(શ્રીપદ્મોત્તરખણ્ડતઃ)
નારદ ઉવાચ।
નારદ ઉવાચ।
સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞ સર્વદેવનમસ્કૃત ।
યત્ત્વયા કથિતં પૂર્વં રામચન્દ્રેણ ધીમતા ॥ ૧॥
યત્ત્વયા કથિતં પૂર્વં રામચન્દ્રેણ ધીમતા ॥ ૧॥
સ્તોત્રં સમસ્તપાપઘ્નં શ્રુત્વા ધન્યોઽસ્મિ પદ્મજ ।
ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામિ લોકાનાં હિતકામ્યયા ॥ ૨॥
ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામિ લોકાનાં હિતકામ્યયા ॥ ૨॥
વાયોરંશાવતરણમાહાત્મ્યં સર્વકામદમ્ ।
વદ મે વિસ્તરાદ્બ્રહ્મન્ દેવગુહ્યમનુત્તમમ્ ॥ ૩॥
વદ મે વિસ્તરાદ્બ્રહ્મન્ દેવગુહ્યમનુત્તમમ્ ॥ ૩॥
ઇતિ પૃષ્ટો નારદેન બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
નમસ્કૃત્ય જગન્નાથં લક્ષ્મીકાન્તં પરાત્પરમ્ ॥ ૪॥
નમસ્કૃત્ય જગન્નાથં લક્ષ્મીકાન્તં પરાત્પરમ્ ॥ ૪॥
પ્રોવાચ વાયોર્માહાત્મ્યં નારદાય મહાત્મને ।
યચ્છ્રુત્વા સર્વસૌભાગ્યં પ્રાપ્નુવન્તિ જનાઃ સદા ॥ ૫॥
યચ્છ્રુત્વા સર્વસૌભાગ્યં પ્રાપ્નુવન્તિ જનાઃ સદા ॥ ૫॥
બ્રહ્મોવાચ ।
ઇદં રહસ્યં પાપઘ્નં વાયોરષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
વિષ્ણુના લોકનાથેન રમાયૈ કથિતં પુરા ॥ ૬॥
રમા મામાહ યદ્દિવ્યં તત્તે વક્ષ્યામિ નારદ ।
ઇદં પવિત્રં પાપઘ્નં શ્રદ્ધયા હૃદિ ધારય ॥ ૭॥
ઇદં રહસ્યં પાપઘ્નં વાયોરષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
વિષ્ણુના લોકનાથેન રમાયૈ કથિતં પુરા ॥ ૬॥
રમા મામાહ યદ્દિવ્યં તત્તે વક્ષ્યામિ નારદ ।
ઇદં પવિત્રં પાપઘ્નં શ્રદ્ધયા હૃદિ ધારય ॥ ૭॥
॥ અથ નામાવલી (સ્તોત્રમ્) ॥
ૐ હનુમાનઞ્જનાપુત્રો વાયુસૂનુર્મહાબલઃ ।
રામદૂતો હરિશ્રેષ્ઠઃ સૂરી કેસરીનન્દનઃ ॥
સૂર્યશ્રેષ્ઠો મહાકાયો વજ્રી વજ્રપ્રહારવાન્ ।
મહાસત્ત્વો મહારૂપો બ્રહ્મણ્યો બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ॥ ૯॥
રામદૂતો હરિશ્રેષ્ઠઃ સૂરી કેસરીનન્દનઃ ॥
સૂર્યશ્રેષ્ઠો મહાકાયો વજ્રી વજ્રપ્રહારવાન્ ।
મહાસત્ત્વો મહારૂપો બ્રહ્મણ્યો બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ॥ ૯॥
મુખ્યપ્રાણો મહાભીમઃ પૂર્ણપ્રજ્ઞો મહાગુરુઃ ।
બ્રહ્મચારી વૃક્ષધરઃ પુણ્યઃ શ્રીરામકિઙ્કરઃ ॥ ૧૦॥
બ્રહ્મચારી વૃક્ષધરઃ પુણ્યઃ શ્રીરામકિઙ્કરઃ ॥ ૧૦॥
