॥ ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ॥
। અથ પઞ્ચદશોઽધ્યાયઃ – અધ્યાય પંધરાવા । ।
। પુરુષોત્તમયોગઃ ।
આતાં હૃદય હેં આપુલેં । ચૌફાળુનિયાં ભલેં ।
વરી બૈસઊં પાઉલેં । શ્રીગુરૂંચીં ॥ ૧ ॥
। પુરુષોત્તમયોગઃ ।
આતાં હૃદય હેં આપુલેં । ચૌફાળુનિયાં ભલેં ।
વરી બૈસઊં પાઉલેં । શ્રીગુરૂંચીં ॥ ૧ ॥
ઐક્યભાવાચી અંજુળી । સર્વેંદ્રિય કુડ્મુળી ।
ભરૂનિયાં પુષ્પાંજુળી । અર્ઘ્યુ દેવોં ॥ ૨ ॥
ભરૂનિયાં પુષ્પાંજુળી । અર્ઘ્યુ દેવોં ॥ ૨ ॥
અનન્યોદકેં ધુવટ । વાસના જે તન્નિષ્ઠ ।
તે લાગલેસે અબોટ । ચંદનાચેં ॥ ૩ ॥
તે લાગલેસે અબોટ । ચંદનાચેં ॥ ૩ ॥
પ્રેમાચેનિ ભાંગારેં । નિર્વાળૂનિ નૂપરેં ।
લેવઊં સુકુમારેં । પદેં તિયેં ॥ ૪ ॥
લેવઊં સુકુમારેં । પદેં તિયેં ॥ ૪ ॥
ઘણાવલી આવડી । અવ્યભિચારેં ચોખડી ।
તિયે ઘાલૂં જોડી । આંગોળિયા ॥ ૫ ॥
તિયે ઘાલૂં જોડી । આંગોળિયા ॥ ૫ ॥
આનંદામોદબહળ । સાત્ત્વિકાચેં મુકુળ ।
તેં ઉમલલેં અષ્ટદળ । ઠેઊં વરી ॥ ૬ ॥
તેં ઉમલલેં અષ્ટદળ । ઠેઊં વરી ॥ ૬ ॥
તેથે અહં હા ધૂપ જાળૂં । નાહં તેજેં વોવાળૂં ।
સામરસ્યેં પોટાળૂં । નિરંતર ॥ ૭ ॥
સામરસ્યેં પોટાળૂં । નિરંતર ॥ ૭ ॥
માઝી તનુ આણિ પ્રાણ । ઇયા દોની પાઉવા લેઊં શ્રીગુરુચરણ ।
કરૂં ભોગમોક્ષ નિંબલોણ । પાયાં તયાં ॥ ૮ ॥
કરૂં ભોગમોક્ષ નિંબલોણ । પાયાં તયાં ॥ ૮ ॥
ઇયા શ્રીગુરુચરણસેવા । હોં પાત્ર તયા દૈવા ।
જે સકળાર્થમેળાવા । પાટુ બાંધે ॥ ૯ ॥
જે સકળાર્થમેળાવા । પાટુ બાંધે ॥ ૯ ॥
બ્રહ્મીંચેં વિસવણેંવરી । ઉન્મેખ લાહે ઉજરી ।
જેં વાચેતેં ઇયેં કરી । સુધાસિંધુ ॥ ૧૦ ॥
જેં વાચેતેં ઇયેં કરી । સુધાસિંધુ ॥ ૧૦ ॥
પૂર્ણચંદ્રાચિયા કોડી । વક્તૃત્વા ઘાપેં કુરોંડી ।
તૈસી આણી ગોડી । અક્ષરાંતેં ॥ ૧૧ ॥
તૈસી આણી ગોડી । અક્ષરાંતેં ॥ ૧૧ ॥
સૂર્યેં અધિષ્ઠિલી પ્રાચી । જગા રાણીવ દે પ્રકાશાચી ।
તૈશી વાચા શ્રોતયાં જ્ઞાનાચી । દિવાળી કરી ॥ ૧૨ ॥
તૈશી વાચા શ્રોતયાં જ્ઞાનાચી । દિવાળી કરી ॥ ૧૨ ॥
નાદબ્રહ્મ ખુજેં । કૈવલ્યહી તૈસેં ન સજે ।
ઐસા બોલુ દેખિજે । જેણેં દૈવેં ॥ ૧૩ ॥
ઐસા બોલુ દેખિજે । જેણેં દૈવેં ॥ ૧૩ ॥
શ્રવણસુખાચ્યા માંડવીં । વિશ્વ ભોગી માધવીં ।
તૈસી સાસિન્નલી બરવી । વાચાવલ્લી ॥ ૧૪ ॥
તૈસી સાસિન્નલી બરવી । વાચાવલ્લી ॥ ૧૪ ॥
ઠાવો ન પવતા જયાચા । મનેંસી મુરડલી વાચા ।
તો દેવો હોય શબ્દાચા । ચમત્કારુ ॥ ૧૫ ॥
તો દેવો હોય શબ્દાચા । ચમત્કારુ ॥ ૧૫ ॥
જેં જ્ઞાનાસિ ન ચોજવે । ધ્યાનાસિહી જેં નાગવે ।
તેં અગોચર ફાવે । ગોઠીમાજીં ॥ ૧૬ ॥
તેં અગોચર ફાવે । ગોઠીમાજીં ॥ ૧૬ ॥
યેવઢેં એક સૌભગ । વળઘે વાચેચેં આંગ ।
શ્રીગુરુપાદપદ્મપરાગ । લાહે જૈં કાં ॥ ૧૭ ॥
શ્રીગુરુપાદપદ્મપરાગ । લાહે જૈં કાં ॥ ૧૭ ॥
તરી બહુ બોલૂં કાઈ । આજિ તેં આનીં ઠાઈં ।
માતેંવાચૂનિ નાહીં । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૧૮ ॥
માતેંવાચૂનિ નાહીં । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૧૮ ॥
જે તાન્હેનિ મિયાં અપત્યેં । આણિ માઝે ગુરુ એકલૌતેં ।
મ્હણૌનિ કૃપેંસિ એકહાતેં । જાલેં તિયે ॥ ૧૯ ॥
મ્હણૌનિ કૃપેંસિ એકહાતેં । જાલેં તિયે ॥ ૧૯ ॥
પાહા પાં ભરોવરી આઘવી । મેઘ ચાતકાંસી રિચવી ।
મજલાગીં ગોસાવી । તૈસેં કેલેં ॥ ૨૦ ॥
મજલાગીં ગોસાવી । તૈસેં કેલેં ॥ ૨૦ ॥
મ્હણૌનિ રિકામેં તોંડ । કરૂં ગેલેં બડબડ ।
કીં ગીતા ઐસેં ગોડ । આતુડલેં ॥ ૨૧ ॥
કીં ગીતા ઐસેં ગોડ । આતુડલેં ॥ ૨૧ ॥
હોય અદૃષ્ટ આપૈતેં । તૈં વાળૂચિ રત્નેં પરતે ।
ઉજૂ આયુષ્ય તૈં મારિતેં । લોભુ કરી ॥ ૨૨ ॥
ઉજૂ આયુષ્ય તૈં મારિતેં । લોભુ કરી ॥ ૨૨ ॥
આધણીં ઘાતલિયા હરળ । હોતી અમૃતાચે તાંદુળ ।
જરી ભુકેચી રાખે વેળ । શ્રીજગન્નાથુ ॥ ૨૩ ॥
જરી ભુકેચી રાખે વેળ । શ્રીજગન્નાથુ ॥ ૨૩ ॥
તયાપરી શ્રીગુરુ । કરિતી જૈં અંગીકારુ ।
તૈં હોઊનિ ઠાકે સંસારુ । મોક્ષમય આઘવા ॥ ૨૪ ॥
તૈં હોઊનિ ઠાકે સંસારુ । મોક્ષમય આઘવા ॥ ૨૪ ॥
પાહા પાં શ્રીનારાયણેં । તયા પાંડવાંચેં ઉણેં ।
કીજેચિ ના પુરાણેં । વિશ્વવંદ્યેં ? ॥ ૨૫ ॥
કીજેચિ ના પુરાણેં । વિશ્વવંદ્યેં ? ॥ ૨૫ ॥
તૈસેં શ્રીનિવૃત્તિરાજેં । અજ્ઞાનપણ હેં માઝેં ।
આણિલેં વોજેં । જ્ઞાનાચિયા ॥ ૨૬ ॥
આણિલેં વોજેં । જ્ઞાનાચિયા ॥ ૨૬ ॥
પરી હેં અસો આતાં । પ્રેમ રુળતસે બોલતાં ।
કેં ગુરુગૌરવ વર્ણિતાં । ઉન્મેષ અસે ? ॥ ૨૭ ॥
કેં ગુરુગૌરવ વર્ણિતાં । ઉન્મેષ અસે ? ॥ ૨૭ ॥
આતાં તેણેંચિ પસાયેં । તુમ્હાં સંતાચે મી પાયેં ।
વોળગેન અભિપ્રાયેં । ગીતેચેનિ ॥ ૨૮ ॥
વોળગેન અભિપ્રાયેં । ગીતેચેનિ ॥ ૨૮ ॥
તરી તોચિ પ્રસ્તુતીં । ચૌદાવિયા અધ્યાયાચ્યા અંતીં ।
નિર્ણયો કૈવલ્યપતી । ઐસા કેલા ॥ ૨૯ ॥
નિર્ણયો કૈવલ્યપતી । ઐસા કેલા ॥ ૨૯ ॥
જેં જ્ઞાન જયાચ્યા હાતીં । તોચિ સમર્થુ મુક્તિ ।
જૈસા શતમખ સંપત્તી । સ્વર્ગીંચિયે ॥ ૩૦ ॥
જૈસા શતમખ સંપત્તી । સ્વર્ગીંચિયે ॥ ૩૦ ॥
કાં શત એક જન્માં । જો જન્મોનિ બ્રહ્મકર્મા ।
કરી તોચિ બ્રહ્મા । આનુ નોહે ॥ ૩૧ ॥
કરી તોચિ બ્રહ્મા । આનુ નોહે ॥ ૩૧ ॥
નાના સૂર્યાચા પ્રકાશુ । લાહે જેવીં ડોળસુ ।
તેવીં જ્ઞાનેંચિ સૌરસુ । મોક્ષાચા તો ॥ ૩૨ ॥
તેવીં જ્ઞાનેંચિ સૌરસુ । મોક્ષાચા તો ॥ ૩૨ ॥
તરી તયા જ્ઞાનાલાગીં । કવણા પાં યોગ્યતા આંગીં ।
હેં પાહતાં જગીં । દેખિલા એકુ ॥ ૩૩ ॥
હેં પાહતાં જગીં । દેખિલા એકુ ॥ ૩૩ ॥
જેં પાતાળીંચેંહી નિધાન । દાવીલ કીર અંજન ।
પરી હોઆવે લોચન । પાયાળાચે ॥ ૩૪ ॥
પરી હોઆવે લોચન । પાયાળાચે ॥ ૩૪ ॥
તૈસેં મોક્ષ દેઈલ જ્ઞાન । યેથેં કીર નાહીં આન ।
પરી તેંચિ થારે ઐસેં મન । શુદ્ધ હોઆવેં ॥ ૩૫ ॥
પરી તેંચિ થારે ઐસેં મન । શુદ્ધ હોઆવેં ॥ ૩૫ ॥
તરી વિરક્તીવાંચૂનિ કહીં । જ્ઞાનાસિ તગણેંચિ નાહીં ।
હેં વિચારૂનિ ઠાઈં । ઠેવિલેં દેવેં ॥ ૩૬ ॥
હેં વિચારૂનિ ઠાઈં । ઠેવિલેં દેવેં ॥ ૩૬ ॥
આતાં વિરક્તીચી કવણ પરી । જે યેઊનિ મનાતેં વરી ।
હેંહી સર્વજ્ઞેં શ્રીહરી । દેખિલેં અસે ॥ ૩૭ ॥
હેંહી સર્વજ્ઞેં શ્રીહરી । દેખિલેં અસે ॥ ૩૭ ॥
જે વિષેં રાંધિલી રસસોયે । જૈં જેવણારા ઠાઉવી હોયે ।
તૈં તો તાટચિ સાંડૂનિ જાયે । જયાપરી ॥ ૩૮ ॥
તૈં તો તાટચિ સાંડૂનિ જાયે । જયાપરી ॥ ૩૮ ॥
તૈસી સંસારા યા સમસ્તા । જાણિજે જૈં અનિત્યતા ।
તૈં વૈરાગ્ય દવડિતાં । પાઠી લાગે ॥ ૩૯ ॥
તૈં વૈરાગ્ય દવડિતાં । પાઠી લાગે ॥ ૩૯ ॥
આતાં અનિત્યત્વ યા કૈસેં । તેંચિ વૃક્ષાકારમિષેં ।
સાંગિજત અસે વિશ્વેશેં । પંચદશીં ॥ ૪૦ ॥
સાંગિજત અસે વિશ્વેશેં । પંચદશીં ॥ ૪૦ ॥
ઉપડિલેં કવતિકેં । ઝાડ યેરિમોહરા ઠાકે ।
તેં વેગેં જૈસેં સુકે । તૈસેં હેં નોહે ॥ ૪૧ ॥
તેં વેગેં જૈસેં સુકે । તૈસેં હેં નોહે ॥ ૪૧ ॥
યાતેં એકેપરી । રૂપકાચિયા કુસરી ।
સારીતસે વારી । સંસારાચી ॥ ૪૨ ॥
સારીતસે વારી । સંસારાચી ॥ ૪૨ ॥
કરૂનિ સંસાર વાવો । સ્વરૂપીં અહંતે ઠાવો ।
હોઆવયા અધ્યાવો । પંધરાવા હા ॥ ૪૩ ॥
હોઆવયા અધ્યાવો । પંધરાવા હા ॥ ૪૩ ॥
આતાં હેંચિ આઘવેં । ગ્રંથગર્ભીંચેં ચાંગાવેં ।
ઉપલવિજેલ જીવેં । આકર્ણિજે ॥ ૪૪ ॥
ઉપલવિજેલ જીવેં । આકર્ણિજે ॥ ૪૪ ॥
તરી મહાનંદ સમુદ્ર । ઝો પૂર્ણ પૂર્ણીમા ચંદ્ર ।
તો દ્વારકેચા નરેંદ્ર । ઐસેં મ્હણે ॥ ૪૫ ॥
તો દ્વારકેચા નરેંદ્ર । ઐસેં મ્હણે ॥ ૪૫ ॥
અગા પૈં પંડુકુમરા । યેતાં સ્વરૂપાચિયા ઘરા ।
કરીતસે આડવારા । વિશ્વાભાસુ જો ॥ ૪૬ ॥
કરીતસે આડવારા । વિશ્વાભાસુ જો ॥ ૪૬ ॥
તો હા જગડંબરુ । નોહે યેથ સંસારુ ।
હા જાણિજે મહાતરુ । થાંવલા અસે ॥ ૪૭ ॥
હા જાણિજે મહાતરુ । થાંવલા અસે ॥ ૪૭ ॥
પરી યેરાં રુખાંસારિખા । હા તળીં મૂળેં વરી શાખા ।
તૈસા નોહે મ્હણૌનિ લેખા । નયેચિ કવણા ॥ ૪૮ ॥
તૈસા નોહે મ્હણૌનિ લેખા । નયેચિ કવણા ॥ ૪૮ ॥
આગી કાં કુર઼્હાડી । હોય રિગાવા જરી બુડીં ।
તરી હો કાં ભલતેવઢી । વરિચીલ વાઢી ॥ ૪૯ ॥
તરી હો કાં ભલતેવઢી । વરિચીલ વાઢી ॥ ૪૯ ॥
જે તુટલિયા મૂળાપાશીં । ઉલંડેલ કાં શાખાંશીં ।
પરી તૈશી ગોઠી કાયશી । હા સોપા નવ્હે ॥ ૫૦ ॥
પરી તૈશી ગોઠી કાયશી । હા સોપા નવ્હે ॥ ૫૦ ॥
અર્જુના હેં કવતિક । સાંગતાં અસે અલૌકિક ।
જે વાઢી અધોમુખ । રુખા યયા ॥ ૫૧ ॥
જે વાઢી અધોમુખ । રુખા યયા ॥ ૫૧ ॥
જૈસા ભાનૂ ઉંચી નેણોં કેં । રશ્મિજાળ તળીં ફાંકે ।
સંસાર હેં કાવરુખેં । ઝાડ તૈસેં ॥ ૫૨ ॥
સંસાર હેં કાવરુખેં । ઝાડ તૈસેં ॥ ૫૨ ॥
આણિ આથી નાથી તિતુકેં । રુંધલેં અસે યેણેંચિ એકેં ।
કલ્પાંતીંચેનિ ઉદકેં । વ્યોમ જૈસેં ॥ ૫૩ ॥
કલ્પાંતીંચેનિ ઉદકેં । વ્યોમ જૈસેં ॥ ૫૩ ॥
કાં રવીચ્યા અસ્તમાનીં । આંધારેનિ કોંદે રજની ।
તૈસા હાચિ ગગનીં । માંડલા અસે ॥ ૫૪ ॥
તૈસા હાચિ ગગનીં । માંડલા અસે ॥ ૫૪ ॥
યયા ફળ ના ચુંબિતાં । ફૂલ ના તુરંબિતાં ।
જેં કાંહીં પંડુસુતા । તેં રુખુચિ હા ॥ ૫૫ ॥
જેં કાંહીં પંડુસુતા । તેં રુખુચિ હા ॥ ૫૫ ॥
હા ઊર્ધ્વમૂળ આહે । પરી ઉન્મૂળિલા નોહે ।
યેણેંચિ હા હોયે । શાડ્વળુ ગા ॥ ૫૬ ॥
યેણેંચિ હા હોયે । શાડ્વળુ ગા ॥ ૫૬ ॥
આણિ ઊર્ધ્વમૂળ ઐસેં । નિગદિલેં કીર અસે ।
પરી અધીંહી અસોસેં । મૂળેં યયા ॥ ૫૭ ॥
પરી અધીંહી અસોસેં । મૂળેં યયા ॥ ૫૭ ॥
પ્રબળલા ચૌમેરી । પિંપળા કાં વડાચિયા પરી ।
જે પારંબિયાંમાઝારીં । ડહાળિયા અસતી ॥ ૫૮ ॥
જે પારંબિયાંમાઝારીં । ડહાળિયા અસતી ॥ ૫૮ ॥
તેવીંચિ ગા ધનંજયા । સંસારતરુ યયા ।
અધીંચિ આથી ખાંદિયા । હેંહી નાહીં ॥ ૫૯ ॥
અધીંચિ આથી ખાંદિયા । હેંહી નાહીં ॥ ૫૯ ॥
તરી ઊર્ધ્વાહીકડે । શાખાંચે માંદોડે ।
દિસતાતિ અપાડેં । સાસિન્નલેં ॥ ૬૦ ॥
દિસતાતિ અપાડેં । સાસિન્નલેં ॥ ૬૦ ॥
જાલેં ગગનચિ પાં વેલિયે । કાં વારા માંડલા રુખાચેનિ આયેં ।
નાના અવસ્થાત્રયેં । ઉદયલા અસે ॥ ૬૧ ॥
નાના અવસ્થાત્રયેં । ઉદયલા અસે ॥ ૬૧ ॥
ઐસા હા એકુ । વિશ્વાકાર વિટંકુ ।
ઉદયલા જાણ રુખુ । ઊર્ધ્વમૂળુ ॥ ૬૨ ॥
ઉદયલા જાણ રુખુ । ઊર્ધ્વમૂળુ ॥ ૬૨ ॥
આતાં ઊર્ધ્વ યા કવણ । યેથેં મૂળ તેં કિં લક્ષણ ।
કાં અધોમુખપણ । શાખા કૈસિયા ॥ ૬૩ ॥
કાં અધોમુખપણ । શાખા કૈસિયા ॥ ૬૩ ॥
અથવા દ્રુમા યયા । અધીં જિયા મૂળિયા ।
તિયા કોણ કૈસિયા । ઊર્ધ્વ શાખા ॥ ૬૪ ॥
તિયા કોણ કૈસિયા । ઊર્ધ્વ શાખા ॥ ૬૪ ॥
આણિ અશ્વત્થુ હા ઐસી । પ્રસિદ્ધી કાયસી ।
આત્મવિદવિલાસીં । નિર્ણયો કેલા ॥ ૬૫ ॥
આત્મવિદવિલાસીં । નિર્ણયો કેલા ॥ ૬૫ ॥
હેં આઘવેંચિ બરવેં । તુઝિયે પ્રતીતીસિ ફાવે ।
તૈસેનિ સાંગોં સોલિંવેં । વિન્યાસેં ગા ॥ ૬૬ ॥
તૈસેનિ સાંગોં સોલિંવેં । વિન્યાસેં ગા ॥ ૬૬ ॥
પરી ઐકેં ગા સુભગા । હા પ્રસંગુ અસે તુજચિ જોગા ।
કાનચિ કરીં હો સર્વાંગા । હિયેં આથિલિયા ॥ ૬૭ ॥
કાનચિ કરીં હો સર્વાંગા । હિયેં આથિલિયા ॥ ૬૭ ॥
ઐસેં પ્રેમરસેં સુરફુરેં । બોલિલેં જંવ યાદવવીરેં ।
તંવ અવધાન અર્જુનાકારેં । મૂર્ત જાલેં ॥ ૬૮ ॥
તંવ અવધાન અર્જુનાકારેં । મૂર્ત જાલેં ॥ ૬૮ ॥
દેવ નિરૂપિતી તેં થેંકુલેં । યેવઢેં શ્રોતેપણ ફાંકલેં ।
જૈસે આકાશા ખેંવ પસરિલેં । દાહી દિશીં ॥ ૬૯ ॥
જૈસે આકાશા ખેંવ પસરિલેં । દાહી દિશીં ॥ ૬૯ ॥
શ્રીકૃષ્ણોક્તિસાગરા । હા અગસ્તીચિ દુસરા ।
મ્હનૌનિ ઘોંટુ ભરોં પાહે એકસરા । અવઘેયાચા ॥ ૭૦ ॥
મ્હનૌનિ ઘોંટુ ભરોં પાહે એકસરા । અવઘેયાચા ॥ ૭૦ ॥
ઐસી સોય સાંડૂનિ ખવળિલી । આવડી અર્જુનીં દેવેં દેખિલી ।
તેથ જાલેનિ સુખેં કેલી । કુરવંડી તયા ॥ ૭૧ ॥
તેથ જાલેનિ સુખેં કેલી । કુરવંડી તયા ॥ ૭૧ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ ।
ઊર્ધ્વમૂલમધઃશાખમશ્વત્થં પ્રાહુરવ્યયમ્ ।
છન્દાંસિ યસ્ય પર્ણાનિ યસ્તં વેદ સ વેદવિત્ ॥ ૧॥
ઊર્ધ્વમૂલમધઃશાખમશ્વત્થં પ્રાહુરવ્યયમ્ ।
છન્દાંસિ યસ્ય પર્ણાનિ યસ્તં વેદ સ વેદવિત્ ॥ ૧॥
મગ મ્હણે ધનંજયા । તેં ઊર્ધ્વ ગા તરૂ યયા ।
યેણેં રુખેંચિ કાં જયા । ઊર્ધ્વતા ગમે ॥ ૭૨ ॥
યેણેં રુખેંચિ કાં જયા । ઊર્ધ્વતા ગમે ॥ ૭૨ ॥
એર઼્હવીં મધ્યોર્ધ્વ અધ । હે નાહીં જેથ ભેદ ।
અદ્વયાસીં એકવદ । જયા ઠાયીં ॥ ૭૩ ॥
અદ્વયાસીં એકવદ । જયા ઠાયીં ॥ ૭૩ ॥
જો નાઇકિજતાં નાદુ । જો અસૌરભ્ય મકરંદુ ।
જો આંગાથિલા આનંદુ । સુરતેવિણ ॥ ૭૪ ॥
જો આંગાથિલા આનંદુ । સુરતેવિણ ॥ ૭૪ ॥
જયા જેં આર઼્હાં પરૌતેં । જયા જેં પુઢેં માગૌતેં ।
દિસતેવિણ દિસતેં । અદૃશ્ય જેં ॥ ૭૫ ॥
દિસતેવિણ દિસતેં । અદૃશ્ય જેં ॥ ૭૫ ॥
ઉપાધીચા દુસરા । ઘાલિતાં વોપસરા ।
નામરૂપાચા સંસારા । હોય જયાતેં ॥ ૭૬ ॥
નામરૂપાચા સંસારા । હોય જયાતેં ॥ ૭૬ ॥
જ્ઞાતૃજ્ઞેયાવિહીન । નુસધેંચિ જેં જ્ઞાન ।
સુખા ભરલેં ગગન । ગાળીંવ જેં ॥ ૭૭ ॥
સુખા ભરલેં ગગન । ગાળીંવ જેં ॥ ૭૭ ॥
જેં કાર્ય ના કારણ । જયા દુજેં ના એકપણ ।
આપણયાં જેં જાણ । આપણચિ ॥ ૭૮ ॥
આપણયાં જેં જાણ । આપણચિ ॥ ૭૮ ॥
ઐસેં વસ્તુ જેં સાચેં । તેં ઊર્ધ્વ ગા યયા તરૂચેં ।
તેથ આર ઘેણેં મૂળાચેં । તેં ઐસેં અસે ॥ ૭૯ ॥
તેથ આર ઘેણેં મૂળાચેં । તેં ઐસેં અસે ॥ ૭૯ ॥
તરી માયા ઐસી ખ્યાતી । નસતીચ યયા આથી ।
કાં વાંઝેચી સંતતી । વાનણેં જૈશી ॥ ૮૦ ॥
કાં વાંઝેચી સંતતી । વાનણેં જૈશી ॥ ૮૦ ॥
