Lord Krishna

jñāneśvarī adhyāya 17

(Dnyaneshwari Adhyay 17 in English (IAST))

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 17

Dnyaneshwari Adhyay 17. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 468
|| oṃ śrī paramātmane namaḥ ||
|| atha śrīmadbhagavadgītā ||
| atha saptadaśo'dhyāyaḥ – adhyāya satarāvā | |
| śraddhātrayavibhāgayogaḥ |
viśvavikāsita mudrā | jayā soḍī tujhī yogamudrā |
tayā namojī gaṇeṃdrā | śrīgururāyā || 1 ||
triguṇatripurīṃ veḍhilā | jīvatvadurgīṃ āḍilā |
to ātmaśaṃbhūneṃ soḍavilā | tujhiyā smṛtī || 2 ||
mhaṇauni śiveṃsīṃ kāṃṭāl̤ā | gurutveṃ tūṃci āgal̤ā |
taṟhī hal̤u māyājal̤ā- | mājīṃ tārūni || 3 ||
je tujhyāvikhīṃ mūḍha | tayāṃlāgīṃ tūṃ vakratuṃḍa |
jñāniyāṃsī tarī akhaṃḍa | ujūci āhāsī || 4 ||
daivikī diṭhī pāhatāṃ sānī | taṟhī mīlanonmīlanīṃ |
utpatti pral̤ayo donhī | līlāci karisī || 5 ||
pravṛttikarṇācyā cāl̤īṃ | uṭhalī madagaṃdhānil̤īṃ |
pūjījasī nīlotpalīṃ | jīvabhṛṃgāṃcyā || 6 ||
pāṭhīṃ nivṛttikarṇatāl̤eṃ | āhāl̤alī te pūjā vidhul̤e |
tevhāṃ miravisī mokal̤eṃ | āṃgāceṃ leṇeṃ || 7 ||
vāmāṃgīcā lāsyavilāsu | jo hā jagadrūpa ābhāsu |
to tāṃḍavamiseṃ kal̤āsu | dāvisī tūṃ || 8 ||
heṃ aso vismo dātārā | tūṃ hosī jayācā soyarā |
soirikeciyā vyavahārā | mukeci to || 9 ||
pheḍitāṃ baṃdhanācā ṭhāvo | tūṃ jagadbaṃdhu aisā bhāvo |
dharūṃ vol̤age uvāvo | tujhāci āṃgīṃ || 10 ||
taṃva dujayāceni nāṃveṃ tayā | dehahī nureci paiṃ devarāyā |
jeṇeṃ tūṃ āpaṇapayāṃ | kelāsi dujā || 11 ||
tūṃteṃ karūni puḍheṃ | je upāyeṃ ghetī davaḍe |
tayāṃ ṭhāsī bahuveṃ pāḍeṃ | māgāṃci tūṃ || 12 ||
jo dhyāneṃ sūye mānasīṃ | tayālāgīṃ nāhīṃ tūṃ tyāce deśīṃ |
dhyānahī visare teṇeṃsīṃ | vālabha tuja || 13 ||
tūteṃ siddhaci jo neṇe | to nāṃde sarvajñapaṇeṃ |
vedāṃhī yevaḍheṃ bolaṇeṃ | neghasī kānīṃ || 14 ||
mauna gā tujheṃ rāśināṃva | ātāṃ stotrīṃ keṃ bāṃdhoṃ hāva |
disatī tetulī māva | bhajoṃ kāī || 15 ||
daivikeṃ sevaku hoṃ pāhoṃ | tarī bheditāṃ drohoci lāhoṃ |
mhaṇauni ātāṃ kāṃhīṃ nohoṃ | tujalāgīṃ jī || 16 ||
jaiṃ sarvathā sarvahī nohije | taiṃ advayā tūteṃ lāhije |
heṃ jāṇeṃ mī varma tujheṃ | ārādhya liṃgā || 17 ||
tarī nuroni vegal̤eṃpaṇa | rasīṃ bhajinnaleṃ lavaṇa |
taiseṃ namana mājheṃ jāṇa | bahu kāya boloṃ || 18 ||
ātāṃ ritā kuṃbha samudrīṃ rige | to ucaṃbal̤ata bharoni nige |
kāṃ daśīṃ dīpasaṃgeṃ | dīpuci hoya || 19 ||
taisā tujhiyā praṇitīṃ | mī pūrṇu jāhaloṃ śrīnivṛttī |
ātāṃ āṇīna vyaktīṃ | gītārthu to || 20 ||
tarī ṣoḍaśādhyāyaśekhīṃ | tiye samāptīcyā ślokīṃ |
jo aisā nirṇayo niṣṭaṃkīṃ | ṭhevilā deveṃ || 21 ||
je kṛtyākṛtyavyavasthā | anuṣṭhāvayā pārthā |
śāstraci eka sarvathā | pramāṇa tuja || 22 ||
tetha arjuna mānaseṃ | mhaṇe heṃ aiseṃ kaiseṃ |
je śāstreṃvīṇa nase | suṭikā karmā || 23 ||
tarī takṣakācī phaḍe | ṭhākoni kaiṃ to maṇi kāḍhe |
kaiṃ nākīṃcā keśu joḍe | siṃhāciye ? || 24 ||
maga teṇeṃ to voṃvije | tarīca leṇeṃ pāvije |
eṟhavīṃ kāya asije | riktakaṃṭhīṃ ? || 25 ||
taisī śāstrāṃcī mokal̤ī | yāṃ kaiṃ koṇa pāṃ veṃṭāl̤ī |
ekavākyatecyā phal̤īṃ | paisije kaiṃ ? || 26 ||
jālayāhī ekavākyatā | kāṃ lābheṃ vel̤u anuṣṭhitāṃ |
kaiṃcā paisāru jīvitā | yetulāliyā || 27 ||
āṇi śāstreṃ artheṃ deśeṃ kāl̤eṃ | yā cahūṃhī jeṃ ekaphal̤e |
to upāvo keṃ mil̤e | āghavayāṃsī ? || 28 ||
mhaṇauni śāstrāceṃ ghaḍateṃ | noheṃ prakāreṃ bahuteṃ |
tarī murkhā mumukṣāṃ yetheṃ | kāya gati pāṃ ? || 29 ||
hā pusāvayā abhiprāvo | jo arjuna karī prastāvo |
to satarāviyā ṭhāvo | adhyāyā yetha || 30 ||
tarī sarvaviṣayīṃ vitṛṣṇu | jo sakal̤akal̤īṃ pravīṇu |
kṛṣṇāhī navala kṛṣṇu | arjunatveṃ jo || 31 ||
śauryā joḍalā ādhāru | jo somavaṃśācā śṛṃgāru |
sukhādi upakāru | jayācī līlā || 32 ||
jo prajñecā priyottamu | brahmavidyecā viśrāmu |
sahacaru manodharmu | devācā jo || 33 ||
arjuna uvāca|
ye śāstravidhimutsṛjya yajante śraddhayānvitāḥ |
teṣāṃ niṣṭhā tu kā kṛṣṇa sattvamāho rajastamaḥ || 1||
to arjuna mhaṇe gā tamālaśyāmā | iṃdriyāṃ phāṃvaliyā brahmā |
tujhāṃ bolu āmhā | sākāṃkṣu paiṃ jī || 34 ||
jeṃ śāstreṃvāṃcūni āṇikeṃ | prāṇiyā svamokṣu na dekhe |
aiseṃ kāṃ kaiṃpakheṃ | bolilāsī || 35 ||
tarī na mil̤eci to deśu | navheci kāl̤ā avakāśu |
jo karavī śāstrābhyāsu | tohī durī || 36 ||
āṇi abhyāsīṃ virajiyā | hotī jiyā sāmugriyā |
tyāhī nāhīṃ āpaitiyā | tiye vel̤īṃ || 37 ||
ujū noheci prācīna | nedīci prajñā saṃvāhana |
aiseṃ ṭheleṃ āpādana | śāstrāceṃ jayā || 38 ||
kiṃbahunā śāstravikhīṃ | ekahī na lāhātīci nakhī |
mhaṇauni ukhivikhī | sāṃḍilī jihīṃ || 39 ||
parī nirdhārūni śāstreṃ | arthānuṣṭhāneṃ pavitreṃ |
nāṃdatāti paratreṃ | sācāreṃ je || 40 ||
tayāṃ{ai}seṃ āmhīṃ hoāveṃ | aisī cāḍa bāṃdhoni jīveṃ |
ghetī tayāṃceṃ māgāve | ācarāvayā || 41 ||
dhaḍyāciyā ākharāṃ | tal̤īṃ bāl̤a lihe dātārā |
kāṃ puḍhāṃsūni paḍikarā | akṣamu cāle || 42 ||
taiseṃ sarvaśāstranipuṇa | tayāceṃ jeṃ ācaraṇa |
teṃci karitī pramāṇa | āpaliye śraddhe || 43 ||
maga śivādikeṃ pūjaneṃ | bhūmyādikeṃ mahādāneṃ |
āgnihotrādi yajaneṃ | karitī je śraddhā || 44 ||
tayāṃ sattvarajatamāṃ-/ | mājīṃ koṇa puruṣottamā |
gati hoya te āmhāṃ | sāṃgijo jī || 45 ||
taṃva vaikuṃṭhapīṭhīṃceṃ liṃga | jo nigamapadmācā parāga |
jiye jayāceni heṃ jaga | aṃgacchāyā || 46 ||
kāl̤a sāviyāci vāḍhu | lokottara prauḍhu |
ādvitīya gūḍhu | ānaṃdaghanu || 47 ||
iyeṃ ślāghijatī jeṇeṃ bikeṃ | teṃ jayāceṃ āṃgīṃ asikeṃ |
to śrīkṛṣṇa svamukheṃ | bolata ase || 48 ||
śrī bhagavānuvāca |
trividha bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā |
sāttvikī rājasī caiva tāmasī ceti tāṃ śṛṇu || 2||
mhaṇe pārthā tujhā atiso | heṃhī āmhī jāṇatasoṃ |
je śāstrābhyāsācā āḍaso | mānitosi kīṃ || 49 ||
nusadhiyācī śraddhā | jhoṃboṃ pāhasī paramapadā |
tarī taiseṃ heṃ prabuddhā | sohopeṃ nohe || 50 ||
śraddhā mhaṇitaliyāsāṭhīṃ | pātejoṃ naye kirīṭī |
kāya dviju aṃtyajaghṛṣṭīṃ | aṃtyaju nohe ? || 51 ||
gaṃgodaka jarī jāleṃ | tarī madyabhāṃḍāṃ āleṃ |
teṃ gheūṃ naye kāṃhīṃ keleṃ | vicārīṃ pāṃ || 52 ||
