కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే అషమః ప్రశ్నః - రాజసూయః
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
అనుమత్యై పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి ధేను-ర్దక్షిణా యే ప్రత్యఞ్చ-శ్శమ్యాయా అవశీయన్తే త-న్నైర్-ఋత-మేకకపాల-ఙ్కృష్ణం-వాఁసః కృష్ణతూష-న్దక్షిణా వీహి స్వాహా-ఽఽహుతి-ఞ్జుషాణ ఏష తే నిర్-ఋతే భాగో భూతే హవిష్మత్యసి ముఞ్చేమ-మగ్ంహస-స్స్వాహా నమో య ఇద-ఞ్చకారా-ఽఽదిత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి వరో దక్షిణా-ఽఽగ్నావైష్ణవ-మేకాదశకపాలం-వాఁమనో వహీ దక్షిణా ఽగ్నీషోమీయ- [దక్షిణా ఽగ్నీషోమీయమ్, ఏకాదశకపాలగ్ం హిరణ్యం] 1
-మేకాదశకపాలగ్ం హిరణ్య-న్దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-మృషభో వహీ దక్షిణా-ఽఽగ్నేయ-మష్టాకపాలమైన్ద్ర-న్దద్ధ్యృషభో వహీ దక్షిణైన్ద్రాగ్న-న్ద్వాదశకపాలం-వైఁశ్వదేవ-ఞ్చరు-మ్ప్రథమజో వథ్సో దక్షిణా సౌమ్యగ్గ్ శ్యామాక-ఞ్చరుం-వాఁసో దక్షిణా సరస్వత్యై చరుగ్ం సరస్వతే చరు-మ్మిథునౌ గావౌ దక్షిణా ॥ 2 ॥
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
అనుమత్యై పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి ధేను-ర్దక్షిణా యే ప్రత్యఞ్చ-శ్శమ్యాయా అవశీయన్తే త-న్నైర్-ఋత-మేకకపాల-ఙ్కృష్ణం-వాఁసః కృష్ణతూష-న్దక్షిణా వీహి స్వాహా-ఽఽహుతి-ఞ్జుషాణ ఏష తే నిర్-ఋతే భాగో భూతే హవిష్మత్యసి ముఞ్చేమ-మగ్ంహస-స్స్వాహా నమో య ఇద-ఞ్చకారా-ఽఽదిత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి వరో దక్షిణా-ఽఽగ్నావైష్ణవ-మేకాదశకపాలం-వాఁమనో వహీ దక్షిణా ఽగ్నీషోమీయ- [దక్షిణా ఽగ్నీషోమీయమ్, ఏకాదశకపాలగ్ం హిరణ్యం] 1
-మేకాదశకపాలగ్ం హిరణ్య-న్దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-మృషభో వహీ దక్షిణా-ఽఽగ్నేయ-మష్టాకపాలమైన్ద్ర-న్దద్ధ్యృషభో వహీ దక్షిణైన్ద్రాగ్న-న్ద్వాదశకపాలం-వైఁశ్వదేవ-ఞ్చరు-మ్ప్రథమజో వథ్సో దక్షిణా సౌమ్యగ్గ్ శ్యామాక-ఞ్చరుం-వాఁసో దక్షిణా సరస్వత్యై చరుగ్ం సరస్వతే చరు-మ్మిథునౌ గావౌ దక్షిణా ॥ 2 ॥
(అగ్నీషోమీయం-చతుస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 1)
ఆగ్నేయమష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సౌమ్య-ఞ్చరుగ్ం సావిత్రం-ద్వాదశకపాలగ్ం సారస్వత-ఞ్చరు-మ్పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్మారుతగ్ం సప్తకపాలం-వైఁశ్వదేవీ-మామిక్షా-న్ద్యావాపృథివ్య-మేకకపాలమ్ ॥ 3 ॥