તૈશી સત્ ના અસત્ હોયે । જે વિચારાચેં નામ ન સાહે ।
ઐસેયા પરીચી આહે । અનાદિ મ્હણતી ॥ ૮૧ ॥
ઐસેયા પરીચી આહે । અનાદિ મ્હણતી ॥ ૮૧ ॥
જે નાનાતત્ત્વાંંચી માંદુસ । જે જગદભ્રાચેં આકાશ ।
જે આકારજાતાચેં દુસ । ઘડી કેલેં ॥ ૮૨ ॥
જે આકારજાતાચેં દુસ । ઘડી કેલેં ॥ ૮૨ ॥
જે ભવદ્રુમબીજિકા । જે પ્રપંચચિત્ર ભૂમિકા ।
વિપરીત જ્ઞાનદીપિકા । સાંચલી જે ॥ ૮૩ ॥
વિપરીત જ્ઞાનદીપિકા । સાંચલી જે ॥ ૮૩ ॥
તે માયા વસ્તૂચ્યા ઠાયીં । અસે જૈસેનિ નાહીં ।
મગ વસ્તુપ્રભાચિ પાહી । પ્રગટ હોયે ॥ ૮૪ ॥
મગ વસ્તુપ્રભાચિ પાહી । પ્રગટ હોયે ॥ ૮૪ ॥
જેવ્હાં આપણયા આલી નિદ । કરી આપણપેં જેવીં મુગ્ધ ।
કાં કાજળી આણી મંદ । પ્રભા દીપીં ॥ ૮૫ ॥
કાં કાજળી આણી મંદ । પ્રભા દીપીં ॥ ૮૫ ॥
સ્વપ્નીં પ્રિયાપુઢેં તરુણાંગી । નિદેલી ચેવવૂનિ વેગીં ।
આલિંગિલેનિવીણ આલિંગી । સકામુ કરી ॥ ૮૬ ॥
આલિંગિલેનિવીણ આલિંગી । સકામુ કરી ॥ ૮૬ ॥
તૈસી સ્વરૂપીં જાલી માયા । આણી સ્વરૂપ નેણે ધનંજયા ।
તેંચિ રુખા યયા । મૂળ પહિલેં ॥ ૮૭ ॥
તેંચિ રુખા યયા । મૂળ પહિલેં ॥ ૮૭ ॥
વસ્તૂસી આપુલા જો અબોધુ । તો ઊર્ધ્વીં આઠુળૈજે કંદુ ।
વેદાંતીં હાચિ પ્રસિદ્ધુ । બીજભાવો ॥ ૮૮ ॥
વેદાંતીં હાચિ પ્રસિદ્ધુ । બીજભાવો ॥ ૮૮ ॥
ઘન અજ્ઞાન સુષુપ્તી । તો બીજાંકુરભાવો મ્હણતી ।
યેર સ્વપ્ન હન જાગૃતી । હા ફળભાવો તિયેચા ॥ ૮૯ ॥
યેર સ્વપ્ન હન જાગૃતી । હા ફળભાવો તિયેચા ॥ ૮૯ ॥
ઐસી યયા વેદાંતીં । નિરૂપણભાષાપ્રતીતી ।
પરી તેં અસો પ્રસ્તુતીં । અજ્ઞાન મૂળ ॥ ૯૦ ॥
પરી તેં અસો પ્રસ્તુતીં । અજ્ઞાન મૂળ ॥ ૯૦ ॥
તેં ઊર્ધ્વ આત્મા નિર્મળેં । અધોર્ધ્વ સૂચિતી મૂળેં ।
બળિયા બાંધોનિ આળેં । માયાયોગાચેં ॥ ૯૧ ॥
બળિયા બાંધોનિ આળેં । માયાયોગાચેં ॥ ૯૧ ॥
મગ આધિલીં સદેહાંતરેં । ઉઠતી જિયેં અપારેં ।
તે ચૌપાસિ ઘેઊનિ આગારેં । ખોલાવતી ॥ ૯૨ ॥
તે ચૌપાસિ ઘેઊનિ આગારેં । ખોલાવતી ॥ ૯૨ ॥
ઐસેં ભવદ્રુમાચેં મૂળ । હેં ઊર્ધ્વીં કરી બળ ।
મગ આણિયાંચેં બેંચળ । અધીં દાવી ॥ ૯૩ ॥
મગ આણિયાંચેં બેંચળ । અધીં દાવી ॥ ૯૩ ॥
તેથ્ ચિદ્વૃત્તિ પહિલેં । મહત્તત્ત્વ ઉમલલેં ।
તેં પાન વાલ્હેંદુલ્હેં । એક નિઘે ॥ ૯૪ ॥
તેં પાન વાલ્હેંદુલ્હેં । એક નિઘે ॥ ૯૪ ॥
મગ સત્ત્વરજતમાત્મકુ । ત્રિવિધ અહંકારુ જો એકુ ।
તો તિવણા અધોમુખુ । ડિરુ ફુટે ॥ ૯૫ ॥
તો તિવણા અધોમુખુ । ડિરુ ફુટે ॥ ૯૫ ॥
તો બુદ્ધીચી ઘેઊનિ આગારી । ભેદાચી વૃદ્ધિ કરી ।
તેથે મનાચે ડાળ ધરી । સાજેપણેં ॥ ૯૬ ॥
તેથે મનાચે ડાળ ધરી । સાજેપણેં ॥ ૯૬ ॥
ઐસા મૂળાચિયા ગાઢિકા । વિકલ્પરસ કોંવળિકા ।
ચિત્તચતુષ્ટય ડાહાળિકા । કોંભૈજે તો ॥ ૯૭ ॥
ચિત્તચતુષ્ટય ડાહાળિકા । કોંભૈજે તો ॥ ૯૭ ॥
મગ આકાશ વાયુ દ્યોતક । આપ પૃથ્વી હેં પાંચ ફોંક ।
મહાભૂતાંચેં સરોખ । સરળે હોતી ॥ ૯૮ ॥
મહાભૂતાંચેં સરોખ । સરળે હોતી ॥ ૯૮ ॥
તૈસીં શ્રોત્રાદિ તન્માત્રેં । તિયેં અંગવસાં ગર્ભપત્રેં ।
લુળલુળિતેં વિચિત્રેં । ઉમળતી ગા ॥ ૯૯ ॥
લુળલુળિતેં વિચિત્રેં । ઉમળતી ગા ॥ ૯૯ ॥
તેથ શબ્દાંકુર વરિપડી । શ્રોત્રા વાઢી દેવ્હડી ।
હોતા કરિત કાંડીં । આકાંક્ષેચીં ॥ ૧૦૦ ॥
હોતા કરિત કાંડીં । આકાંક્ષેચીં ॥ ૧૦૦ ॥
અંગત્વચેચે વેલપલ્લવ । સ્પર્શાંકુરીં ઘેતી ધાંવ ।
તેથ બાંબળ પડે અભિનવ । વિકારાંચેં ॥ ૧૦૧ ॥
તેથ બાંબળ પડે અભિનવ । વિકારાંચેં ॥ ૧૦૧ ॥
પાઠીં રૂપપત્ર પાલોવેલીં । ચક્ષુ લાંબ તેં કાંડેં ઘાલી ।
તે વેળીં વ્યામોહતા ભલી । પાહાળીં જાય ॥ ૧૦૨ ॥
તે વેળીં વ્યામોહતા ભલી । પાહાળીં જાય ॥ ૧૦૨ ॥
આણિ રસાચેં આંગવસેં । વાઢતાં વેગેં બહુવસેં ।
જિવ્હે આર્તીચી અસોસેં । નિઘતી બેંચેં ॥ ૧૦૩ ॥
જિવ્હે આર્તીચી અસોસેં । નિઘતી બેંચેં ॥ ૧૦૩ ॥
તૈસેંચિ કોંભૈલેનિ ગંધેં । ઘ્રાણાચી ડિરી થાંબું બાંધે ।
તેથ તળુ ઘે સ્વાનંદેં । પ્રલોભાચા ॥ ૧૦૪ ॥
તેથ તળુ ઘે સ્વાનંદેં । પ્રલોભાચા ॥ ૧૦૪ ॥
એવં મહદહંબુદ્ધિ । મનેં મહાભૂતસમૃદ્ધી ।
ઇયા સંસારાચિયા અવધી । સાસનિજે ॥ ૧૦૫ ॥
ઇયા સંસારાચિયા અવધી । સાસનિજે ॥ ૧૦૫ ॥
કિંબહુના ઇહીં આઠેં । આંગીં હા અધિક ફાંટે ।
પરી શિંપીચિયેવઢેં ઉમટે । રુપેં જેવીં ॥ ૧૦૬ ॥
પરી શિંપીચિયેવઢેં ઉમટે । રુપેં જેવીં ॥ ૧૦૬ ॥
કાં સમુદ્રાચેનિ પૈસારેં । વરી તરંગતા આસારે ।
તૈસેં બ્રહ્મચિ હોય વૃક્ષાકારેં । અજ્ઞાનમૂળ ॥ ૧૦૭ ॥
તૈસેં બ્રહ્મચિ હોય વૃક્ષાકારેં । અજ્ઞાનમૂળ ॥ ૧૦૭ ॥
આતાં યાચા હાચિ વિસ્તારુ । હાચિ યયા પૈસારુ ।
જૈસા આપણપેં સ્વપ્નીં પરિવારુ । યેકાકિયા ॥ ૧૦૮ ॥
જૈસા આપણપેં સ્વપ્નીં પરિવારુ । યેકાકિયા ॥ ૧૦૮ ॥
પરી તેં અસો હેં ઐસેં । કાવરેં ઝાડ ઉસસે ।
યયા મહદાદિ આરવસેં । અધોશાખા ॥ ૧૦૯ ॥
યયા મહદાદિ આરવસેં । અધોશાખા ॥ ૧૦૯ ॥
આણિ અશ્વત્થુ ઐસેં યયાતેં । મ્હણતી જે જાણતે ।
તેંહી પરિસ હો યેથેં । સાંગિજૈલ ॥ ૧૧૦ ॥
તેંહી પરિસ હો યેથેં । સાંગિજૈલ ॥ ૧૧૦ ॥
તરી શ્વઃ મ્હણિજે ઉખા । તોંવરી એકસારિખા ।
નાહીં નિર્વાહો યયા રુખા । પ્રપંચરૂપા ॥ ૧૧૧ ॥
નાહીં નિર્વાહો યયા રુખા । પ્રપંચરૂપા ॥ ૧૧૧ ॥
જૈસા ન લોટતાં ક્ષણુ । મેઘુ હોય નાનાવર્ણુ ।
કાં વિજુ નસે સંપૂર્ણુ । નિમેષભરી ॥ ૧૧૨ ॥
કાં વિજુ નસે સંપૂર્ણુ । નિમેષભરી ॥ ૧૧૨ ॥
ના કાંપતયા પદ્મદળા । વરીલિયા બૈસકા નાહીં જળા ।
કાં ચિત્ત જૈસેં વ્યાકુળા । માણુસાચેં ॥ ૧૧૩ ॥
કાં ચિત્ત જૈસેં વ્યાકુળા । માણુસાચેં ॥ ૧૧૩ ॥
તૈસીચિ યયાચી સ્થિતી । નાસત જાય ક્ષણક્ષણાપ્રતી ।
મ્હણૌનિ યયાતેં મ્હણતી । અશ્વત્થુ હા ॥ ૧૧૪ ॥
મ્હણૌનિ યયાતેં મ્હણતી । અશ્વત્થુ હા ॥ ૧૧૪ ॥
આણિ અશ્વત્થુ યેણેં નાંવેં । પિંપળુ મ્હણતી સ્વભાવેં ।
પરી તો અભિપ્રાય નવ્હે । શ્રીહરીચા ॥ ૧૧૫ ॥
પરી તો અભિપ્રાય નવ્હે । શ્રીહરીચા ॥ ૧૧૫ ॥
એર઼્હવીં પિંપળુ મ્હણતાં વિખીં । મિયાં ગતિ દેખિલી અસે નિકી ।
પરી તેં અસો કાય લૌકિકીં । હેતુ કાજ ॥ ૧૧૬ ॥
પરી તેં અસો કાય લૌકિકીં । હેતુ કાજ ॥ ૧૧૬ ॥
મ્હણૌનિ હા પ્રસ્તુતુ । અલૌકિકુ પરિયેસા ગ્રંથુ ।
તરી ક્ષણિકત્વેંચિ અશ્વત્થુ । બોલિજે હા ॥ ૧૧૭ ॥
તરી ક્ષણિકત્વેંચિ અશ્વત્થુ । બોલિજે હા ॥ ૧૧૭ ॥
આણીકુહી યેકુ થોરુ । યયા અવ્યયત્વાચા ડગરુ ।
આથી પરી તો ભીતરુ । ઐસા આહે ॥ ૧૧૮ ॥
આથી પરી તો ભીતરુ । ઐસા આહે ॥ ૧૧૮ ॥
જૈસા મેઘાંચેનિ તોંડેં । સિંધુ એકે આંગેં કાઢે ।
આણિ નદી યેરીકડે । ભરિતીચ અસતી ॥ ૧૧૯ ॥
આણિ નદી યેરીકડે । ભરિતીચ અસતી ॥ ૧૧૯ ॥
તેથ વોહટે ના ચઢે । ઐસા પરિપૂર્ણુચિ આવડે ।
પરી તે ફુલી જંવ નુઘડે । મેઘાનદીંચી ॥ ૧૨૦ ॥
પરી તે ફુલી જંવ નુઘડે । મેઘાનદીંચી ॥ ૧૨૦ ॥
ઐસેં યા રુખાચેં હોણેં જાણેં । ન તર્કે હોતેનિ વહિલેપણેં ।
મ્હણૌનિ યયાતેં લોકુ મ્હણે । અવ્યયુ હા ॥ ૧૨૧ ॥
મ્હણૌનિ યયાતેં લોકુ મ્હણે । અવ્યયુ હા ॥ ૧૨૧ ॥
એર઼્હવીં દાનશીળુ પુરુષુ । વેંચકપણેંચિ સંચકુ ।
તૈસા વ્યયેંચિ હા રુખુ । અવ્યયો ગમે ॥ ૧૨૨ ॥
તૈસા વ્યયેંચિ હા રુખુ । અવ્યયો ગમે ॥ ૧૨૨ ॥
જાતાં વેગેં બહુવસેં । ન વચે કાં ભૂમીં રુતલેં અસે ।
રથાચેં ચક્ર દિસે। જિયાપરી ॥ ૧૨૩ ॥
રથાચેં ચક્ર દિસે। જિયાપરી ॥ ૧૨૩ ॥
તૈસેં કાળાતિક્રમેં જે વાળે । તે ભૂતશાખા જેથ ગળે।
તેથ કોડીવરી ઉમાળે । ઉઠતી આણિક ॥ ૧૨૪ ॥
તેથ કોડીવરી ઉમાળે । ઉઠતી આણિક ॥ ૧૨૪ ॥
પરી યેકી કેધવાં ગેલી। શાખાકોડી કેધવાં જાલી ।
હેં નેણવે જેવીં ઉમલલીં । આષાઢાભ્રેં ॥ ૧૨૫ ॥
હેં નેણવે જેવીં ઉમલલીં । આષાઢાભ્રેં ॥ ૧૨૫ ॥
મહાકલ્પાચ્યા શેવટીં । ઉદેલિયા ઉમળતી સૃષ્ટી ।
તૈસેંચિ આણિખીચેં દાંગ ઉઠી । સાસિન્નલેં ॥ ૧૨૬ ॥
તૈસેંચિ આણિખીચેં દાંગ ઉઠી । સાસિન્નલેં ॥ ૧૨૬ ॥
સંહારવાતેં પ્રચંડેં । પડતી પ્રળયાંતીંચીં સાલડેં ।
તંવ કલ્પાદીચીં જુંબાડેં । પાલ્હેજતી ॥ ૧૨૭ ॥
તંવ કલ્પાદીચીં જુંબાડેં । પાલ્હેજતી ॥ ૧૨૭ ॥
રિગે મન્વંતર મનૂપુઢેં । વંશાવરી વંશાંચે માંડે ।
જૈસી ઇક્ષુવૃદ્ધી કાંડેંનકાંડેં । જિંકે જેવીં ॥ ૧૨૮ ॥
જૈસી ઇક્ષુવૃદ્ધી કાંડેંનકાંડેં । જિંકે જેવીં ॥ ૧૨૮ ॥
કલિયુગાંતીં કોરડીં । ચહું યુગાંચી સાલેં સાંડી ।
તંવ કૃતયુગાચી પેલી દેવ્હડી । પડે પુઢતી ॥ ૧૨૯ ॥
તંવ કૃતયુગાચી પેલી દેવ્હડી । પડે પુઢતી ॥ ૧૨૯ ॥
વર્તતેં વર્ષ જાયે । તેં પુઢિલા મુળહારી હોયે ।
જૈસા દિવસુ જાત કીં યેત આહે । હેં ચોજવેના ॥ ૧૩૦ ॥
જૈસા દિવસુ જાત કીં યેત આહે । હેં ચોજવેના ॥ ૧૩૦ ॥
જૈશા વારિયાચ્યા ઝુળકાં । સાંદા ઠાઉવા નવ્હે દેખા ।
તૈસિયા ઉઠતી પડતી શાખા । નેણોં કિતી ॥ ૧૩૧ ॥
તૈસિયા ઉઠતી પડતી શાખા । નેણોં કિતી ॥ ૧૩૧ ॥
એકી દેહાચી ડિરી તુટે । તંવ દેહાંકુરીં બહુવી ફુટે ।
ઐસેનિ ભવતરુ હા વાટે । અવ્યયો ઐસા ॥ ૧૩૨ ॥
ઐસેનિ ભવતરુ હા વાટે । અવ્યયો ઐસા ॥ ૧૩૨ ॥
જૈસેં વાહતેં પાણી જાય વેગેં । તૈસેંચિ આણિક મિળે માગેં ।
યેથ અસંતચિ અસિજે જગેં । માનિજે સંત ॥ ૧૩૩ ॥
યેથ અસંતચિ અસિજે જગેં । માનિજે સંત ॥ ૧૩૩ ॥
કાં લાગોનિ ડોળાં ઉઘડે । તંવ કોડીવરી ઘડે મોડે ।
નેણતયા તરંગુ આવડે । નિત્યુ ઐસા ॥ ૧૩૪ ॥
નેણતયા તરંગુ આવડે । નિત્યુ ઐસા ॥ ૧૩૪ ॥
વાયસા એકેં બુબુળેં દોહીંકડે । ડોળા ચાળીતાં અપાડેં ।
દોન્હી આથી ઐસા પડે । ભ્રમુ જેવીં જગા ॥ ૧૩૫ ॥
દોન્હી આથી ઐસા પડે । ભ્રમુ જેવીં જગા ॥ ૧૩૫ ॥
પૈં ભિંગોરી નિધિયે પડલી । તે ગમે ભૂમીસી જૈસી જડલી ।
ઐસા વેગાતિશયો ભુલી । હેતુ હોય ॥ ૧૩૬ ॥
ઐસા વેગાતિશયો ભુલી । હેતુ હોય ॥ ૧૩૬ ॥
હેં બહુ અસો ઝડતી । આંધારેં ભોવંડિતાં કોલતી ।
તે દિસે જૈસી આયતી । ચક્રાકાર ॥ ૧૩૭ ॥
તે દિસે જૈસી આયતી । ચક્રાકાર ॥ ૧૩૭ ॥
હા સંસારવૃક્ષુ તૈસા । મોડતુ માંડતુ સહસા ।
ન દેખોનિ લોકુ પિસા । અવ્યયો માની ॥ ૧૩૮ ॥
ન દેખોનિ લોકુ પિસા । અવ્યયો માની ॥ ૧૩૮ ॥
પરિ યયાચા વેગુ દેખે । જો હા ક્ષણિક ઐસા વોળખે ।
જાણે કોડિવેળાં નિમિખેં । હોત જાત ॥ ૧૩૯ ॥
જાણે કોડિવેળાં નિમિખેં । હોત જાત ॥ ૧૩૯ ॥
નાહીં અજ્ઞાનાવાંચૂનિ મૂળ । યયાચેં અસિલેંપણ ટવાળ ।
ઐસેં ઝાડ સિનસાળ । દેખિલેં જેણેં ॥ ૧૪૦ ॥
ઐસેં ઝાડ સિનસાળ । દેખિલેં જેણેં ॥ ૧૪૦ ॥
તયાતેં ગા પંડુસુતા । મી સર્વજ્ઞુહી મ્હણેં જાણતા ।
પૈં વાગ્બ્રહ્મ સિદ્ધાંતા । વંદ્યુ તોચી ॥ ૧૪૧ ॥
પૈં વાગ્બ્રહ્મ સિદ્ધાંતા । વંદ્યુ તોચી ॥ ૧૪૧ ॥
યોગજાતાચેં જોડલેં । તયા એકાસીચિ ઉપેગા ગેલેં ।
કિંબહુના જિયાલેં । જ્ઞાનહી ત્યાચેની ॥ ૧૪૨ ॥
કિંબહુના જિયાલેં । જ્ઞાનહી ત્યાચેની ॥ ૧૪૨ ॥
હેં અસો બહુ બોલણેં । વાનિજૈલ તો કવણેં ।
જો ભવરુખુ જાણેં । ઉખિ ઐસા ॥ ૧૪૩ ॥
જો ભવરુખુ જાણેં । ઉખિ ઐસા ॥ ૧૪૩ ॥
અધશ્ચોર્ધ્વં પ્રસૃતાસ્તસ્ય શાખા ગુણપ્રવૃદ્ધા વિષયપ્રવાલાઃ ।
અધશ્ચ મૂલાન્યનુસંતતાનિ કર્માનુબન્ધીનિ મનુષ્યલોકે ॥ ૨॥
અધશ્ચ મૂલાન્યનુસંતતાનિ કર્માનુબન્ધીનિ મનુષ્યલોકે ॥ ૨॥
મગ યયાચિ પ્રપંચરૂપા । અધોશાખિયા પાદપા ।
ડાહાળિયા જાતી ઉમપા । ઊર્ધ્વાહી ઉજૂ ॥ ૧૪૪ ॥
ડાહાળિયા જાતી ઉમપા । ઊર્ધ્વાહી ઉજૂ ॥ ૧૪૪ ॥
આણિ અધીં ફાંકલી ડાળેં । તિયે હોતી મૂળેં ।
તયાહી તળીં પઘળે । વેલ પાલવુ ॥ ૧૪૫ ॥
તયાહી તળીં પઘળે । વેલ પાલવુ ॥ ૧૪૫ ॥
ઐસેં જેં આમ્હીં । મ્હણિતલેં ઉપક્રમીં ।
તેંહી પરિસેં સુગમીં । બોલીં સાંગોં ॥ ૧૪૬ ॥
તેંહી પરિસેં સુગમીં । બોલીં સાંગોં ॥ ૧૪૬ ॥
તરી બદ્ધમૂળ અજ્ઞાનેં । મહદાદિકીં સાસિનેં ।
વેદાંચીં થોરવનેં । ઘેઊનિયાં ॥ ૧૪૭ ॥
વેદાંચીં થોરવનેં । ઘેઊનિયાં ॥ ૧૪૭ ॥
પરી આધીં તંવ સ્વેદજ । જારજ ઉદ્ભિજ અંડજ ।
હે બુડૌનિ મહાભુજ । ઉઠતી ચારી ॥ ૧૪૮ ॥
હે બુડૌનિ મહાભુજ । ઉઠતી ચારી ॥ ૧૪૮ ॥
યયા એકૈકાચેનિ આંગવટેં । ચૌર્યાંશીં લક્ષધા ફુટે ।
તે વેળીં જીવશાખીં ફાંટે । સૈંધચિ હોતી ॥ ૧૪૯ ॥
તે વેળીં જીવશાખીં ફાંટે । સૈંધચિ હોતી ॥ ૧૪૯ ॥
પ્રસવતી શાખા સરળિયા । નાનાસૃષ્ટિ ડાહાળિયા ।
આડ ફુટતી માળિયા । જાતિચિયા ॥ ૧૫૦ ॥
આડ ફુટતી માળિયા । જાતિચિયા ॥ ૧૫૦ ॥
સ્ત્રી પુરુષ નપુંસકેં । હે વ્યક્તિભેદાંચે ટકે ।
આંદોળતી આંગિકેં । વિકારભારેં ॥ ૧૫૧ ॥
આંદોળતી આંગિકેં । વિકારભારેં ॥ ૧૫૧ ॥
જૈસા વર્ષાકાળુ ગગનીં । પાલ્હેજે નવઘનીં ।
તૈસેં આકારજાત અજ્ઞાનીં । વેલીં જાય ॥ ૧૫૨ ॥
તૈસેં આકારજાત અજ્ઞાનીં । વેલીં જાય ॥ ૧૫૨ ॥
મગ શાખાંચેનિ આંગભારેં । લવોનિ ગુંફિતી પરસ્પરેં ।
ગુણક્ષોભાચે વારે । ઉદયજતી ॥ ૧૫૩ ॥
ગુણક્ષોભાચે વારે । ઉદયજતી ॥ ૧૫૩ ॥
તેથ તેણેં અચાટેં । ગુણાંચેનિ ઝડઝડાટેં ।
તિહીં ઠાયીં હા ફાંટે । ઊર્ધ્વમૂળ ॥ ૧૫૪ ॥
તિહીં ઠાયીં હા ફાંટે । ઊર્ધ્વમૂળ ॥ ૧૫૪ ॥
ઐસા રજાચિયા ઝુળુકા । ઝડાડિતાં આગળિકા ।
મનુષ્યજાતી શાખા । થોરાવતી ॥ ૧૫૫ ॥
મનુષ્યજાતી શાખા । થોરાવતી ॥ ૧૫૫ ॥
તિયા ઊર્ધ્વીં ના અધીં । માઝારીંચિ કોંદાકોંદી ।
આડ ફુટતી ખાંદી । ચતુર્વર્ણાંચ્યા ॥ ૧૫૬ ॥
આડ ફુટતી ખાંદી । ચતુર્વર્ણાંચ્યા ॥ ૧૫૬ ॥
તેથ વિધિનિષેધ સપલ્લવ । વેદવાક્યાંચેં અભિનવ ।
પાલવ ડોલતી બરવ । નીચ નવે ॥ ૧૫૭ ॥
પાલવ ડોલતી બરવ । નીચ નવે ॥ ૧૫૭ ॥
અર્થુ કામુ પસરે । અગ્રવનેં ઘેતી થારે ।
તેથ ક્ષણિકેં પદાંતરેં । ઇહભોગાચીં ॥ ૧૫૮ ॥
તેથ ક્ષણિકેં પદાંતરેં । ઇહભોગાચીં ॥ ૧૫૮ ॥