caṃdanu hoya śītal̤u | parī agnīsī pāve mel̤u |
taiṃ hātīṃ dharitāṃ jāl̤ūṃ | na śake kāī ? || 53 ||
kāṃ kiḍāciye āṭatiye puṭīṃ | paḍileṃ sol̤eṃ kirīṭī |
ghetaleṃ cokhāsāṭhīṃ | nāgavīnā ? || 54 ||
taiseṃ śraddheceṃ dal̤avāḍeṃ | aṃgeṃ kīra cokhaḍeṃ |
parī prāṇiyāṃcyā paḍe | vibhāgīṃ jaiṃ || 55 ||
te prāṇiye taṃva svabhāveṃ | ānādimāyāprabhāveṃ |
triguṇāceci āghave | val̤ile āhātī || 56 ||
tethahī dona guṇa khāṃcatī | maga eka dharī unnatī |
taiṃ taisiyāci hotī vṛttī | jīvāṃciyā || 57 ||
vṛttī{ai}seṃ mana dharitī | manā{ai}sī kriyā karitī |
keliyā aisī varītī | maroni deheṃ || 58 ||
bīja moḍe jhāḍa hoye | jhāḍa moḍe bījīṃ sāmāye |
aiseni kalpakoḍī jāye | parī jāti na naśe || 59 ||
tiyāparīṃ yiyeṃ apāreṃ | hota jāta janmāṃtareṃ |
parī triguṇatva na vyabhicareṃ | prāṇiyāṃceṃ || 60 ||
mhaṇūni prāṇiyāṃcyā paikīṃ | paḍilī śraddhā avalokīṃ |
te hoya guṇāsārikhī | tihīṃ yayāṃ || 61 ||
vipāyeṃ vāḍhe sattva śuddha | tevhāṃ jñānāsī karī sāda |
parī ekā doghe vokhada | yera āhātī || 62 ||
sattvāceni āṃgalageṃ | te śraddhā mokṣaphal̤ā rige |
taṃva raja tama uge | kāṃ pāṃ rāhātī ? || 63 ||
moḍoni sattvācī trāye | rajoguṇa ākāśeṃ jāye |
tevhāṃ teci śraddhā hoye | karmakerasuṇī || 64 ||
maga tamācī uṭhī āgī | tevhāṃ teci śraddhā bhaṃgī |
hoṃ lāge bhogālāgīṃ | bhalateyā || 65 ||
sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata |
śraddhāmayo'yaṃ puruṣo yo yachraddhaḥ sa eva saḥ || 3||
evaṃ sattvarajatamā-/ | vegal̤ī śraddhā suvarmā |
nāhīṃ gā jīvagrāmā-/ | mājīṃ yayā || 66 ||
mhaṇauni śraddhā svābhāvika | ase paiṃ triguṇātmaka |
rajatamasāttvika | bhedīṃ ihīṃ || 67 ||
jaiseṃ jīvanaci udaka | parī viṣīṃ hoya māraka |
kāṃ mirayāmājīṃ tīkha | uṃsīṃ goḍa || 68 ||
taisā bahuvaseṃ tameṃ | jo sadāci hoya nime |
tetha śraddhā parīṇame | teṃci hoūni || 69 ||
maga kājal̤ā āṇi masī | na dise vivaṃcanā jaisī |
tevīṃ śraddhā tāmasī | sinī nāhīṃ || 70 ||
taisīca rājasīṃ jīvīṃ | rajomaya jāṇāvī |
sāttvikīṃ āghavīṃ | sattvācīca || 71 ||
aiseni hā sakal̤u | jagaḍaṃbaru nikhil̤u |
śraddhecāci keval̤u | votalā ase || 72 ||
parī guṇatrayavaśeṃ | trividhapaṇāceṃ lāseṃ |
śraddhe jeṃ uṭhileṃ ase | teṃ vol̤akha tūṃ || 73 ||
tarī jāṇije jhāḍa phuleṃ | kāṃ mānasa jāṇije boleṃ |
bhogeṃ jāṇije keleṃ | pūrvajanmīṃceṃ || 74 ||
taisīṃ jihīṃ cinhīṃ | śraddhecīṃ rūpeṃ tīnhīṃ |
dekhijatī te vānī | avadhārīṃ pāṃ || 75 ||
yajante sāttvikā devān yakṣarakṣāṃsi rājasāḥ |
pretān bhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ || 4||
tarī sāttvika śraddhā | jayāṃcā hoya bāṃdhā |
tayāṃ bahutakarūni medhā | svargīṃ āthī || 76 ||
te vidyājāta paḍhatī | yajñakriye nivaḍatī |
kiṃbahunā paḍatī | devalokīṃ || 77 ||
āṇi śraddhā rājasā | ghaḍale je vīreśā |
te bhajatī rākṣasāṃ | khecarāṃ hana || 78 ||
śraddhāṃ je kāṃ tāmasī | te mī sāṃgena tujapāśīṃ |
je kāṃ keval̤a pāparāśī | ātikarkaśī nirdayatveṃ || 79 ||
jīvavadheṃ sādhūni bal̤ī | bhūtapretakul̤eṃ mail̤īṃ |
smaśānīṃ saṃdhyākāl̤īṃ | pūjitī je || 80 ||
te tamoguṇāceṃ sāra | kāḍhūni nirmile nara |
jāṇa tāmasiyeceṃ ghara | śraddheceṃ teṃ || 81 ||
aisī ihīṃ tihīṃ liṃgīṃ | trividha śraddhā jagīṃ |
paiṃ heṃ yayālāgīṃ | sāṃgatu aseṃ || 82 ||
je he sāttvika śraddhā | jatana karāvī prabuddhā |
yerī donī viruddhā | sāṃḍāviyā || 83 ||
he sāttvikamati jayā | nirvāhatī hoya dhanaṃjayā |
bāgula nohe tayā | kaivalya teṃ || 84 ||
to na paḍho kāṃ brahmasūtra | nāloḍho sarva śāstra |
siddhāṃta na hota svataṃtra | tayācyā hātīṃ || 85 ||
parī śrutismṛtīṃce artha | je āpaṇa hoūni mūrta |
anuṣṭhāneṃ jagā deta | vaḍīla je he || 86 ||
tayāṃcīṃ ācaratī pāuleṃ | pāūni sāttvikī śraddhā cāle |
to teṃci phal̤a ṭhevileṃ | aiseṃ lāhe || 87 ||
paiṃ eka dīpu lāvī sāyāseṃ | āṇika tetheṃ lāūṃ baiseṃ |
tarī to kāya prakāśeṃ | vaṃcije gā ? || 88 ||
kāṃ yekeṃ mola apāra | veṃconi keleṃ dhaval̤āra |
to suravāḍu vastīkara | na bhogī kāī ? || 89 ||
heṃ aso jo tal̤eṃ karī | teṃ tayācīca tṛṣā harī |
kīṃ suārāsīci anna gharīṃ | yerāṃ nohe ? || 90 ||
bahuta kāya boloṃ paiṃ gā | yekā gautamāsīci gaṃgā |
yerāṃ samastāṃ kāya jagāṃ | vohol̤a jālī ? || 91 ||
mhaṇauni āpuliyāparī | śāstra anuṣṭhītī kusarī |
jāṇe tayāṃte śraddhāl̤u jo varī | to mūrkhuhī tare || 92 ||
aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyante ye tapo janāḥ |
daṃbhāhaṅkārasaṃyuktāḥ kāmarāgabalānvitāḥ || 5||
nā śāstrāceni kīra nāṃveṃ | khākaroṃhī neṇatī jīveṃ |
parī śāstrajñāṃhī śiveṃ | ṭeṃkoṃ neditī || 93 ||
vaḍilāṃciyā kriyā | dekhoni vātī vāṃkuliyā |
paṃḍitāṃ ḍākuliyā | vājavitī || 94 ||
āpalenīci āṭopeṃ | dhanitvāceni darpeṃ |
sācaci pākhaṃḍācīṃ tapeṃ | ādaritī || 95 ||
āpuliyā puḍhilāṃciyā | āṃgīṃ ghālūni kātiyā |
raktamāṃsā praṇītayā | bhara bharu || 96 ||
ricavitī jal̤atakuṃḍīṃ | lāvitī ceḍyācyā toṃḍīṃ |
navasiyāṃ detī uṃḍī | bāl̤akāṃcī || 97 ||
āgrahāciyā ujariyā | kṣudra devatāṃ varīyā |
annatyāgeṃ sātarīyā | ṭhākatī eka || 98 ||
agā ātmaparapīḍā | bīja tamakṣetrīṃ suhāḍā |
peritī maga puḍhāṃ | teṃci pike || 99 ||
bāhu nāhīṃ āpuliyā | āṇi nāveteṃhī dhanaṃjayā |
na dharī hoya tayā | samudrīṃ jaiseṃ || 100 ||
kāṃ vaidyāteṃ karī sal̤ā | rasu sāṃḍī pāya khol̤āṃ |
to rogiyā jevīṃ jivhāl̤ā | savatā hoya || 101 ||
nānā paḍikarāceni sal̤eṃ | kāḍhī āpuleci ḍol̤e |
teṃ vānavasāṃ āṃdhal̤eṃ | jaiseṃ ṭhāke || 102 ||
taiseṃ tayāṃ āsurāṃ hoye | niṃdūni śāstrāṃcī soye |
saiṃgha dhāṃvatātī moheṃ | āḍavīṃ je kāṃ || 103 ||
kāmu karavī teṃ karitī | krodhu māravī te māritī |
kiṃbahunā māteṃ puritī | duḥkhācā guṃḍāṃ || 104 ||
karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetasaḥ |
māṃ caivāntaḥ śarīrasthaṃ tān viddhyāsuraniścayān || 6||
āpulāṃ parāvāṃ dehīṃ | duḥkha detī jeṃ jeṃ kāṃhīṃ |
maja ātmayā tetulāhī | hoya śīṇu || 105 ||
paiṃ vācecenihī pālaveṃ | pāpiyāṃ tayāṃ nātal̤āveṃ |
parī paḍileṃ sāṃgāveṃ | tyajāvayā || 106 ||
preta bāhireṃ ghālije | kāṃ aṃtyaju saṃbhāṣaṇīṃ tyajije |
heṃ aso hāteṃ kṣāl̤ije | kaśmalāteṃ ? || 107 ||