ఆగ్నేయమష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సౌమ్య-ఞ్చరుగ్ం సావిత్రం-ద్వాదశకపాలగ్ం సారస్వత-ఞ్చరు-మ్పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్మారుతగ్ం సప్తకపాలం-వైఁశ్వదేవీ-మామిక్షా-న్ద్యావాపృథివ్య-మేకకపాలమ్ ॥ 3 ॥
(ఆగ్నేయగ్ం సౌమ్య-మ్మారుత-మష్టాదశ) (అ. 2)
ఐన్ద్రాగ్న-మేకాదశకపాల-మ్మారుతీ-మామిక్షాం-వాఁరుణీ-మామిక్షా-ఙ్కాయమేకకపాల-మ్ప్రఘాస్యాన్. హవామహే మరుతో యజ్ఞవాహసః కరమ్భేణ సజోషసః ॥ మో షూ ణ ఇన్ద్ర పృథ్సు దేవాస్తు స్మ తే శుష్మిన్నవయా । మహీ హ్యస్య మీఢుషో యవ్యా । హవిష్మతో మరుతో వన్దతే గీః ॥ య-ద్గ్రామే యదరణ్యే య-థ్సభాయాం-యఁదిన్ద్రియే । యచ్ఛూద్రే యదర్య ఏనశ్చకృమా వయమ్ । యదే కస్యాధి ధర్మణి తస్యావయజనమసి స్వాహా ॥ అక్రన్ కర్మ కర్మకృతః సహ వాచా మయోభువా । దేవేభ్యః కర్మ కృత్వా-ఽస్త-మ్ప్రేత సుదానవః ॥ 4 ॥
ఐన్ద్రాగ్న-మేకాదశకపాల-మ్మారుతీ-మామిక్షాం-వాఁరుణీ-మామిక్షా-ఙ్కాయమేకకపాల-మ్ప్రఘాస్యాన్. హవామహే మరుతో యజ్ఞవాహసః కరమ్భేణ సజోషసః ॥ మో షూ ణ ఇన్ద్ర పృథ్సు దేవాస్తు స్మ తే శుష్మిన్నవయా । మహీ హ్యస్య మీఢుషో యవ్యా । హవిష్మతో మరుతో వన్దతే గీః ॥ య-ద్గ్రామే యదరణ్యే య-థ్సభాయాం-యఁదిన్ద్రియే । యచ్ఛూద్రే యదర్య ఏనశ్చకృమా వయమ్ । యదే కస్యాధి ధర్మణి తస్యావయజనమసి స్వాహా ॥ అక్రన్ కర్మ కర్మకృతః సహ వాచా మయోభువా । దేవేభ్యః కర్మ కృత్వా-ఽస్త-మ్ప్రేత సుదానవః ॥ 4 ॥
(వయంయఁ-ద్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 3)
అగ్నయే-ఽనీకవతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సాకగ్ం సూర్యేణోద్యతా మరుద్భ్యః సాన్తపనేభ్యో మద్ధ్యన్దినే చరు-మ్మరుద్భ్యో గృహమేధిభ్య-స్సర్వాసా-న్దుగ్ధే సాయ-ఞ్చరు-మ్పూర్ణా దర్వి పరాపత సుపూర్ణా పునరా పత । వస్నేవ వి క్రీణావహా ఇషమూర్జగ్ం శతక్రతో ॥ దేహి మే దదామి తే ని మే ధేహి ని తే దధే । నిహారమిన్ని మే హరా ని హార- [ని హారమ్, ని హరామి తే ।] 5
-న్ని హరామి తే ॥ మరుద్భ్యః క్రీడిభ్యః పురోడాశగ్ం సప్తకపాల-న్నిర్వపతి సాకగ్ం సూర్యేణోద్యతా-ఽఽగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సౌమ్య-ఞ్చరుగ్ం సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాలగ్ం సారస్వత-ఞ్చరు-మ్పౌష్ణ-ఞ్చరుమైన్ద్రాగ్న-మేకాదశకపాల-మైన్ద్ర-ఞ్చరుం-వైఁశ్వకర్మణ-మేకకపాలమ్ ॥ 6 ॥
అగ్నయే-ఽనీకవతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సాకగ్ం సూర్యేణోద్యతా మరుద్భ్యః సాన్తపనేభ్యో మద్ధ్యన్దినే చరు-మ్మరుద్భ్యో గృహమేధిభ్య-స్సర్వాసా-న్దుగ్ధే సాయ-ఞ్చరు-మ్పూర్ణా దర్వి పరాపత సుపూర్ణా పునరా పత । వస్నేవ వి క్రీణావహా ఇషమూర్జగ్ం శతక్రతో ॥ దేహి మే దదామి తే ని మే ధేహి ని తే దధే । నిహారమిన్ని మే హరా ని హార- [ని హారమ్, ని హరామి తే ।] 5