તેથ પ્રવૃત્તીચેનિ વૃદ્ધિલોભેં । ખાંકરેજતી શુભાશુભેં ।
નાનાકર્માંચે ખાંબે । નેણોં કિતી ॥ ૧૫૯ ॥
નાનાકર્માંચે ખાંબે । નેણોં કિતી ॥ ૧૫૯ ॥
તેવીંચિ ભોગક્ષીણેં માગિલેં । પડતી દેહાંતીંચીં બુડસળેં ।
તંવ પુઢાં વાઢી પેલે । નવેયા દેહાંચી ॥ ૧૬૦ ॥
તંવ પુઢાં વાઢી પેલે । નવેયા દેહાંચી ॥ ૧૬૦ ॥
આણિ શબ્દાદિક સુહાવે । સહજ રંગેં હવાવે ।
વિષયપલ્લવ નવે । નીત્ય હોતી ॥ ૧૬૧ ॥
વિષયપલ્લવ નવે । નીત્ય હોતી ॥ ૧૬૧ ॥
ઐસે રજોવાતેં પ્રચંડેં । મનુષ્યશાખાંચે માંદોડે ।
વાઢતી તો એથ રુઢે । મનુષ્યલોકુ ॥ ૧૬૨ ॥
વાઢતી તો એથ રુઢે । મનુષ્યલોકુ ॥ ૧૬૨ ॥
તૈસાચિ તો રજાચા વારા । નાવેક ધરી વોસરા ।
મગ વાજોં લાગે ઘોરા । તમાચા તો ॥ ૧૬૩ ॥
મગ વાજોં લાગે ઘોરા । તમાચા તો ॥ ૧૬૩ ॥
તેધવાં યાચિયા મનુષ્યશાખા । નીચ વાસના અધીં દેખા ।
પલ્હેજતી ડાહાળિકા । કુકર્માચિયા ॥ ૧૬૪ ॥
પલ્હેજતી ડાહાળિકા । કુકર્માચિયા ॥ ૧૬૪ ॥
અપ્રવૃત્તીંચે ખણુવાળે । કોંભ નિઘતી સરળે ।
ઘેત પાન પાલવ ડાળે । પ્રમાદાચીં ॥ ૧૬૫ ॥
ઘેત પાન પાલવ ડાળે । પ્રમાદાચીં ॥ ૧૬૫ ॥
બોલતી નિષેધનિયમેં । જિયા ઋચા યજુઃસામેં ।
તો પાલા તયા ઘુમેં । ટકેયાવરી ॥ ૧૬૬ ॥
તો પાલા તયા ઘુમેં । ટકેયાવરી ॥ ૧૬૬ ॥
પ્રતિપાદિતી અભિચાર । આગમ જે પરમાર ।
તિહીં પાનીં ઘેતી પ્રસર । વાસના વેલી ॥ ૧૬૭ ॥
તિહીં પાનીં ઘેતી પ્રસર । વાસના વેલી ॥ ૧૬૭ ॥
તંવ તંવ હોતીં થોરાડેં । અકર્માંચીં તળબુડેં ।
આણિ જન્મશાખા પુઢેં પુઢેં । ઘેતી ધાંવ ॥ ૧૬૮ ॥
આણિ જન્મશાખા પુઢેં પુઢેં । ઘેતી ધાંવ ॥ ૧૬૮ ॥
તેથ ચાંડાળાદિ નિકૃષ્ટા । દોષજાતીચા થોર ફાંટા ।
જાળ પડે કર્મભ્રષ્ટાં । ભુલોનિયાં ॥ ૧૬૯ ॥
જાળ પડે કર્મભ્રષ્ટાં । ભુલોનિયાં ॥ ૧૬૯ ॥
પશુ પક્ષી સૂકર । વ્યાઘ્ર વૃશ્ચિક વિખાર ।
હે આડશાખા પ્રકાર । પૈસુ ઘેતી ॥ ૧૭૦ ॥
હે આડશાખા પ્રકાર । પૈસુ ઘેતી ॥ ૧૭૦ ॥
પરી ઐશા શાખા પાંડવા । સર્વાંગીંહિ નિત્ય નવા ।
નિરયભોગ યાવા । ફળાચા તો ॥ ૧૭૧ ॥
નિરયભોગ યાવા । ફળાચા તો ॥ ૧૭૧ ॥
આણિ હિંસાવિષયપુઢારી । કુકર્મસંગેં ધુર ધુરી ।
જન્મવરી આગારી । વાઢતીચિ અસે ॥ ૧૭૨ ॥
જન્મવરી આગારી । વાઢતીચિ અસે ॥ ૧૭૨ ॥
ઐસે હોતી તરુ તૃણ । લોહ લોષ્ટ પાષાણ ।
ઇયા ખાંદિયા તેવીં જાણ । ફળેંહી હેંચી ॥ ૧૭૩ ॥
ઇયા ખાંદિયા તેવીં જાણ । ફળેંહી હેંચી ॥ ૧૭૩ ॥
અર્જુના ગા અવધારીં । મનુષ્યાલાગોનિ ઇયા પરી ।
વૃદ્ધિ સ્થાવરાંતવરી । અધોશાખાંચી ॥ ૧૭૪ ॥
વૃદ્ધિ સ્થાવરાંતવરી । અધોશાખાંચી ॥ ૧૭૪ ॥
મ્હણૌનિ જીં મનુષ્યડાળેં । તિયેં જાણાવીં અધીંચિ મૂળેં ।
જે એથૂનિ હા પઘળે । સંસારતરુ ॥ ૧૭૫ ॥
જે એથૂનિ હા પઘળે । સંસારતરુ ॥ ૧૭૫ ॥
એર઼્હવીં ઊર્ધ્વીંચેં પાર્થા । મુદ્દલ મૂળ પાહતાં ।
અધીંચિયા મધ્યસ્થા । શાખા ઇયા ॥ ૧૭૬ ॥
અધીંચિયા મધ્યસ્થા । શાખા ઇયા ॥ ૧૭૬ ॥
પરી તામસી સાત્ત્વિકી । સુકૃતદુષ્કૃતાત્મકી ।
વિરુઢતી યા શાખીં । અધોર્ધ્વીંચિયા ॥ ૧૭૭ ॥
વિરુઢતી યા શાખીં । અધોર્ધ્વીંચિયા ॥ ૧૭૭ ॥
આણિ વેદત્રયાચિયા પાના । નયે અન્યત્ર લાગોં અર્જુના ।
જે મનુષ્યાવાંચૂનિ વિધાના । વિષય નાહીં ॥ ૧૭૮ ॥
જે મનુષ્યાવાંચૂનિ વિધાના । વિષય નાહીં ॥ ૧૭૮ ॥
મ્હણૌનિ તનુ માનુષા । ઇયા ઊર્ધ્વમૂળૌનિ જરી શાખા ।
તરી કર્મવૃદ્ધીસિ દેખા । ઇયેંચિ મૂળેં ॥ ૧૭૯ ॥
તરી કર્મવૃદ્ધીસિ દેખા । ઇયેંચિ મૂળેં ॥ ૧૭૯ ॥
આણિ આનીં તરી ઝાડીં । શાખા વાઢતાં મુળેં ગાઢીં ।
મૂળ ગાઢેં તંવ વાઢી । પૈસ આથી ॥ ૧૮૦ ॥
મૂળ ગાઢેં તંવ વાઢી । પૈસ આથી ॥ ૧૮૦ ॥
તૈસેંચિ ઇયા શરીરા । કર્મ તંવ દેહા સંસારા ।
આણિ દેહ તંવ વ્યાપારા । ના મ્હણોંચિ નયે ॥ ૧૮૧ ॥
આણિ દેહ તંવ વ્યાપારા । ના મ્હણોંચિ નયે ॥ ૧૮૧ ॥
મ્હણૌનિ દેહેં માનુષેં । ઇયેં મુળેં હોતી ન ચુકે ।
ઐસેં જગજ્જનકેં । બોલિલેં તેણેં ॥ ૧૮૨ ॥
ઐસેં જગજ્જનકેં । બોલિલેં તેણેં ॥ ૧૮૨ ॥
મગ તમાચેં તેં દારુણ । સ્થિરાવલેયા વાઉધાણ ।
સત્ત્વાચી સુટે સત્રાણ । વાહુટળી ॥ ૧૮૩ ॥
સત્ત્વાચી સુટે સત્રાણ । વાહુટળી ॥ ૧૮૩ ॥
તૈં યાચિ મનુષ્યાકારા । મુળીં સુવાસના નિઘતી આરા ।
ઘેઊનિ ફુટતી કોંબારા । સુકૃતાંકુરીં ॥ ૧૮૪ ॥
ઘેઊનિ ફુટતી કોંબારા । સુકૃતાંકુરીં ॥ ૧૮૪ ॥
ઉકલતેનિ ઉન્મેખેં । પ્રજ્ઞાકુશલતેંચી તિખેં ।
ડિરિયા નિઘતી નિમિખેં । બાબળૈજુની ॥ ૧૮૫ ॥
ડિરિયા નિઘતી નિમિખેં । બાબળૈજુની ॥ ૧૮૫ ॥
મતીચે સોટ વાંવે । ઘાલિતી સ્ફૂર્તીંચેનિ થાંવેં ।
બુદ્ધિ પ્રકાશ ઘે ધાંવે । વિવેકાવરી ॥ ૧૮૬ ॥
બુદ્ધિ પ્રકાશ ઘે ધાંવે । વિવેકાવરી ॥ ૧૮૬ ॥
તેથ મેધારસેં સગર્ભ । અસ્થાપત્રીં સબોંબ ।
સરળ નિઘતી કોંભ । સદ્વૃત્તીચે ॥ ૧૮૭ ॥
સરળ નિઘતી કોંભ । સદ્વૃત્તીચે ॥ ૧૮૭ ॥
સદાચારાચિયા સહસા । ટકા ઉઠતી બહુવસા ।
ઘુમઘુમિતિ ઘોષા । વેદપદ્યાચ્યા ॥ ૧૮૮ ॥
ઘુમઘુમિતિ ઘોષા । વેદપદ્યાચ્યા ॥ ૧૮૮ ॥
શિષ્ટાગમવિધાનેં । વિવિધયાગવિતાનેં ।
ઇયે પાનાવરી પાનેં । પાલેજતી ॥૧૮૯ ॥
ઇયે પાનાવરી પાનેં । પાલેજતી ॥૧૮૯ ॥
ઐશા યમદમીં ઘોંસાળિયા । ઉઠતી તપાચિયા ડાહાળિયા ।
દેતી વૈરાગ્યશાખા કોંવળિયા । વેલ્હાળપણેં ॥ ૧૯૦ ॥
દેતી વૈરાગ્યશાખા કોંવળિયા । વેલ્હાળપણેં ॥ ૧૯૦ ॥
વિશિષ્ટાં વ્રતાંચે ફોક । ધીરાચ્યા અણગટી તિખ ।
જન્મવેગેં ઊર્ધ્વમુખ । ઉંચાવતી ॥ ૧૯૧ ॥
જન્મવેગેં ઊર્ધ્વમુખ । ઉંચાવતી ॥ ૧૯૧ ॥
માજીં વેદાંચા પાલા દાટ । તો કરી સુવિદ્યેચા ઝડઝડાટ ।
જંવ વાજે અચાટ । સત્ત્વાનિળુ તો ॥ ૧૯૨ ॥
જંવ વાજે અચાટ । સત્ત્વાનિળુ તો ॥ ૧૯૨ ॥
તેથ ધર્મડાળ બાહાળી । દિસતી જન્મશાખા સરળી ।
તિયા આડ ફુટતી ફળીં । સ્વર્ગાદિકીં ॥ ૧૯૩ ॥
તિયા આડ ફુટતી ફળીં । સ્વર્ગાદિકીં ॥ ૧૯૩ ॥
પુઢાં ઉપરતિ રાગેં લોહિવી । ધર્મમોક્ષાચી શાખા પાલવી ।
પાલ્હાજત નિત્ય નવી । વાઢતીચિ અસે ॥ ૧૯૪ ॥
પાલ્હાજત નિત્ય નવી । વાઢતીચિ અસે ॥ ૧૯૪ ॥
પૈં રવિચંદ્રાદિ ગ્રહવર । પિતૃ ઋષી વિદ્યાધર ।
હે આડશાખા પ્રકાર । પૈસુ ઘેતી ॥ ૧૯૫ ॥
હે આડશાખા પ્રકાર । પૈસુ ઘેતી ॥ ૧૯૫ ॥
યાહીપાસૂન ઉંચવડેં । ગુઢલે ફળાચેનિ બુડેં ।
ઇંદ્રાદિક તે માંદોડે । થોર શાખાંચે ॥ ૧૯૬ ॥
ઇંદ્રાદિક તે માંદોડે । થોર શાખાંચે ॥ ૧૯૬ ॥
મગ તયાંહી ઉપરી ડાહાળિયા । તપોજ્ઞાનીં ઉંચાવલિયા ।
મરીચિ કશ્યપાદિ ઇયા । ઉપરી શાખા ॥ ૧૯૭ ॥
મરીચિ કશ્યપાદિ ઇયા । ઉપરી શાખા ॥ ૧૯૭ ॥
એવં માળોવાળી ઉત્તરોત્તરુ । ઊર્ધ્વશાખાંચા પૈસારુ ।
બુડીં સાના અગ્રીં થોરુ । ફળાઢ્યપણેં ॥ ૧૯૮ ॥
બુડીં સાના અગ્રીં થોરુ । ફળાઢ્યપણેં ॥ ૧૯૮ ॥
વરી ઉપરિશાખાહી પાઠીં । યેતી ફળભાર જે કિરીટી ।
તે બ્રહ્મેશાંત અણગટીં । કોંભ નિઘતી ॥ ૧૯૯ ॥
તે બ્રહ્મેશાંત અણગટીં । કોંભ નિઘતી ॥ ૧૯૯ ॥
ફળાચેનિ વોઝેપણેં । ઊર્ધ્વીં વોવાંડેં દુણેં ।
જંવ માઘૌતેં બૈસણેં । મૂળીંચિ હોય ॥ ૨૦૦ ॥
જંવ માઘૌતેં બૈસણેં । મૂળીંચિ હોય ॥ ૨૦૦ ॥
પ્રાકૃતાહી તરી રુખા । જેં ફળેં દાટલીં હોય શાખા ।
તે વોવાંડલી દેખા । બુડાસિ યે ॥ ૨૦૧ ॥
તે વોવાંડલી દેખા । બુડાસિ યે ॥ ૨૦૧ ॥
તૈસેં જેથૂનિ હા આઘવા । સંસારતરૂચા ઉઠાવા ।
તિયેં મૂળીં ટેંકતી પાંડવા । વાઢતેનિ જ્ઞાનેં ॥ ૨૦૨ ॥
તિયેં મૂળીં ટેંકતી પાંડવા । વાઢતેનિ જ્ઞાનેં ॥ ૨૦૨ ॥
મ્હણૌનિ બ્રહ્મેશાનાપરૌતેં । વાઢણેં નાહીં જીવાતેં ।
તેથૂનિ મગ વરૌતેં । બ્રહ્મચિ કીં ॥ ૨૦૩ ॥
તેથૂનિ મગ વરૌતેં । બ્રહ્મચિ કીં ॥ ૨૦૩ ॥
પરી હેં અસો ઐસેં । બ્રહ્માદિક તે આંગવસેં ।
ઊર્ધ્વમુળાસરિસેં । ન તુકતી ગા ॥ ૨૦૪ ॥
ઊર્ધ્વમુળાસરિસેં । ન તુકતી ગા ॥ ૨૦૪ ॥
આણીકહી શાખા ઉપરતા । જિયા સનકાદિક નામેં વિખ્યાતા ।
તિયા ફળીં મૂળીં નાડળતા । ભરલિયા બ્રહ્મીં ॥ ૨૦૫ ॥
તિયા ફળીં મૂળીં નાડળતા । ભરલિયા બ્રહ્મીં ॥ ૨૦૫ ॥
ઐસી મનુષ્યાપાસૂનિ જાણાવી । ઊર્ધ્વીં બ્રહ્માદિશેષ પાલવી ।
શાખાંચી વાઢી બરવી । ઉંચાવે પૈં ॥ ૨૦૬ ॥
શાખાંચી વાઢી બરવી । ઉંચાવે પૈં ॥ ૨૦૬ ॥
પાર્થા ઊર્ધ્વીંચિયા બ્રહ્માદિ । મનુષ્યત્વચિ હોય આદિ ।
મ્હણૌનિ ઇયેં અધીં । મ્હણિતલીં મૂળેં ॥ ૨૦૭ ॥
મ્હણૌનિ ઇયેં અધીં । મ્હણિતલીં મૂળેં ॥ ૨૦૭ ॥
એવં તુજ અલૌકિકુ । હા અધોર્ધ્વશાખુ ।
સાંગિતલા ભવરુખુ । ઊર્ધ્વમૂળુ ॥ ૨૦૮ ॥
સાંગિતલા ભવરુખુ । ઊર્ધ્વમૂળુ ॥ ૨૦૮ ॥
આણિ અધીંચીં હીં મૂળેં । ઉપપત્તી પરિસવિલી સવિવળેં ।
આતાં પરિસ ઉન્મૂળેં । કૈસેનિ હા ॥ ૨૦૯ ॥
આતાં પરિસ ઉન્મૂળેં । કૈસેનિ હા ॥ ૨૦૯ ॥
ન રૂપમસ્યેહ તથોપલભ્યતે નાન્તો ન ચાદિર્ન ચ સંપ્રતિષ્ઠા ।
અશ્વત્થમેનં સુવિરૂઢમૂલ મસઙ્ગશસ્ત્રેણ દૃઢેન છિત્ત્વા ॥ ૩॥
અશ્વત્થમેનં સુવિરૂઢમૂલ મસઙ્ગશસ્ત્રેણ દૃઢેન છિત્ત્વા ॥ ૩॥
પરી તુઝ્યા હન પોટીં । ઐસેં ગમેલ કિરીટી ।
જે એવઢેં ઝાડ ઉત્પાટી । ઐસેં કાયિ અસે ? ॥ ૨૧૦ ॥
જે એવઢેં ઝાડ ઉત્પાટી । ઐસેં કાયિ અસે ? ॥ ૨૧૦ ॥
કેં બ્રહ્મયાચ્યા શેવટવરી । ઊર્ધ્વ શાખાંચી થોરી ।
આણિ મૂળ તંવ નિરાકારીં । ઊર્ધ્વીં અસે ॥ ૨૧૧ ॥
આણિ મૂળ તંવ નિરાકારીં । ઊર્ધ્વીં અસે ॥ ૨૧૧ ॥
હા સ્થાવરાહી તળીં । ફાંકત અસે અધીંચ્યા ડાળીં ।
માજીં ધાંવતસે દુજા મૂળીં । મનુષ્યરૂપીં ॥ ૨૧૨ ॥
માજીં ધાંવતસે દુજા મૂળીં । મનુષ્યરૂપીં ॥ ૨૧૨ ॥
ઐસા ગાઢા આણિ અફાટુ । આતાં કોણ કરી યયા શેવટુ ।
તરી ઝણીં હા હળુવટુ । ધરિસી ભાવો ॥ ૨૧૩ ॥
તરી ઝણીં હા હળુવટુ । ધરિસી ભાવો ॥ ૨૧૩ ॥
પરી હા ઉન્મૂળાવયા દોષેં । યેથ સાયાસચિ કાયિસે ।
કાય બાળા બાગુલ દેશેં । દવડાવા આહે ? ॥ ૨૧૪ ॥
કાય બાળા બાગુલ દેશેં । દવડાવા આહે ? ॥ ૨૧૪ ॥
ગંધર્વદુર્ગ કાયી પાડાવે । કાય શશવિષાણ મોડાવેં ।
હોઆવેં મગ તોડાવેં । ખપુષ્પ કીં ? ॥ ૨૧૫ ॥
હોઆવેં મગ તોડાવેં । ખપુષ્પ કીં ? ॥ ૨૧૫ ॥
તૈસા સંસારુ હા વીરા । રુખ નાહીં સાચોકારા ।
મા ઉન્મૂળણીં દરારા । કાયિસા તરી ? ॥ ૨૧૬ ॥
મા ઉન્મૂળણીં દરારા । કાયિસા તરી ? ॥ ૨૧૬ ॥
આમ્હીં સાંગિતલી જે પરી । મૂળડાળાંચી ઉજરી ।
તે વાંઝેચીં ઘરભરી । લેકુરેં જૈશીં ॥ ૨૧૭ ॥
તે વાંઝેચીં ઘરભરી । લેકુરેં જૈશીં ॥ ૨૧૭ ॥
કય કીજતી ચેઇલેપણીં । સ્વપ્નીંચીં તિયે બોલણીં ।
તૈશી જાણ તે કાહાણી । દુગળીંચિ તે ॥ ૨૧૮ ॥
તૈશી જાણ તે કાહાણી । દુગળીંચિ તે ॥ ૨૧૮ ॥
વાંચૂનિ આમ્હીં નિરૂપિલેં જૈસેં । યયાચે અચળ મૂળ અસે તૈસેં ।
આણિ તૈસાચિ જરી હા અસે । સાચોકારા ॥ ૨૧૯ ॥
આણિ તૈસાચિ જરી હા અસે । સાચોકારા ॥ ૨૧૯ ॥
તરી કોણાચેનિ સંતાનેં । નિપજતી તયા ઉન્મૂળણેં ।
કાય ફુંકિલિયા ગગનેં । જાઇજેલ ગા ॥ ૨૨૦ ॥
કાય ફુંકિલિયા ગગનેં । જાઇજેલ ગા ॥ ૨૨૦ ॥
મ્હણૌનિ પૈં ધનંજયા । આમ્હીં વાનિલેં રૂપ તેં માયા ।
કાસવીચેનિ તુપેં રાયા । વોગરિલેં જૈસેં ॥ ૨૨૧ ॥
કાસવીચેનિ તુપેં રાયા । વોગરિલેં જૈસેં ॥ ૨૨૧ ॥
મૃગજળાચીં ગા તળીં । તિયે દિઠી દુરૂનિ ન્યાહાળીં ।
વાંચૂનિ તેણેં પાણિયેં સાળી કેળી । લાવિસી કાઈ ? ॥ ૨૨૨ ॥
વાંચૂનિ તેણેં પાણિયેં સાળી કેળી । લાવિસી કાઈ ? ॥ ૨૨૨ ॥
મૂળ અજ્ઞાનચિ તંવ લટિકેં । મા તયાચેં કાર્ય હેં કેતુકેં ।
મ્હણૌનિ સંસારરુખ સતુકેં । વાવોચિ ગા ॥ ૨૨૩ ॥
મ્હણૌનિ સંસારરુખ સતુકેં । વાવોચિ ગા ॥ ૨૨૩ ॥
આણિ અંતુ યયા નાહીં । ઐસેં બોલિજે જેં કાંહીં ।
તેંહી સાચચિ પાહીં । યેકેં પરી ॥ ૨૨૪ ॥
તેંહી સાચચિ પાહીં । યેકેં પરી ॥ ૨૨૪ ॥
તરી પ્રબોધુ જંવ નોહે । તંવ નિદ્રે કાય અંતુ આહે ? ।
કીં રાત્રી ન સરે તંવ ન પાહે । તયા આરૌતેં ? ॥ ૨૨૫ ॥
કીં રાત્રી ન સરે તંવ ન પાહે । તયા આરૌતેં ? ॥ ૨૨૫ ॥
તૈસા જંવ પાર્થા । વિવેકુ નુધવી માથા ।
તંવ અંતુ નાહીં અશ્વત્થા । ભવરૂપા યા ॥ ૨૨૬ ॥
તંવ અંતુ નાહીં અશ્વત્થા । ભવરૂપા યા ॥ ૨૨૬ ॥
વાજતેં વારેં નિવાંત । જંવ ન રાહે જેથિંચેં તેથ ।
તંવ તરંગતાં અનંત । મ્હણાવીચિ કીં ॥ ૨૨૭ ॥
તંવ તરંગતાં અનંત । મ્હણાવીચિ કીં ॥ ૨૨૭ ॥
મ્હણૌનિ સૂર્યુ જૈં હારપે । તૈં મૃગજળાભાસુ લોપે ।
કાં પ્રભા જાય દીપેં । માલવલેનિ ॥ ૨૨૮ ॥
કાં પ્રભા જાય દીપેં । માલવલેનિ ॥ ૨૨૮ ॥
તૈસેં મૂળ અવિદ્યા ખાયે । તેં જ્ઞાન જૈં ઉભેં હોયે ।
તૈંચિ યયા અંતુ આહે । એર઼્હવીં નાહીં ॥ ૨૨૯ ॥
તૈંચિ યયા અંતુ આહે । એર઼્હવીં નાહીં ॥ ૨૨૯ ॥
તેવીંચિ હા અનાદી । ઐસી હી આથી શાબ્દી ।
તો આળુ નોહે અનુરોધી । બોલાતેં યા ॥ ૨૩૦ ॥
તો આળુ નોહે અનુરોધી । બોલાતેં યા ॥ ૨૩૦ ॥
જેં સંસારવૃક્ષાચ્યા ઠાયીં । સાચોકાર તંવ નાહીં ।
મા નાહીં તયા આદિ કાઈ । કોણ હોઈલ ? ॥ ૨૩૧ ॥
મા નાહીં તયા આદિ કાઈ । કોણ હોઈલ ? ॥ ૨૩૧ ॥
જો સાચ જેથૂનિ ઉપજે । તયાતેં આદિ હેં સાજે ।
આતાં નાહીંચિ તો મ્હણિજે । કોઠૂનિયાં ? ॥ ૨૩૨ ॥
આતાં નાહીંચિ તો મ્હણિજે । કોઠૂનિયાં ? ॥ ૨૩૨ ॥
મ્હણૌનિ જન્મે ના આહે । ઐસિયા સાંગોં કવણ માયે ।
યાલાગીં નાહીંપણેંચિ હોયે । અનાદિ હા ॥ ૨૩૩ ॥
યાલાગીં નાહીંપણેંચિ હોયે । અનાદિ હા ॥ ૨૩૩ ॥
વાંઝેચિયા લેંકા । કૈંચી જન્મપત્રિકા ।
નભીં નિળી ભૂમિકા । કેં કલ્પૂં પાં ॥ ૨૩૪ ॥
નભીં નિળી ભૂમિકા । કેં કલ્પૂં પાં ॥ ૨૩૪ ॥
વ્યોમકુસુમાંચા પાંડવા । કવણેં દેંઠુ તોડાવા ।
મ્હણૌનિ નાહીં ઐસિયા ભવા । આદિ કૈંચી ? ॥ ૨૩૫ ॥
મ્હણૌનિ નાહીં ઐસિયા ભવા । આદિ કૈંચી ? ॥ ૨૩૫ ॥
જૈસેં ઘટાચેં નાહીંપણ । અસતચિ અસે કેલેનિવીણ ।
તૈસા સમૂળ વૃક્ષુ જાણ । અનાદિ હા ॥ ૨૩૬ ॥