tetha śuddhīciyā āśā | to lepu na manave jaisā |
tayāṃteṃ sāṃḍāvayā taisā | anuvādu hā || 108 ||
parī arjunā tūṃ tayāṃteṃ | dekhasī taiṃ smara ho māteṃ |
je āna prāyaścitta yetheṃ | mānela nā || 109 ||
mhaṇauni je śraddhā sāttvikī | puḍhatī teci paiṃ yekī |
jatana karāvī nikī | sarvāṃparī || 110 ||
tarī dharāvā taisā saṃgu | jeṇeṃ pokhe sāttvika lāgu |
sattvavṛddhīcā bhāgu | āhāru ghepeṃ || 111 ||
eṟhavīṃ tarī pāhīṃ | svabhāvavṛddhīcyā ṭhāīṃ |
āhārāvāṃcūni nāhīṃ | bal̤ī hetu || 112 ||
pratyakṣa pāheṃ pāṃ vīrā | jo sāvadha ghe madirā |
to hoūni ṭhāke mājirā | tiyeci kṣaṇīṃ || 113 ||
kāṃ jo sāviyā annarasu sevī | to vyāpije vātaśleṣmasvabhāvīṃ |
kāya jvaru jāliyā nivavī | payādika ? || 114 ||
nātarī amṛta jayāparī | ghetaliyā maraṇa vārī |
kāṃ āpuliyā{ai}seṃ karī | jaiseṃ viṣa || 115 ||
tevīṃ jaisā ghepe āhāru | dhātu taisāci hoya ākāru |
āṇi dhātu aisā aṃtaru | bhāvo pokhe || 116 ||
jaiseṃ bhāṃḍiyāceni tāpeṃ | āṃtuleṃ udakahī tāpe |
taisī dhātuvaśeṃ āṭope | cittavṛttī || 117 ||
mhaṇauni sāttviku rasu sevije | taiṃ sattvācī vāḍhī pāvije |
rājasā tāmasā hoīje | yerī rasīṃ || 118 ||
tarī sāttvika koṇa āhāru | rājasā tāmasā kāyī ākāru |
heṃ sāṃgoṃ karīṃ ādaru | ākarṇanīṃ || 119 ||
āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ |
yajñastapastathā dānaṃ teṣāṃ bhedamima śṛṇu || 7||
āṇi ekasareṃ āhārā | kaiseni tinī moharā |
jāliyā tehī vīrā | rokaḍeṃ dāūṃ || 120 ||
tarī jevaṇārāciyā rucī | niṣpatti kīṃ boniyāṃcī |
āṇi jevitāṃ taṃva guṇāṃcī | dāsī yetha || 121 ||
je jīva kartā bhoktā | to guṇāstava svabhāvatā |
pāvoniyāṃ trividhatā | ceṣṭe tridhā || 122 ||
mhaṇauni trividhu āhāru | yajñuhī triprakāru |
tapa dāna hana vyāpāru | trividhaci te || 123 ||
paiṃ āhāra lakṣaṇa pahile? | sāṃgoṃ jeṃ mhaṇitaleṃ |
teṃ āīka gā bhaleṃ | rūpa karūṃ || 124 ||
āyuḥ sattvabalārogyasukhaprītivardhanāḥ |
rasyāḥ snigdhāḥ sthirā hṛdyā āhārāḥ sāttvikapriyāḥ || 8||
tarī sattvaguṇākaḍe | jeṃ daiveṃ bhoktā paḍe |
taiṃ madhurīṃ rasīṃ vāḍhe | mecu tayā || 125 ||
āṃgeṃci dravyeṃ suraseṃ | je āṃgeṃci padārtha goḍase |
āṃgeṃci sneheṃ bahuvaseṃ | supakveṃ jiyeṃ || 126 ||
ākāreṃ navhatī ḍagal̤eṃ | sparśeṃ ati mavāl̤eṃ |
jibhelāgīṃ snehāl̤eṃ | svādeṃ jiyeṃ || 127 ||
raseṃ gāḍhīṃ varī ḍhilīṃ | dravabhāvīṃ āthilīṃ |
ṭhāyeṃ ṭhāvo sāṃḍilīṃ | agnitāpeṃ || 128 ||
āṃgeṃ sāneṃ parīṇāmeṃ thoru | jaiseṃ gurumukhīṃceṃ akṣaru |
taiśī alpīṃ jihīṃ apāru | tṛpti rāhe || 129 ||
āṇi mukhīṃ jaisīṃ goḍeṃ | taisīcihi te āṃtulekaḍe |
tiye annīṃ prīti vāḍhe | sāttvikāṃsī || 130 ||
evaṃ guṇalakṣaṇa | sāttvika bhojya jāṇa |
āyuṣyāceṃ trāṇa | nīca naveṃ heṃ || 131 ||
yeṇeṃ sāttvika raseṃ | jaṃva dehīṃ meho varīṣe |
taṃva āyuṣyanadī usase | dihāci dihā || 132 ||
sattvāciye kīra pāl̤atī | kāraṇa hāci sumatī |
divasāciye unnatī | bhānu jaisā || 133 ||
āṇi śarīrā hana mānasā | bal̤ācā paiṃ kuvāsā |
hā āhāru tarī daśā | kaiṃcī rogāṃ || 134 ||
hā sāttviku hoya bhogyu | taiṃ bhogāvayā ārogyu |
śarīrāsī bhāgyu | udayaleṃ jāṇo || 135 ||
āṇi sukhāceṃ gheṇeṃ deṇeṃ | nikeṃ uvāyā ye yeṇeṃ |
heṃ aso vāḍhe sājaṇeṃ | ānaṃdeṃsīṃ || 136 ||
aisā sāttviku āhāru | parīṇamalā thoru |
karī hā upakāru | sabāhyāsī || 137 ||
ātāṃ rājasāsi prītī | jihīṃ rasīṃ āthī |
karūṃ tayāhī vyaktī | prasaṃgeṃ gā || 138 ||
kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ |
āhārā rājasasyeṣṭā duḥkhaśokāmayapradāḥ || 9||
tarī māreṃ uṇeṃ kāl̤akuṭa | teṇeṃ māneṃ jeṃ kaḍuvaṭa |
kāṃ cuniyāhūni dāsaṭa | āmla hana || 139 ||
kaṇikīteṃ jaiseṃ pāṇī | taiseṃci mīṭha bāṃdhayā āṇī |
tetulīca mel̤avaṇī | rasāṃtarāṃcī || 140 ||
aiseṃ khāraṭa apāḍeṃ | rājasā tayā āvaḍe |
ūnhāceni miṣeṃ toṃḍeṃ | āgīci gil̤ī || 141 ||
vāpheciyā sige | vātīhī lāvilyā lāge |
taiseṃ unha māge | rājasu to || 1142 ||
vāvadal̤a pāḍūni ṭhāye | sābal̤u ḍāhāralā āhe |
taiseṃ tīkha to khāye | jeṃ ghāyeviṇa rupe || 143 ||
āṇi rākhehūni koraḍeṃ | āṃta bāherī yeke pāḍeṃ |
to jivhādaṃśu āvaḍe | bahu tayā || 144 ||
paraspareṃ dāṃtāṃ | ādal̤u hoya khātāṃ |
to gā toṃḍīṃ ghetāṃ | toṣoṃ lāge || 145 ||
ādhīṃca dravyeṃ curamurīṃ | varī paravaḍijatī moharī |
jiyeṃ ghetāṃ hotī dhuvārī | nākeṃtoṃḍeṃ || 146 ||
heṃ aso ugeṃ āgīteṃ | mhaṇe taiseṃ rāiteṃ |
paḍhiyeṃ prāṇāparauteṃ | rājasāsi gā || 147 ||
aisā na puroni toṃḍā | jibhā kelā veḍā |
annamiṣeṃ agni bhaḍabhaḍāṃ | poṭīṃ bharī || 148 ||
taisāci lavaṃgā suṃṭhe | maga bhuīṃ gā seje khāṭe |
pāṇiyāceṃ na suṭe | toṃḍoni pātra || 149 ||
te āhāra navhatī ghetale | vyādhivyāl̤a je sutale |
te cevavāvayā ghātaleṃ | mājavaṇa poṭīṃ || 150 ||
taiseṃ ekamekāṃ sal̤eṃ | roga uṭhatī eke vel̤e |
aisā rājasu āhāru phal̤e | keval̤a duḥkheṃ || 151 ||
evaṃ rājasā āhārā | rūpa keleṃ dhanurdharā |
parīṇāmācāhi visurā | sāṃgitalā || 152 ||
ātāṃ tayā tāmasā | āvaḍe āhāru jaisā |
teṃhī sāṃgoṃ cil̤asā | jhaṇeṃ tumhī || 153 ||
tarī kuhileṃ uṣṭeṃ khātāṃ | na manije teṇeṃ anahitā |
jaiseṃ kāṃ upahitā | mhaisī khāya || 154 ||
yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat |
ucchiṣṭamapi cāmedhyam bhojanaṃ tāmasapriyam || 10||
nipajaleṃ anna taiseṃ | dupāharīṃ kāṃ yereṃ divaseṃ |
atikareṃ taiṃ tāmaseṃ | gheīje teṃ || 155 ||
nātarī ardha ukaḍileṃ | kāṃ nipaṭa karaponi geleṃ |
taiseṃhī khāya cukaleṃ | rasā jeṃ yevoṃ || 156 ||
jayā kāṃ āthi pūrṇa niṣpattī | jetha rasu dharī vyaktī |
teṃ anna aisī pratītī | tāmasā nāhīṃ || 157 ||
aiseni kahīṃ vipāyeṃ | sadannā varapaḍā hoye |
tarī ghāṇī suṭe taṃva rāhe | vyāghru jaisā || 158 ||
kāṃ bahuveṃ divaśīṃ volāṃḍileṃ | svādapaṇeṃ sāṃḍileṃ |
śuṣka athavā saḍaleṃ | gābhiṇeṃhī ho || 159 ||
teṃhī bāl̤āce hātavarī | civaḍileṃ jaisī rāḍī karī |
kā saveṃ baisoni nārī | gotāṃbīla karī || 160 ||
aiseni kaśmal̤eṃ jaiṃ khāya | taiṃ tayā sukhabhojana aiseṃ hoya |
parī yeṇeṃhī na dhāya | pāpiyā to || 161 ||
maga camatkāru dekhā | niṣedhācā āṃbukhā |
jayā kā sadokhā | kudravyāsī || 162 ||
tayā apeyāṃcyā pānīṃ | akhādyāṃcyā bhojanīṃ |
