā | kelā rāvo || 362 ||
kāṃ suhṛda pāsīṃ āle | athavā vairī varapaḍe jāle |
parī neṇeṃ rātī pāhāleṃ | teja jevīṃ || 363 ||
sāhīṃ ṛtu yetāṃ ākāśeṃ | liṃpijeci nā jaiseṃ |
tevīṃ vaiśamya mānaseṃ | jāṇijenā || 364 ||
āṇīkahī eku pāhīṃ | ācāru tayācyā ṭhāyīṃ |
tarī vyāpārāsi nāhīṃ | jāleṃ dise || 365 ||
sarvāṃraṃbhā uṭakaleṃ | pravṛttīceṃ tetha māval̤ale |
jal̤atī gā karmaphal̤eṃ | te to āgī || 366 ||
dṛṣṭādṛṣṭāceni nāṃveṃ | bhāvoci jīvīṃ nugaveṃ |
sevī jeṃ kāṃ svabhāveṃ | paiṭheṃ hoye || 367 ||
sukhe nā śiṇe | pāṣāṇu kāṃ jeṇeṃ māneṃ |
taisī sāṃḍīmāṃḍī maneṃ | varjilī ase || 368 ||
ātāṃ kitī hā vistāru | jāṇeṃ aisā ācāru |
jayāteṃ toci sācāru | guṇātītu || 369 ||
guṇāṃteṃ atikramaṇeṃ | ghaḍe upāyeṃ jeṇeṃ |
to ātāṃ āīka mhaṇe | śrīkṛṣṇanāthu || 370 ||
māṃ ca yo'vyabhicāreṇa bhaktiyogena sevate |
sa guṇānsamatītyaitān brahmabhūyāya kalpate || 26||
tarī vyabhicārarahita citteṃ | bhaktiyogeṃ māteṃ |
sevī to guṇāteṃ | jākal̤ūṃ śake || 371 ||
tarī koṇa mī kaisī bhaktī | avyabhicārā kāya vyaktī |
he āghavīci nirutī | hoāvī lāge || 372 ||
tarī pārthā pariyesā | mī taṃva yetha aisā |
ratnīṃ kil̤āvo jaisā | ratnaci kīṃ to || 373 ||
kāṃ dravapaṇaci nīra | avakāśaci aṃbara |
goḍī teci sākhara | āna nāhīṃ || 374 ||
vanhi teci jvāl̤a | dal̤āci nāṃva kamal̤a |
rūkha teṃci ḍāl̤a- | phal̤ādika || 375 ||
agā hima jeṃ ākarṣaleṃ | teṃci himavaṃta jevīṃ jāleṃ |
nānā dūdha murāleṃ | teṃci dahīṃ || 376 ||
taiseṃ viśva yeṇeṃ nāṃveṃ | heṃ mīci paiṃ āghaveṃ |
gheīṃ caṃdrabiṃba solāveṃ | na lage jevīṃ || 377 ||
ghṛtāceṃ thijaleṃpaṇa | na moḍitāṃ ghṛtaci jāṇa |
kāṃ nāṭitāṃ kāṃkaṇa | soneṃci teṃ || 378 ||
na ukalitāṃ paṭu | taṃtuci ase spaṣṭu |
na viravitāṃ ghaṭu | mṛttikā jevīṃ || 379 ||
mhaṇauni viśvapaṇa jāveṃ | maga taiṃ māteṃ gheyāveṃ |
taisā navhe āghaveṃ | sakaṭaci mī || 380 ||
aiseni māteṃ jāṇije | te avyabhicārī bhakti mhaṇije |
yetha bhedu kāṃhīṃ dekhije | tarī vyabhicāru to || 381 ||
yākāraṇeṃ bhedāteṃ | sāṃḍūni abhedeṃ citteṃ |
āpaṇa sakaṭa māteṃ | jāṇāveṃ gā || 382 ||
pārthā sonayācī ṭikā | sonayāsī lāgalī dekhā |
taiseṃ āpaṇapeṃ āṇikā | mānāveṃ nā || 383 ||
tejācā tejauni nighālā | parī tejīṃci ase lāgalā |
tayā raśmī aisā bhalā | bodhu hoāvā || 384 ||
paiṃ paramāṇu bhūtal̤īṃ | himakaṇu himācal̤īṃ |
majamājīṃ nyāhāl̤īṃ | ahaṃ taiseṃ || 385 ||
ho kāṃ taraṃgu lahānu | parī siṃdhūsī nāhīṃ bhinnu |
taisā īśvarīṃ mī ānu | noheci gā || 386 ||
aiseni bā samaraseṃ | dṛṣṭi je ulhāse |
te bhakti paiṃ aise | āmhī mhaṇoṃ || 387 ||
āṇi jñānāceṃ cāṃgāveṃ | iyeci dṛṣṭi nāṃveṃ |
yogāceṃhī āghaveṃ | sarvasva heṃ || 388 ||
siṃdhū āṇi jal̤adharā- | mājīṃ lāgalī akhaṃḍa dhārā |
taisī vṛtti vīrā | pravarte te || 389 ||
kāṃ kuhesīṃ ākāśā | toṃḍīṃ sāṃdā nāhīṃ taisā |