તૈસા સમૂળ વૃક્ષુ જાણ । અનાદિ હા ॥ ૨૩૬ ॥
અર્જુના ઐસેનિ પાહીં । આદ્યંતુ યયાસિ નાહીં ।
માજીં સ્થિતી આભાસે કાંહીં । પરી ટવાળ તે ॥ ૨૩૭ ॥
માજીં સ્થિતી આભાસે કાંહીં । પરી ટવાળ તે ॥ ૨૩૭ ॥
બ્રહ્મગિરીહૂનિ ન નિગે । આણિ સમુદ્રીંહી કીર ન રિગે ।
માજીં દિસે વાઉગેં । મૃગાંબુ જૈસેં ॥ ૨૩૮ ॥
માજીં દિસે વાઉગેં । મૃગાંબુ જૈસેં ॥ ૨૩૮ ॥
તેસા આદ્યંતી કીર નાહીં । આણિ સાચહી નોહે કહીં ।
પરી લટિકેપણાચી નવાઈ । પડિભાસે ગા ॥ ૨૩૯ ॥
પરી લટિકેપણાચી નવાઈ । પડિભાસે ગા ॥ ૨૩૯ ॥
નાના રંગીં ગજબજે । જૈસેં ઇંદ્રધનુષ્ય દેખિજે ।
તૈસા નેણતયા આપજે । આહે ઐસા ॥ ૨૪૦ ॥
તૈસા નેણતયા આપજે । આહે ઐસા ॥ ૨૪૦ ॥
ઐસેનિ સ્થિતીચિયે વેળે । ભુલવી અજ્ઞાનાચે ડોળે ।
લાઘવી હરી મેખળે । લોકુ જૈસા ॥ ૨૪૧ ॥
લાઘવી હરી મેખળે । લોકુ જૈસા ॥ ૨૪૧ ॥
આણિ નસતીચિ શ્યામિકા । વ્યોમીં દિસે તૈસી દિસો કાં ।
તરી દિસણેંહી ક્ષણા એકા । હોય જાય ॥ ૨૪૨ ॥
તરી દિસણેંહી ક્ષણા એકા । હોય જાય ॥ ૨૪૨ ॥
સ્વપ્નીંહી માનિલેં લટિકેં । તરી નિર્વાહો કાં એકસારિખેં ।
તેવીં આભાસુ હા ક્ષણિકેં । રિતાચિ ગા ॥ ૨૪૩ ॥
તેવીં આભાસુ હા ક્ષણિકેં । રિતાચિ ગા ॥ ૨૪૩ ॥
દેખતાં આહે આવડેં । ઘેઊં જાઇજે તરી નાતુડે ।
જૈસા ટિકુ કીજે માકડેં । જળામાજીં ॥ ૨૪૪ ॥
જૈસા ટિકુ કીજે માકડેં । જળામાજીં ॥ ૨૪૪ ॥
તરંગભંગુ સાંડીં પડે । વિજૂહી ન પુરે હોડે ।
આભાસાસિ તેણેં પાડેં । હોણેં જાણેં ગા ॥ ૨૪૫ ॥
આભાસાસિ તેણેં પાડેં । હોણેં જાણેં ગા ॥ ૨૪૫ ॥
જૈસા ગ્રીષ્મશેષીંચા વારા । નેણિજે સમોર કીં પાઠીમોરા ।
તૈસી સ્થિતી નાહીં તરુવરા । ભવરૂપા યયા ॥ ૨૪૬ ॥
તૈસી સ્થિતી નાહીં તરુવરા । ભવરૂપા યયા ॥ ૨૪૬ ॥
એવં આદિ ના અંતુ સ્થિતી । ના રૂપ યયાસિ આથી ।
આતાં કાયસી કુંથાકુંથી । ઉન્મૂળણી ગા ॥ ૨૪૭ ॥
આતાં કાયસી કુંથાકુંથી । ઉન્મૂળણી ગા ॥ ૨૪૭ ॥
આપુલિયા અજ્ઞાનાસાઠીં । નવ્હતા થાંવલા કિરીટી ।
તરી આતાં આત્માજ્ઞાનાચ્યા લોટીં । ખાંડેનિ ગા ॥ ૨૪૮ ॥
તરી આતાં આત્માજ્ઞાનાચ્યા લોટીં । ખાંડેનિ ગા ॥ ૨૪૮ ॥
વાંચૂણિ જ્ઞાનેવીણ ઐકેં । ઉપાય કરિસી જિતુકે ।
તિહીં ગુંફસિ અધિકેં । રુખીં ઇયે ॥ ૨૪૯ ॥
તિહીં ગુંફસિ અધિકેં । રુખીં ઇયે ॥ ૨૪૯ ॥
મગ કિતી ખાંદોખાંદીં । યયા હિંડાવેં ઊર્ધ્વીં અધીં ।
મ્હણૌનિ મૂળચિ અજ્ઞાન છેદીં । સમ્યક્ જ્ઞાનેં ॥ ૨૫૦ ॥
મ્હણૌનિ મૂળચિ અજ્ઞાન છેદીં । સમ્યક્ જ્ઞાનેં ॥ ૨૫૦ ॥
એર઼્હવીં દોરીચિયા ઉરગા । ડાંગા મેળવિતાં પૈં ગા ।
તો શિણુચિ વાઉગા । કેલા હોય ॥ ૨૫૧ ॥
તો શિણુચિ વાઉગા । કેલા હોય ॥ ૨૫૧ ॥
તરાવયા મૃગજળાચી ગંગા । ડોણીલાગીં ધાંવતાં દાંગા- ।
માજીં વોહળેં બુડિજે પૈં ગા । સાચ જેવીં ॥ ૨૫૨ ॥
માજીં વોહળેં બુડિજે પૈં ગા । સાચ જેવીં ॥ ૨૫૨ ॥
તેવીં નાથિલિયા સંસારા । ઉપાઈં જાચતયા વીરા ।
આપણપેં લોપે વારા । વિકોપીં જાય ॥ ૨૫૩ ॥
આપણપેં લોપે વારા । વિકોપીં જાય ॥ ૨૫૩ ॥
મ્હણૌનિ સ્વપ્નીંચિયા ઘાયા । ઓખદ ચેવોચિ ધનંજયા ।
તેવીં અજ્ઞાનમૂળા યયા । જ્ઞાનચિ ખડ્ગ ॥ ૨૫૪ ॥
તેવીં અજ્ઞાનમૂળા યયા । જ્ઞાનચિ ખડ્ગ ॥ ૨૫૪ ॥
પરી તેચિ લીલા પરજવે । તૈસેં વૈરાગ્યાચેં નવેં ।
અભંગબળ હોઆવેં । બુદ્ધીસી ગા ॥ ૨૫૫ ॥
અભંગબળ હોઆવેં । બુદ્ધીસી ગા ॥ ૨૫૫ ॥
ઉઠલેનિ વૈરાગ્યેં જેણેં । હા ત્રિવર્ગુ ઐસા સાંડણેં ।
જૈસેં વમુનિયાં સુણેં । આતાંચિ ગેલેં ॥ ૨૫૬ ॥
જૈસેં વમુનિયાં સુણેં । આતાંચિ ગેલેં ॥ ૨૫૬ ॥
હા ઠાયવરી પાંડવા । પદાર્થજાતીં આઘવા ।
વિટવી તો હોઆવા । વૈરાગ્ય લાઠુ ॥ ૨૫૭ ॥
વિટવી તો હોઆવા । વૈરાગ્ય લાઠુ ॥ ૨૫૭ ॥
મગ દેહાહંતેચેં દળેં । સાંડૂનિ એકેચિ વેળે ।
પ્રત્યક્બુદ્ધી કરતળેં । હાતવસાવેં ॥ ૨૫૮ ॥
પ્રત્યક્બુદ્ધી કરતળેં । હાતવસાવેં ॥ ૨૫૮ ॥
નિસળેં વિવેકસાહણેં । જેં બ્રહ્માહમસ્મિબોધેં સણાણેં ।
મગ પુરતેનિ બોધેં ઉટણેં । એકલેચિ ॥ ૨૫૯ ॥
મગ પુરતેનિ બોધેં ઉટણેં । એકલેચિ ॥ ૨૫૯ ॥
પરી નિશ્ચયાચેં મુષ્ટિબળ । પાહાવેં એકદોની વેળ ।
મગ તુળાવેં અતિ ચોખાળ । મનનવરી ॥ ૨૬૦ ॥
મગ તુળાવેં અતિ ચોખાળ । મનનવરી ॥ ૨૬૦ ॥
પાઠીં હતિયેરાં આપણયાં । નિદિધ્યાસેં એક જાલિયા ।
પુઢેં દુજેં નુરેલ ઘાયા- । પુરતેં ગા ॥ ૨૬૧ ॥
પુઢેં દુજેં નુરેલ ઘાયા- । પુરતેં ગા ॥ ૨૬૧ ॥
તેં આત્મજ્ઞાનાચેં ખાંડેં । અદ્વૈતપ્રભેચેનિ વાડેં ।
નેદીલ ઉરોં કવણેકડે । ભવવૃક્ષાસી ॥ ૨૬૨ ॥
નેદીલ ઉરોં કવણેકડે । ભવવૃક્ષાસી ॥ ૨૬૨ ॥
શરદાગમીંચા વારા । જૈસા કેરુ ફેડી અંબરા ।
કા ઉદયલા રવી આંધારા । ઘોંટુ ભરી ॥ ૨૬૩ ॥
કા ઉદયલા રવી આંધારા । ઘોંટુ ભરી ॥ ૨૬૩ ॥
નાના ઉપવઢ હોતાં ખેંવો । નુરે સ્વપ્નસંભ્રમાચા ઠાવો ।
સ્વપ્નપ્રતીતિધારેચા વાહો । કરીલ તૈસેં ॥ ૨૬૪ ॥
સ્વપ્નપ્રતીતિધારેચા વાહો । કરીલ તૈસેં ॥ ૨૬૪ ॥
તેવ્હાં ઊર્ધ્વીંચેં મૂળ । કાં અધીંચેં હન શાખાજાળ ।
તેં કાંહીંચિ ન દિસે મૃગજળ । ચાદિણાં જેવીં ॥ ૨૬૫ ॥
તેં કાંહીંચિ ન દિસે મૃગજળ । ચાદિણાં જેવીં ॥ ૨૬૫ ॥
ઐસેનિ ગા વીરનાથા । આત્મજ્ઞાનાચિયા ખડ્ગલતા ।
છેદુનિયા ભવાશ્વત્થા । ઊર્ધ્વમૂળાતેં ॥ ૨૬૬ ॥
છેદુનિયા ભવાશ્વત્થા । ઊર્ધ્વમૂળાતેં ॥ ૨૬૬ ॥
તતઃ પદં તત્પરિમાર્ગિતવ્યં યસ્મિન્ ગતા ન નિવર્તન્તિ ભૂયઃ ।
તમેવ ચાદ્યં પુરુષં પ્રપદ્યે યતઃ પ્રવૃત્તિઃ પ્રસૃતા પુરાણી ॥ ૪॥
તમેવ ચાદ્યં પુરુષં પ્રપદ્યે યતઃ પ્રવૃત્તિઃ પ્રસૃતા પુરાણી ॥ ૪॥
મગ ઇદંતેસિ વાળલેં । જેં મીપણેંવીણ ડાહારલેં ।
તેં રૂપ પાહિજે આપલેં । આપણચિ ॥ ૨૬૭ ॥
તેં રૂપ પાહિજે આપલેં । આપણચિ ॥ ૨૬૭ ॥
પરી દર્પણાચેનિ આધારેં । એકચિ કરૂન દુસરેં ।
મુખ પાહાતી ગવ્હારેં । તૈસેં નકો હો ॥ ૨૬૮ ॥
મુખ પાહાતી ગવ્હારેં । તૈસેં નકો હો ॥ ૨૬૮ ॥
હેં પાહાણેં ઐસેં અસે વીરા । જૈસા ન બોડલિયા વિહિરા ।
મગ આપલિયા ઉગમીં ઝરા । ભરોનિ ઠાકે ॥ ૨૬૯ ॥
મગ આપલિયા ઉગમીં ઝરા । ભરોનિ ઠાકે ॥ ૨૬૯ ॥
નાતરી આટલિયા અંભ । નિજબિંબીં પ્રતિબિંબ ।
નિહટે કાં નભીં નભ । ઘટાભાવીં ॥ ૨૭૦ ॥
નિહટે કાં નભીં નભ । ઘટાભાવીં ॥ ૨૭૦ ॥
નાના ઇંધનાંશુ સરલેયા । વન્હિ પરતે જેવીં આપણપયાં ।
તૈસેં આપેંઆપ ધનંજયા । ન્યાહાળણેં જેં ગા ॥ ૨૭૧ ॥
તૈસેં આપેંઆપ ધનંજયા । ન્યાહાળણેં જેં ગા ॥ ૨૭૧ ॥
જિવ્હે આપલી ચવી ચાખણેં । ચક્ષૂ નિજ બુબુળ દેખણેં ।
આહે તયા ઐસેં નિરીક્ષણેં । આપુલેં પૈં ॥ ૨૭૨ ॥
આહે તયા ઐસેં નિરીક્ષણેં । આપુલેં પૈં ॥ ૨૭૨ ॥
કાં પ્રભેસિ પ્રભા મિળે । ગગન ગગનાવરી લોળે ।
નાના પાણી ભરલેં ખોળે । પાણિયાચિયે ॥ ૨૭૩ ॥
નાના પાણી ભરલેં ખોળે । પાણિયાચિયે ॥ ૨૭૩ ॥
આપણચિ આપણયાતેં । પાહિજે જેં અદ્વૈતેં ।
તેં ઐસેં હોય નિરુતેં । બોલિજતુ અસે ॥ ૨૭૪ ॥
તેં ઐસેં હોય નિરુતેં । બોલિજતુ અસે ॥ ૨૭૪ ॥
જેં પાહિજતેનવીણ પાહિજે । કાંહીં નેણણાચિ જાણિજે ।
આદ્યપુરુષ કાં મ્હણિજે । જયા ઠાયાતેં ॥ ૨૭૫ ॥
આદ્યપુરુષ કાં મ્હણિજે । જયા ઠાયાતેં ॥ ૨૭૫ ॥
તેથહી ઉપાધીચા વોથંબા । ઘેઊનિ શ્રુતિ ઉભવિતી જિભા ।
મગ નામરૂપાચા વડંબા । કરિતી વાયાં ॥ ૨૭૬ ॥
મગ નામરૂપાચા વડંબા । કરિતી વાયાં ॥ ૨૭૬ ॥
પૈં ભવસ્વર્ગા ઉબગલે । મુમુક્ષુ યોગજ્ઞાના વળઘલે ।
પુઢતી ન યોં ઇયા નિગાલે । પૈજા જેથ ॥ ૨૭૭ ॥
પુઢતી ન યોં ઇયા નિગાલે । પૈજા જેથ ॥ ૨૭૭ ॥
સંસારાચિયા પાયાં પુઢાં । પળતી વીતરાગ હોડા ।
ઓલાંડોનિ બ્રહ્મપદાચા કર્મકડા । ઘાલિતી માગાં ॥ ૨૭૮ ॥
ઓલાંડોનિ બ્રહ્મપદાચા કર્મકડા । ઘાલિતી માગાં ॥ ૨૭૮ ॥
અહંતાદિભાવાં આપુલિયાં । ઝાડા દેઊનિ આઘવેયા ।
પત્ર ઘેતી જ્ઞાનિયે જયા । મૂળઘરાસી ॥ ૨૭૯ ॥
પત્ર ઘેતી જ્ઞાનિયે જયા । મૂળઘરાસી ॥ ૨૭૯ ॥
પૈં જેથુની હે એવઢી । વિશ્વપરંપરેચી વેલાંડી ।
વાઢતી આશા જૈશી કોરડી । નિદૈવાચી ॥ ૨૮૦ ॥
વાઢતી આશા જૈશી કોરડી । નિદૈવાચી ॥ ૨૮૦ ॥
જિયે કાં વસ્તૂચેં નેણણેં । આણિલેં થોર જગા જાણણેં ।
નાહીં તેં નાંદવિલેં જેણેં । મી તૂં જગીં ॥ ૨૮૧ ॥
નાહીં તેં નાંદવિલેં જેણેં । મી તૂં જગીં ॥ ૨૮૧ ॥
પાર્થા તેં વસ્તુ પહિલેં । આપણપેં આપુલેં ।
પાહિજે જૈસેં હિંવલેં । હિંવ હિંવેં ॥ ૨૮૨ ॥
પાહિજે જૈસેં હિંવલેં । હિંવ હિંવેં ॥ ૨૮૨ ॥
આણીકહી એક તયા । વોળખણ અસે ધનંજયા ।
તરી જયા કાં ભેટલિયા । યેણેંચિ નાહીં ॥ ૨૮૩ ॥
તરી જયા કાં ભેટલિયા । યેણેંચિ નાહીં ॥ ૨૮૩ ॥
પરી તયા ભેટતી ઐસેં । જે જ્ઞાનેં સર્વત્ર સરિસે ।
મહાપ્રળયાંબૂચે જૈસેં । ભરલેપણ ॥ ૨૮૪ ॥
મહાપ્રળયાંબૂચે જૈસેં । ભરલેપણ ॥ ૨૮૪ ॥
નિર્માનમોહા જિતસઙ્ગદોષા અધ્યાત્મનિત્યા વિનિવૃત્તકામાઃ ।
દ્વન્દ્વૈર્વિમુક્તાઃ સુખદુઃખસંજ્ઞૈર્ગચ્છન્ત્યમૂઢાઃ પદમવ્યયં તત્ ॥ ૫॥
દ્વન્દ્વૈર્વિમુક્તાઃ સુખદુઃખસંજ્ઞૈર્ગચ્છન્ત્યમૂઢાઃ પદમવ્યયં તત્ ॥ ૫॥
જયા પુરુષાંચેં કાં મન । સાંડોનિ ગેલેં મોહ માન ।
વર્ષાંતીં જૈસેં ઘન । આકાશાતેં ॥ ૨૮૫ ॥
વર્ષાંતીં જૈસેં ઘન । આકાશાતેં ॥ ૨૮૫ ॥
નિકવડ્યા નિષ્ઠુરા । ઉબગિજે જેવીં સોયરા ।
તૈસેં નાગવતી વિકારાં । વેટાળૂં જે ॥ ૨૮૬ ॥
તૈસેં નાગવતી વિકારાં । વેટાળૂં જે ॥ ૨૮૬ ॥
ફળલી કેળી ઉન્મૂળે । તૈસી આત્મલાભેં પ્રબળે ।
તયાચી ક્રિયા ઢાળેંઢાળેં । ગળતી આહે ॥ ૨૮૭ ॥
તયાચી ક્રિયા ઢાળેંઢાળેં । ગળતી આહે ॥ ૨૮૭ ॥
આગી લગલિયા રુખીં । દેખોનિ સૈરા પળતી પક્ષી ।
તૈસેં સાંડિલેં અશેખીં । વિકલ્પીં જે ॥ ૨૮૮ ॥
તૈસેં સાંડિલેં અશેખીં । વિકલ્પીં જે ॥ ૨૮૮ ॥
આઇકેં સકળ દોષતૃણીં । અંકુરિજતી જિયે મેદિની ।
તિયે ભેદબુદ્ધીચી કાહાણી । નાહીં જયાતેં ॥ ૨૮૯ ॥
તિયે ભેદબુદ્ધીચી કાહાણી । નાહીં જયાતેં ॥ ૨૮૯ ॥
સૂર્યોદયાસરિસી । રાત્રી પળોનિ જાય અપૈસી ।
ગેલી દેહાહંતા તૈસી । અવિદ્યેસવેં ॥ ૨૯૦ ॥
ગેલી દેહાહંતા તૈસી । અવિદ્યેસવેં ॥ ૨૯૦ ॥
પૈં આયુષ્યહીના જીવાતેં । શરીર સાંડી જેવીં અવચિતેં ।
તેવીં નિદસુરેં દ્વૈતેં । સાંડિલે જે ॥ ૨૯૧ ॥
તેવીં નિદસુરેં દ્વૈતેં । સાંડિલે જે ॥ ૨૯૧ ॥
લોહાચેં સામ્કડેં પરિસા । ન જોડે અંધારુ રવિ જૈસા ।
દ્વૈતબુદ્ધીચા તૈસા । સદા દુકાળ જયા ॥ ૨૯૨ ॥
દ્વૈતબુદ્ધીચા તૈસા । સદા દુકાળ જયા ॥ ૨૯૨ ॥
અગા સુખદુઃખાકારેં । દ્વંદ્વેં દેહીં જિયેં ગોચરેં ।
તિયેં જયાં કાં સમોરેં । હોતીચિના ॥ ૨૯૩ ॥
તિયેં જયાં કાં સમોરેં । હોતીચિના ॥ ૨૯૩ ॥
સ્વપ્નીંચેં રાજ્ય કાં મરણ । નોહે હર્ષશોકાંસિ કારણ ।
ઉપવઢલિયા જાણ । જિયાપરી ॥ ૨૯૪ ॥
ઉપવઢલિયા જાણ । જિયાપરી ॥ ૨૯૪ ॥
તૈસેમ્ સુખદુઃખરૂપીં । દ્વંદ્વીં જે પુણ્યપાપીં ।
ન ઘેપિજતી સર્પીં । ગરુડ જૈસેં ॥ ૨૯૫ ॥
ન ઘેપિજતી સર્પીં । ગરુડ જૈસેં ॥ ૨૯૫ ॥
આણિ અનાત્મવર્ગનીર । સાંડૂનિ આત્મરસાચેં ક્ષીર ।
ચરતાતિ જે સવિચાર । રાજહંસુ ॥ ૨૯૬ ॥
ચરતાતિ જે સવિચાર । રાજહંસુ ॥ ૨૯૬ ॥
જૈસા વર્ષોનિ ભૂતળીં । આપલા રસુ અંશુમાળી ।
માગૌતા આણી રશ્મિજાળીં । બિંબાસીચિ ॥ ૨૯૭ ॥
માગૌતા આણી રશ્મિજાળીં । બિંબાસીચિ ॥ ૨૯૭ ॥
તૈસેં આત્મભ્રાંતીસાઠીં । વસ્તુ વિખુરલી બારાવાટીં ।
તે એકવટિતી જ્ઞાનદૃષ્ટી । અખંડ જે ॥ ૨૯૮ ॥
તે એકવટિતી જ્ઞાનદૃષ્ટી । અખંડ જે ॥ ૨૯૮ ॥
કિંબહુના આત્મયાચા । નિર્ધારીં વિવેકુ જયાંચા ।
બુડાલા વોઘુ ગંગેચા । સિંધૂમાજીં જૈસા ॥ ૨૯૯ ॥
બુડાલા વોઘુ ગંગેચા । સિંધૂમાજીં જૈસા ॥ ૨૯૯ ॥
પૈં આઘવેંચિ આપુલેંપણેં । નુરેચિ જયા અભિલાષણેં ।
જૈસેં યેથૂનિ પર઼્હાં જાણેં । આકાશા નાહીં ॥ ૩૦૦ ॥
જૈસેં યેથૂનિ પર઼્હાં જાણેં । આકાશા નાહીં ॥ ૩૦૦ ॥
જૈસા અગ્નીચા ડોંગરુ । નેઘે કોણી બીજ અંકુરુ ।
તૈસા મનીં જયાં વિકારુ । ઉદૈજેના ॥ ૩૦૧ ॥
તૈસા મનીં જયાં વિકારુ । ઉદૈજેના ॥ ૩૦૧ ॥
જૈસા કાઢિલિયા મંદરાચળુ । રાહે ક્ષીરાબ્ધિ નિશ્ચળુ ।
તૈસા નુઠી જયાં સળુ । કામોર્મીચા ॥ ૩૦૨ ॥
તૈસા નુઠી જયાં સળુ । કામોર્મીચા ॥ ૩૦૨ ॥
ચંદ્રમા કળીં ધાલા । ન દિસે કોણેં આંગી વોસાવલા ।
તેવીં અપેક્ષેચા અવખળા । ન પડે જયાં ॥ ૩૦૩ ॥
તેવીં અપેક્ષેચા અવખળા । ન પડે જયાં ॥ ૩૦૩ ॥
હેં કિતી બોલૂં અસાંગડેં । જેવીં પરમાણુ નુરે વાયૂપુઢેં ।
તૈસેં વિષયાંચેં નાવડે । નાંવચિ જયાં ॥ ૩૦૪ ॥
તૈસેં વિષયાંચેં નાવડે । નાંવચિ જયાં ॥ ૩૦૪ ॥
એવં જે જે કોણી ઐસે । કેલે જ્ઞાનાગ્નિ હુતાશેં ।
તે તેથ મિળતી જૈસેં । હેમીં હેમ ॥ ૩૦૫ ॥
તે તેથ મિળતી જૈસેં । હેમીં હેમ ॥ ૩૦૫ ॥
તેથ મ્હણિજે કવણેં ઠાઈં । ઐસેંહી પુસસી કાંહીં ।
તરી તેં પદ ગા નાહીં । વેંચુ જયા ॥ ૩૦૬ ॥
તરી તેં પદ ગા નાહીં । વેંચુ જયા ॥ ૩૦૬ ॥
દૃશ્યપણેં દેખિજે । કાં જ્ઞેયત્વેં જાણિજે ।
અમુકેં ઐસેં મ્હણિજે । તેં જેં નવ્હે ॥ ૩૦૭ ॥
અમુકેં ઐસેં મ્હણિજે । તેં જેં નવ્હે ॥ ૩૦૭ ॥
ન તદ્ભાસયતે સૂર્યો ન શશાઙ્કો ન પવકઃ ।
યદ્ગત્વા ન નિવર્તન્તે તદ્ધામ પરમં મમ ॥ ૬॥
યદ્ગત્વા ન નિવર્તન્તે તદ્ધામ પરમં મમ ॥ ૬॥
પૈં દીપાચિયા બંબાળીં । કાં ચંદ્ર હન જેં ઉજળી ।
હેં કાય બોલોં અંશુમાળી । પ્રકાશી જેં ॥ ૩૦૮ ॥
હેં કાય બોલોં અંશુમાળી । પ્રકાશી જેં ॥ ૩૦૮ ॥
તેં આઘવેંચિ દિસણેં । જયાચેં કાં ન દેખણેં ।
વિશ્વ ભાસતસે જેણેં । લપાલેની ॥ ૩૦૯ ॥
વિશ્વ ભાસતસે જેણેં । લપાલેની ॥ ૩૦૯ ॥
જૈસેં શિંપીપણ હારપે । તંવ તંવ ખરેં હોય રુપેં ।
કાં દોરી લોપતાં સાપેં । ફાર હોઇજે ॥ ૩૧૦ ॥