-న్ని హరామి తే ॥ మరుద్భ్యః క్రీడిభ్యః పురోడాశగ్ం సప్తకపాల-న్నిర్వపతి సాకగ్ం సూర్యేణోద్యతా-ఽఽగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సౌమ్య-ఞ్చరుగ్ం సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాలగ్ం సారస్వత-ఞ్చరు-మ్పౌష్ణ-ఞ్చరుమైన్ద్రాగ్న-మేకాదశకపాల-మైన్ద్ర-ఞ్చరుం-వైఁశ్వకర్మణ-మేకకపాలమ్ ॥ 6 ॥
(హరా నిహారన్-త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
సోమాయ పితృమతే పురోడాశగ్ం షట్కపాల-న్నిర్వపతి పితృభ్యో బర్హిషద్భ్యో ధానాః పితృభ్యో-ఽగ్నిష్వాత్తేభ్యో ఽభివాన్యాయై దుగ్ధే మన్థమేత-త్తే తత యే చ త్వా-మన్వేత-త్తే పితామహ ప్రపితామహ యే చ త్వామన్వత్ర పితరో యథాభాగ-మ్మన్దద్ధ్వగ్ం సుసన్దృశ-న్త్వా వయ-మ్మఘవ-న్మన్దిషీమహి । ప్రనూన-మ్పూర్ణవన్ధుర-స్స్తుతో యాసి వశాగ్ం అను । యోజా న్విన్ద్ర తే హరీ ॥ 7 ॥
సోమాయ పితృమతే పురోడాశగ్ం షట్కపాల-న్నిర్వపతి పితృభ్యో బర్హిషద్భ్యో ధానాః పితృభ్యో-ఽగ్నిష్వాత్తేభ్యో ఽభివాన్యాయై దుగ్ధే మన్థమేత-త్తే తత యే చ త్వా-మన్వేత-త్తే పితామహ ప్రపితామహ యే చ త్వామన్వత్ర పితరో యథాభాగ-మ్మన్దద్ధ్వగ్ం సుసన్దృశ-న్త్వా వయ-మ్మఘవ-న్మన్దిషీమహి । ప్రనూన-మ్పూర్ణవన్ధుర-స్స్తుతో యాసి వశాగ్ం అను । యోజా న్విన్ద్ర తే హరీ ॥ 7 ॥
అక్షన్నమీమదన్త హ్యవ ప్రియా అధూషత । అస్తోషత స్వభానవో విప్రా నవిష్ఠయా మతీ । యోజా న్విన్ద్ర తే హరీ ॥ అక్ష-న్పితరో-ఽమీమదన్త పితరో-ఽతీతృపన్త పితరో-ఽమీమృజన్త పితరః ॥ పరేత పితర-స్సోమ్యా గమ్భీరైః పథిభిః పూర్వ్యైః । అథా పితృన్-థ్సువిదత్రాగ్ం అపీత యమేన యే సధమాద-మ్మదన్తి ॥ మనో న్వా హువామహే నారాశగ్ంసేన స్తోమేన పితృణా-ఞ్చ మన్మభిః ॥ ఆ [ఆ, న ఏతు మనః పునః క్రత్వే] 8
న ఏతు మనః పునః క్రత్వే దక్షాయ జీవసే । జ్యోక్చ సూర్య-న్దృశే ॥ పునర్నః పితరో మనో దదాతు దైవ్యో జనః । జీవం-వ్రాఁతగ్ం సచేమహి ॥ యదన్తరిక్ష-మ్పృథివీముత ద్యాం-యఁన్మాతర-మ్పితరం-వాఁ జిహిగ్ంసిమ । అగ్ని-ర్మా తస్మాదేనసో గార్హపత్యః ప్ర ముఞ్చతు దురితా యాని చకృమ కరోతు మా-మనేనసమ్ ॥ 9 ॥
న ఏతు మనః పునః క్రత్వే దక్షాయ జీవసే । జ్యోక్చ సూర్య-న్దృశే ॥ పునర్నః పితరో మనో దదాతు దైవ్యో జనః । జీవం-వ్రాఁతగ్ం సచేమహి ॥ యదన్తరిక్ష-మ్పృథివీముత ద్యాం-యఁన్మాతర-మ్పితరం-వాఁ జిహిగ్ంసిమ । అగ్ని-ర్మా తస్మాదేనసో గార్హపత్యః ప్ర ముఞ్చతు దురితా యాని చకృమ కరోతు మా-మనేనసమ్ ॥ 9 ॥
(హరీ-మన్మభిరా-చతుశ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