vāḍhavije utānhī | tāmaseṃ teṇeṃ || 163 ||
evaṃ tāmasa jevaṇārā | aisaisī mecu he vīrā |
tayāceṃ phala dusarāṃ | kṣaṇīṃ nāhīṃ || 164 ||
je jevhāṃci heṃ apavitra | śive tayāceṃ vaktra |
tevhāṃci pāpā pātra | jālā to kīṃ || 165 ||
yāvarateṃ jeṃ jevīṃ | te jevitī voja na mhaṇāvī |
poṭabharatī jāṇāvī | yātanā te || 166 ||
śiracchedeṃ kāya hoye | kā āgīṃ righatāṃ kaiseṃ āhe |
heṃ jāṇāveṃ kāī pāheṃ | parī sāhātuci ase || 167 ||
mhaṇauni tāmasā annā | parīṇāmu gā sinānā |
na sāṃgoṃci gā arjunā | devo mhaṇe || 168 ||
ātāṃ yayāvarī | āhārāciyā parī |
yajñuhī avadhārīṃ | tridhā ase || 169 ||
parī tihīṃmājīṃ prathama | sāttvika yajñāceṃ varma |
āīka pāṃ sumahima -| śiromaṇī || 170 ||
aphalākāṃkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate ||
yaṣṭavyameveti manaḥ samādhāya sa sāttvikaḥ || 11||
tarī eku priyottamu-/ | vāṃconi vāḍhoṃ nedī kāmu |
jaisā kā manodharmu | pativratecā || 171 ||
nānā siṃdhūteṃ ṭhākoni gaṃgā | puḍhārāṃ na karīci rigā |
kā ātmā dekhoni ugā | vedu ṭhelā || 172 ||
taiseṃ je āpulyā svahitīṃ | veṃcūniyāṃ cittavṛttī |
nuravitīci ahaṃkṛtī | phal̤ālāgīṃ || 173 ||
pātaleyā jhāḍāceṃ mūl̤a | māguteṃ saroṃ neṇeṃci jal̤a |
jirāleṃ gāṃ keval̤a | tayācyāci āṃgīṃ || 174 ||
taiseṃ maneṃ dehīṃ | yajananiścayācyā ṭhāyīṃ |
hāraponi jeṃ kāṃhīṃ | vāṃchitīnā || 175 ||
tihīṃ phal̤avāṃcchātyāgīṃ | svadharmāvāṃcūni virāgīṃ |
kīje to yajñu sarvāṃgīṃ | al̤aṃkṛtu || 176 ||
parī ārisā āpaṇapeṃ | ḍol̤āṃ jaiseṃ ghepeṃ |
kāṃ tal̤ahātīṃceṃ dīpeṃ | ratna pāhije || 177 ||
nānā uditeṃ divākareṃ | gamāvā mārgu diṭhī bhare |
taisā vedu nirdhāreṃ | dekhoniyāṃ || 178 ||
tiyeṃ kuṃḍeṃ maṃḍapa vedī | āṇīkahī saṃbhārasamṛddhī |
te mel̤avaṇī jaisī vidhī | āpaṇapāṃ kelī || 179 ||
sakal̤āvayava uciteṃ | leṇīṃ pātalīṃ jaisīṃ āṃgāteṃ |
taise padārtha jethiṃce tetheṃ | viniyogunī || 180 ||
kāya vānūṃ bahutīṃ bolīṃ | jaisī sarvābharaṇīṃ bharalī |
te yajñavidyāci rūpā ālī | yajanamiṣeṃ || 181 ||
taisā sāṃgopāṃgu | niphaje jo yāgu |
nuṭhaūniyāṃ lāgu | mahattvācā || 182 ||
pratipāl̤u tarī pāṭācā | jhāḍīṃ kīje tul̤asīcā |
parī phal̤ā phulā chāyecā | āśrayo nāhīṃ || 183 ||
kiṃbahunā phal̤āśevīṇa | aiseyā nigutī nirmāṇa |
hoya to yāgu jāṇa | sāttviku gā || 184 ||
abhisandhāya tu phalaṃ daṃbhārthamapi caiva yat |
ijyate bharataśreṣṭha taṃ yajñaṃ viddhi rājasam || 12||
ātāṃ yajñu kīra vīreśā | karī paiṃ yāci{ai}sā |
parī śrāddhālāgīṃ jaisā | avaṃtilā rāvo || 185 ||
jarī rājā gharāsi ye | tarī bahuta upegā jāye |
āṇi kīrtīhī hoye | śrāddha na ṭhake || 186 ||
taisā dharūni āvāṃkā | mhaṇe svargu joḍela asikā |
dīkṣitu hoīna mānyu lokāṃ | ghaḍela yāgu || 187 ||
aisī keval̤a phal̤ālāgīṃ | mahattva phokārāvayā jagīṃ |
pārthā niṣpatti je yāgīṃ | rājasa paiṃ te || 188 ||
vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam |
śraddāvirahitaṃ yajñaṃ tāmasaṃ paricakṣate || 13||
āṇi paśupakṣivivāhīṃ | jośī kāmāparautā nāhīṃ |
taisā tāmasā yajñā pāhīṃ | āgrahoci mūl̤a || 189 ||
vārayā vāṭa na vāhe | kīṃ maraṇa muhūrta pāhe |
niṣiddhāṃsīṃ bihe | āgī jarī || 190 ||
tarī tāmasāciyā ācārā | vidhīcā āthī voḍhāvārā |
mhaṇūni to dhanurdharā | utsṛṃkhal̤u || 191 ||
nāhīṃ vidhīcī tetha cāḍa | naye maṃtrādika tayākaḍa |
annajātāṃ na suye toṃḍa | māsiye jevīṃ || 192 ||
vairācā bodhu brāhmaṇā | tetha keṃ rigela dakṣiṇā |
agni jālā vāudhāṇā | varapaḍā jaisā || 193 ||
taiseṃ vāyāṃci sarvasva veṃce | mukha na dekhatī śraddheceṃ |
nāgavileṃ niputrikāceṃ | jaiseṃ ghara || 194 ||
aisā jo yajñābhāsu | tayā nāma yāgu tāmasu |
āikeṃ mhaṇe nivāsu | śriyecā to || 195 ||
ātā gaṃgeceṃ eka pāṇī | parī neleṃ ānānīṃ vāhaṇīṃ |
eka mal̤īṃ eka āṇī | śuddhatva jaiseṃ || 196 ||
taiseṃ tihīṃ guṇīṃ tapa | yetha jāhaleṃ āhe trirūpa |
teṃ eka keleṃ de pāpa | uddharī eka || 197 ||
tarī teṃci tihīṃ bhedīṃ | kaiseni pāṃ mhaṇauni subuddhī |
jāṇoṃ pāhāsī tarī ādhīṃ | tapaci jāṇa || 198 ||
yetha tapa mhaṇaje kāī | teṃ svarūpa dāūṃ pāhīṃ |
maga bhedileṃ guṇīṃ tihīṃ | teṃ pāṭhīṃ boloṃ || 199 ||
tarī tapa jeṃ kāṃ samyak | teṃhī trividha āika |
śārīra mānasika | śābda gā || 200 ||
ātāṃ gā tihīṃ mājhārīṃ | śārīra taṃva avadhārīṃ |
tarī śaṃbhu kāṃ śrīharī | paḍhiyaṃtā hoya || 201 ||
devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam ||
brahmacaryamahiṃsā ca śārīraṃ tapa ucyate || 14||
tayā priyā devatālayā | yātrādikeṃ karāvayā |
āṭhahī pāhāra jaiseṃ pāyāṃ | ul̤iga ghāpe || 202 ||
devāṃgaṇamiravaṇiyāṃ | aṃgopacāra puravaṇiyāṃ |
karāvayā mhaṇiyāṃ | śobhatī hāta || 203 ||
liṃga kāṃ pratimā diṭhī | dekhatakheṃvoṃ aṃgeṣṭī |
loṭije kāṃ kāṭhī | paḍalī jaisī || 204 ||
āṇi vidhivinayādikīṃ | guṇīṃ vaḍīla je lokīṃ |
tayā brāhmaṇācī nikī | pāikī kīje || 205 ||
athavā pravāseṃ kāṃ pīḍā | kā śiṇale je sāṃkaḍāṃ |
te jīva suravāḍā | āṇijatī || 206 ||
sakala tīrthāṃciye dhure | jiyeṃ kāṃ mātāpitareṃ |
tayāṃ sevesī kīra śarīreṃ | loṇa kīje || 207 ||
āṇi saṃsārā{ai}sā dāruṇu | jo bheṭalāci harī śīṇu |
to jñānadānīṃ sakaruṇu | bhajije guru || 208 ||
āṇi svadharmācā āgiṭhāṃ | deha jāḍyāciyā kiṭā |
āvṛttipuṭīṃ subhaṭā | jhāḍī kīje || 209 ||
vastu bhūtamātrīṃ namije | paropakārīṃ bhajije |
strīviṣayīṃ niyamije | nāṃveṃ nāṃveṃ || 210 ||
janmateni prasaṃge | strīdeha śivaṇeṃ āṃgeṃ |
tethūni janma āghaveṃ | soṃval̤eṃ kīje || 211 ||
bhutamātrāceni nāṃveṃ | tṛṇahī nāsuḍāveṃ |
kiṃbahunā sāṃḍāve | cheda bheda || 212 ||
aisaisī jaiṃ śarīrīṃ | rahāṭīcī paḍe ujarī |
taiṃ śārīra tapa ghumarī | āleṃ jāṇa || 213 ||
pārthā samastahī heṃ karaṇeṃ | dehāceni pradhānapaṇeṃ |
mhaṇauni yayāteṃ mī mhaṇeṃ | śārīra tapa || 214 ||
evaṃ śārīra jeṃ tapa | tayāceṃ dāvileṃ rūpa |
ātāṃ āika niṣpāpa | vāṅmaya teṃ || 215 ||
anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat |
svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyate || 15||
tarī lohāceṃ āṃga tuka | na toḍitāṃci kanaka |
keleṃ jaiseṃ dekha | parīseṃ teṇeṃ || 216 ||