કાં દોરી લોપતાં સાપેં । ફાર હોઇજે ॥ ૩૧૦ ॥
તૈસીં ચંદ્રસૂર્યાદિ થોરેં । ઇયેં તેજેં જિયેં ફારેં ।
તિયેં જયાચેનિ આધારેં । પ્રકાશતી ॥ ૩૧૧ ॥
તિયેં જયાચેનિ આધારેં । પ્રકાશતી ॥ ૩૧૧ ॥
તે વસ્તુ કીં તેજોરાશી । સર્વભૂતાત્મક સરિસી ।
ચંદ્રસૂર્યાચ્યા માનસીં । પ્રકાશે જે ॥ ૩૧૨ ॥
ચંદ્રસૂર્યાચ્યા માનસીં । પ્રકાશે જે ॥ ૩૧૨ ॥
મ્હણૌનિ ચંદ્રસૂર્ય કડવસાં । પડતી વસ્તૂચ્યા પ્રકાશા ।
યાલાગીં તેજ જેં તેજસા । તેં વસ્તૂચેં આંગ ॥ ૩૧૩ ॥
યાલાગીં તેજ જેં તેજસા । તેં વસ્તૂચેં આંગ ॥ ૩૧૩ ॥
આણિ જયાચ્યા પ્રકાશીં । જગ હારપે ચંદ્રાર્કેંસીં ।
સચંદ્ર નક્ષત્રેં જૈસીં । દિનોદયીં ॥ ૩૧૪ ॥
સચંદ્ર નક્ષત્રેં જૈસીં । દિનોદયીં ॥ ૩૧૪ ॥
નાતરી પ્રબોધલિયે વેળે । તે સ્વપ્નીંચી ડિંડીમા માવળે ।
કાં નુરેચિ સાંજવેળે । મૃગતૃષ્ણિકા ॥ ૩૧૫ ॥
કાં નુરેચિ સાંજવેળે । મૃગતૃષ્ણિકા ॥ ૩૧૫ ॥
તૈસા જિયે વસ્તૂચ્યા ઠાયીં । કોણ્હીચ કાં આભાસુ નાહીં ।
તેં માઝેં નિજધામ પાહીં । પાટાચેં ગા ॥ ૩૧૬ ॥
તેં માઝેં નિજધામ પાહીં । પાટાચેં ગા ॥ ૩૧૬ ॥
પુઢતી જે તેથ ગેલે । તે ન ઘેતી માઘૌતીં પાઉલેં ।
મહોદધીં કાં મિનલે । સ્રોત જૈસે ॥ ૩૧૭ ॥
મહોદધીં કાં મિનલે । સ્રોત જૈસે ॥ ૩૧૭ ॥
કાં લવણાચી કુંજરી । સૂદલિયા લવણસાગરીં ।
હોયચિ ના માઘારી । પરતી જૈસી ॥ ૩૧૮ ॥
હોયચિ ના માઘારી । પરતી જૈસી ॥ ૩૧૮ ॥
નાના ગેલિયા અંતરાળા । ન યેતીચિ વન્હિજ્વાળા ।
નાહીં તપ્તલોહૌનિ જળા । નિઘણેં જેવીં ॥ ૩૧૯ ॥
નાહીં તપ્તલોહૌનિ જળા । નિઘણેં જેવીં ॥ ૩૧૯ ॥
તેવીં મજસીં એકવટ । જે જાલે જ્ઞાનેં ચોખટ ।
તયાં પુનરાવૃત્તીચી વાટ । મોડલી ગા ॥ ૩૨૦ ॥
તયાં પુનરાવૃત્તીચી વાટ । મોડલી ગા ॥ ૩૨૦ ॥
તેથ પ્રજ્ઞાપૃથ્વીચા રાવો । પાર્થુ મ્હણે જી જી પસાવો ।
પરી વિનંતી એકી દેવો । ચિત્ત દેતુ ॥ ૩૨૧ ॥
પરી વિનંતી એકી દેવો । ચિત્ત દેતુ ॥ ૩૨૧ ॥
તરી દેવેંસિ સ્વયેં એક હોતી । મગ માઘૌતે જે ન યેતી ।
તે દેવેંસિ ભિન્ન આથી । કીં અભિન્ન જી ॥ ૩૨૨ ॥
તે દેવેંસિ ભિન્ન આથી । કીં અભિન્ન જી ॥ ૩૨૨ ॥
જરી ભિન્નચિ અનાદિસિદ્ધ । તરી ન યેતી હેં અસંબદ્ધ ।
જે ફુલાં ગેલેં ષટ્પદ । તે ફુલેંચિ હોતી પાં ॥ ૩૨૩ ॥
જે ફુલાં ગેલેં ષટ્પદ । તે ફુલેંચિ હોતી પાં ॥ ૩૨૩ ॥
પૈં લક્ષ્યાહૂનિ અનારિસે । બાણ લક્ષ્યીં શિવોનિ જૈસેં ।
માગુતે પડતી તૈસે । યેતીચિ તે ॥ ૩૨૪ ॥
માગુતે પડતી તૈસે । યેતીચિ તે ॥ ૩૨૪ ॥
નાતરી તૂંચિ તે સ્વભાવેં । તરી કોણેં કોણાસિ મિળાવેં ।
આપણયાસી આપણ રુપાવેં । શસ્ત્રેં કેવીં ? ॥ ૩૨૫ ॥
આપણયાસી આપણ રુપાવેં । શસ્ત્રેં કેવીં ? ॥ ૩૨૫ ॥
મ્હણૌનિ તુજસી અભિન્નાં જીવાં । તુઝા સંયોગવિયોગુ દેવા ।
નયે બોલોં અવયવાં । શરીરેંસીં ॥ ૩૨૬ ॥
નયે બોલોં અવયવાં । શરીરેંસીં ॥ ૩૨૬ ॥
આણિ જે સદાં વેગળેં તુજસીં । તયાં મિળણીં નાહીં કોણે દિવશીં ।
મા યેતી ન યેતી હે કાયસી । વાયબુદ્ધિ ? ॥ ૩૨૭ ॥
મા યેતી ન યેતી હે કાયસી । વાયબુદ્ધિ ? ॥ ૩૨૭ ॥
તરી કોણ ગા તે તૂંતેં । પાવોનિ ન યેતી માઘૌતે ।
હેં વિશ્વતોમુખા માતેં । બુઝાવીં જી ॥ ૩૨૮ ॥
હેં વિશ્વતોમુખા માતેં । બુઝાવીં જી ॥ ૩૨૮ ॥
ઇયે આક્ષેપીં અર્જુનાચ્યા । તો શિરોમણિ સર્વજ્ઞાંચા ।
તોષલા બોધ શિષ્યાચા । દેખોનિયાં ॥ ૩૨૯ ॥
તોષલા બોધ શિષ્યાચા । દેખોનિયાં ॥ ૩૨૯ ॥
મગ મ્હણે ગા મહામતી । માતેં પાવોનિ ન યેતી પુઢતી ।
તે ભિન્નાભિન્ન રિતી । આહાતી દોની ॥ ૩૩૦ ॥
તે ભિન્નાભિન્ન રિતી । આહાતી દોની ॥ ૩૩૦ ॥
જૈં વિવેકેં ખોલેં પાહિજે । તરી મી તેચિ તે સહજેં ।
ના આહાચવાહાચ તરી દુજે । ઐસેહી ગમતી ॥ ૩૩૧ ॥
ના આહાચવાહાચ તરી દુજે । ઐસેહી ગમતી ॥ ૩૩૧ ॥
જૈસે પાણિયાવરી વેગળ । તળપતાં દિસતી કલ્લોળ ।
એર઼્હવીં તરી નિખિળ । પાણીચિ તેં ॥ ૩૩૨ ॥
એર઼્હવીં તરી નિખિળ । પાણીચિ તેં ॥ ૩૩૨ ॥
કાં સુવર્ણાહુનિ આનેં । લેણીં ગમતી ભિન્નેં ।
મગ પાહિજે તંવ સોનેં । આઘવેંચિ તેં ॥ ૩૩૩ ॥
મગ પાહિજે તંવ સોનેં । આઘવેંચિ તેં ॥ ૩૩૩ ॥
તૈસેં જ્ઞાનાચિયે દિઠી । મજસીં અભિન્નચિ તે કિરીટી ।
યેર ભિન્નપણ તેં ઉઠી । અજ્ઞાનાસ્તવ ॥ ૩૩૪ ॥
યેર ભિન્નપણ તેં ઉઠી । અજ્ઞાનાસ્તવ ॥ ૩૩૪ ॥
આણિ સાચોકારેનિ વસ્તુવિચારેં । કૈચેં મજ એકાસિ દુસરેં ।
ભિન્નાભિન્નવ્યવહારેં । ઉમસિજેલ ॥ ૩૩૫ ॥
ભિન્નાભિન્નવ્યવહારેં । ઉમસિજેલ ॥ ૩૩૫ ॥
આઘવેંચિ આકાશ સૂનિ પોટીં । બિંબચિ જૈં આતે ખોટી ।
તૈં પ્રતિબિંબ કેં ઉઠી । કેં રશ્મિ શિરે ? ॥ ૩૩૬ ॥
તૈં પ્રતિબિંબ કેં ઉઠી । કેં રશ્મિ શિરે ? ॥ ૩૩૬ ॥
કાં કલ્પાંતીંચિયા પાણિયા । કાય વોત ભરિતી ધનંજયા ? ।
મ્હણૌનિ કૈંચેં અંશ અવિક્રિયા । એકા મજ ॥ ૩૩૭ ॥
મ્હણૌનિ કૈંચેં અંશ અવિક્રિયા । એકા મજ ॥ ૩૩૭ ॥
પરી ઓઘાચેનિ મેળેં । પાણી ઉજૂ પરી વાંકુડેં જાલેં ।
રવી દુજેપણ આલેં । તોયબગેં ॥ ૩૩૮ ॥
રવી દુજેપણ આલેં । તોયબગેં ॥ ૩૩૮ ॥
.વ્યોમ ચૌફળેં કીં વાટોળેં । હેં ઐસેં કાયિસયાહી મિળે ।
પરી ઘટમઠીં વેંટાળેં । તૈસેંહી આથી ॥ ૩૩૯ ॥
પરી ઘટમઠીં વેંટાળેં । તૈસેંહી આથી ॥ ૩૩૯ ॥
હાં ગા નિદ્રેચેનિ આધારેં । કાય એકલેનિ જગ ન ભરે ? ।
સ્વપ્નીંચેનિ જૈં અવતરે । રાયપણેં ॥ ૩૪૦ ॥
સ્વપ્નીંચેનિ જૈં અવતરે । રાયપણેં ॥ ૩૪૦ ॥
કાં મિનલેનિ કિડાળેં । વાનિભેદાસિ યે સોળેં ।
તૈસા સ્વમાયે વેંટાળેં । શુદ્ધ જૈં મી ॥ ૩૪૧ ॥
તૈસા સ્વમાયે વેંટાળેં । શુદ્ધ જૈં મી ॥ ૩૪૧ ॥
તૈં અજ્ઞાન એક રૂઢે । તેણેં કોઽહંવિકલ્પાચેં માંડે ।
મગ વિવરૂનિ કીજે ફુડેં । દેહો મી ઐસેં ॥ ૩૪૨ ॥
મગ વિવરૂનિ કીજે ફુડેં । દેહો મી ઐસેં ॥ ૩૪૨ ॥
મમૈવાંશો જીવલોકે જીવભૂતઃ સનાતનઃ ।
મનઃષષ્ઠાનીન્દ્રિયાણિ પ્રકૃતિસ્થાનિ કર્ષતિ ॥ ૭॥
મનઃષષ્ઠાનીન્દ્રિયાણિ પ્રકૃતિસ્થાનિ કર્ષતિ ॥ ૭॥
ઐસેં શરીરાચિ યેવઢેં । જૈ આત્મજ્ઞાન વેગળેં પડે ।
તૈં માઝા અંશુ આવડે । થોડેપણેં ॥ ૩૪૩ ॥
તૈં માઝા અંશુ આવડે । થોડેપણેં ॥ ૩૪૩ ॥
સમુદ્ર કાં વાયુવશેં । તરંગાકાર ઉલ્લસેં ।
તો સમુદ્રાંશુ ઐસા દિસે । સાનિવા જેવીં ॥ ૩૪૪ ॥
તો સમુદ્રાંશુ ઐસા દિસે । સાનિવા જેવીં ॥ ૩૪૪ ॥
તેવીં જડાતેં જીવવિતા । દેહાહંતા ઉપજવિતા ।
મી જીવ ગમેં પંડુસુતા । જીવલોકીં ॥ ૩૪૫ ॥
મી જીવ ગમેં પંડુસુતા । જીવલોકીં ॥ ૩૪૫ ॥
પૈં જીવાચિયા બોધા । ગોચરુ જો હા ધાંદા ।
તો જીવલોકશબ્દા । અભિપ્રાવો ॥ ૩૪૬ ॥
તો જીવલોકશબ્દા । અભિપ્રાવો ॥ ૩૪૬ ॥
અગા ઉપજણેં નિમણેં । હેં સાચચિ જે કાં માનણેં ।
તો જીવલોકુ મી મ્હણે । સંસારુ હન ॥ ૩૪૭ ॥
તો જીવલોકુ મી મ્હણે । સંસારુ હન ॥ ૩૪૭ ॥
એવંવિધ જીવલોકીં । તૂં માતેં ઐસા અવલોકીં ।
જૈસા ચંદ્રુ કાં ઉદકીં । ઉદકાતીત ॥ ૩૪૮ ॥
જૈસા ચંદ્રુ કાં ઉદકીં । ઉદકાતીત ॥ ૩૪૮ ॥
પૈં કાશ્મીરાચા રવા । કુંકુમાવરી પાંડવા ।
આણિકા ગમે લોહિવા । તો તરી નવ્હે ॥ ૩૪૯ ॥
આણિકા ગમે લોહિવા । તો તરી નવ્હે ॥ ૩૪૯ ॥
તૈસેં અનાદિપણ ન મોડે । માઝેં અક્રિયત્વ ન ખંડે ।
પરી કર્તા ભોક્તા ઐસેં આવડે । તે જાણ ગા ભ્રાંતી ॥ ૩૫૦ ॥
પરી કર્તા ભોક્તા ઐસેં આવડે । તે જાણ ગા ભ્રાંતી ॥ ૩૫૦ ॥
કિંબહુના આત્મા ચોખટુ । હોઊનિ પ્રકૃતીસી એકવટુ ।
બાંધે પ્રકૃતિધર્માચા પાટુ । આપણપયાં ॥ ૩૫૧ ॥
બાંધે પ્રકૃતિધર્માચા પાટુ । આપણપયાં ॥ ૩૫૧ ॥
પૈં મનાદિ સાહી ઇંદ્રિયેં । શ્રોત્રાદિ પ્રકૃતિકાર્યેં ।
તિયેં માઝીં મ્હણૌનિ હોયે । વ્યાપારારૂઢ ॥ ૩૫૨ ॥
તિયેં માઝીં મ્હણૌનિ હોયે । વ્યાપારારૂઢ ॥ ૩૫૨ ॥
જૈસેં સ્વપ્નીં પરિવ્રાજેં । આપણપયાં આપણ કુટુંબ હોઈજે ।
મગ તયાચેનિ ધાંવિજે । મોહેં સૈરા ॥ ૩૫૩ ॥
મગ તયાચેનિ ધાંવિજે । મોહેં સૈરા ॥ ૩૫૩ ॥
તૈસા આપલિયા વિસ્મૃતી । આત્મા આપણચિ પ્રકૃતી- ।
સારિખા ગમોનિ પુઢતી । તિયેસીચિ ભજે ॥ ૩૫૪ ॥
સારિખા ગમોનિ પુઢતી । તિયેસીચિ ભજે ॥ ૩૫૪ ॥
મનાચ્યા રથીં વળઘે । શ્રવણાચિયા દ્વારેં નિઘે ।
મગ શબ્દાચિયા રિઘે । રાનામાજીં ॥ ૩૫૫ ॥
મગ શબ્દાચિયા રિઘે । રાનામાજીં ॥ ૩૫૫ ॥
તોચિ પ્રકૃતીચા વાગોરા । ત્વચેચિયા મોહરા ।
આણિ સ્પર્શાચિયા ઘોરા । વના જાય ॥ ૩૫૬ ॥
આણિ સ્પર્શાચિયા ઘોરા । વના જાય ॥ ૩૫૬ ॥
કોણે એકે અવસરીં । રિઘોનિ નેત્રાચ્યા દ્વારીં ।
મગ રૂપાચ્યા ડોંગરીં । સૈરા હિંડે ॥ ૩૫૭ ॥
મગ રૂપાચ્યા ડોંગરીં । સૈરા હિંડે ॥ ૩૫૭ ॥
કાં રસનેચિયા વાટા । નિઘોનિ ગા સુભટા ।
રસાચા દરકુટા । ભરોંચિ લાગે ॥ ૩૫૮ ॥
રસાચા દરકુટા । ભરોંચિ લાગે ॥ ૩૫૮ ॥
નાતરી યેણેંચિ ઘ્રાણેં । જૈં દેહાંશુ કરી નિઘણેં ।
મગ ગંધાચી દારુણેં । આડવેં લંઘી ॥ ૩૫૯ ॥
મગ ગંધાચી દારુણેં । આડવેં લંઘી ॥ ૩૫૯ ॥
ઐસેનિ દેહેંદ્રિયનાયકેં । ધરૂનિ મન જવળિકેં ।
ભોગિજતી શબ્દાદિકેં । વિષયભરણેં ॥ ૩૬૦ ॥
ભોગિજતી શબ્દાદિકેં । વિષયભરણેં ॥ ૩૬૦ ॥
શરીરં યદવાપ્નોતિ યચ્ચાપ્યુત્ક્રામતીશ્વરઃ ।
ગૃહીત્વૈતાનિ સંયાતિ વાયુર્ગન્ધાનિવાશયાત્ ॥ ૮॥
ગૃહીત્વૈતાનિ સંયાતિ વાયુર્ગન્ધાનિવાશયાત્ ॥ ૮॥
પરી કર્તા ભોક્તા ઐસેં । હેં જીવાચે તૈંચિ દિસે ।
જૈં શરીરીં કાં પૈસે । એકાધિયે ॥ ૩૬૧ ॥
જૈં શરીરીં કાં પૈસે । એકાધિયે ॥ ૩૬૧ ॥
જૈસા આથિલા આણિ વિલાસિયા । તૈંચિ વોળખોં યે ધનંજયા ।
જૈં રાજસેવ્યા ઠાયા । વસ્તીસિ યે ॥ ૩૬૨ ॥
જૈં રાજસેવ્યા ઠાયા । વસ્તીસિ યે ॥ ૩૬૨ ॥
તૈસા અહંકર્તૃત્વાચા વાઢુ । કાં વિષયેંદ્રિયાંચા ધુમાડુ ।
હા જાણિજે તૈં નિવાડુ । જૈં દેહ પાવિજે ॥ ૩૬૩ ॥
હા જાણિજે તૈં નિવાડુ । જૈં દેહ પાવિજે ॥ ૩૬૩ ॥
અથવા શરીરાતેં સાંડી । તર઼્હી ઇંદ્રિયાંચી તાંડી ।
હે આપણયાંસવેં કાઢી । ઘેઊનિ જાય ॥ ૩૬૪ ॥
હે આપણયાંસવેં કાઢી । ઘેઊનિ જાય ॥ ૩૬૪ ॥
જૈસા અપમાનિલા અતિથી । ને સુકૃતાચી સંપત્તિ ।
કાં સાઇખડેયાચી ગતી । સૂત્રતંતૂ ॥ ૩૬૫ ॥
કાં સાઇખડેયાચી ગતી । સૂત્રતંતૂ ॥ ૩૬૫ ॥
નાના માવળતેનિ તપનેં । નેઇજેતી લોકાંચીં દર્શનેં ।
હેં અસો દ્રુતી પવનેં । નેઈજે જૈસી ॥ ૩૬૬ ॥
હેં અસો દ્રુતી પવનેં । નેઈજે જૈસી ॥ ૩૬૬ ॥
તેવીં મનઃષષ્ઠાં યયાં । ઇંદ્રિયાંતેં ધનંજયા ।
દેહરાજુ ને દેહા- । પાસૂનિ ગેલા ॥ ૩૬૭ ॥
દેહરાજુ ને દેહા- । પાસૂનિ ગેલા ॥ ૩૬૭ ॥
શ્રોત્રં ચક્ષુઃ સ્પર્શનં ચ રસનં ઘ્રાણમેવ ચ ।
અધિષ્ઠાય મનશ્ચાયં વિષયાનુપસેવતે ॥ ૯॥
અધિષ્ઠાય મનશ્ચાયં વિષયાનુપસેવતે ॥ ૯॥
મગ યેથ અથવા સ્વર્ગીં । જેથ જેં દેહ આપંગી ।
તેથ તૈસેંચિ પુઢતી પાંગી । મનાદિક ॥ ૩૬૮ ॥
તેથ તૈસેંચિ પુઢતી પાંગી । મનાદિક ॥ ૩૬૮ ॥
જૈસા માલવલિયા દિવા । પ્રભેસી જાય પાંડવા ।
મગ ઉજળિજે તેથ તેધવાં । તૈસાચિ ફાંકે ॥ ૩૬૯ ॥
મગ ઉજળિજે તેથ તેધવાં । તૈસાચિ ફાંકે ॥ ૩૬૯ ॥
તરી ઐસૈસિયા રાહાટી । અવિવેકિયાંચે દિઠી ।
યેતુલેં હેં કિરીટી । ગમેચિ ગા ॥ ૩૭૦ ॥
યેતુલેં હેં કિરીટી । ગમેચિ ગા ॥ ૩૭૦ ॥
જે આત્મા દેહાસિ આલા । આણિ વિષયો યેણેંચિ ભોગિલા ।
અથવા દેહોનિ ગેલા । હેં સાચચિ માનિતી ॥ ૩૭૧ ॥
અથવા દેહોનિ ગેલા । હેં સાચચિ માનિતી ॥ ૩૭૧ ॥
એર઼્હવીં યેણેં આણિ જાણેં । કાં કરણેં હા ભોગણેં ।
હેં પ્રકૃતીચેં તેણેં । માનિયેલેં ॥ ૩૭૨ ॥
હેં પ્રકૃતીચેં તેણેં । માનિયેલેં ॥ ૩૭૨ ॥
ઉત્ક્રામન્તં સ્થિતં વાપિ ભુઞ્જાનં વા ગુણાન્વિતં ।
વિમૂઢા નાનુપશ્યન્તિ પશ્યન્તિ જ્ઞાનચક્ષુષઃ ॥ ૧૦॥
વિમૂઢા નાનુપશ્યન્તિ પશ્યન્તિ જ્ઞાનચક્ષુષઃ ॥ ૧૦॥
યતન્તો યોગિનશ્ચૈનં પશ્યન્ત્યાત્મન્યવસ્થિતં ।
યતન્તોઽપ્યકૃતાત્માનો નૈનં પશ્યન્ત્યચેતસઃ ॥ ૧૧॥
યતન્તોઽપ્યકૃતાત્માનો નૈનં પશ્યન્ત્યચેતસઃ ॥ ૧૧॥
પરી દેહાચે મોટકેં ઉભેં । આણિ ચેતના તેથ ઉપલભે ।
તિયે ચળવળેચેનિ લોભેં । આલા મ્હણતી ॥ ૩૭૩ ॥
તિયે ચળવળેચેનિ લોભેં । આલા મ્હણતી ॥ ૩૭૩ ॥
તૈસેંચિ તયાં સંગતી । ઇંદ્રિયેં આપુલાલ્યા અર્થીં વર્તતી ।
તયા નાંવ સુભદ્રાપતી । ભોગણેં જયા ॥ ૩૭૪ ॥
તયા નાંવ સુભદ્રાપતી । ભોગણેં જયા ॥ ૩૭૪ ॥
પાઠીં ભોગક્ષીણ આપૈસે । દેહ ગેલિયા તે ન દિસે ।
તેથેં ગેલા ગેલા ઐસેં । બોભાતી ગા ॥ ૩૭૫ ॥
તેથેં ગેલા ગેલા ઐસેં । બોભાતી ગા ॥ ૩૭૫ ॥
પૈં રુખુ ડોલતુ દેખાવા । તરી વારા વાજતુ માનાવા ।
રુખુ નસે તેથેં પાંડવા । નાહીં તો ગા ? ॥ ૩૭૬ ॥
રુખુ નસે તેથેં પાંડવા । નાહીં તો ગા ? ॥ ૩૭૬ ॥
કાં આરિસા સમોર ઠેવિજે । આણિ આપણપેં તેથ દેખિજે ।
તરી તેધવાંચિ જાલેં માનિજે । કાય આધીં નાહીં ? ॥ ૩૭૭ ॥
તરી તેધવાંચિ જાલેં માનિજે । કાય આધીં નાહીં ? ॥ ૩૭૭ ॥
કાં પરતા કેલિયા આરિસા । લોપુ જાલા તયા આભાસા ।
તરી આપણપેં નાહીં ઐસા । નિશ્ચયો કરાવા ? ॥ ૩૭૮ ॥
તરી આપણપેં નાહીં ઐસા । નિશ્ચયો કરાવા ? ॥ ૩૭૮ ॥
શબ્દ તરી આકાશાચા । પરી કપાળીં પિટે મેઘાચા ।
કાં ચંદ્રીં વેગુ અભ્રાચા । અરોપિજે ॥ ૩૭૯ ॥
કાં ચંદ્રીં વેગુ અભ્રાચા । અરોપિજે ॥ ૩૭૯ ॥
તૈસેં હોઇજે જાઇજે દેહેં । તેં આત્મસત્તે અવિક્રિયે ।
નિષ્ટંકિતી ગા મોહેં । આંધળે તે ॥ ૩૮૦ ॥
નિષ્ટંકિતી ગા મોહેં । આંધળે તે ॥ ૩૮૦ ॥
યેથ આત્મા આત્મયાચ્યા ઠાયીં । દેખિજે દેહીંચા ધર્મુ દેહીં ।
ઐસેં દેખણેં તેં પાહીં । આન આહાતી ॥ ૩૮૧ ॥
ઐસેં દેખણેં તેં પાહીં । આન આહાતી ॥ ૩૮૧ ॥
જ્ઞાનેં કાં જયાચે ડોળે । દેખોનિ ન રાહતી દેહીંચે ખોળે ।
સૂર્યરશ્મી આણિયાળે । ગ્રીષ્મીં જૈસેં ॥ ૩૮૨ ॥