ప్రతిపూరుషమేకకపాలా-న్నిర్వపత్యేక-మతిరిక్తం-యాఁవన్తో గృహ్యా-స్స్మస్తేభ్యః కమకర-మ్పశూనాగ్ం శర్మాసి శర్మ యజమానస్య శర్మ మే యచ్ఛైక ఏవ రుద్రో న ద్వితీయాయ తస్థ ఆఖుస్తే రుద్ర పశుస్త-ఞ్జుషస్వైష తే రుద్ర భాగ-స్సహ స్వస్రా-ఽమ్బికయా త-ఞ్జుషస్వ భేషజ-ఙ్గవే-ఽశ్వాయ పురుషాయ భేషజమథో అస్మభ్య-మ్భేషజగ్ం సుభేషజం- [సుభేషజమ్, యథా-ఽసతి ।] 10
-ఁయథా-ఽసతి । సుగ-మ్మేషాయ మేష్యా అవామ్బ రుద్ర-మదిమహ్యవ దేవ-న్త్య్రమ్బకమ్ । యథా న-శ్శ్రేయసః కర-ద్యథా నో వస్యసః కర-ద్యథా నః పశుమతః కర-ద్యథా నో వ్యవసాయయాత్ ॥ త్య్రమ్బకం-యఁజామహే సుగన్ధి-మ్పుష్టివర్ధనమ్ । ఉర్వారుక-మివ బన్ధనా-న్మృత్యో-ర్ముక్షీయ మా-ఽమృతాత్ ॥ ఏష తే రుద్ర భాగస్త-ఞ్జుషస్వ తేనావసేన పరో మూజవతో-ఽతీహ్య వతతధన్వా పినాకహస్తః కృత్తివాసాః ॥ 11 ॥
ప్రతిపూరుషమేకకపాలా-న్నిర్వపత్యేక-మతిరిక్తం-యాఁవన్తో గృహ్యా-స్స్మస్తేభ్యః కమకర-మ్పశూనాగ్ం శర్మాసి శర్మ యజమానస్య శర్మ మే యచ్ఛైక ఏవ రుద్రో న ద్వితీయాయ తస్థ ఆఖుస్తే రుద్ర పశుస్త-ఞ్జుషస్వైష తే రుద్ర భాగ-స్సహ స్వస్రా-ఽమ్బికయా త-ఞ్జుషస్వ భేషజ-ఙ్గవే-ఽశ్వాయ పురుషాయ భేషజమథో అస్మభ్య-మ్భేషజగ్ం సుభేషజం- [సుభేషజమ్, యథా-ఽసతి ।] 10
-ఁయథా-ఽసతి । సుగ-మ్మేషాయ మేష్యా అవామ్బ రుద్ర-మదిమహ్యవ దేవ-న్త్య్రమ్బకమ్ । యథా న-శ్శ్రేయసః కర-ద్యథా నో వస్యసః కర-ద్యథా నః పశుమతః కర-ద్యథా నో వ్యవసాయయాత్ ॥ త్య్రమ్బకం-యఁజామహే సుగన్ధి-మ్పుష్టివర్ధనమ్ । ఉర్వారుక-మివ బన్ధనా-న్మృత్యో-ర్ముక్షీయ మా-ఽమృతాత్ ॥ ఏష తే రుద్ర భాగస్త-ఞ్జుషస్వ తేనావసేన పరో మూజవతో-ఽతీహ్య వతతధన్వా పినాకహస్తః కృత్తివాసాః ॥ 11 ॥
(సుభేషజ-మిహి త్రీణి చ) (అ. 6)
ఐన్ద్రాగ్న-న్ద్వాదశకపాలం-వైఁశ్వదేవ-ఞ్చరుమిన్ద్రాయ శునాసీరాయ పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాలం-వాఁయవ్య-మ్పయః సౌర్యమేకకపాల-న్ద్వాదశగవగ్ం సీర-న్దక్షిణా- ఽఽగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి రౌద్ర-ఙ్గావీధుక-ఞ్చరుమైన్ద్ర-న్దధి వారుణం-యఁవమయ-ఞ్చరుం-వఁహినీ ధేను-ర్దక్షిణా యే దేవాః పురస్సదో-ఽగ్నినేత్రా దక్షిణసదో యమనేత్రాః పశ్చాథ్సదః సవితృనేత్రా ఉత్తరసదో వరుణనేత్రా ఉపరిషదో బృహస్పతినేత్రా రక్షోహణస్తే నః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు తేభ్యో [తే నో-ఽవన్తు తేభ్యః, నమస్తేభ్య-స్స్వాహా] 12
నమస్తేభ్య-స్స్వాహా సమూఢగ్ం రక్ష-స్సన్దగ్ధగ్ం రక్ష ఇదమహగ్ం రక్షో-ఽభి స-న్దహామ్యగ్నయే రక్షోఘ్నే స్వాహా యమాయ సవిత్రే వరుణాయ బృహస్పతయే దువస్వతే రక్షోఘ్నే స్వాహా ప్రష్టివాహీ రథో దక్షిణా దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే-ఽశ్వినో-ర్బాహుభ్యా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యాగ్ం రక్షసో వధ-ఞ్జుహోమి హతగ్ం రక్షో-ఽవధిష్మ రక్షో య-ద్వస్తే త-ద్దక్షిణా ॥ 13 ॥