taiseṃ na dukhavitāṃ seje | jāval̤iyā sukha nipaje |
aiseṃ sādhutva kāṃ dekhije | bolaṇāṃ jiye || 217 ||
pāṇī mudala jhāḍā jāye | tṛṇa te prasaṃgeṃci jiyeṃ |
taiseṃ ekā bolileṃ hoye | sarvāṃhi hita || 218 ||
joḍe amṛtācī surasarī | taiṃ prāṇāṃteṃ amara karī |
snāneṃ pāpa tāpa vārī | goḍīhī de || 219 ||
taisā avivekuhī phiṭe | āpuleṃ anāditva bheṭe |
āikatāṃ ruci na viṭe | pīyuṣīṃ jaisī || 220 ||
jarī koṇī karī pusaṇeṃ | tarī hoāveṃ aiseṃ bolaṇeṃ |
nātarī avartaṇeṃ | nigamu kā nāma || 221 ||
ṛgvedādi tinhī | pratiṣṭhījatī vāgbhuvanīṃ |
kelī jaisī vadanīṃ | brahmaśāl̤ā || 222 ||
nātarī ekādheṃ nāṃva | teṃci śaiva kā vaiṣṇava |
vāce vase teṃ vāgbhava | tapa jāṇāveṃ || 223 ||
ātāṃ tapa jeṃ mānasika | teṃhī sāṃgoṃ āika |
mhaṇe lokanāthanāyaka | nāyaku to || 224 ||
manaḥ prasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ |
bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate || 16||
tarī sarovara taraṃgīṃ | sāṃḍileṃ ākāśa meghīṃ |
kā caṃdanāceṃ uragīṃ | udyāna jaiseṃ || 225 ||
nānā kal̤āvaiṣamyeṃ caṃdru | kāṃ sāṃḍilā ādhīṃ nareṃdru |
nātarī kṣīrasamudru | maṃdarācal̤eṃ || 226 ||
taisīṃ nānā vikalpajāl̤eṃ | sāṃḍuni geliyā sakal̤eṃ |
mana rāhe kā keval̤eṃ | svarūpeṃ jeṃ || 227 ||
tapaneṃvīṇa prakāśu | jāḍyeṃvīṇa rasīṃ rasu |
pokal̤īvīṇa avakāśu | hoya jaisā || 228 ||
taisī āpalī soya dekhe | āṇi āpaliyā svabhāvā muke |
hiṃvalī jaisī āṃgikeṃ | hivoṃ nedī nijāṃga || 229 ||
taiseṃ na calateṃ kal̤aṃkeṃvīṇa | śaśibiṃba jaiseṃ parīpūrṇa |
taiseṃ cokhī śṛṃgārapaṇa | manāceṃ jeṃ || 230 ||
bujālī vairāgyācī vorapa | jirālī manācī dhāṃpa kāṃpa |
tetha keval̤a jālī vāpha | nijabodhācī || 231 ||
mhaṇauni vicārāvayā śāstra | rāhāṭavāveṃ jeṃ vaktra |
teṃ vāceceṃhī sūtra | hātīṃ na dharī || 232 ||
teṃ svalābha lābhalepaṇeṃ | mana manapaṇāhī dharūṃ neṇeṃ |
śivataleṃ jaiseṃ lavaṇeṃ | āpuleṃ nija || 233 ||
tetha keṃ uṭhitī te bhāva | jihīṃ iṃdriyamārgīṃ dhāṃva |
gheūni ṭhākāve gāṃva | viṣayāṃce te || 234 ||
mhaṇauni tiye mānasīṃ | bhāvaśuddhici ase apaisī |
romaśuci jaisī | tal̤ahātāsī || 235 ||
kāya bahu boloṃ arjunā | jaiṃ he daśā ye manā |
taiṃ manotapābhidhānā | pātra hoya tī || 236 ||
parī te aso heṃ jāṇa | mānasa tapāceṃ lakṣaṇa |
devo mhaṇe saṃpūrṇa | sāṃgitaleṃ || 237 ||
evaṃ dehavācācitteṃ | jeṃ pātaleṃ trividhatvāteṃ |
teṃ sāmānya tapa tūteṃ | parīsavileṃ gā || 238 ||
ātāṃ guṇatrayasaṃgeṃ | heṃci viśeṣīṃ trividhīṃ rige |
teṃhī āika cāṃgeṃ | prajñābal̤eṃ || 239 ||
śraddhayā parayā taptaṃ tapastattrividhaṃ naraiḥ |
aphalākāṅkṣibhiryuktaiḥ sāttvikaṃ paricakṣate || 17||
tarī heṃci tapa trividhā | jeṃ dāvileṃ tuja prabuddhā |
teṃci karīṃ pūrṇaśraddhā | sāṃḍūni phal̤a || 240 ||
jaiṃ puratiyā sattvaśuddhī | ācarije āstikyabuddhī |
taiṃ tayāteṃci gā prabuddhī | sāttvika mhaṇipe || 241 ||
satkāramānapūjārthaṃ tapo daṃbhena caiva yat |
kriyate tadiha proktaṃ rājasaṃ calamadhruvaṃ || 18||
nātarī tapasthāpanelāgīṃ | dujepaṇa māṃḍūni jagīṃ |
mahattvācyā śṛṃgīṃ | baisāvayā || 242 ||
tribhuvanīṃciyā sanmānā | na vacāveṃ ṭhāyā ānā |
dhureciyā āsanā | bhojanālāgīṃ || 243 ||
viśvāciyā stotrā | āpaṇa hoāvayā pātrā |
viśveṃ āpaliyā yātrā | karāviyā yāveṃ || 244 ||
lokāṃciyā vividhā pūjā | āśrayo na dharāvayā dujā |
bhoga bhogāve vojā | mahattvāciyā || 245 ||
aṃga bola mākhūni tapeṃ | vikāvayā āpaṇapeṃ |
aṃgahīna paḍape | jiyāparī || 246 ||
heṃ aso dhanamānīṃ āsa | vāḍhaunī tapa kīje sāyāsa |
taiṃ teṃci tapa rājasa | bolije gā || 247 ||
parī pahuraṇī jeṃ duhileṃ | taiṃ teṃ gurūṃ na dubheci vyāleṃ |
kā ubheṃ śeta cārileṃ | pikāvayā nure || 248 ||
taiseṃ phokāritāṃ tapa | kīje jeṃ sākṣepa |
teṃ phal̤īṃ taṃva sopa | niḥśeṣa jāya || 249 ||
aiseṃ nirphal̤a dekhoni karitāṃ | mājhārīṃ sāṃḍī paṃḍusutā |
mhaṇauni nāhīṃ sthiratā | tapā tayā || 250 ||
eṟhavīṃ tarī ākāśa māṃḍī | jo garjoni brahmāṃḍa phoḍī |
to avakāl̤u meghu kāya ghaḍī | rāhāta āhe ? || 251 ||
taiseṃ rājasa tapa jeṃ hoye | teṃ phal̤īṃ kīra vāṃjha jāye |
parī ācaraṇīṃhī nohe | nirvāhateṃ gā || 252 ||
ātāṃ teṃci tapa puḍhatī | tāmasāciye rītī |
paiṃ paratrā āṇi kīrtī | mukoni kīje || 253 ||
mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ |
parasyotsādanārthaṃ vā tattāmasamudāhṛtam || 19||
keval̤a mūrkhapaṇācā vārā | jīvīṃ gheūni dhanurdharā |
nāma ṭhevije śarīrā | vairiyāceṃ || 254 ||
paṃcāgnīcī daḍagī | kholavījatī śarīrālāgīṃ |
kā iṃdhana kīje heṃ āgī | āṃtu lāvī || 255 ||
māthāṃ jāl̤ijatī gugul̤u | pāṭhīṃ ghālijatī gal̤u |
āṃga jāl̤itī iṃgal̤u | jal̤atabhītāṃ || 256 ||
davaḍoni śvāsocchvāsa | kījatī vāyāṃci upavāsa |
kāṃ ghepatī dhūmāceṃ ghāṃsa | adhomukheṃ || 257 ||
himodakeṃ ākaṃṭheṃ | khaḍakeṃ sevijatī taṭeṃ |
jitayā māṃsāce cimuṭe | toḍitī jetha || 258 ||
aisī nānāparī he kāyā | ghāya sūtāṃ paiṃ dhanaṃjayā |
tapa kīje nāśāvayā | puḍhilāteṃ || 259 ||
āṃgabhāreṃ suṭalā dhoṃḍā | āpaṇa phuṭoni hoya khaṃḍakhaṃḍā |
kāṃ āḍa jāliyāteṃ ragaḍā | karī jaisā || 260 ||
tevīṃ āpaliyā āṭaṇiyā | sukheṃ asatayā prāṇiyā |
jiṇāvayā śirāṇiyā | kījatī gā || 261 ||
kiṃbahunā he vokhaṭī | gheūni kleśācī hātavaṭī |
tapa niphaje teṃ kirīṭī | tāmasa hoya || 262 ||
evaṃ sattvādikāṃcyā āṃgīṃ | pāḍileṃ tapa tihīṃ bhāgīṃ |
jāleṃ teṃhī tuja cāṃgī | dāvileṃ vyaktī || 263 ||
ātāṃ bolatāṃ prasaṃgā | āleṃ mhaṇauni paiṃ gā |
karūṃ rūpa dānaliṃgā | trividhā tayā || 264 ||
yetha guṇāceni boleṃ | dānahī trividha ase jāleṃ |
teṃci āika pahileṃ | sāttvika aiseṃ || 265 ||
dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe ||
deśe kāle ca pātre ca taddānaṃ sāttvikaṃ smṛtam || 20||
tarī svadharmā āṃtauteṃ | jeṃ jeṃ mil̤e āpaṇayāteṃ |
teṃ teṃ dīje bahuteṃ | sanmānayogeṃ || 266 ||
jālayā subījaprasaṃgu | paḍe kṣetravāphecā pāṃgu |
taisāci dānācā hā lāgu | dekhataseṃ || 267 ||
anarghya ratna hātāṃ caḍhe | taiṃ bhāṃgārācī voḍhī paḍe |
donī jālīṃ tarī na joḍe | leteṃ āṃga || 268 ||
parī saṇa suhṛda saṃpattī | he tinhī yekīṃ mil̤atī |