સૂર્યરશ્મી આણિયાળે । ગ્રીષ્મીં જૈસેં ॥ ૩૮૨ ॥
તૈસે વિવેકાચેનિ પૈસેં । જયાંચી સ્ફૂર્તી સ્વરૂપીં બૈસે ।
તે જ્ઞાનિયે દેખતી ઐસેં । આત્મયાતેં ॥ ૩૮૩ ॥
તે જ્ઞાનિયે દેખતી ઐસેં । આત્મયાતેં ॥ ૩૮૩ ॥
જૈસેં તારાંગણીં ભરલેં । ગગન સમુદ્રીં બિંબલેં ।
પરી તેં તુટોનિ નાહીં પડિલેં । ઐસેં નિવડે ॥ ૩૮૪ ॥
પરી તેં તુટોનિ નાહીં પડિલેં । ઐસેં નિવડે ॥ ૩૮૪ ॥
ગગન ગગનીંચિ આહે । હેં આભાસે તેં વાયે ।
તૈસા આત્મા દેખતી દેહેં । ગંવસિલાહી ॥ ૩૮૫ ॥
તૈસા આત્મા દેખતી દેહેં । ગંવસિલાહી ॥ ૩૮૫ ॥
ખળાળાચ્યા લગબગીં । ફેડૂનિ ખળાળાચ્યા ભાગીં ।
દેખિજે ચંદ્રિકા કાં ઉગી । ચંદ્રીં જેવીં ॥ ૩૮૬ ॥
દેખિજે ચંદ્રિકા કાં ઉગી । ચંદ્રીં જેવીં ॥ ૩૮૬ ॥
કાં નાડરચિ ભરે શોષેં । સૂર્યુ તો જૈસા તૈસાચિ અસે ।
દેહ હોતાં જાતાં તૈસેં । દેખતી માતેં ॥ ૩૮૭ ॥
દેહ હોતાં જાતાં તૈસેં । દેખતી માતેં ॥ ૩૮૭ ॥
ઘટુ મઠુ ઘડલે । તેચિ પાઠીં મોડલે ।
પરી આકાશ તેં સંચલેં । અસતચિ અસે ॥ ૩૮૮ ॥
પરી આકાશ તેં સંચલેં । અસતચિ અસે ॥ ૩૮૮ ॥
તૈસેં અખંડે આત્મસત્તે । અજ્ઞાનદૃષ્ટિ કલ્પિતેં ।
હેં દેહચિ હોતેં જાતેં । જાણતી ફુડેં ॥ ૩૮૯ ॥
હેં દેહચિ હોતેં જાતેં । જાણતી ફુડેં ॥ ૩૮૯ ॥
ચૈતન્ય ચઢે ના વોહટે । ચેષ્ટવી ના ચેષ્ટે ।
ઐસેં આત્મજ્ઞાનેં ચોખટેં । જાણતી તે ॥ ૩૯૦ ॥
ઐસેં આત્મજ્ઞાનેં ચોખટેં । જાણતી તે ॥ ૩૯૦ ॥
આણિ જ્ઞાનહી આપૈતેં હોઈલ । પ્રજ્ઞા પરમાણુહી ઉગાણા ઘેઈલ ।
સકળ શાસ્ત્રાંચેં યેઈલ । સર્વસ્વ હાતાં ॥ ૩૯૧ ॥
સકળ શાસ્ત્રાંચેં યેઈલ । સર્વસ્વ હાતાં ॥ ૩૯૧ ॥
પરી તે વ્યુત્પત્તિ ઐસી । જરી વિરક્તિ ન રિગે માનસીં ।
તરી સર્વાત્મકા મજસીં । નવ્હેચિ ભેટી ॥ ૩૯૨ ॥
તરી સર્વાત્મકા મજસીં । નવ્હેચિ ભેટી ॥ ૩૯૨ ॥
પૈં તોંડ ભરો કાં વિચારા । આણિ અંતઃકરણીં વિષયાંસિ થારા ।
તરી નાતુડેં ધનુર્ધરા । ત્રિશુદ્ધી મી ॥ ૩૯૩ ॥
તરી નાતુડેં ધનુર્ધરા । ત્રિશુદ્ધી મી ॥ ૩૯૩ ॥
હાં ગા વોસણતયાચ્યા ગ્રંથીં । કાઈ તુટતી સંસારગુંતી ? ।
કીં પરિવસિલિયા પોથી । વાચિલી હોય ? ॥ ૩૯૪ ॥
કીં પરિવસિલિયા પોથી । વાચિલી હોય ? ॥ ૩૯૪ ॥
નાના બાંધોનિયાં ડોળે । ઘ્રાણીં લાવિજતી મુક્તાફળેં ।
તરી તયાંચેં કાય કળે । મોલ માન ? ॥ ૩૯૫ ॥
તરી તયાંચેં કાય કળે । મોલ માન ? ॥ ૩૯૫ ॥
તૈસા ચિત્તીં અહંતે ઠાવો । આણિ જિભે સકળશાસ્ત્રાંચા સરાવો ।
ઐસેનિ કોડી એક જન્મ જાવો । પરી ન પવિજે માતેં ॥ ૩૯૬ ॥
ઐસેનિ કોડી એક જન્મ જાવો । પરી ન પવિજે માતેં ॥ ૩૯૬ ॥
જો એક મી કાં સમસ્તીં । વ્યાપકુ અસેં ભૂતજાતીં ।
ઐક તિયે વ્યાપ્તી । રૂપ કરૂં ॥ ૩૯૭ ॥
ઐક તિયે વ્યાપ્તી । રૂપ કરૂં ॥ ૩૯૭ ॥
યદાદિત્યગતં તેજો જગદ્ભાસયતેઽખિલમ્ ।
યચ્ચન્દ્રમસિ યચ્ચાગ્નૌ તત્તેજો વિદ્ધિ મામકમ્ ॥ ૧૨॥
યચ્ચન્દ્રમસિ યચ્ચાગ્નૌ તત્તેજો વિદ્ધિ મામકમ્ ॥ ૧૨॥
તરી સૂર્યાસકટ આઘવી । હે વિશ્વરચના જે દાવી ।
તે દીપ્તિ માઝી જાણાવી । આદ્યંતીં આહે ॥ ૩૯૮ ॥
તે દીપ્તિ માઝી જાણાવી । આદ્યંતીં આહે ॥ ૩૯૮ ॥
જલ શોષૂનિ ગેલિયા સવિતા । ઓલાંશ પુરવીતસે જે માઘૌતા ।
તે ચંદ્રીં પંડુસુતા । જ્યો{ત્}સ્ના માઝી ॥ ૩૯૯ ॥
તે ચંદ્રીં પંડુસુતા । જ્યો{ત્}સ્ના માઝી ॥ ૩૯૯ ॥
આણિ દહન-પાચનસિદ્ધી । કરીતસે જેં નિરવધી ।
તે હુતાશીં તેજોવૃદ્ધી । માઝીચિ ગા ॥ ૪૦૦ ॥
તે હુતાશીં તેજોવૃદ્ધી । માઝીચિ ગા ॥ ૪૦૦ ॥
ગામાવિશ્ય ચ ભૂતાનિ ધારયામ્યહમોજસા ।
પુષ્ણામિ ચૌષધીઃ સર્વાઃ સોમો ભૂત્વા રસાત્મકઃ ॥ ૧૩॥
પુષ્ણામિ ચૌષધીઃ સર્વાઃ સોમો ભૂત્વા રસાત્મકઃ ॥ ૧૩॥
મી રિગાલોં અસેં ભૂતળીં । મ્હણૌનિ સમુદ્ર મહાજળીં ।
હે પાંસૂચિ ઢેંપુળી । વિરેચિના ॥ ૪૦૧ ॥
હે પાંસૂચિ ઢેંપુળી । વિરેચિના ॥ ૪૦૧ ॥
આણી ભૂતેંહી ચરાચરેં । હે ધરિતસે જિયેં અપારેં ।
તિયેં મીચિ ધરી ધરે । રિગોનિયાં ॥ ૪૦૨ ॥
તિયેં મીચિ ધરી ધરે । રિગોનિયાં ॥ ૪૦૨ ॥
ગગનીં મી પંડુસુતા । ચંદ્રાચેનિ મિસેં અમૃતા ।
ભરલા જાલોં ચાલતા । સરોવરુ ॥ ૪૦૩ ॥
ભરલા જાલોં ચાલતા । સરોવરુ ॥ ૪૦૩ ॥
તેથૂનિ ફાંકતી રશ્મિકર । તે પાટ પેલૂનિ અપાર ।
સર્વૌષધીંચે આગર । ભરિત અસેં મી ॥ ૪૦૪ ॥
સર્વૌષધીંચે આગર । ભરિત અસેં મી ॥ ૪૦૪ ॥
ઐસેનિ સસ્યાદિકાં સકળાં । કરી ધાન્યજાતી સુકાળા ।
દેં અન્નદ્વારાં જિવ્હાળા । ભૂતજાતાં ॥ ૪૦૫ ॥
દેં અન્નદ્વારાં જિવ્હાળા । ભૂતજાતાં ॥ ૪૦૫ ॥
આણિ નિપજવિલેં અન્ન । તરી તૈસેં કૈચેં દીપન ।
જેણેં જિરૂનિ સમાધાન । ભોગિતી જીવ ॥ ૪૦૬ ॥
જેણેં જિરૂનિ સમાધાન । ભોગિતી જીવ ॥ ૪૦૬ ॥
અહં વૈશ્વાનરો ભૂત્વા પ્રાણિનાં દેહમાશ્રિતઃ ।
પ્રાણાપાનસમાયુક્તઃ પચામ્યન્નં ચતુર્વિધમ્ ॥ ૧૪॥
પ્રાણાપાનસમાયુક્તઃ પચામ્યન્નં ચતુર્વિધમ્ ॥ ૧૪॥
મ્હણૌનિ પ્રાણિજાતાંચ્યા ઘટીં । કરૂનિ કંદાવરી આગિઠી ।
દીપ્તિ જઠરીંહી કિરીટી । મીચિ જાલોં ॥ ૪૦૭ ॥
દીપ્તિ જઠરીંહી કિરીટી । મીચિ જાલોં ॥ ૪૦૭ ॥
પ્રાણાપાનાચ્યા જોડભાતીં । ફુંકફુંકોનિયાં અહોરાતી ।
આટીતસેં નેણોં કિતી । ઉદરામાજીં ॥ ૪૦૮ ॥
આટીતસેં નેણોં કિતી । ઉદરામાજીં ॥ ૪૦૮ ॥
શુષ્કેં અથવા સ્નિગ્ધેં । સુપક્વેં કાં વિદગ્ધેં ।
પરી મીચિ ગા ચતુર્વિધેં । અન્નેં પચીં ॥ ૪૦૯ ॥
પરી મીચિ ગા ચતુર્વિધેં । અન્નેં પચીં ॥ ૪૦૯ ॥
એવં મીચિ આઘવેં જન । જના નિરવિતેં મીચિ જીવન ।
જીવનીં મુખ્ય સાધન । વન્હિહી મીચિ ॥ ૪૧૦ ॥
જીવનીં મુખ્ય સાધન । વન્હિહી મીચિ ॥ ૪૧૦ ॥
આતાં ઐસિયાહીવરી કાઈ । સાંગોં વ્યાપ્તીચી નવાઈ ।
યેથ દુજેં નાહીંચિ ઘેઈં । સર્વત્ર મી ગા ॥ ૪૧૧ ॥
યેથ દુજેં નાહીંચિ ઘેઈં । સર્વત્ર મી ગા ॥ ૪૧૧ ॥
તરી કૈસેનિ પાં વેખેં । સદા સુખિયેં એકેં ।
એકેં તિયેં બહુદુઃખેં । ક્રાંત ભૂતેં ॥ ૪૧૨ ॥
એકેં તિયેં બહુદુઃખેં । ક્રાંત ભૂતેં ॥ ૪૧૨ ॥
જૈસી સગળિયે પાટણીં । એકેંચિ દીપેં દિવેલાવણી ।
જાલિયા કાં ન દેખણી । ઉરલીં એકેં ॥ ૪૧૩ ॥
જાલિયા કાં ન દેખણી । ઉરલીં એકેં ॥ ૪૧૩ ॥
ઐસી હન ઉખિવિખી । કરિત આહાસિ માનસીં કીં ।
તરી પરિસ તેહી નિકી । શંકા ફેડું ॥ ૪૧૪ ॥
તરી પરિસ તેહી નિકી । શંકા ફેડું ॥ ૪૧૪ ॥
પૈં આઘવા મીચિ અસેં । યેથ નાહીં કીર અનારિસેં ।
પરી પ્રાણિયાંચિયા ઉલ્લાસેં । બુદ્ધિ ઐસા ॥ ૪૧૫ ॥
પરી પ્રાણિયાંચિયા ઉલ્લાસેં । બુદ્ધિ ઐસા ॥ ૪૧૫ ॥
જૈસેં એકચિ આકાશધ્વની । વાદ્યવિશેષીં આનાનીં ।
વાજાવેં પડે ભિન્નીં । નાદાંતરીં ॥ ૪૧૬ ॥
વાજાવેં પડે ભિન્નીં । નાદાંતરીં ॥ ૪૧૬ ॥
કાં લોકચેષ્ટીં વેગળાલાં । જો હા એકચિ ભાનુ ઉદૈલા ।
તો આનાની પરી ગેલા । ઉપયોગાસી ॥ ૪૧૭ ॥
તો આનાની પરી ગેલા । ઉપયોગાસી ॥ ૪૧૭ ॥
નાના બીજધર્માનુરૂપ । ઝાડીં ઉપજવિલેં આપ ।
તૈસેં પરિણમલેં સ્વરૂપ । માઝેં જીવાં ॥ ૪૧૮ ॥
તૈસેં પરિણમલેં સ્વરૂપ । માઝેં જીવાં ॥ ૪૧૮ ॥
અગા નેણા આણિ ચતુરા । પુઢાં નિળયાંચા દુસરા ।
નેણા સર્પત્વેં જાલા યેરા । સુખાલાગીં ॥ ૪૧૯ ॥
નેણા સર્પત્વેં જાલા યેરા । સુખાલાગીં ॥ ૪૧૯ ॥
હેં અસો સ્વાતીચેં ઉદક । શુક્તીં મોતીં વ્યાળીં વિખ ।
તૈસા સજ્ઞાનાંસી મી સુખ । દુઃખ તોં અજ્ઞાનાંસી ॥ ૪૨૦ ॥
તૈસા સજ્ઞાનાંસી મી સુખ । દુઃખ તોં અજ્ઞાનાંસી ॥ ૪૨૦ ॥
સર્વસ્ય ચાહં હૃદિ સંનિવિષ્ટો મત્તઃ સ્મૃતિર્જ્ઞાનમપોહનં ચ ।
વેદૈશ્ચ સર્વૈરહમેવ વેદ્યો વેદાન્તકૃદ્વેદવિદેવચાહમ્ ॥ ૧૫॥
વેદૈશ્ચ સર્વૈરહમેવ વેદ્યો વેદાન્તકૃદ્વેદવિદેવચાહમ્ ॥ ૧૫॥
એર઼્હવીં સર્વાંચ્યા હૃદયદેશીં । મી અમુકા આહેં ઐસી ।
જે બુદ્ધિ સ્ફુરે અહર્નિશીં । તે વસ્તુ ગા મી ॥ ૪૨૧ ॥
જે બુદ્ધિ સ્ફુરે અહર્નિશીં । તે વસ્તુ ગા મી ॥ ૪૨૧ ॥
પરી સંતાસવેં વસતાં । યોગજ્ઞાનીં પૈસતાં ।
ગુરુચરણ ઉપાસિતાં । વૈરાગ્યેંસીં ॥ ૪૨૨ ॥
ગુરુચરણ ઉપાસિતાં । વૈરાગ્યેંસીં ॥ ૪૨૨ ॥
યેણેંચિ સત્કર્મેં । અશેષહી અજ્ઞાન વિરમે ।
જયાંચેં અહં વિશ્રામે । આત્મરૂપીં ॥ ૪૨૩ ॥
જયાંચેં અહં વિશ્રામે । આત્મરૂપીં ॥ ૪૨૩ ॥
તે આપેઆપ દેખોનિ દેખીં । મિયાં આત્મેનિ સદા સુખી ।
યેથેં મીવાંચૂન અવલોકીં । આન હેતુ અસે ? ॥ ૪૨૪ ॥
યેથેં મીવાંચૂન અવલોકીં । આન હેતુ અસે ? ॥ ૪૨૪ ॥
અગા સૂર્યોદયો જાલિયા । સૂર્યેં સૂર્યચિ પહાવા ધનંજયા ।
તેવીં માતેં મિયાં જાણાવયા । મીચિ હેતુ ॥ ૪૨૫ ॥
તેવીં માતેં મિયાં જાણાવયા । મીચિ હેતુ ॥ ૪૨૫ ॥
ના શરીરપરાતેં સેવિતાં । સંસારગૌરવચિ ઐકતાં ।
દેહીં જયાંચી અહંતા । બુડોનિ ઠેલી ॥ ૪૨૬ ॥
દેહીં જયાંચી અહંતા । બુડોનિ ઠેલી ॥ ૪૨૬ ॥
તે સ્વર્ગસંસારાલાગીં । ધાંવતાં કર્મમાર્ગીં ।
દુઃખાચ્યા સેલભાગીં । વિભાગી હોતી ॥ ૪૨૭ ॥
દુઃખાચ્યા સેલભાગીં । વિભાગી હોતી ॥ ૪૨૭ ॥
પરી હેંહી હોણેં અર્જુના । મજચિસ્તવ તયા અજ્ઞાના ।
જૈસા જાગતાચિ હેતુ સ્વપ્ના । નિદ્રેતેં હોય ॥ ૪૨૮ ॥
જૈસા જાગતાચિ હેતુ સ્વપ્ના । નિદ્રેતેં હોય ॥ ૪૨૮ ॥
પૈં અભ્રેં દિવસુ હરપલા । તોહિ દિવસેંચિ જાણોં આલા ।
તેવીં મી નેણોનિ વિષયો દેખિલા । મજચિસ્તવ ભૂતીં ॥ ૪૨૯ ॥
તેવીં મી નેણોનિ વિષયો દેખિલા । મજચિસ્તવ ભૂતીં ॥ ૪૨૯ ॥
એવં નિદ્રા કાં જાગણિયા । પ્રબોધુચિ હેતુ ધનંજયા ।
તેવીં જ્ઞાના અજ્ઞાના જીવાં યાં । મીચિ મૂળ ॥ ૪૩૦ ॥
તેવીં જ્ઞાના અજ્ઞાના જીવાં યાં । મીચિ મૂળ ॥ ૪૩૦ ॥
જૈસેં સર્પત્વા કાં દોરા । દોરુચિ મૂળ ધનુર્ધરા ।
તૈસા જ્ઞાના અજ્ઞાનાચિયા સંસારા । મિયાંચિ સિદ્ધુ ॥ ૪૩૧ ॥
તૈસા જ્ઞાના અજ્ઞાનાચિયા સંસારા । મિયાંચિ સિદ્ધુ ॥ ૪૩૧ ॥
મ્હણૌનિ જૈસા અસેં તૈસયા । માતેં નેણોનિ ધનંજયા ।
વેદુ જાણોં ગેલા તંવ તયા । જાલિયા શાખા ॥ ૪૩૨ ॥
વેદુ જાણોં ગેલા તંવ તયા । જાલિયા શાખા ॥ ૪૩૨ ॥
તરી તિહીં શાખાભેદીં । મીચિ જાણિજે ત્રિશુદ્ધી ।
જૈસા પૂર્વાપરા નદી । સમુદ્રચિ ઠી ॥ ૪૩૩ ॥
જૈસા પૂર્વાપરા નદી । સમુદ્રચિ ઠી ॥ ૪૩૩ ॥
આણિ મહાસિદ્ધાંતાપાસીં । શ્રુતિ હારપતીં શબ્દેંસીં ।
જૈસિયા સગંધા આકાશીં । વાતલહરી ॥ ૪૩૪ ॥
જૈસિયા સગંધા આકાશીં । વાતલહરી ॥ ૪૩૪ ॥
તૈસેં સમસ્તહી શ્રુતિજાત । ઠાકે લાજિલે ઐસેં નિવાંત ।
તેં મીચિ કરીં યથાવત । પ્રકટોનિયાં ॥ ૪૩૫ ॥
તેં મીચિ કરીં યથાવત । પ્રકટોનિયાં ॥ ૪૩૫ ॥
પાઠીં શ્રુતિસકટ અશેષ । જગ હારપે જેથ નિઃશેષ ।
તેં નિજજ્ઞાનહી ચોખ । જાણતા મીચિ ॥ ૪૩૬ ॥
તેં નિજજ્ઞાનહી ચોખ । જાણતા મીચિ ॥ ૪૩૬ ॥
જૈસેં નિદેલિયા જાગિજે । તેવ્હાં સ્વપ્નીંચે કીર નાહીં દુજેં ।
પરી એકત્વહી દેખોં પાવિજે । આપલેંચિ ॥ ૪૩૭ ॥
પરી એકત્વહી દેખોં પાવિજે । આપલેંચિ ॥ ૪૩૭ ॥
તૈસેં આપલેં અદ્વયપણ । મી જાણતસેં દુજેનવીણ ।
તયાહી બોધાકારણ । જાણતા મીચિ ॥ ૪૩૮ ॥
તયાહી બોધાકારણ । જાણતા મીચિ ॥ ૪૩૮ ॥
મગ આગી લાગલિયા કાપુરા । ના કાજળી ના વૈશ્વાનરા ।
ઉરણેં નાહીં વીરા । જયાપરી ॥ ૪૩૯ ॥
ઉરણેં નાહીં વીરા । જયાપરી ॥ ૪૩૯ ॥
તેવીં સમૂળ અવિદ્યા ખાયે । તેં જ્ઞાનહી જૈં બુડોનિ જાયે ।
તર઼્હી નાહીં કીર નોહે । આણિ ન સાહે અસણેંહી ॥ ૪૪૦ ॥
તર઼્હી નાહીં કીર નોહે । આણિ ન સાહે અસણેંહી ॥ ૪૪૦ ॥
પૈં વિશ્વ ઘેઊનિ ગેલા માગેંસીં । તયા ચોરાતેં કવણ કેં ગિંવસી ? ।
જે કોણી એકી દશા ઐસી । શુદ્ધ તે મી ॥ ૪૪૧ ॥
જે કોણી એકી દશા ઐસી । શુદ્ધ તે મી ॥ ૪૪૧ ॥
ઐસી જડાજડવ્યાપ્તી । રૂપ કરિતાં કૈવલ્યપતી ।
ઠી કેલી નિરુપહિતીં । આપુલ્યા રૂપીં ॥ ૪૪૨ ॥
ઠી કેલી નિરુપહિતીં । આપુલ્યા રૂપીં ॥ ૪૪૨ ॥
તો આઘવાચિ બોધુ સહસા । અર્જુનીં ઉમટલા કૈસા ।
વ્યોમીંચા ચંદ્રોદયો જૈસા । ક્ષીરાર્ણવીં ॥ ૪૪૩ ॥
વ્યોમીંચા ચંદ્રોદયો જૈસા । ક્ષીરાર્ણવીં ॥ ૪૪૩ ॥
કાં પ્રતિભિંતી ચોખટે । સમોરીલ ચિત્ર ઉમટે ।
તૈસા અર્જુનેં આણિ વૈકુંઠેં । નાંદતસે બોધુ ॥ ૪૪૪ ॥
તૈસા અર્જુનેં આણિ વૈકુંઠેં । નાંદતસે બોધુ ॥ ૪૪૪ ॥
તરી બાપ વસ્તુસ્વભાવો । ફાવે તંવ તંવ ગોડિયે થાંવો ।
મ્હણૌનિ અનુભવિયાંચા રાવો । અર્જુન મ્હણે ॥ ૪૪૫ ॥
મ્હણૌનિ અનુભવિયાંચા રાવો । અર્જુન મ્હણે ॥ ૪૪૫ ॥
જી વ્યાપકપણ બોલતાં । નિરુપાધિક જેં આતાં ।
સ્વરૂપ પ્રસંગતા । બોલિલે દેવો ॥ ૪૪૬ ॥
સ્વરૂપ પ્રસંગતા । બોલિલે દેવો ॥ ૪૪૬ ॥
તે એક વેળ અવ્યંગવાણેં । કીજો કાં મજકારણેં ।
તેથ દ્વારકેચા નાથુ મ્હણે । ભલેં કેલેં ॥ ૪૪૭ ॥
તેથ દ્વારકેચા નાથુ મ્હણે । ભલેં કેલેં ॥ ૪૪૭ ॥
પૈં અર્જુના આમ્હાંહિ વાડેંકોડેં । અખંડા બોલોં આવડે ।
પરી કાય કીજે ન જોડે । પુસતેં ઐસેં ॥ ૪૪૮ ॥
પરી કાય કીજે ન જોડે । પુસતેં ઐસેં ॥ ૪૪૮ ॥
આજિ મનોરથાંસિ ફળ । જોડલાસિ તૂં કેવળ ।
જે તોંડ ભરૂનિ નિખળ । આલાસિ પુસોં ॥ ૪૪૯ ॥
જે તોંડ ભરૂનિ નિખળ । આલાસિ પુસોં ॥ ૪૪૯ ॥
જેં અદ્વૈતાહીવરી ભોગિજે । તેં અનુભવીંચ તૂં વિરજે ।
પુસોનિ મજ માઝેં । દેતાસિ સુખ ॥ ૪૫૦ ॥
પુસોનિ મજ માઝેં । દેતાસિ સુખ ॥ ૪૫૦ ॥
જૈસા આરિસા આલિયા જવળાં । દિસે આપણપેં આપલા ડોળા ।
તૈસા સંવાદિયા તૂં નિર્મળા । શિરોમણી ॥ ૪૫૧ ॥
તૈસા સંવાદિયા તૂં નિર્મળા । શિરોમણી ॥ ૪૫૧ ॥
તુવાં નેણોનિ પુસાવેં । મગ આમ્હી પરિસઊં બૈસાવેં ।
તો ગા હા પાડુ નવ્હે । સોયરેયા ॥ ૪૫૨ ॥
તો ગા હા પાડુ નવ્હે । સોયરેયા ॥ ૪૫૨ ॥
ઐસેં મ્હણૌનિ આલિંગિલેં । કૃપાદૃષ્ટી અવલોકિલેં ।
મગ દેવો કાય બોલિલે । અર્જુનેંસીં ॥ ૪૫૩ ॥
મગ દેવો કાય બોલિલે । અર્જુનેંસીં ॥ ૪૫૩ ॥