ఐన్ద్రాగ్న-న్ద్వాదశకపాలం-వైఁశ్వదేవ-ఞ్చరుమిన్ద్రాయ శునాసీరాయ పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాలం-వాఁయవ్య-మ్పయః సౌర్యమేకకపాల-న్ద్వాదశగవగ్ం సీర-న్దక్షిణా- ఽఽగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి రౌద్ర-ఙ్గావీధుక-ఞ్చరుమైన్ద్ర-న్దధి వారుణం-యఁవమయ-ఞ్చరుం-వఁహినీ ధేను-ర్దక్షిణా యే దేవాః పురస్సదో-ఽగ్నినేత్రా దక్షిణసదో యమనేత్రాః పశ్చాథ్సదః సవితృనేత్రా ఉత్తరసదో వరుణనేత్రా ఉపరిషదో బృహస్పతినేత్రా రక్షోహణస్తే నః పాన్తు తే నో-ఽవన్తు తేభ్యో [తే నో-ఽవన్తు తేభ్యః, నమస్తేభ్య-స్స్వాహా] 12
నమస్తేభ్య-స్స్వాహా సమూఢగ్ం రక్ష-స్సన్దగ్ధగ్ం రక్ష ఇదమహగ్ం రక్షో-ఽభి స-న్దహామ్యగ్నయే రక్షోఘ్నే స్వాహా యమాయ సవిత్రే వరుణాయ బృహస్పతయే దువస్వతే రక్షోఘ్నే స్వాహా ప్రష్టివాహీ రథో దక్షిణా దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే-ఽశ్వినో-ర్బాహుభ్యా-మ్పూష్ణో హస్తాభ్యాగ్ం రక్షసో వధ-ఞ్జుహోమి హతగ్ం రక్షో-ఽవధిష్మ రక్షో య-ద్వస్తే త-ద్దక్షిణా ॥ 13 ॥
(తేభ్యః-పఞ్చచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)
ధాత్రే పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపత్యనుమత్యై చరుగ్ం రాకాయై చరుగ్ం సినీవాల్యై చరు-ఙ్కుహ్వై చరు-మ్మిథునౌ గావౌ దక్షిణా ఽఽగ్నావైష్ణవ-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపత్యైన్ద్రావైష్ణవ-మేకాదశకపాలం-వైఁష్ణవ-న్త్రికపాలం-వాఁమనో వహీ దక్షిణా-ఽగ్నీషోమీయ-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపతీన్ద్రాసోమీయ- మేకాదశకపాలగ్ం సౌమ్య-ఞ్చరు-మ్బభ్రు-ర్దక్షిణా సోమాపౌష్ణ-ఞ్చరు-న్నిర్వపత్యైన్ద్రా పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్పౌష్ణ-ఞ్చరుగ్గ్ శ్యామో దక్షిణా వైశ్వానర-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపతి హిరణ్య-న్దక్షిణా వారుణం-యఁవమయ-ఞ్చరుమశ్వో దక్షిణా ॥ 14 ॥
ధాత్రే పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపత్యనుమత్యై చరుగ్ం రాకాయై చరుగ్ం సినీవాల్యై చరు-ఙ్కుహ్వై చరు-మ్మిథునౌ గావౌ దక్షిణా ఽఽగ్నావైష్ణవ-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపత్యైన్ద్రావైష్ణవ-మేకాదశకపాలం-వైఁష్ణవ-న్త్రికపాలం-వాఁమనో వహీ దక్షిణా-ఽగ్నీషోమీయ-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపతీన్ద్రాసోమీయ- మేకాదశకపాలగ్ం సౌమ్య-ఞ్చరు-మ్బభ్రు-ర్దక్షిణా సోమాపౌష్ణ-ఞ్చరు-న్నిర్వపత్యైన్ద్రా పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్పౌష్ణ-ఞ్చరుగ్గ్ శ్యామో దక్షిణా వైశ్వానర-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపతి హిరణ్య-న్దక్షిణా వారుణం-యఁవమయ-ఞ్చరుమశ్వో దక్షిణా ॥ 