je bhāgya dharī unnatī | āpulyāviṣayīṃ || 269 ||
taiseṃ niphajāvayā dāna | jaiṃ sattvāsi ye saṃvāhana |
taiṃ deśa kāl̤a bhājana | dravyahī mil̤e || 270 ||
tarī ādhīṃ taṃva prayatneṃsīṃ | hoāveṃ kurukṣetra kā kāśī |
nātarī tuke jo ihīṃsīṃ | to deśuhī ho || 271 ||
tetha ravicaṃdrarāhumel̤u | hotāṃ pāhe puṇyakāl̤u |
kā tayāsārikhā nirmal̤u | ānuhī jālā || 272 ||
taiśā kāl̤īṃ tiye deśīṃ | hoāvī pātra saṃpattī aisī |
mūrti āhe dharilī jaisī | śucitveṃci kāṃ || 273 ||
ācārāceṃ mūl̤apīl̤a | vedāṃcī utārapeṭha |
taiseṃ dvijaratna cokhaṭa | pāvoniyāṃ || 274 ||
maga tayācyā ṭhāīṃ vittā | nivartavāvī svasattā |
parī priyāpuḍheṃ kāṃtā | rige jaisī || 275 ||
kā jayāceṃ ṭhevileṃ tayā | deūni hoīje utarāiyā |
nānā haḍapeṃ viḍā rāyā | didhalā jaisā || 276 ||
taiseni niṣkāmeṃ jīveṃ | bhūmyādika arpāveṃ |
kiṃbahunā hāṃve | nedāveṃ uṭhoṃ || 277 ||
āṇi dāna jayā dyāveṃ | tayāteṃ aiseyā pāhāveṃ |
jayā ghetaleṃ numacave | kāyaseṃnahī || 278 ||
sāda ghātaliyā ākāśā | nedī pratiśabdu jaisā |
kā pāhilā ārasā | yerīkaḍe || 279 ||
nātarī udakāciye bhūmike | āphal̤ileni kaṃdukeṃ |
udhal̤auni kavatikeṃ | na yeīje hātā || 280 ||
nānā vaso ghātalā cārū | māthāṃ turaṃbilā burū |
na karī pratyupakārū | jiyāparī || 281 ||
taiseṃ didhaleṃ dātayāceṃ | jo koṇehī āṃgeṃ numace |
arpilayā sāmya tayāceṃ | kīje paiṃ gā || 282 ||
aisiyā jeṃ sāmagriyā | dāna niphaje vīrarāyā |
teṃ sāttvika dānavaryā | sarvāṃhī jāṇa || 283 ||
āṇi toci deśu kāl̤u | ghaḍe taisāci pātramel̤u |
dānabhāguhī nirmal̤u | nyāyagatu || 284 ||
yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ |
dīyate ca parikliṣṭaṃ taddānaṃ rājasaṃ smṛtam || 21||
parī manīṃ dharūni dubhateṃ | cārije jevīṃ gāīteṃ |
kā peṃva karūni āiteṃ | perūṃ jāije || 285 ||
nānā diṭhī ghāluni āherā | avaṃtuṃ jāije soyirā |
kā vāṇa dhāḍije gharā | vovasīyāce || 286 ||
paiṃ kal̤āṃtara gāṃṭhīṃ bāṃdhije | maga puḍhilāṃceṃ kāja kīje |
pūjā gheūni rasu dīje | pīḍitāṃsī || 287 ||
taiseṃ jayā jeṃ dāna deṇeṃ | to teṇeṃci gā jīvaneṃ |
puḍhatī bhuṃjāvā bhāveṃ yeṇeṃ | dīje jeṃ kā || 288 ||
athavā koṇī vāṭe jātāṃ | ghetaleṃ umacoṃ na śakatā |
mil̤e jaiṃ paṃḍusutā | dvijottamu || 289 ||
tarī kavaḍyā ekāsāṭhīṃ | aśeṣāṃ gotrāṃcīṃca kirīṭī |
sarva prāyaścitteṃ suyeṃ muṭhīṃ | tayāciye || 290 ||
tevīṃci pāralaukikeṃ | phal̤eṃ vāṃchijatī anekeṃ |
āṇi dīje tarī bhuke | yekāhī nohe || 291 ||
teṃhī brāhmaṇu nevo sare | kīṃ hāṇiceni śiṇeṃ jhāṃsureṃ |
sarvasva jaiseṃ coreṃ | nāgaūni neleṃ || 292 ||
bahu kāya sāṃgoṃ sumatī | jeṃ dīje yā manovṛttī |
teṃ dāna gā trijagatīṃ | rājasa paiṃ || 293 ||
adeśakāle yaddanamapātrebhyaśca dīyate |
asatkṛtamavajñātaṃ tattāmasamudāhṛtam || 22||
maga mleṃcchāṃce vasauṭeṃ | dāṃgāṇe hana kaikaṭe |
kā śibireṃ cohaṭe | nagarīṃce te || 294 ||
tehī ṭhāīṃ mil̤aṇī | samayo sāṃjavel̤u kāṃ rajanī |
tevhāṃ udāra hoṇeṃ dhanīṃ | coriyecyā || 295 ||
pātreṃ bhāṭa nāgārī | sāmānya striyā kā juvārī |
jiye mūrtimaṃte bhurarīṃ | bhule tayā || 296 ||
rūpānṛtyācī puravaṇī | te puḍhāṃ ḍol̤ebhāraṇī |
gīta bhāṭīva to śravaṇīṃ | karṇajapu || 297 ||
tayāhīvarī al̤umāl̤u | jaiṃ ghe phulāgaṃdhācā gugul̤u |
taṃva bhramācā to vetāl̤u | avatare taisā || 298 ||
tetha vibhāṃḍūniyāṃ jaga | āṇile padārtha anega |
teṇeṃ ghālūṃ lāge mātaṃga | gavādī jaisī || 299 ||
evaṃ aiseni jeṃ deṇeṃ | teṃ tāmasa dāna mī mhaṇeṃ |
āṇi ghaḍe daivaguṇeṃ | āṇikahī aika || 300 ||
vipāyeṃ ghuṇākṣara paḍe | ṭāl̤iye kāul̤ā sāṃpaḍe |
taise tāmasāṃ parva joḍe | puṇyadeśīṃ || 301 ||
tetha dekhoni to āthilā | yogyu māgoṃhī ālā |
tohī darpā caḍhalā | bhāṃbāveṃ jarī || 302 ||
tarī śraddhā na dharī jivīṃ | tayā māthāhī na khālavī |
svayeṃ na karī nā karavī | arghyādika || 303 ||
āliyā na ghalī baisoṃ | tetha gaṃdhākṣatāṃcā kāya atiso |
hā aprasaṃgu kīra aso | tāmasīṃ narīṃ || 304 ||
paiṃ bol̤avije riṇāitu | taisā jhakavī tayācā hātu |
tūṃ karaṇeṃ yācā bahutu | prayogu tetha || 305 ||
āṇi jayā jeṃ de kirīṭī | tayāteṃ umāṇī tayāsāṭhīṃ |
maga kuboleṃ kāṃ loṭī | avajñecyā || 306 ||
heṃ bahu aso yāparī | mola veṃcaṇeṃ jeṃ avadhārīṃ |
tayā nāṃva carācarīṃ | tāmasa dāna || 307 ||
aiśīṃ āpulālā cinhīṃ | al̤aṃkṛteṃ tinhīṃ |
dāneṃ dāvilīṃ abhidhānīṃ | rajatamāciyā || 308 ||
tetha mī jāṇata aseṃ | vipāyeṃ tūṃ gā aiseṃ |
kalpisīla mānaseṃ | vicakṣaṇā || 309 ||
jeṃ bhavabaṃdhamocaka | yekaleṃ karma sāttvika |
tarī kāṃ vekhāsī sadokha | yera bolāvīṃ ? || 310 ||
parī nosaṃtitāṃ vivasī | bheṭī nāhīṃ nidhīsī |
kā dhūṃ na sāhatāṃ jaisī | vātī na lage || 311 ||
taiseṃ śuddhasattvāāḍa | āhe rajatamāceṃ kavāḍa |
teṃ bhedaṇe yāteṃ kīḍa | mhaṇāveṃ kāṃ ? || 312 ||
āmhī śraddhādi dānāṃta | jeṃ samastahī kriyājāta |
sāṃgitaleṃ kāṃ vyāpta | tihīṃ guṇīṃ || 313 ||
tetha bharaṃvaseni tinhī | na sāṃgoṃci aiseṃ mānīṃ |
parī sattva dāvāvayā donhī | boliloṃ yereṃ || 314 ||
jeṃ dohīṃmājīṃ tijeṃ ase | teṃ donhī sāṃḍitāṃci dise |
ahorātratyāgeṃ jaiseṃ | saṃdhyārūpa || 315 ||
taiseṃ rajatamavināśeṃ | tijeṃ jeṃ uttama dise |
teṃ sattva heṃ āpaiseṃ | phāvāsi ye || 316 ||
evaṃ dākhavāvayā sattva tuja | nirūpileṃ tama raja |
teṃ sāṃḍūni sattveṃ kāja | sādhīṃ āpuleṃ || 317 ||
sattveṃci yeṇeṃ cokhāl̤eṃ | karīṃ yajñādikeṃ sakal̤eṃ |
pāvasī taiṃ karatal̤eṃ | āpuleṃ nija || 318 ||
sūryeṃ dāvileṃ sāṃteṃ | kāya eka na dise tetheṃ |
tevīṃ sattveṃ keleṃ phal̤āteṃ | kāya nedī ? || 319 ||
he kīra āvaḍatāṃvikhīṃ | śakti sattvīṃ āthī nikī |
parī mokṣeṃsī ekīṃ | misal̤aṇeṃ jeṃ || 320 ||
teṃ eka ānaci āhe | tayācā sāvāvo jaiṃ lāhe |
taiṃ mokṣācāhī hoye | gāṃvīṃ sarateṃ || 321 ||
paiṃ bhāṃgāra jaṟhīṃ paṃdhareṃ | taṟhī rājāval̤īṃcīṃ akṣareṃ |
lāheṃ taiṃci sare | jiyāparī || 322 ||
svaccheṃ śītal̤eṃ sugaṃdheṃ | jal̤eṃ hotī sukhapradeṃ |
parī pavitratva saṃbaṃdheṃ | tīrthāceni || 323 ||
nayī ho kāṃ bhalataisī thorī | parī gaṃgā jaiṃ aṃgīkārī |
taiṃci tiye sāgarīṃ | praveśu gā || 324 ||
taiseṃ sāttvikā karmāṃ kirīṭī | yetāṃ mokṣāciye bheṭī |