પૈં દોહીં વોઠીં એક બોલણેં । દોહીં ચરણીં એક ચાલણેં ।
તૈસેં પુસણેં સાંગણેં । તુઝેં માઝેં ॥ ૪૫૪ ॥
તૈસેં પુસણેં સાંગણેં । તુઝેં માઝેં ॥ ૪૫૪ ॥
એવં આમ્હી તુમ્હી યેથેં । દેખાવેં એકા અર્થાતેં ।
સાંગતેં પુસતેં યેથેં । દોન્હી એક ॥ ૪૫૫ ॥
સાંગતેં પુસતેં યેથેં । દોન્હી એક ॥ ૪૫૫ ॥
ઐસા બોલત દેવો ભુલલા મોહેં । અર્જુનાતેં આલિંગૂનિ ઠાયે ।
મગ બિહાલા મ્હણે નોહેં । આવડી હે ॥ ૪૫૬ ॥
મગ બિહાલા મ્હણે નોહેં । આવડી હે ॥ ૪૫૬ ॥
જાલે ઇક્ષુરસાચેં ઢાળ । તરી લવણ દેણેં કિડાળ ।
જે સંવાદસુખાચેં રસાળ । નાસેલ થિતેં ॥ ૪૫૭ ॥
જે સંવાદસુખાચેં રસાળ । નાસેલ થિતેં ॥ ૪૫૭ ॥
આધીંચ આમ્હાં યયા કાંહીં । નરનારાયણાસી ભિન્ન નાહીં ।
પરી આતાં જિરો માઝ્યા ઠાઈં । વેગુ હા માઝા ॥ ૪૫૮ ॥
પરી આતાં જિરો માઝ્યા ઠાઈં । વેગુ હા માઝા ॥ ૪૫૮ ॥
ઇયા બુદ્ધી સહસા । શ્રીકૃષ્ણ મ્હણે વીરેશા ।
પૈં ગા તો તુવાં કૈસા । પ્રશ્નુ કેલા ? ॥ ૪૫૯ ॥
પૈં ગા તો તુવાં કૈસા । પ્રશ્નુ કેલા ? ॥ ૪૫૯ ॥
જો અર્જુન શ્રીકૃષ્ણીં વિરત હોતા । તો પરતોનિ માગુતા ।
પ્રશ્નાવળીચી કથા । ઐકોં આલા ॥ ૪૬૦ ॥
પ્રશ્નાવળીચી કથા । ઐકોં આલા ॥ ૪૬૦ ॥
તેથ સદ્ગદેં બોલેં । અર્જુનેં જી જી મ્હણિતલેં ।
નિરુપાધિક આપુલેં । રૂપ સાંગા ॥ ૪૬૧ ॥
નિરુપાધિક આપુલેં । રૂપ સાંગા ॥ ૪૬૧ ॥
યયા બોલા તો શારઙ્ગી । તેંચિ સાંગાવયાલાગીં ।
ઉપાધી દોહીં ભાગીં । નિરૂપીત અસે ॥ ૪૬૨ ॥
ઉપાધી દોહીં ભાગીં । નિરૂપીત અસે ॥ ૪૬૨ ॥
પુસિલિયા નિરુપહિત । ઉપાધિ કાં સાંગે યેથ ।
હેં કોણ્હાહી પ્રસ્તુત । ગમે જરી ॥ ૪૬૩ ॥
હેં કોણ્હાહી પ્રસ્તુત । ગમે જરી ॥ ૪૬૩ ॥
તરી તાકાચેં અંશ ફેડણેં । યાચિ નાંવ લોણી કાઢણેં ।
ચોખાચિયે શુદ્ધી તોડણેં । કીડચિ જેવીં ॥ ૪૬૪ ॥
ચોખાચિયે શુદ્ધી તોડણેં । કીડચિ જેવીં ॥ ૪૬૪ ॥
બાબુળીચિ સારાવી હાતેં । પરી પાણી તંવ અસે આઇતેં ।
અભ્રચિ જાવેં ગગન તેં । સિદ્ધચિ કીં ॥ ૪૬૫ ॥
અભ્રચિ જાવેં ગગન તેં । સિદ્ધચિ કીં ॥ ૪૬૫ ॥
વરીલ કોંડિયાચા ગુંડાળા । ઝાડૂનિ કેલિયા વેગળા ।
કણુ ઘેતાં વિરંગોળા । અસે કાઈ ? ॥ ૪૬૬ ॥
કણુ ઘેતાં વિરંગોળા । અસે કાઈ ? ॥ ૪૬૬ ॥
તૈસા ઉપાધિ ઉપહિતાં । શેવટુ જેથ વિચારિતાં ।
તેં કોણાતેંહી ન પુસતાં । નિરુપાધિક ॥ ૪૬૭ ॥
તેં કોણાતેંહી ન પુસતાં । નિરુપાધિક ॥ ૪૬૭ ॥
જૈસેં ન સાંગણેંવરી । બાળા પતીસી રૂપ કરી ।
બોલ નિમાલેપણેં વિવરી । અચર્ચાતેં ॥ ૪૬૮ ॥
બોલ નિમાલેપણેં વિવરી । અચર્ચાતેં ॥ ૪૬૮ ॥
પૈં સાંગણેયા જોગેં નવ્હે । તેથીંચેં સાંગણેં ઐસેં આહે ।
મ્હણૌનિ ઉપાધિ લક્ષ્મીનાહે । બોલિજે આદીં ॥ ૪૬૯ ॥
મ્હણૌનિ ઉપાધિ લક્ષ્મીનાહે । બોલિજે આદીં ॥ ૪૬૯ ॥
પાડિવ્યાચી ચંદ્રરેખા । નિરુતી દાવાવયા શાખા ।
દાવિજે તેવીં ઔપાધિકા । બોલી ઇયા ॥ ૪૭૦ ॥
દાવિજે તેવીં ઔપાધિકા । બોલી ઇયા ॥ ૪૭૦ ॥
દ્વાવિમૌ પુરુષૌ લોકે ક્ષરશ્ચાક્ષર એવ ચ ।
ક્ષરઃ સર્વાણિ ભૂતાનિ કૂટસ્થોઽક્ષર ઉચ્યતે ॥ ૧૬॥
ક્ષરઃ સર્વાણિ ભૂતાનિ કૂટસ્થોઽક્ષર ઉચ્યતે ॥ ૧૬॥
મગ તો મ્હણે ગા સવ્યસાચી । પૈં ઇયે સંસારપાટણીંચી ।
વસ્તી સાવિયા ટાંચી । દુપુરુષીં ॥ ૪૭૧ ॥
વસ્તી સાવિયા ટાંચી । દુપુરુષીં ॥ ૪૭૧ ॥
જૈસી આઘવાંચિ ગગનીં । નાંદત દિવોરાત્રી દોન્હી ।
તૈસે સંસાર રાજધાનીં । દોન્હીચિ હે ॥ ૪૭૨ ॥
તૈસે સંસાર રાજધાનીં । દોન્હીચિ હે ॥ ૪૭૨ ॥
આણિકહી તિજા પુરુષ આહે । પરી તો યા દોહીંચેં નાંવ ન સાહે ।
જો ઉદેલા ગાંવેંસીં ખાયે । દોહીંતેં યયાં ॥ ૪૭૩ ॥
જો ઉદેલા ગાંવેંસીં ખાયે । દોહીંતેં યયાં ॥ ૪૭૩ ॥
પરી તે તંવ ગોઠી અસો । આધીં દોન્હીંચી હે પરિયેસોં ।
જેં સંસારગ્રામા વસોં । આલે અસતી ॥ ૪૭૪ ॥
જેં સંસારગ્રામા વસોં । આલે અસતી ॥ ૪૭૪ ॥
એક આંધળા વેડા પંગુ । યેર સર્વાંગેં પુરતા ચાંગુ ।
પરી ગ્રામગુણેં સંગુ । ઘડલા દોઘાં ॥ ૪૭૫ ॥
પરી ગ્રામગુણેં સંગુ । ઘડલા દોઘાં ॥ ૪૭૫ ॥
તયા એકા નામ ક્ષરુ । યેરાતેં મ્હણતી અક્ષરુ ।
ઇહીં દોહીંચિ પરી સંસારુ । કોંદલા અસે ॥ ૪૭૬ ॥
ઇહીં દોહીંચિ પરી સંસારુ । કોંદલા અસે ॥ ૪૭૬ ॥
આતાં ક્ષરુ તો કવણુ । અક્ષરુ તો કિં લક્ષણુ ।
હા અભિપ્રાયો સંપૂર્ણુ । વિવંચૂં ગા ॥ ૪૭૭ ॥
હા અભિપ્રાયો સંપૂર્ણુ । વિવંચૂં ગા ॥ ૪૭૭ ॥
તરી મહદહંકારા- । લાગુનિયાં ધનુર્ધરા ।
તૃણાંતીંચા પાંગોરા- । વરી પૈં ગા ॥ ૪૭૮ ॥
તૃણાંતીંચા પાંગોરા- । વરી પૈં ગા ॥ ૪૭૮ ॥
જેં કાંહીં સાનેં થોર । ચાલતેં અથવા સ્થિર ।
કિંબહુના ગોચર । મનબુદ્ધીંસિ જેં ॥ ૪૭૯ ॥
કિંબહુના ગોચર । મનબુદ્ધીંસિ જેં ॥ ૪૭૯ ॥
જેતુલેં પાંચભૌતિક ઘડતેં । જેં નામરૂપા સાંપડતેં ।
ગુણત્રયાચ્યા પડતેં । કામઠાં જેં ॥ ૪૮૦ ॥
ગુણત્રયાચ્યા પડતેં । કામઠાં જેં ॥ ૪૮૦ ॥
ભૂતાકૃતીચેં નાણેં । ઘડત ભાંગારેં જેણેં ।
કાળાસિ જૂં ખેળણેં । જિહીં કવડાં ॥ ૪૮૧ ॥
કાળાસિ જૂં ખેળણેં । જિહીં કવડાં ॥ ૪૮૧ ॥
જાણણેંચિ વિપરીતેં । જેં જેં કાંહીં જાણિજેતેં ।
જેં પ્રતિક્ષણીં નિમતેં । હોઊનિયાં ॥ ૪૮૨ ॥
જેં પ્રતિક્ષણીં નિમતેં । હોઊનિયાં ॥ ૪૮૨ ॥
અગા કાઢૂનિ ભ્રાંતીચે દાંગ । ઉભવી સૃષ્ટીચેં આંગ ।
હેં અસો બહુ જગ । જયા નામ ॥ ૪૮૩ ॥
હેં અસો બહુ જગ । જયા નામ ॥ ૪૮૩ ॥
પૈં અષ્ટધા ભિન્ન ઐસેં । જેં દાવિલેં પ્રકૃતિમિસેં ।
જેં ક્ષેત્રદ્વારાં છત્તિસેં । ભાગી કેલેં ॥ ૪૮૪ ॥
જેં ક્ષેત્રદ્વારાં છત્તિસેં । ભાગી કેલેં ॥ ૪૮૪ ॥
હેં માગીલ સાંગોં કિતી । અગા આતાંચિ જેં પ્રસ્તુતીં ।
વૃક્ષાકાર રૂપાકૃતી । નિરૂપિલેં ॥ ૪૮૫ ॥
વૃક્ષાકાર રૂપાકૃતી । નિરૂપિલેં ॥ ૪૮૫ ॥
તેં આઘવેંચિ સાકારેં । કલ્પુની આપણપયાં પુરે ।
જાલેં અસેં તદનુસારેં । ચૈતન્યચિ ॥ ૪૮૬ ॥
જાલેં અસેં તદનુસારેં । ચૈતન્યચિ ॥ ૪૮૬ ॥
જૈસા કુહાં આપણચિ બિંબેં । સિંહ પ્રતિબિંબ પાહતાં ક્ષોભે ।
મગ ક્ષોભલા સમારંભેં । ઘાલી તેથ ॥ ૪૮૭ ॥
મગ ક્ષોભલા સમારંભેં । ઘાલી તેથ ॥ ૪૮૭ ॥
કાં સલિલીં અસતચિ અસે । વ્યોમાવરી વ્યોમ બિંબે જૈસેં ।
અદ્વૈત હોઊનિ તૈસેં । દ્વૈત ઘેપે ॥ ૪૮૮ ॥
અદ્વૈત હોઊનિ તૈસેં । દ્વૈત ઘેપે ॥ ૪૮૮ ॥
અર્જુના ગા યાપરી । સાકાર કલ્પૂનિ પુરીં ।
આત્મા વિસ્મૃતીચિ કરી । નિદ્રા તેથ ॥ ૪૮૯ ॥
આત્મા વિસ્મૃતીચિ કરી । નિદ્રા તેથ ॥ ૪૮૯ ॥
પૈં સ્વપ્નીં સેજાર દેખિજે । મગ પહુડણેં જૈસેં તેથ કીજે ।
તૈસેં પુરીં શયન દેખિજે । આત્મયાસી ॥ ૪૯૦ ॥
તૈસેં પુરીં શયન દેખિજે । આત્મયાસી ॥ ૪૯૦ ॥
પાઠીં તિયે નિદ્રેચેનિ ભરેં । મી સુખી દુઃખી મ્હણત ઘોરેં ।
અહંમમતેચેનિ થોરેં । વોસણાયેં સાદેં ॥ ૪૯૧ ॥
અહંમમતેચેનિ થોરેં । વોસણાયેં સાદેં ॥ ૪૯૧ ॥
હા જનકુ હે માતા । હા મી ગૌર હીન પુરતા ।
પુત્ર વિત્ત કાંતા । માઝેં હેં ના ॥ ૪૯૨ ॥
પુત્ર વિત્ત કાંતા । માઝેં હેં ના ॥ ૪૯૨ ॥
ઐસિયા વેંઘોનિ સ્વપ્ના । ધાંવત ભવસ્વર્ગાચિયા રાના ।
તયા ચૈતન્યા નામ અર્જુના । ક્ષર પુરુષુ ગા ॥ ૪૯૩ ॥
તયા ચૈતન્યા નામ અર્જુના । ક્ષર પુરુષુ ગા ॥ ૪૯૩ ॥
આતાં ઐક ક્ષેત્રજ્ઞુ યેણેં । નામેં જયાતેં બોલણેં ।
જગ જીવુ કાં મ્હણે । જિયે દશેતેં ॥ ૪૯૪ ॥
જગ જીવુ કાં મ્હણે । જિયે દશેતેં ॥ ૪૯૪ ॥
જો આપુલેનિ વિસરેં । સર્વ ભૂતત્વેં અનુકરેં ।
તો આત્મા બોલિજે ક્ષરેં । પુરુષ નામેં ॥ ૪૯૫ ॥
તો આત્મા બોલિજે ક્ષરેં । પુરુષ નામેં ॥ ૪૯૫ ॥
જે તો વસ્તુસ્થિતી પુરતા । મ્હણૌનિ આલી પુરુષતા ।
વરી દેહપુરીં નિદૈજતાં । પુરુષનામેં ॥ ૪૯૬ ॥
વરી દેહપુરીં નિદૈજતાં । પુરુષનામેં ॥ ૪૯૬ ॥
આણિ ક્ષરપણાચા નાથિલા । આળુ યયા ઐસેનિ આલા ।
જે ઉપાધીંચિ આતલા । મ્હણૌનિયાં ॥ ૪૯૭ ॥
જે ઉપાધીંચિ આતલા । મ્હણૌનિયાં ॥ ૪૯૭ ॥
જૈસી ખળાળીચિયા ઉદકા- । સરસીં આંદોળે ચંદ્રિકા ।
તૈસા વિકારાં ઔપાધિકા । ઐસાચિ ગમે ॥ ૪૯૮ ॥
તૈસા વિકારાં ઔપાધિકા । ઐસાચિ ગમે ॥ ૪૯૮ ॥
કાં ખળાળુ મોટકા શોષે । આણિ ચંદ્રિકા તૈં સરિસીંચ ભ્રંશે ।
તૈસા ઉપાધિનાશીં ન દિસે । ઉપાધિકુ ॥ ૪૯૯ ॥
તૈસા ઉપાધિનાશીં ન દિસે । ઉપાધિકુ ॥ ૪૯૯ ॥
ઐસેં ઉપાધીચેનિ પાડેં । ક્ષણિકત્વ યાતેં જોડે ।
તેણેં ખોંકરપણેં ઘડે । ક્ષર હેં નામ ॥ ૫૦૦ ॥
તેણેં ખોંકરપણેં ઘડે । ક્ષર હેં નામ ॥ ૫૦૦ ॥
એવં જીવચૈતન્ય આઘવેં । હેં ક્ષર પુરુષ જાણાવેં ।
આતાં રૂપ કરૂં બરવેં । અક્ષરાસી ॥ ૫૦૧ ॥
આતાં રૂપ કરૂં બરવેં । અક્ષરાસી ॥ ૫૦૧ ॥
તરી અક્ષરુ જો દુસરા । પુરુષ પૈં ધનુર્ધરા ।
તો મધ્યસ્થુ ગા ગિરિવરાં । મેરુ જૈસા ॥ ૫૦૨ ॥
તો મધ્યસ્થુ ગા ગિરિવરાં । મેરુ જૈસા ॥ ૫૦૨ ॥
જે તો પૃથ્વી પાતાળ સ્વર્ગીં । ઇહીં ન ભેદે તિહીં ભાગીં ।
તૈસા દોહીં જ્ઞાનાજ્ઞાનાંગીં । પડેના જો ॥ ૫૦૩ ॥
તૈસા દોહીં જ્ઞાનાજ્ઞાનાંગીં । પડેના જો ॥ ૫૦૩ ॥
ના યથાર્થજ્ઞાનેં એક હોણેં । ના અન્યથાત્વેં દુજેં ઘેણેં ।
ઐસેં નિખિળ જેં નેણણેં । તેંચિ તેં રૂપ ॥ ૫૦૪ ॥
ઐસેં નિખિળ જેં નેણણેં । તેંચિ તેં રૂપ ॥ ૫૦૪ ॥
પાંસુતા નિઃશેષ જાયે । ના ઘટભાંડાદિ હોયે ।
તયા મૃત્પિંડા ઐસેં આહે । મધ્યસ્થ જેં ॥ ૫૦૫ ॥
તયા મૃત્પિંડા ઐસેં આહે । મધ્યસ્થ જેં ॥ ૫૦૫ ॥
પૈં આટોનિ ગેલિયા સાગરુ । મગ તરંગુ ના નીરુ ।
તયા ઐશી અનાકારુ । જે દશા ગા ॥ ૫૦૬ ॥
તયા ઐશી અનાકારુ । જે દશા ગા ॥ ૫૦૬ ॥
પાર્થા જાગણેં તરી બુડે । પરી સ્વપ્નાચેં કાંહીં ન માંડે ।
તૈસિયે નિદ્રે સાંગડેં । ન્યાહાળણેં જેં ॥ ૫૦૭ ॥
તૈસિયે નિદ્રે સાંગડેં । ન્યાહાળણેં જેં ॥ ૫૦૭ ॥
વિશ્વ આઘવેંચિ માવળે । આણિ આત્મબોધુ તરી નુજળે ।
તિયે અજ્ઞાનદશે કેવળે । અક્ષરુ નામ ॥ ૫૦૮ ॥
તિયે અજ્ઞાનદશે કેવળે । અક્ષરુ નામ ॥ ૫૦૮ ॥
સર્વાં કળીં સાંડિલેં જૈસેં । ચંદ્રપણ ઉરે અંવસે।
રૂપ જાણાવેં તૈસેં । અક્ષરાચેં ॥ ૫૦૯ ॥
રૂપ જાણાવેં તૈસેં । અક્ષરાચેં ॥ ૫૦૯ ॥
પૈં સર્વોપાધિવિનાશેં। હે જીવદશા જેથ પૈસે ।
ફળપાકાંત જૈસેં । ઝાડ બીજીં ॥ ૫૧૦ ॥
ફળપાકાંત જૈસેં । ઝાડ બીજીં ॥ ૫૧૦ ॥
તૈસેં ઉપાધી ઉપહિત । થોકોનિ ઠાકે જેથ ।
તયાતેં અવ્યક્ત । બોલતી ગા ॥ ૫૧૧ ॥
તયાતેં અવ્યક્ત । બોલતી ગા ॥ ૫૧૧ ॥
ઘન અજ્ઞાન સુષુપ્તી । તો બીજભાવો મ્હણતી ।
યેર સ્વપ્ન હન જાગૃતી । ફળભાવો તયાચા ॥ ૫૧૨ ॥
યેર સ્વપ્ન હન જાગૃતી । ફળભાવો તયાચા ॥ ૫૧૨ ॥
જયાસી કાં બીજભાવો । વેદાંતીં કેલા ઐસા આવો ।
તો તયા પુરુષા ઠાવો । અક્ષરાચા ॥ ૫૧૩ ॥
તો તયા પુરુષા ઠાવો । અક્ષરાચા ॥ ૫૧૩ ॥
જેથૂનિ અન્યથાજ્ઞાન । ફાંકોનિ જાગૃતિ સ્વપ્ન ।
નાનાબુદ્ધીચેં રાન । રિગાલેં અસે ॥ ૫૧૪ ॥
નાનાબુદ્ધીચેં રાન । રિગાલેં અસે ॥ ૫૧૪ ॥
જીવત્વ જેથુની કિરીટી । વિશ્વ ઉઠતચિ ઉઠી ।
તે ઉભય ભેદાંચી મિઠી । અક્ષરુ પુરુષુ ॥ ૫૧૫ ॥
તે ઉભય ભેદાંચી મિઠી । અક્ષરુ પુરુષુ ॥ ૫૧૫ ॥
યેરુ ક્ષર પુરુષુ કાં જનીં । જિહીં ખેળે જાગૃતીં સ્વપ્નીં ।
તિયા અવસ્થા જો દોન્હી । વિયાલા ગા ॥ ૫૧૬ ॥
તિયા અવસ્થા જો દોન્હી । વિયાલા ગા ॥ ૫૧૬ ॥
પૈં અજ્ઞાનઘનસુષુપ્તી । ઐસૈસી જે કાં ખ્યાતી ।
યા ઉણી એકી પ્રાપ્તી । બ્રહ્માચી જે ॥ ૫૧૭ ॥
યા ઉણી એકી પ્રાપ્તી । બ્રહ્માચી જે ॥ ૫૧૭ ॥
સાચચિ પુઢતી વીરા । જરી ન યેતાં સ્વપ્ન જાગરા ।
તરી બ્રહ્મભાવો સાચોકારા । મ્હણોં યેતા ॥ ૫૧૮ ॥
તરી બ્રહ્મભાવો સાચોકારા । મ્હણોં યેતા ॥ ૫૧૮ ॥
પરી પ્રકૃતિપુરુષેં દોની । અભ્રેં જાલીં જિયેં ગગનીં ।
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞુ સ્વપ્નીં । દેખિલા જિયેં ॥ ૫૧૯ ॥
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞુ સ્વપ્નીં । દેખિલા જિયેં ॥ ૫૧૯ ॥
હેં અસો અધોશાખા । યા સંસારરૂપા રુખા ।
મૂળ તેં રૂપ પુરુષા । અક્ષરાચેં ॥ ૫૨૦ ॥
મૂળ તેં રૂપ પુરુષા । અક્ષરાચેં ॥ ૫૨૦ ॥
હા પુરુષુ કાં મ્હણિજે । જે પૂર્ણપણેંચિ નિજેં ।
પૈં માયાપુરીં પહુડિજે । તેણેંહી બોલેં ॥ ૫૨૧ ॥
પૈં માયાપુરીં પહુડિજે । તેણેંહી બોલેં ॥ ૫૨૧ ॥
આણિ વિકારાંચી જે વારી । તે વિપરીત જ્ઞાનાચી પરી ।
નેણિજે જિયે માઝારીં । તે સુષુપ્તી ગા હા ॥ ૫૨૨ ॥
નેણિજે જિયે માઝારીં । તે સુષુપ્તી ગા હા ॥ ૫૨૨ ॥
મ્હણૌનિ યયા આપૈસેં । ક્ષરણેં યા નસે ।
આણિકેંહી હા ન નાશે । જ્ઞાનાઉણેં ॥ ૫૨૩ ॥
આણિકેંહી હા ન નાશે । જ્ઞાનાઉણેં ॥ ૫૨૩ ॥
યાલાગીં હા અક્ષરુ । ઐસા વેદાંતીં ડગરુ ।
કેલા દેશી થોરુ । સિદ્ધાંતાચ્યા ॥ ૫૨૪ ॥
કેલા દેશી થોરુ । સિદ્ધાંતાચ્યા ॥ ૫૨૪ ॥
ઐસેં જીવકાર્ય કારણ । જયા માયાસંગુચિ લક્ષણ ।
અક્ષર પુરુષુ જાણ । ચૈતન્ય તેં ॥ ૫૨૫ ॥
અક્ષર પુરુષુ જાણ । ચૈતન્ય તેં ॥ ૫૨૫ ॥
ઉત્તમઃ પુરુષસ્ત્વન્યઃ પરમાત્મેત્યુદાહૃતઃ ॥
યો લોકત્રયમાવિશ્ય બિભર્ત્યવ્યય ઈશ્વરઃ ॥ ૧૭॥
આતાં અન્યથાજ્ઞાનીં । યા દોની અવસ્થા જયા જનીં ।
તયા હરપતી ઘનીં । અજ્ઞાનતત્ત્વીં ॥ ૫૨૬ ॥
તયા હરપતી ઘનીં । અજ્ઞાનતત્ત્વીં ॥ ૫૨૬ ॥
તેં અજ્ઞાન જ્ઞાનીં બુડાલિયા । જ્ઞાનેં કીર્તિમુખત્વ કેલિયા ।
જૈસા વન્હિ કાષ્ઠ જાળૂનિયાં । સ્વયેં જળે ॥ ૫૨૭ ॥
જૈસા વન્હિ કાષ્ઠ જાળૂનિયાં । સ્વયેં જળે ॥ ૫૨૭ ॥
તૈસેં અજ્ઞાન જ્ઞાનેં નેલેં । આપણ વસ્તુ દેઊનિ ગેલેં ।
ઐસેં જાણણેંનિવીણ ઉરલેં । જાણતેં જેં ॥ ૫૨૮ ॥
ઐસેં જાણણેંનિવીણ ઉરલેં । જાણતેં જેં ॥ ૫૨૮ ॥
તેં તો ગા ઉત્તમ પુરુષુ । જો તૃતીય કાં નિષ્કર્ષુ ।