to paramapuruṣīṃ taisā | ekavaṭe gā || 390 ||
pratibiṃbauni biṃbavarī | prabhecī jaisī ujarī |
te so'haṃvṛttī avadhārīṃ | taisī hoya || 391 ||
aiseni maga paraspareṃ | te so'haṃvṛtti jaiṃ avatare |
taiṃ tiyehi sakaṭa sare | apaisayā || 392 ||
jaisā saiṃdhavācā ravā | siṃdhūmājīṃ pāṃḍavā |
virāleyā viravāvā | heṃhī ṭhāke || 393 ||
nātarī jāl̤ūni tṛṇa | vanhihī vijhe āpaṇa |
taiseṃ bhedu nāśūni jāṇa | jñānahī nure || 394 ||
mājheṃ pailapaṇa jāye | bhakta heṃ ailapaṇa ṭhāye |
anādi aikya jeṃ āhe | teṃci nivaḍe || 395 ||
ātāṃ guṇāteṃ to kirīṭī | jiṇe yā navhatī goṣṭī |
je ekapaṇāhī miṭhī | paḍoṃ saralī || 396 ||
kiṃbahunā aisī daśā | teṃ brahmatva gā sudaṃśā |
heṃ to pāveṃ jo aisā | māteṃ bhaje || 397 ||
puḍhatīṃ ihīṃ liṃgīṃ | bhaktu jo mājhā jagīṃ |
he brahmatā tayālāgīṃ | pativratā || 398 ||
jaiseṃ gaṃgeceni vogheṃ | ḍal̤amal̤ita jal̤a jeṃ nighe |
siṃdhupada tayājogeṃ | āna nāhīṃ || 399 ||
taisā jñānāciyā diṭhī | jo māteṃ sevī kirīṭī |
to hoya brahmatecyā mukuṭīṃ | cūḍāratna || 400 ||
yayā brahmatvāsīci pārthā | sāyujya aisī vyavasthā |
yāci nāṃveṃ cauthā | puruṣārtha gā || 401 ||
parī mājheṃ ārādhana | brahmatvīṃ hoya sopāna |
etha mī hana sādhana | gamena ho || 402 ||
tarī jhaṇīṃ aiseṃ | tujhyā cittīṃ paiseṃ |
paiṃ brahma āna nase | mīvāṃcūni || 403 ||
brahmaṇo hi pratiṣṭhāhamamṛtasyāvyayasya ca |
śāśvatasya ca dharmasya sukhasyaikāntikasya ca || 27||
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde guṇatrayavibhāgayogonāma caturdaśo'dhyāyaḥ || 14 ||
agā brahma yā nāṃvā | abhiprāyo mī pāṃḍavā |
mīci bolije āghavā | śabdīṃ ihīṃ || 404 ||
paiṃ maṃḍal̤a āṇi caṃdramā | donhī navhatī suvarmā |
taisā maja āṇi brahmā | bhedu nāhīṃ || 405 ||
agā nitya jeṃ niṣkaṃpa | anāvṛta dharmarūpa |
sukha jeṃ umapa | advitīya || 406 ||
viveku āpaleṃ kāma | sārūni ṭhākī jeṃ dhāma |
niṣkarṣāceṃ niḥsīma | kiṃbahunā mī || 407 ||
aiseseṃ ho avadhārā | to ananyācā soyarā |
sāṃgatase vīrā | pārthāsī || 408 ||
yetha dhṛtarāṣṭra mhaṇe | saṃjayā heṃ tūteṃ koṇeṃ |
pusaleniviṇa vāyāṇeṃ | kāṃ bolasī ? || 409 ||
mājhī avasarī te pheḍī | vijayācī sāṃgeṃ guḍhī |
yeru jīvīṃ mhaṇe sāṃḍīṃ | goṭhī yiyā || 410 ||
saṃjayo vismayo mānasīṃ | āhā karūni rasarasī |
mhaṇe kaiseṃ pāṃ deveṃsī | dvaṃdva yayā ? || 411 ||
tarī to kṛpāl̤u tuṣṭo | yayā viveku hā ghoṃṭo |
mohācā phiṭo | mahārogu || 412 ||
saṃjayo aiseṃ ciṃtitāṃ | saṃvādu to sāṃbhāl̤itāṃ |
harikhācā yetu cittā | mahāpūru || 413 ||
mhaṇauni ātāṃ yeṇeṃ | utsāhāceni avataraṇeṃ |
śrīkṛṣṇāceṃ bolaṇeṃ | sāṃgijaila || 414 ||
tayā akṣarāāṃtīla bhāvo | pāvavīna mī tumacā ṭhāvo |
āikā mhaṇe jñānadevo | nivṛttīcā || 415 ||
iti śrījñānadevaviracitāyāṃ bhāvārthadīpikāyāṃ
guṇatrayavibhāgayogonāma caturdaśo'dhyāyaḥ ||

Explore More