na paḍe āḍakāṭhī | teṃ vegal̤eṃ āhe || 325 ||
hā bolu āikatakhevīṃ | arjunā ādhi na māye jīvīṃ |
mhaṇe deveṃ kṛpā karāvī | sāṃgāveṃ teṃ || 326 ||
tetha kṛpāl̤ucakravartī | mhaṇe āīka tayācī vyaktī |
jeṇeṃ sāttvika teṃ muktī- | ratna dekhe || 327 ||
oṃtatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ |
brāhmaṇāstena vedāśca yajñāśca vihitāḥ purā || 23||
tarī anādi parabrahma | jeṃ jagadādi viśrāmadhāma |
tayāceṃ eka nāma | tridhā paiṃ ase || 328 ||
teṃ kīra anāma ajātī | parī avidyāvargāciye rātī-/ |
mājī vol̤akhāvayā śrutī | khūṇa kelī || 329 ||
upajaliyā bāl̤akāsī | nāṃva nāhīṃ tayāpāsīṃ |
ṭhevileni nāṃveṃsī | o deta uṭhī || 330 ||
kaṣṭale saṃsāraśīṇeṃ | je devoṃ yetī gāṟhāṇeṃ |
tayāṃ o de nāṃveṃ jeṇeṃ | to saṃketu hā || 331 ||
brahmācā abolā phiṭāvā | advaitatattveṃ to bheṭāvā |
aisā maṃtru dekhilā kaṇavā | vedeṃ bāpeṃ || 332 ||
maga dāvileni jeṇeṃ ekeṃ | brahma āl̤avileṃ kavatikeṃ |
māgāṃ asata ṭhāke | puḍhāṃ ubheṃ || 333 ||
parī nigamācal̤aśikharīṃ | upaniṣadārthanagarīṃ |
āhāti je brahmācyā yekāhārīṃ | tayāṃsīca kal̤e || 334 ||
heṃhī aso prajāpatī | śakti je sṛṣṭi karitī |
te jayā ekā āvṛttī | nāmāciye || 335 ||
paiṃ sṛṣṭīciyā upakramā-/ pūrvīṃ gā vīrottamā |
veḍā aisā brahmā | ekalā hotā || 336 ||
maja īśvarāteṃ nol̤akhe | nā sṛṣṭihī karūṃ na śake |
to thoru kelā ekeṃ | nāmeṃ jeṇeṃ || 337 ||
jayācā arthu jīvīṃ dhyātāṃ | jeṃ varṇatrayaci japatāṃ |
viśvasṛjanayogyatā | ālī tayā || 338 ||
tedhavāṃ racileṃ brahmajana | tayāṃ veda didhaleṃ śāsana |
yajñā aiseṃ vartana | jīvikeṃ keleṃ || 339 ||
pāṭhīṃ neṇoṃ kitī yera | srajile loka apāra |
jāle brahmadatta agrahāra | tinhīṃ bhuvaneṃ || 340 ||
aiseṃ nāmamaṃtreṃ jeṇeṃ | dhātayā aḍhaṃca karaṇeṃ |
tayāceṃ svarūpa āika mhaṇe | śrīkāṃtu to || 341 ||
tarī sarva maṃtrāṃcā rājā | to praṇavo ādivarṇu bujhā |
āṇi tatkāru jo dujā | tijā satkāru || 342 ||
evaṃ oṃtatsadākāru | brahmanāma heṃ triprakāru |
heṃ phūla turaṃbī suṃdaru | upaniṣadāceṃ || 343 ||
yeṇeṃsīṃ gā hoūni eka | jaiṃ karma cāle sāttvika |
taiṃ kaivalyāteṃ pāika | gharīṃceṃ karī || 344 ||
parī kāpurāceṃ thal̤īṃva | āṇūna deīla daiva |
levoṃ jāṇaṇeṃci āḍava | tetha ase bāpā || 345 ||
taiseṃ ādarijela satkarma | uccarijela brahmanāma |
parī neṇijela jarī varma | viniyogāceṃ || 346 ||
tarī mahaṃtāciyā koḍī | gharā āliyāhī voḍhī |
mānūṃ neṇatāṃ paravaḍī | muddala tuṭe || 347 ||
kāṃ lyāvayā cokhaṭa | ṭīka bhāṃgāra ekavaṭa |
ghālūni bāṃdhilī moṭa | gal̤ā jevīṃ || 348 ||
taiseṃ toṃḍīṃ brahmanāma | hātīṃ teṃ sāttvika karma |
viniyogeṃvīṇa kāma | viphal̤a hoya || 349 ||
agā anna āṇi bhūka | pāsīṃ ase parī dekha |
jeūṃ neṇatāṃ bālaka | laṃghanaci kīṃ || 350 ||
kā snehasūtra vaiśvānarā | jāliyāhī saṃsārā |
hātavaṭī neṇatāṃ vīrā | prakāśu nohe || 351 ||
taise vel̤e kṛtya pāve | tethiṃcā maṃtruhī āṭhave |
parī vyartha teṃ āghaveṃ | viniyogeṃvīṇa || 352 ||
mhaṇauni varṇatrayātmaka | je heṃ parabrahmanāma eka |
viniyogu tūṃ āika | ātāṃ yācā || 353 ||
tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥ kriyāḥ |
pravartante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām || 24||
tarī yā nāmīṃcīṃ akṣareṃ tinhīṃ | karmā ādimadhyanidānīṃ |
prayojāvīṃ paiṃ sthānīṃ | ihīṃ tinhīṃ || 354 ||
heṃci ekī hātavaṭī | gheuni hana kirīṭī |
āle brahmavida bheṭī | brahmāciye || 355 ||
brahmeṃsīṃ hoāvayā ekī | te na vaṃcatī yajñādikīṃ |
je cāval̤aleṃ vol̤akhīṃ | śāstrāṃciyā || 356 ||
to ādi taṃva oṃkāru | dhyāneṃ karitī gocaru |
pāṭhīṃ āṇitī uccāru | vācehī to || 357 ||
teṇeṃ dhyāneṃ prakaṭeṃ | praṇavoccāreṃ spaṣṭeṃ |
lāgatī maga vāṭe | kriyāṃciye || 358 ||
āṃdhārīṃ abhaṃgu divā | āḍavīṃ samarthu bol̤āvā |
taisā praṇavo jāṇāvā | karmāraṃbhīṃ || 359 ||
ucitadevoddeśe | dravyeṃ dharmyeṃ āṇi bahuvaseṃ |
dvijadvārāṃ hana hutāśeṃ | yajitī paiṃ te || 360 ||
āhavanīyādi vanhī | nikṣeparūpīṃ havanīṃ |
yajitī paiṃ vidhānīṃ | phuḍe haunī || 361 ||
kiṃbahunā nānā yāga | niṣpattīce gheuni aṃga |
karitī nāvaḍateyā tyāga | upādhīcā || 362 ||
kāṃ nyāyeṃ joḍalā pavitrīṃ | bhūmyādikīṃ svataṃtrīṃ |
deśakāl̤aśuddha pātrīṃ | detī dāneṃ || 363 ||
athavā ekāṃtarāṃ kṛcchrīṃ | cāṃdrāyaṇeṃ māsopavāsīṃ |
śoṣoni gā dhāturāśī | karitī tapeṃ || 364 ||
evaṃ yajñadānatapeṃ | jiyeṃ gājatī baṃdharūpeṃ |
tihīṃca hoya sopeṃ | mokṣāceṃ tayāṃ || 365 ||
sthal̤īṃ nāvā jiyā dāṭije | jal̤īṃ tiyāṃci jevīṃ tarīje |
tevīṃ baṃdhakīṃ karmīṃ suṭije | nāmeṃ yeṇeṃ || 366 ||
parī heṃ aso aisiyā | yā yajñadānādi kriyā |
oṃkāreṃ sāvāyiliyā | pravartatī || 367 ||
tiyā moṭakiyā jetha phal̤īṃ | rigoṃ pāhātī nihāl̤īṃ |
prayojitī tiye kāl̤īṃ | tacchabdu to || 368 ||
tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥ kriyāḥ |
dānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅkṣibhiḥ || 25||
jeṃ sarvāṃhī jagāparauteṃ | jeṃ eka sarvahī dekhateṃ |
teṃ tacchabdeṃ bolije teṃ | paila vastu || 369 ||
teṃ sarvādikatveṃ cittīṃ | tadrūpa dhyāvūniyāṃ sumatī |
uccāreṃhī vyaktī | āṇitī puḍhatī || 370 ||
mhaṇatī tadrūpā brahmā tayā | phal̤eṃsīṃ kriyā iyāṃ |
teṃci hotu āmhāṃ bhogāvayā | kāṃhīṃci nuro || 371 ||
aiseni tadātmakeṃ brahmeṃ | tetha ugāṇūni karmeṃ |
āṃga jhāḍitī na mameṃ | yeṇeṃ boleṃ || 372 ||
ātāṃ oṃkāreṃ ādarileṃ | tatkāreṃ samarpileṃ |
iyā ritī jayā āleṃ | brahmatva karmā || 373 ||
teṃ karma kīra brahmākāreṃ | jāleṃ teṇeṃhī na sare |
je karī teṇeṃsī dusareṃ | āhe mhaṇauni || 374 ||
mīṭha āṃgeṃ jal̤īṃ vire | parī kṣāratā vegal̤ī ure |
taiseṃ karma brahmākāreṃ | game teṃ dvaita || 375 ||
āṇi duje jaṃva jaṃva ghaḍe | taṃva taṃva saṃsārabhaya joḍe |
heṃ devo āpuleni toṃḍeṃ | bolatī veda || 376 ||
mhaṇauni paratveṃ brahma ase | teṃ ātmatveṃ parīyavase |
sacchabda yā riṇādoṣeṃ | ṭhevilā deveṃ || 377 ||
tarī oṃkāra tatkārīṃ | karma keleṃ jeṃ brahmaśarīrīṃ |
jeṃ praśastādi bolavarī | vākhāṇileṃ || 378 ||
praśastakarmīṃ tiye | sacchabdā viniyogu āhe |
toci āikā hoye | taisā sāṃgoṃ || 379 ||
sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate |
praśaste karmaṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyate || 26||
tarī sacchabdeṃ yeṇeṃ | āṭūni asatāceṃ nāṇeṃ |
dāvije avyaṃgavāṇeṃ | satteceṃ rūpa || 380 ||
jeṃ sat teṃci kāl̤eṃ deśeṃ | hoūṃ neṇeci anārise |
āpaṇapāṃ āpaṇa ase | akhaṃḍita || 381 ||
heṃ disateṃ jetuleṃ āhe | teṃ asatapaṇeṃ jeṃ nohe |
dekhatāṃ rūpīṃ soye | lābhe jayācī || 382 ||
teṇeṃsīṃ praśasta teṃ karma | jeṃ jāleṃ sarvātmaka brahma |
dekhije karūni sama | aikyabodheṃ || 383 ||
tarī oṃkāra tatkāreṃ | jeṃ karma dāvileṃ brahmākāreṃ |
teṃ gil̤ūni hoīje ekasareṃ | sanmātraci || 384 ||
aisā hā aṃtaraṃgu | sacchabdācā viniyogu |
jāṇā mhaṇe śrīraṃgu | mī nā mhaṇeṃ ho || 385 ||
nā mīci jarī ho mhaṇeṃ | tarī śrīraṃgīṃ dujeṃ heṃci uṇeṃ |
mhaṇauni heṃ bolaṇeṃ | devāceṃci || 386 ||
ātāṃ āṇikīhī parī | sacchabdu hā avadhārīṃ |
sāttvika karmā karī | upakāru jo || 387 ||
tarī satkarmeṃ cāṃgeṃ | cālilīṃ adhikārabageṃ |
parī ekādheṃ kāṃ āṃgeṃ | hiṇāvatī jaiṃ || 388 ||
taiṃ uṇeṃ ekeṃ avayaveṃ | śarīra ṭhāke āghaveṃ |
kāṃ aṃgahīna bhāṃḍāveṃ | rathācī gatī || 389 ||
taiseṃ ekeṃci guṇeṃvīṇa | sataci parī asatapaṇa |
karma dharī gā jāṇa | jiye vel̤e || 390 ||
tevhāṃ oṃkāra tatkārīṃ | sāvāyilā hā cāṃgī parī |
sacchabdu karmā karī | jīrṇoddhāru || 391 ||
teṃ asatapaṇa pheḍī | āṇī sadbhāvāciye rūḍhī |
nijasattvāciye prauḍhī | sacchabdu hā || 392 ||
divyauṣadha jaiseṃ rogiyā | kāṃ sāvāvo ye bhaṃgaliyā |
sacchabdu karmā vyaṃgaliyā | taisā jāṇa || 393 ||
athavā kāṃhīṃ pramādeṃ | karma āpuliye maryāde |
cukoni paḍe niṣiddhe | vāṭe hana || 394 ||
cālatayāhī mārgu sāṃḍe | pārakhiyāci akhareṃ paḍe |
rāhāṭīmājīṃ na ghaḍe | kāi kāi ? || 395 ||
mhaṇauni taisī karmā | rābhasyeṃ sāṃḍe sīmā |
asādhutvāciyā durnāmā | yevoṃ pāhe jeṃ || 396 ||
tetha gā hā sacchabdu | yerāṃ dohīṃparīsa prabuddhu |
prayojilā karī sādhu | karmāteṃ yayā || 397 ||
lohā parīsācī ghṛṣṭī | vohal̤ā gaṃgecī bheṭī |
kāṃ mṛtā jaisī vṛṣṭī | pīyūṣācī || 398 ||
paiṃ asādhukarmā taisā | sacchabduprayogu vīreśā |
heṃ aso gauravuci aisā | nāmācā yayā || 399 ||
gheūni yethiṃceṃ varma | jaiṃ vicārisī heṃ nāma |
taiṃ keval̤a heṃci brahma | jāṇasī tūṃ || 400 ||
pāheṃ pāṃ oṃtatsat aiseṃ | heṃ bolaṇeṃ tetha netase |
jethūni kāṃ heṃ prakāśe | dṛśyajāta || 401 ||
teṃ taṃva nirviśiṣṭa | parabrahma cokhaṭa |
tayāceṃ heṃ āṃtuvaṭa | vyaṃjaka nāma || 402 ||
parī āśrayo ākāśā | ākāśaci kā jaisā |
yā nāmānāmī āśrayo taisā | abhedu ase || 403 ||
udayilā ākāśīṃ | ravīci ravīteṃ prakāśī |
he nāmavyaktī taisī | brahmaci karī || 404 ||
mhaṇauni tryakṣara heṃ nāma | navhe jāṇa keval̤a brahma |
yayālāgīṃ karma | jeṃ jeṃ kīje || 405 ||
yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate |
karma caiva tadarthīyaṃ sadityevābhidhīyate || 27||
teṃ yāga athavā dāneṃ | tapādikeṃhī gahaneṃ |
tiyeṃ niphajatu kāṃ nyūneṃ | hoūni ṭhātu || 406 ||
parī parīsācā varakalī | nāhīṃ cokhākiḍācī bolī |
taisī brahmīṃ arpitāṃ kelīṃ | brahmaci hotī || 407 ||
uṇiyā puriyācī parī | nureci tetha avadhārīṃ |
nivaḍūṃ na yetī sāgarīṃ | jaisiyā nadī || 408 ||
evaṃ pārthā tujapratī | brahmanāmācī he śaktī |
sāṃgitalī upapattī | ḍol̤asā gā || 409 ||
āṇi yekekāhī akṣarā | vegal̤avegal̤ā vīrā |
viniyogu nāgarā | boliloṃ rītī || 410 ||
evaṃ aiseṃ sumahima | mhaṇauni heṃ brahmanāma |
ātāṃ jāṇitaleṃ kīṃ suvarma | rāyā tuvāṃ ? || 411 ||
tarī yethūni yāci śraddhā | upalavilī ho sarvadā |
jayāceṃ jāleṃ baṃdhā | uroṃ nedī || 412 ||
jiye karmīṃ hā prayogu | anuṣṭhije sadviniyogu |
tetha anuṣṭhilā sāṃgu | veduci to || 413 ||
aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat |
asadityucyate pārtha na ca tatpretya no iha || 28||
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde śraddhātrayavibhāgayogo nāma saptadaśo'dhyāyaḥ || 17 ||
nā sāṃḍūni he soye | moḍūni śraddhecī bāhe |
durāgrahācī trāye | vāḍhaūniyāṃ || 414 ||
maga aśvamedha koḍī kīje | ratneṃ bharoni pṛthvī dīje |
ekāṃguṣṭhīṃhī tapije | tapasāhasrīṃ || 415 ||
jal̤āśayāceni nāṃveṃ | samudrahī kījatī nave |
parī kiṃbahunā āghaveṃ | vṛthāci teṃ || 416 ||
khaḍakāvarī varṣale | jaiseṃ bhasmīṃ havana keleṃ |
kāṃ kheṃva didhaleṃ | sāuliye || 417 ||
nātarī jaiseṃ caḍakaṇā | gaganā hāṇitaleṃ arjunā |
taisā samāraṃbhu sunā | gelāci to || 418 ||
ghāṇāṃ gāl̤ile guṃḍe | tetha tela nā peṃḍī joḍe |
taiseṃ daridra tevaḍheṃ | ṭheleṃci āṃgīṃ || 419 ||
gāṃṭhīṃ bāṃdhalī khāparī | yetha athavā pailatīrīṃ |
na saroni jaisī mārī | upavāsīṃ gā || 420 ||
taiseṃ karmajāteṃ teṇeṃ | nāhīṃ aihikīceṃ bhogaṇeṃ |
tetha paratra teṃ kavaṇeṃ | apekṣāveṃ || 421 ||
mhaṇauni brahmanāmaśraddhā | sāṃḍūni kīje jo dhāṃdā |
heṃ aso siṇu nusadhā | dṛṣṭādṛṣṭīṃ to || 422 ||
aiseṃ kaluṣakarikesarī | tritāpatimiratamārī |
śrīvara vīra naraharī | bolileṃ teṇeṃ || 423 ||
tetha nijānaṃdā bahuvasā-/| mājīṃ arjuna to sahasā |
harapalā caṃdru jaisā | cāṃdiṇeni || 424 ||
aho saṃgrāmu hā vāṇiyā | māpeṃ nārācāṃciyā āṇiyā |
sūni māpa ghe mavaṇiyā | jīviteṃsī || 425 ||
aisiyā samayīṃ karkaśeṃ | bhogījata svānaṃdarājya kaiseṃ |
āji bhāgyodayo hā nase | ānī ṭhāīṃ || 426 ||
saṃjayo mhaṇe kauravarāyā | guṇā rijhoṃ ye ripūciyā |
āṇi guruhī hā āmuciyā | sukhācā yetha || 427 ||
hā na pusatā he goṭhī | tarī devo kāṃ soḍite gāṃṭhī |
tarī kaiseṃni āmhāṃ bheṭī | paramārtheṃsīṃ || 428 ||
hotoṃ ajñānācyā āṃdhārāṃ | vosaṃtīta janmavāharā |
toṃ ātmaprakāśamaṃdirā-/| āṃtu āṇileṃ || 429 ||
evaḍhā āmhāṃ tumhāṃ thoru | kelā yeṇeṃ upakāru |
mhaṇauni hā vyāsasahodaru | gurutveṃ hoya || 430 ||
tevīṃci saṃjayo mhaṇe cittīṃ | hā atiśayo yā nṛpatī |
khupela mhaṇauni kitī | bolata asoṃ || 431 ||
aisī he bolī sāṃḍilī | maga yerīci goṭhī ādarilī |
je pārtheṃ kāṃ pusilī | śrīkṛṣṇāteṃ || 432 ||
yāceṃ jaiseṃ kāṃ karaṇeṃ | taiseṃ mīhī karīna bolaṇeṃ |
aikijo jñānadevo mhaṇe | nivṛttīcā || 433 ||
iti śrījñānadevaviracitāyāṃ bhāvārthadīpikāyāṃ saptadaśo'dhyāyaḥ ||

Explore More