દોહીંહૂન આણિકુ । માગિલા જો ॥ ૫૨૯ ॥
દોહીંહૂન આણિકુ । માગિલા જો ॥ ૫૨૯ ॥
સુષુપ્તીં આણિ સ્વપ્ના- । પાસૂનિ બહુવેં અર્જુના ।
જાગણેં જૈસેં આના । બોધાચેંચિ ॥ ૫૩૦ ॥
જાગણેં જૈસેં આના । બોધાચેંચિ ॥ ૫૩૦ ॥
કાં રશ્મી હન મૃગજળા- । પાસૂનિ અર્કમંડળા ।
અફાટુ તેવીં વેગળા । ઉત્તમુ ગા ॥ ૫૩૧ ॥
અફાટુ તેવીં વેગળા । ઉત્તમુ ગા ॥ ૫૩૧ ॥
હેં ના કાષ્ઠીંચા કાષ્ઠાહુની । અનારિસા જૈસા વન્હી ।
તૈસા ક્ષરાક્ષરાપાસુની । આનચિ તો ॥ ૫૩૨ ॥
તૈસા ક્ષરાક્ષરાપાસુની । આનચિ તો ॥ ૫૩૨ ॥
પૈં ગ્રાસૂનિ આપલી મર્યાદા । એક કરીત નદીનદાં ।
ઉઠી કલ્પાંતીં ઉદાવાદા । એકાર્ણવાચા ॥ ૫૩૩ ॥
ઉઠી કલ્પાંતીં ઉદાવાદા । એકાર્ણવાચા ॥ ૫૩૩ ॥
તૈસેં સ્વપ્ન ના સુષુપ્તી । ના જાગરાચી ગોઠી આથી ।
જૈસી ગિળિલી દિવોરાતી । પ્રળયતેજેં ॥ ૫૩૪ ॥
જૈસી ગિળિલી દિવોરાતી । પ્રળયતેજેં ॥ ૫૩૪ ॥
મગ એકપણ ના દુજેં । અસેં નાહીં હેં નેણિજે ।
અનુભવ નિર્બુજે । બુડાલા જેથેં ॥ ૫૩૫ ॥
અનુભવ નિર્બુજે । બુડાલા જેથેં ॥ ૫૩૫ ॥
ઐસેં આથિ જેં કાંહીં । તેં તો ઉત્તમ પુરુષુ પાહીં ।
જેં પરમાત્મા ઇહીં । બોલિજે નામીં ॥ ૫૩૬ ॥
જેં પરમાત્મા ઇહીં । બોલિજે નામીં ॥ ૫૩૬ ॥
તેંહી એથ ન મિસળતાં । બોલણેં જીવત્વેં પંડુસુતા ।
જૈસી બુડણેયાચી વાર્તા । થડિયેચા કીજે ॥ ૫૩૭ ॥
જૈસી બુડણેયાચી વાર્તા । થડિયેચા કીજે ॥ ૫૩૭ ॥
તૈસેં વિવેકાચિયે કાંઠીં । ઉભેં ઠાકલિયા કિરીટી ।
પરાવરાચિયા ગોઠી । કરણેં વેદાં ॥ ૫૩૮ ॥
પરાવરાચિયા ગોઠી । કરણેં વેદાં ॥ ૫૩૮ ॥
મ્હણૌનિ પુરુષુ ક્ષરાક્ષરુ । દોન્હી દેખોનિ અવરુ ।
યાતેં મ્હણતી પરુ । આત્મરૂપ ॥ ૫૩૯ ॥
યાતેં મ્હણતી પરુ । આત્મરૂપ ॥ ૫૩૯ ॥
અર્જુના ઐસિયા પરી । પરમાત્મા શબ્દવરી ।
સૂચિજે ગા અવધારીં । પુરુષોત્તમુ ॥ ૫૪૦ ॥
સૂચિજે ગા અવધારીં । પુરુષોત્તમુ ॥ ૫૪૦ ॥
એર઼્હવીં ન બોલણેંચિ બોલણેં । જેથિંચેં સર્વ નેણિવા જાણણેં ।
કાંહીંચ ન હોનિ હોણેં । જે વસ્તુ ગા ॥ ૫૪૧ ॥
કાંહીંચ ન હોનિ હોણેં । જે વસ્તુ ગા ॥ ૫૪૧ ॥
સોઽહં તેંહી અસ્તવલેં । જેથ સાંગતેંચિ સાંગણેં જાલેં ।
દ્રષ્ટત્વેંસી ગેલેં । દૃશ્ય જેથ ॥ ૫૪૨ ॥
દ્રષ્ટત્વેંસી ગેલેં । દૃશ્ય જેથ ॥ ૫૪૨ ॥
આતાં બિંબા આણિ પ્રતિબિંબા- । માજીં કૈંચી હેં મ્હણોં નયે પ્રભા ? ।
જર઼્હી કૈસેનિ હે લાભા । જાયેચિ ના ॥ ૫૪૩ ॥
જર઼્હી કૈસેનિ હે લાભા । જાયેચિ ના ॥ ૫૪૩ ॥
કાં ઘ્રાણા ફુલા દોહીં । દ્રુતી અસે જે માઝારિલાં ઠાયીં ।
તે ન દિસે તરી નાહીં । ઐસેં બોલોં નયે ॥ ૫૪૪ ॥
તે ન દિસે તરી નાહીં । ઐસેં બોલોં નયે ॥ ૫૪૪ ॥
તૈસેં દ્રષ્ટા દૃશ્ય હેં જાયે । મગ કોણ મ્હણે કાય આહે ।
હેંચિ અનુભવેં તેંચિ પાહેં । રૂપ તયા ॥ ૫૪૫ ॥
હેંચિ અનુભવેં તેંચિ પાહેં । રૂપ તયા ॥ ૫૪૫ ॥
જો પ્રકાશ્યેંવીણ પ્રકાશુ । ઈશિતવ્યેંવીણ ઈશુ ।
આપણેંનીચિ અવકાશુ । વસવીત અસે જો ॥ ૫૪૬ ॥
આપણેંનીચિ અવકાશુ । વસવીત અસે જો ॥ ૫૪૬ ॥
જો નાદેં ઐકિજતા નાદુ । સ્વાદેં ચાખિજતા સ્વાદુ ।
જો ભોગિજતસે આનંદુ । આનંદેંચિ ॥ ૫૪૭ ॥
જો ભોગિજતસે આનંદુ । આનંદેંચિ ॥ ૫૪૭ ॥
જો પૂર્ણતેચા પરિણામુ । પુરુષુ ગા પુરુષોત્તમુ ।
વિશ્રાંતીચાહી વિશ્રામુ । વિરાલા જેથેં ॥ ૫૪૮ ॥
વિશ્રાંતીચાહી વિશ્રામુ । વિરાલા જેથેં ॥ ૫૪૮ ॥
સુખાસિ સુખ જોડિલેં । જેં તેજ તેજાસિ સાંપડલેં ।
શૂન્યહી બુડાલેં । મહાશૂન્યીં જિયે ॥ ૫૪૯ ॥
શૂન્યહી બુડાલેં । મહાશૂન્યીં જિયે ॥ ૫૪૯ ॥
જો વિકાસાહીવરી ઉરતા । ગ્રાસાતેંહી ગ્રાસૂનિ પુરતા ।
જો બહુતેં પાડેં બહુતાં- । પાસૂનિ બહુ ॥ ૫૫૦ ॥
જો બહુતેં પાડેં બહુતાં- । પાસૂનિ બહુ ॥ ૫૫૦ ॥
પૈં નેણતયાપ્રતી । રુપેપણાચી પ્રતીતી ।
રુપેં ન હોનિ શુક્તી । દાવી જેવીં ॥ ૫૫૧ ॥
રુપેં ન હોનિ શુક્તી । દાવી જેવીં ॥ ૫૫૧ ॥
કાં નાના અલંકારદશે । સોનેં ન લપત લપાલેં અસે ।
વિશ્વ ન હોનિયાં તૈસેં । વિશ્વ જો ધરી ॥ ૫૫૨ ॥
વિશ્વ ન હોનિયાં તૈસેં । વિશ્વ જો ધરી ॥ ૫૫૨ ॥
હેં અસો જલતરંગા । નાહીં સિનાનેપણ જેવીં ગા ।
તેવીં દિસતા પ્રકાશુ જગા । આપણચિ જો ॥ ૫૫૩ ॥
તેવીં દિસતા પ્રકાશુ જગા । આપણચિ જો ॥ ૫૫૩ ॥
આપુલિયા સંકોચવિકાશા । આપણચિ રૂપ વીરેશા ।
હા જળીં ચંદ્ર હન જૈસા । સમગ્ર ગા ॥ ૫૫૪ ॥
હા જળીં ચંદ્ર હન જૈસા । સમગ્ર ગા ॥ ૫૫૪ ॥
તૈસા વિશ્વપણેં કાંહીં હોયે । વિશ્વલોપીં કહીં ન જાયે ।
જૈસા રાત્રીં દિવસેં નોહે । દ્વિધા રવિ ॥ ૫૫૫ ॥
જૈસા રાત્રીં દિવસેં નોહે । દ્વિધા રવિ ॥ ૫૫૫ ॥
તૈસા કાંહીંચિ કોણીકડે । કાયિસેનિહિ વેંચીં ન પડે ।
જયાચેં સાંગડેં । જયાસીચિ ॥ ૫૫૬ ॥
જયાચેં સાંગડેં । જયાસીચિ ॥ ૫૫૬ ॥
યસ્માત્ક્ષરમતીતોઽહમક્ષરાદપિ ચોત્તમઃ ।
અતોઽસ્મિ લોકે વેદે ચ પ્રથિતઃ પુરુષોત્તમઃ ॥ ૧૮॥
અતોઽસ્મિ લોકે વેદે ચ પ્રથિતઃ પુરુષોત્તમઃ ॥ ૧૮॥
જો આપણપેંચિ આપણયા । પ્રકાશીતસે ધનંજયા ।
કાય બહુ બોલોં જયા । નાહીં દુજેં ॥ ૫૫૭ ॥
કાય બહુ બોલોં જયા । નાહીં દુજેં ॥ ૫૫૭ ॥
તો ગા મી નિરુપાધિકુ । ક્ષરાક્ષરોત્તમુ એકુ ।
મ્હણૌનિ મ્હણે વેદ લોકુ । પુરુષોત્તમુ ॥ ૫૫૮ ॥
મ્હણૌનિ મ્હણે વેદ લોકુ । પુરુષોત્તમુ ॥ ૫૫૮ ॥
યો મામેવમસંમૂઢો જાનાતિ પુરુષોત્તમમ્ ।
સ સર્વવિદ્ભજતિ માં સર્વભાવેન ભારત ॥ ૧૯॥
સ સર્વવિદ્ભજતિ માં સર્વભાવેન ભારત ॥ ૧૯॥
પરી હેં અસો ઐસિયા । મજ પુરુષોત્તમાતેં ધનંજયા ।
જાણે જો પાહલેયા । જ્ઞાનમિત્રેં ॥ ૫૫૯ ॥
જાણે જો પાહલેયા । જ્ઞાનમિત્રેં ॥ ૫૫૯ ॥
ચેઇલિયા આપુલેં જ્ઞાન । જૈસેં નાહીંચિ હોય સ્વપ્ન ।
તૈસેં સ્ફુરતેં ત્રિભુવન । વાવોં જાલેં ॥ ૫૬૦ ॥
તૈસેં સ્ફુરતેં ત્રિભુવન । વાવોં જાલેં ॥ ૫૬૦ ॥
કાં હાતીં ઘેતલિયા માળા । ફિટે સર્પાભાસાચા કાંટાળા ।
તૈસા માઝેનિ બોધેં ટવાળા । નાગવે તો ॥ ૫૬૧ ॥
તૈસા માઝેનિ બોધેં ટવાળા । નાગવે તો ॥ ૫૬૧ ॥
લેણેં સોનેંચિ જો જાણેં । તો લેણેંપણ તેં વાવો મ્હણે ।
તેવીં મી જાણોનિ જેણેં । વાળિલા ભેદુ ॥ ૫૬૨ ॥
તેવીં મી જાણોનિ જેણેં । વાળિલા ભેદુ ॥ ૫૬૨ ॥
મગ મ્હણે સર્વત્ર સચ્ચિદાનંદુ । મીચિ એકુ સ્વતઃસિદ્ધુ ।
જો આપણેનસીં ભેદુ । નેણોનિયાં જાણે ॥ ૫૬૩ ॥
જો આપણેનસીં ભેદુ । નેણોનિયાં જાણે ॥ ૫૬૩ ॥
તેણેંચિ સર્વ જાણિતલેં । હેંહી મ્હણણેં થેંકુલેં ।
જે તયા સર્વ ઉરલેં । દ્વૈત નાહીં ॥ ૫૬૪ ॥
જે તયા સર્વ ઉરલેં । દ્વૈત નાહીં ॥ ૫૬૪ ॥
મ્હણૌનિ માઝિયા ભજના । ઉચિતુ તોચિ અર્જુના ।
ગગન જૈસેં આલિંગના । ગગનાચિયા ॥ ૫૬૫ ॥
ગગન જૈસેં આલિંગના । ગગનાચિયા ॥ ૫૬૫ ॥
ક્ષીરસાગરા પરગુણેં । કીજે ક્ષીરસાગરચિપણેં ।
અમૃતચિ હોઊનિ મિળણેં । અમૃતીં જેવીં ॥ ૫૬૬ ॥
અમૃતચિ હોઊનિ મિળણેં । અમૃતીં જેવીં ॥ ૫૬૬ ॥
સાડેપંધરા મિસળાવેં । તૈં સાડેપંધરેંચિ હોઆવેં ।
તેવીં મી જાલિયા સંભવે । ભક્તિ માઝી ॥ ૫૬૭ ॥
તેવીં મી જાલિયા સંભવે । ભક્તિ માઝી ॥ ૫૬૭ ॥
હાં ગા સિંધૂસિ આની હોતી । તરી ગંગા કૈસેનિ મિળતી ? ।
મ્હણૌનિ મી ન હોતાં ભક્તી । અન્વયો આહે ? ॥ ૫૬૮ ॥
મ્હણૌનિ મી ન હોતાં ભક્તી । અન્વયો આહે ? ॥ ૫૬૮ ॥
ઐસિયાલાગીં સર્વ પ્રકારીં । જૈસા કલ્લોળુ અનન્યુ સાગરીં ।
તૈસા માતેં અવધારીં । ભજિન્નલા જો ॥ ૫૬૯ ॥
તૈસા માતેં અવધારીં । ભજિન્નલા જો ॥ ૫૬૯ ॥
સૂર્યા આણિ પ્રભે । એકવંકી જેણેં લોભેં ।
તો પાડુ માનૂં લાભે । ભજના તયા ॥ ૫૭૦ ॥
તો પાડુ માનૂં લાભે । ભજના તયા ॥ ૫૭૦ ॥
ઇતિ ગુહ્યતમં શાસ્ત્રમિદમુક્તં મયાઽનઘ ॥
એતદ્બુદ્ધ્વા બુદ્ધિમાન્સ્યાત્ કૃતકૃત્યશ્ચ ભારત ॥ ૨૦॥
ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં યોગશાસ્ત્રે
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે પુરુષોત્તમ યોગોનામ પંચદશોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૫ ॥
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે પુરુષોત્તમ યોગોનામ પંચદશોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૫ ॥
એવં કથિલયાદારભ્ય । હેં જેં સર્વ શાસ્ત્રૈકલભ્ય ।
ઉપનિષદાં સૌરભ્ય । કમળદળાં જેવીં ॥ ૫૭૧ ॥
ઉપનિષદાં સૌરભ્ય । કમળદળાં જેવીં ॥ ૫૭૧ ॥
હેં શબ્દબ્રહ્માચેં મથિતેં । શ્રીવ્યાસપ્રજ્ઞેચેંનિ હાતેં ।
મથુનિ કાઢિલેં આયિતેં । સાર આમ્હીં ॥ ૫૭૨ ॥
મથુનિ કાઢિલેં આયિતેં । સાર આમ્હીં ॥ ૫૭૨ ॥
જે જ્ઞાનામૃતાચી જાહ્નવી । જે આનંદચંદ્રીંચી સતરાવી ।
વિચારક્ષીરાર્ણવીંચી નવી । લક્ષ્મી જે હે ॥ ૫૭૩ ॥
વિચારક્ષીરાર્ણવીંચી નવી । લક્ષ્મી જે હે ॥ ૫૭૩ ॥
મ્હણૌનિ આપુલેનિ પદેં વર્ણેં । અર્થાચેનિ જીવેંપ્રાણેં ।
મીવાંચોનિ હોં નેણેં । આન કાંહીં ॥ ૫૭૪ ॥
મીવાંચોનિ હોં નેણેં । આન કાંહીં ॥ ૫૭૪ ॥
ક્ષરાક્ષરત્વેં સમોર જાલેં । તયાંચેં પુરુષત્વ વાળિલેં ।
મગ સર્વસ્વ મજ દિધલેં । પુરુષોત્તમીં ॥ ૫૭૫ ॥
મગ સર્વસ્વ મજ દિધલેં । પુરુષોત્તમીં ॥ ૫૭૫ ॥
મ્હણૌનિ જગીં ગીતા । મિયાં આત્મેનિ પતિવ્રતા ।
જે હે પ્રસ્તુત તુવાં આતાં । આકર્ણિલી ॥ ૫૭૬ ॥
જે હે પ્રસ્તુત તુવાં આતાં । આકર્ણિલી ॥ ૫૭૬ ॥
સાચચિ બોલાચેં નવ્હે હેં શાસ્ત્ર । પૈં સંસારુ જિણતેં હેં શસ્ત્ર ।
આત્મા અવતરવિતે મંત્ર । અક્ષરેં ઇયેં ॥ ૫૭૭ ॥
આત્મા અવતરવિતે મંત્ર । અક્ષરેં ઇયેં ॥ ૫૭૭ ॥
પરી તુજપુઢાં સાંગિતલેં । તેં અર્જુના ઐસેં જાલેં ।
જેં ગૌપ્યધન કાઢિલેં । માઝેં આજિ ॥ ૫૭૮ ॥
જેં ગૌપ્યધન કાઢિલેં । માઝેં આજિ ॥ ૫૭૮ ॥
મજ ચૈતન્યશંભૂચા માથાં । જો નિક્ષેપુ હોતા પાર્થા ।
તયા ગૌતમુ જાલાસિ આસ્થા- । નિધી તૂં ગા ॥ ૫૭૯ ॥
તયા ગૌતમુ જાલાસિ આસ્થા- । નિધી તૂં ગા ॥ ૫૭૯ ॥
ચોખટિવા આપુલિયા । પુઢિલા ઉગાણા ઘેયાવયા ।
તયા દર્પણાચીચિ પરી ધનંજયા । કેલી આમ્હાં ॥ ૫૮૦ ॥
તયા દર્પણાચીચિ પરી ધનંજયા । કેલી આમ્હાં ॥ ૫૮૦ ॥
કાં ભરલેં ચંદ્રતારાંગણીં । નભ સિંધૂ આપણયામાજીં આણી ।
તૈસા ગીતેસીં મી અંતઃકરણીં । સૂદલા તુવાં ॥ ૫૮૧ ॥
તૈસા ગીતેસીં મી અંતઃકરણીં । સૂદલા તુવાં ॥ ૫૮૧ ॥
જે ત્રિવિધમળિકટા । તૂં સાંડિલાસિ સુભટા ।
મ્હણૌનિ ગીતેસીં મજ વસૌટા । જાલાસિ ગા ॥ ૫૮૨ ॥
મ્હણૌનિ ગીતેસીં મજ વસૌટા । જાલાસિ ગા ॥ ૫૮૨ ॥
પરી હેં બોલોં કાય ગીતા । જે હે માઝી ઉન્મેષલતા ।
જાણે તો સમસ્તા । મોહા મુકે ॥ ૫૮૩ ॥
જાણે તો સમસ્તા । મોહા મુકે ॥ ૫૮૩ ॥
સેવિલી અમૃતસરિતા । રોગુ દવડૂનિ પંડુસુતા ।
અમરપણ ઉચિતાં । દેઊનિ ઘાલી ॥ ૫૮૪ ॥
અમરપણ ઉચિતાં । દેઊનિ ઘાલી ॥ ૫૮૪ ॥
તૈસી ગીતા હે જાણિતલિયા । કાય વિસ્મયો મોહ જાવયા ।
પરી આત્મજ્ઞાનેં આપણાપયાં । મિળિજે યેથ ॥ ૫૮૫ ॥
પરી આત્મજ્ઞાનેં આપણાપયાં । મિળિજે યેથ ॥ ૫૮૫ ॥
જયા આત્મજ્ઞાનાચ્યા ઠાયીં । કર્મ આપુલેયા જીવિતા પાહીં ।
હોઊનિયાં ઉતરાઈ । લયા જાય ॥ ૫૮૬ ॥
હોઊનિયાં ઉતરાઈ । લયા જાય ॥ ૫૮૬ ॥
હરપલેં દાઊનિ જૈસા । માગુ સરે વીરવિલાસા ।
જ્ઞાનચિ કળસ વળઘે તૈસા । કર્મપ્રાસાદાચા ॥ ૫૮૭ ॥
જ્ઞાનચિ કળસ વળઘે તૈસા । કર્મપ્રાસાદાચા ॥ ૫૮૭ ॥
મ્હણૌનિ જ્ઞાનિયા પુરુષા । કૃત્ય કરૂં સરલેં દેખા ।
ઐસા અનાથાંચા સખા । બોલિલા તો ॥ ૫૮૮ ॥
ઐસા અનાથાંચા સખા । બોલિલા તો ॥ ૫૮૮ ॥
તેં શ્રીકૃષ્ણવચનામૃત । પાર્થીં ભરોનિ અસે વોસંડત ।
મગ વ્યાસકૃપા પ્રાપ્ત । સંજયાસી ॥ ૫૮૯ ॥
મગ વ્યાસકૃપા પ્રાપ્ત । સંજયાસી ॥ ૫૮૯ ॥
તો ધૃતરાષ્ટ્ર રાયા । સૂતસે પાન કરાવયા ।
મ્હણૌનિ જીવિતાંતુ તયા । નોહેચિ ભારી ॥ ૫૯૦ ॥
મ્હણૌનિ જીવિતાંતુ તયા । નોહેચિ ભારી ॥ ૫૯૦ ॥
એર઼્હવીં ગીતાશ્રવણ અવસરીં । આવડોં લાગતાં અનધિકારી ।
પરિ સેખીં તેચિ ઉજરી । પાતલા ભલી ॥ ૫૯૧ ॥
પરિ સેખીં તેચિ ઉજરી । પાતલા ભલી ॥ ૫૯૧ ॥
જેવ્હાં દ્રાક્ષીં દૂધ ઘાતલેં । તેવ્હાં વાયાં ગેલેં ગમલેં ।
પરી ફળપાકીં દુણાવલેં । દેખિજે જેવીં ॥ ૫૯૨ ॥
પરી ફળપાકીં દુણાવલેં । દેખિજે જેવીં ॥ ૫૯૨ ॥
તૈસી શ્રીહરીવક્ત્રીંચીં અક્ષરેં । સંજયેં સાંગિતલીં આદરેં ।
તિહીં અંધુ તોહી અવસરેં । સુખિયા જાલા ॥ ૫૯૩ ॥
તિહીં અંધુ તોહી અવસરેં । સુખિયા જાલા ॥ ૫૯૩ ॥
તેંચિ મર઼્હાટેનિ વિન્યાસેં । મિયાં ઉન્મેષેં ઠસેંઠોંબસેં ।
જી જાણેં નેણેં તૈસેં । નિરોપિલેં ॥ ૫૯૪ ॥
જી જાણેં નેણેં તૈસેં । નિરોપિલેં ॥ ૫૯૪ ॥
સેવંતીયે અરિસિ કાંહીં । આંગ પાહતાં વિશેષુ નાહીં ।
પરી સૌરભ્ય નેલેં તિહીં । ભ્રમરીં જાણિજે ॥ ૫૯૫ ॥
પરી સૌરભ્ય નેલેં તિહીં । ભ્રમરીં જાણિજે ॥ ૫૯૫ ॥
તૈસેં ઘડતેં પ્રમેય ઘેઇજે । ઉણેં તેં મજ દેઇજે ।
જેં નેણણેં હેંચિ સહજેં । રૂપ કીં બાળા ॥ ૫૯૬ ॥
જેં નેણણેં હેંચિ સહજેં । રૂપ કીં બાળા ॥ ૫૯૬ ॥
તરી નેણતેં જર઼્હી હોયે । તર઼્હી દેખોનિ બાપ કીં માયે ।
હર્ષ કેંહિ ન સમાયે । ચોજ કરિતી ॥ ૫૯૭ ॥
હર્ષ કેંહિ ન સમાયે । ચોજ કરિતી ॥ ૫૯૭ ॥
તૈસેં સંત માહેર માઝેં । તુમ્હી મિનલિયા મી લાડૈજેં ।
તેંચિ ગ્રંથાચેનિ વ્યાજેં । જાણિજો જી ॥ ૫૯૮ ॥
તેંચિ ગ્રંથાચેનિ વ્યાજેં । જાણિજો જી ॥ ૫૯૮ ॥
આતાં વિશ્વાત્મકુ હા માઝા । સ્વામી શ્રીનિવૃત્તિરાજા ।
તો અવધારૂ વા{ક્} પૂજા । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૫૯૯ ॥
તો અવધારૂ વા{ક્} પૂજા । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૫૯૯ ॥
ઇતિ શ્રીજ્ઞાનદેવવિરચિતાયાં ભાવાર્થદીપિકાયાં પંચદશોઽધ્યાયઃ ॥