સીતાશોકવિનાશી ચ સિંહિકાપ્રાણનાશકઃ ।
મૈનાકગર્વભઙ્ગશ્ચ છાયાગ્રહનિવારકઃ ॥ ૧૧॥
મૈનાકગર્વભઙ્ગશ્ચ છાયાગ્રહનિવારકઃ ॥ ૧૧॥
લઙ્કામોક્ષપ્રદો દેવઃ સીતામાર્ગણતત્પરઃ ।
રામાઙ્ગુલિપ્રદાતા ચ સીતાહર્ષવિવર્ધનઃ ॥ ૧૨॥
રામાઙ્ગુલિપ્રદાતા ચ સીતાહર્ષવિવર્ધનઃ ॥ ૧૨॥
મહારૂપધરો દિવ્યો હ્યશોકવનનાશકઃ ।
મન્ત્રિપુત્રહરો વીરઃ પઞ્ચસેનાગ્રમર્દનઃ ॥ ૧૩॥
મન્ત્રિપુત્રહરો વીરઃ પઞ્ચસેનાગ્રમર્દનઃ ॥ ૧૩॥
દશકણ્ઠસુતઘ્ન્નશ્ચ બ્રહ્માસ્ત્રવશગોઽવ્યયઃ ।
દશાસ્યસલ્લાપપરો લઙ્કાપુરવિદાહકઃ ॥ ૧૪॥
દશાસ્યસલ્લાપપરો લઙ્કાપુરવિદાહકઃ ॥ ૧૪॥
તીર્ણાબ્ધિઃ કપિરાજશ્ચ કપિયૂથપ્રરઞ્જકઃ ।
ચૂડામણિપ્રદાતા ચ શ્રીવશ્યઃ પ્રિયદર્શકઃ ॥ ૧૫॥
ચૂડામણિપ્રદાતા ચ શ્રીવશ્યઃ પ્રિયદર્શકઃ ॥ ૧૫॥
કૌપીનકુણ્ડલધરઃ કનકાઙ્ગદભૂષણઃ ।
સર્વશાસ્ત્રસુસમ્પન્નઃ સર્વજ્ઞો જ્ઞાનદોત્તમઃ ॥ ૧૬॥
સર્વશાસ્ત્રસુસમ્પન્નઃ સર્વજ્ઞો જ્ઞાનદોત્તમઃ ॥ ૧૬॥
મુખ્યપ્રાણો મહાવેગઃ શબ્દશાસ્ત્રવિશારદઃ ।
બુદ્ધિમાન્ સર્વલોકેશઃ સુરેશો લોકરઞ્જકઃ ॥ ૧૭॥
બુદ્ધિમાન્ સર્વલોકેશઃ સુરેશો લોકરઞ્જકઃ ॥ ૧૭॥
લોકનાથો મહાદર્પઃ સર્વભૂતભયાપહઃ ।
રામવાહનરૂપશ્ચ સઞ્જીવાચલભેદકઃ ॥ ૧૮॥
રામવાહનરૂપશ્ચ સઞ્જીવાચલભેદકઃ ॥ ૧૮॥
કપીનાં પ્રાણદાતા ચ લક્ષ્મણપ્રાણરક્ષકઃ ।
રામપાદસમીપસ્થો લોહિતાસ્યો મહાહનુઃ ॥ ૧૯॥
રામપાદસમીપસ્થો લોહિતાસ્યો મહાહનુઃ ॥ ૧૯॥
રામસન્દેશકર્તા ચ ભરતાનન્દવર્ધનઃ ।
રામાભિષેકલોલશ્ચ રામકાર્યધુરન્ધરઃ ॥ ૨૦॥
રામાભિષેકલોલશ્ચ રામકાર્યધુરન્ધરઃ ॥ ૨૦॥
કુન્તીગર્ભસમુત્પન્નો ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ।
લાક્ષાગૃહાદ્વિનિર્મુક્તો હિડિમ્બાસુરમર્દનઃ ॥ ૨૧॥
લાક્ષાગૃહાદ્વિનિર્મુક્તો હિડિમ્બાસુરમર્દનઃ ॥ ૨૧॥
ધર્માનુજઃ પાણ્ડુપુત્રો ધનઞ્જયસહાયવાન્ ।
બકાસુરવધોદ્યુક્તસ્તઙ્ગ્રામપરિરક્ષકઃ ॥ ૨૨॥
બકાસુરવધોદ્યુક્તસ્તઙ્ગ્રામપરિરક્ષકઃ ॥ ૨૨॥
ભિક્ષાહારરતો નિત્યં કુલાલગૃહમધ્યગઃ ।
પાઞ્ચાલ્યુદ્વાહસઞ્જાતસમ્મોદો બહુકાન્તિમાન્ ॥ ૨૩॥
પાઞ્ચાલ્યુદ્વાહસઞ્જાતસમ્મોદો બહુકાન્તિમાન્ ॥ ૨૩॥
વિરાટનગરે ગૂઢચરઃ કીચકમર્દનઃ ।
દુર્યોધનનિહન્તા ચ જરાસન્ધવિમર્દનઃ ॥ ૨૪॥
દુર્યોધનનિહન્તા ચ જરાસન્ધવિમર્દનઃ ॥ ૨૪॥
સૌગન્ધિકાપહર્તા ચ દ્રૌપદીપ્રાણવલ્લભઃ ।
પૂર્ણબોધો વ્યાસશિષ્યો યતિરૂપો મહામતિઃ ॥ ૨૫॥