14 ॥
(వైశ్వానర-న్ద్వాదశకపాల-న్ని-రష్టౌ చ) (అ. 8)
బార్హస్పత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి బ్రహ్మణో గృహే శితిపృష్ఠో దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాలగ్ం రాజన్యస్య గృహ ఋషభో దక్షిణా-ఽఽదిత్య-ఞ్చరు-మ్మహిష్యై గృహే ధేను-ర్దక్షిణా నైర్-ఋత-ఞ్చరు-మ్పరివృక్త్యై గృహే కృష్ణానాం-వ్రీఁహీణా-న్నఖనిర్భిన్న-ఙ్కృష్ణా కూటా దక్షిణా ఽఽగ్నేయమష్టాకపాలగ్ం సేనాన్యో గృహే హిరణ్య-న్దక్షిణా వారుణ-న్దశకపాలగ్ం సూతస్య గృహే మహానిరష్టో దక్షిణా మారుతగ్ం సప్తకపాల-ఙ్గ్రామణ్యో గృహే పృశ్ఞి-ర్దక్షిణా సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాలం- [ద్వాదశకపాలమ్, క్షత్తు-ర్గృహ] 15
-క్షత్తు-ర్గృహ ఉపద్ధ్వస్తో దక్షిణా-ఽఽశ్విన-న్ద్వికపాలగ్ం సఙ్గ్రహీతు-ర్గృహే సవాత్యౌ దక్షిణా పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్భాగదుఘస్య గృహే శ్యామో దక్షిణా రౌద్ర-ఙ్గావీధుక-ఞ్చరుమక్షావాపస్య గృహే శబల ఉద్వారో దక్షిణేన్ద్రాయ సుత్రాంణే పురోడాశమేకాదశకపాల-మ్ప్రతి నిర్వపతీన్ద్రాయాగ్ంహోముచే ఽయ-న్నో రాజా వృత్రహా రాజా భూత్వా వృత్రం-వఁద్ధ్యా-న్మైత్రాబార్హస్పత్య-మ్భవతి శ్వేతాయై శ్వేతవథ్సాయై దుగ్ధే స్వయమ్మూర్తే స్వయమ్మథిత ఆజ్య ఆశ్వత్థే [ఆశ్వత్థే, పాత్రే చతుఃస్రక్తౌ] 16
పాత్రే చతుఃస్రక్తౌ స్వయమవపన్నాయై శాఖాయై కర్ణాగ్శ్చాకర్ణాగ్శ్చ తణ్డులాన్ వి చినుయా-ద్యేకర్ణా-స్స పయసి బార్హస్పత్యో యే-ఽకర్ణా-స్స ఆజ్యే మైత్ర-స్స్వయఙ్కృతా వేది-ర్భవతి స్వయన్దిన-మ్బర్హి-స్స్వయఙ్కృత ఇద్ధ్మ-స్సైవ శ్వేతా శ్వేతవథ్సా దక్షిణా ॥ 17 ॥
బార్హస్పత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి బ్రహ్మణో గృహే శితిపృష్ఠో దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాలగ్ం రాజన్యస్య గృహ ఋషభో దక్షిణా-ఽఽదిత్య-ఞ్చరు-మ్మహిష్యై గృహే ధేను-ర్దక్షిణా నైర్-ఋత-ఞ్చరు-మ్పరివృక్త్యై గృహే కృష్ణానాం-వ్రీఁహీణా-న్నఖనిర్భిన్న-ఙ్కృష్ణా కూటా దక్షిణా ఽఽగ్నేయమష్టాకపాలగ్ం సేనాన్యో గృహే హిరణ్య-న్దక్షిణా వారుణ-న్దశకపాలగ్ం సూతస్య గృహే మహానిరష్టో దక్షిణా మారుతగ్ం సప్తకపాల-ఙ్గ్రామణ్యో గృహే పృశ్ఞి-ర్దక్షిణా సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాలం- [ద్వాదశకపాలమ్, క్షత్తు-ర్గృహ] 15