પૂર્ણબોધો વ્યાસશિષ્યો યતિરૂપો મહામતિઃ ॥ ૨૫॥
દુર્વાદિગજસિંહસ્ય તર્કશાસ્ત્રસ્ય ખણ્ડકઃ ।
બૌદ્ધાગમવિભેત્તા ચ સાઙ્ખ્યાશાસ્ત્રસ્ય દૂષકઃ ॥ ૨૬॥
બૌદ્ધાગમવિભેત્તા ચ સાઙ્ખ્યાશાસ્ત્રસ્ય દૂષકઃ ॥ ૨૬॥
દ્વૈતશાસ્ત્રપ્રણેતા ચ વેદવ્યાસમતાનુગઃ ।
પૂર્ણાનન્દઃ પૂર્ણસત્વઃ પૂર્ણવૈરાગ્યસાગરઃ ॥ ૨૭॥
પૂર્ણાનન્દઃ પૂર્ણસત્વઃ પૂર્ણવૈરાગ્યસાગરઃ ॥ ૨૭॥
॥ અથ ફલશ્રુતિઃ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા નારદસ્તુ વાયોશ્ચરિતમદ્ભુતમ્ ।
મુદા પરમયા યુક્તઃ સ્તોતું સમુપચક્રમે ॥ ૨૮॥
મુદા પરમયા યુક્તઃ સ્તોતું સમુપચક્રમે ॥ ૨૮॥
રામાવતારજાતાય હનુમદ્રૂપિણે નમઃ ।
વાસુદેવસ્ય ભક્તાય ભીમસેનાય તે નમઃ ॥ ૨૯॥
વેદવ્યાસમતોદ્ધારકર્તે પૂર્ણસુખાય ચ ।
દુર્વાદિધ્વાન્તચન્દ્રાય પૂર્ણબોધાય તે નમઃ ॥ ૩૦॥
દુર્વાદિધ્વાન્તચન્દ્રાય પૂર્ણબોધાય તે નમઃ ॥ ૩૦॥
ગુરુરાજાય ધન્યાય કઞ્જનેત્રાય તે નમઃ ।
દિવ્યરૂપાય શાન્તાય નમસ્તે યતિરૂપિણે ॥ ૩૧॥
દિવ્યરૂપાય શાન્તાય નમસ્તે યતિરૂપિણે ॥ ૩૧॥
સ્વાન્તસ્થવાસુદેવાય સચ્ચિત્તાય નમો નમઃ ।
અજ્ઞાનતિમિરાર્કાય વ્યાસશિષ્યાય તે નમઃ ॥ ૩૨॥
અથાભિવન્દ્ય પિતરં બ્રહ્માણં નારદો મુનિઃ ।
પરિક્રમ્ય વિનિર્યાતો વાસુદેવં હરિ સ્મરન્ ॥ ૩૩॥
પરિક્રમ્ય વિનિર્યાતો વાસુદેવં હરિ સ્મરન્ ॥ ૩૩॥
અષ્ટોત્તરશતં દિવ્યં વાયુસૂનોર્મહાત્મનઃ ।
યઃ પઠેચ્છ્રદ્ધયા નિત્યં સર્વબન્ધાત્ પ્રમુચ્યતે ॥ ૩૪॥
યઃ પઠેચ્છ્રદ્ધયા નિત્યં સર્વબન્ધાત્ પ્રમુચ્યતે ॥ ૩૪॥
સર્વરોગવિનિર્મુક્તઃ સર્વપાપૈર્ન લિપ્યતે ।
રાજવશ્યં ભવેન્નિત્યં સ્તોત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ ॥ ૩૫॥
રાજવશ્યં ભવેન્નિત્યં સ્તોત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ ॥ ૩૫॥
ભૂતગ્રહનિવૃત્તિશ્ચ પ્રજાવૃદ્ધિશ્ચ જાયતે ।
આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં બલં કીર્તિં લભેત્ પુમાન્ ॥ ૩૬॥
આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં બલં કીર્તિં લભેત્ પુમાન્ ॥ ૩૬॥
યઃ પઠેદ્વાયુચરિતં ભક્ત્યા પરમયા યુતઃ ।
સર્વજ્ઞાનસમાયુક્તઃ સ યાતિ પરમં પદમ્ ॥ ૩૬॥
સર્વજ્ઞાનસમાયુક્તઃ સ યાતિ પરમં પદમ્ ॥ ૩૬॥
॥ ઇતિ શ્રીપદ્મોત્તરખણ્ડતઃ શ્રીહનુમદષ્ટોત્તરશતનામસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