-క్షత్తు-ర్గృహ ఉపద్ధ్వస్తో దక్షిణా-ఽఽశ్విన-న్ద్వికపాలగ్ం సఙ్గ్రహీతు-ర్గృహే సవాత్యౌ దక్షిణా పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్భాగదుఘస్య గృహే శ్యామో దక్షిణా రౌద్ర-ఙ్గావీధుక-ఞ్చరుమక్షావాపస్య గృహే శబల ఉద్వారో దక్షిణేన్ద్రాయ సుత్రాంణే పురోడాశమేకాదశకపాల-మ్ప్రతి నిర్వపతీన్ద్రాయాగ్ంహోముచే ఽయ-న్నో రాజా వృత్రహా రాజా భూత్వా వృత్రం-వఁద్ధ్యా-న్మైత్రాబార్హస్పత్య-మ్భవతి శ్వేతాయై శ్వేతవథ్సాయై దుగ్ధే స్వయమ్మూర్తే స్వయమ్మథిత ఆజ్య ఆశ్వత్థే [ఆశ్వత్థే, పాత్రే చతుఃస్రక్తౌ] 16
పాత్రే చతుఃస్రక్తౌ స్వయమవపన్నాయై శాఖాయై కర్ణాగ్శ్చాకర్ణాగ్శ్చ తణ్డులాన్ వి చినుయా-ద్యేకర్ణా-స్స పయసి బార్హస్పత్యో యే-ఽకర్ణా-స్స ఆజ్యే మైత్ర-స్స్వయఙ్కృతా వేది-ర్భవతి స్వయన్దిన-మ్బర్హి-స్స్వయఙ్కృత ఇద్ధ్మ-స్సైవ శ్వేతా శ్వేతవథ్సా దక్షిణా ॥ 17 ॥
(సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాల-మాశ్వత్థే త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 9)
అగ్నయే గృహపతయే పురోడాశమష్టాకపాల-న్నిర్వపతి కృష్ణానాం-వ్రీఁహీణాగ్ం సోమాయ వనస్పతయే శ్యామాక-ఞ్చరుగ్ం సవిత్రే సత్యప్రసవాయ పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-మాశూనాం-వ్రీఁహీణాగ్ం రుద్రాయ పశుపతయే గావీధుక-ఞ్చరు-మ్బృహస్పతయే వాచస్పతయే నైవార-ఞ్చరుమిన్ద్రాయ జ్యేష్ఠాయ పురోడాశ-మేకాదశకపాల-మ్మహావ్రీహీణా-మ్మిత్రాయ సత్యాయా-ఽఽమ్బానా-ఞ్చరుం-వఁరుణాయ ధర్మపతయే యవమయ-ఞ్చరుగ్ం సవితా త్వా ప్రసవానాగ్ం సువతామగ్ని-ర్గృహపతీనాగ్ం సోమో వనస్పతీనాగ్ం రుద్రః పశూనాం- [పశూనామ్, బృహస్పతి-ర్వాచామిన్ద్రో] 18
-బృహస్పతి-ర్వాచామిన్ద్రో జ్యేష్ఠానా-మ్మిత్ర-స్సత్యానాం-వఁరుణో ధర్మపతీనాం-యేఁ దేవా దేవసువ-స్స్థ త ఇమ-మాముష్యాయణ-మనమిత్రాయ సువద్ధ్వ-మ్మహతే క్షత్రాయ మహత ఆధిపత్యాయ మహతే జానరాజ్యాయైష వో భరతా రాజా సోమో-ఽస్మాక-మ్బ్రాహ్మణానాగ్ం రాజా ప్రతి త్యన్నామ రాజ్య-మధాయి స్వా-న్తనువం-వఁరుణో అశిశ్రేచ్ఛుచే-ర్మిత్రస్య వ్రత్యా అభూమామన్మహి మహత ఋతస్య నామ సర్వే వ్రాతా వరుణస్యాభూవన్ వి మిత్ర ఏవై-రరాతి-మతారీదసూషుదన్త యజ్ఞియా ఋతేన వ్యు త్రితో జరిమాణ-న్న ఆన-డ్విష్ణోః క్రమో-ఽసి విష్ణోః క్రాన్తమసి విష్ణో-ర్విక్రాన్త-మసి ॥ 19 ॥
అగ్నయే గృహపతయే పురోడాశమష్టాకపాల-న్నిర్వపతి కృష్ణానాం-వ్రీఁహీణాగ్ం సోమాయ వనస్పతయే శ్యామాక-ఞ్చరుగ్ం సవిత్రే సత్యప్రసవాయ పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-మాశూనాం-వ్రీఁహీణాగ్ం రుద్రాయ పశుపతయే గావీధుక-ఞ్చరు-మ్బృహస్పతయే వాచస్పతయే నైవార-ఞ్చరుమిన్ద్రాయ జ్యేష్ఠాయ పురోడాశ-మేకాదశకపాల-మ్మహావ్రీహీణా-మ్మిత్రాయ సత్యాయా-ఽఽమ్బానా-ఞ్చరుం-వఁరుణాయ ధర్మపతయే యవమయ-ఞ్చరుగ్ం సవితా త్వా ప్రసవానాగ్ం సువతామగ్ని-ర్గృహపతీనాగ్ం సోమో వనస్పతీనాగ్ం రుద్రః పశూనాం- [పశూనామ్, బృహస్పతి-ర్వాచామిన్ద్రో] 18
-బృహస్పతి-ర్వాచామిన్ద్రో జ్యేష్ఠానా-మ్మిత్ర-స్సత్యానాం-వఁరుణో ధర్మపతీనాం-యేఁ దేవా దేవసువ-స్స్థ త ఇమ-మాముష్యాయణ-మనమిత్రాయ సువద్ధ్వ-మ్మహతే క్షత్రాయ మహత ఆధిపత్యాయ మహతే జానరాజ్యాయైష వో భరతా రాజా సోమో-ఽస్మాక-మ్బ్రాహ్మణానాగ్ం రాజా ప్రతి త్యన్నామ రాజ్య-మధాయి స్వా-న్తనువం-వఁరుణో అశిశ్రేచ్ఛుచే-ర్మిత్రస్య వ్రత్యా అభూమామన్మహి మహత ఋతస్య నామ సర్వే వ్రాతా వరుణస్యాభూవన్ వి మిత్ర ఏవై-రరాతి-మతారీదసూషుదన్త యజ్ఞియా ఋతేన వ్యు త్రితో జరిమాణ-న్న ఆన-డ్విష్ణోః క్రమో-ఽసి విష్ణోః క్రాన్తమసి విష్ణో-ర్విక్రాన్త-మసి ॥ 19 ॥
(పశూనాంవ్రాఁతాః-పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 10)
అర్థేతః స్థా-ఽపా-మ్పతిరసి వృషా-ఽస్యూర్మి-ర్వృషసేనో-ఽసి వ్రజక్షితః స్థ మరుతామోజః స్థ సూర్యవర్చస-స్స్థ సూర్యత్వచస-స్స్థ మాన్దా-స్స్థ వాశా-స్స్థ శక్వరీ-స్స్థ విశ్వభృతః స్థ జనభృతః స్థా-ఽగ్నేస్తేజస్యా-స్స్థా-ఽపామోషధీనాగ్ం రసః స్థా-ఽపో దేవీ-ర్మధుమతీరగృహ్ణన్నూర్జస్వతీ రాజసూయాయ చితానాః ॥ యాభి-ర్మిత్రావరుణావ-భ్యషిఞ్చన్. యాభి-రిన్ద్రమనయన్నత్య రాతీః ॥ రాష్ట్రదా-స్స్థ రాష్ట్ర-న్దత్త స్వాహా రాష్ట్రదా-స్స్థ రాష్ట్రమముష్మై దత్త ॥ 20 ॥
అర్థేతః స్థా-ఽపా-మ్పతిరసి వృషా-ఽస్యూర్మి-ర్వృషసేనో-ఽసి వ్రజక్షితః స్థ మరుతామోజః స్థ సూర్యవర్చస-స్స్థ సూర్యత్వచస-స్స్థ మాన్దా-స్స్థ వాశా-స్స్థ శక్వరీ-స్స్థ విశ్వభృతః స్థ జనభృతః స్థా-ఽగ్నేస్తేజస్యా-స్స్థా-ఽపామోషధీనాగ్ం రసః స్థా-ఽపో దేవీ-ర్మధుమతీరగృహ్ణన్నూర్జస్వతీ రాజసూయాయ చితానాః ॥ యాభి-ర్మిత్రావరుణావ-భ్యషిఞ్చన్. యాభి-రిన్ద్రమనయన్నత్య రాతీః ॥ రాష్ట్రదా-స్స్థ రాష్ట్ర-న్దత్త స్వాహా రాష్ట్రదా-స్స్థ రాష్ట్రమముష్మై దత్త ॥ 20 ॥
(అత్యే-కాదశ చ) (అ. 11)
దేవీరాప-స్స-మ్మధుమతీ-ర్మధుమతీభి-స్సృజ్యద్ధ్వ-మ్మహి వర్చః క్షత్రియాయ వన్వానా అనాధృష్టా-స్సీదతోర్జస్వతీర్మహి వర్చః క్షత్రియాయ దధతీరనిభృష్టమసి వాచో బన్ధుస్తపోజా-స్సోమస్య దాత్రమసి శుక్రా వః శుక్రేణోత్పునామి చన్ద్రాశ్చన్ద్రేణామృతా అమృతేన స్వాహా రాజసూయాయ చితానాః । సధమాదో ద్యుమ్నినీరూర్జ ఏతా అనిభృష్టా అపస్యువో వసానః ॥ పస్త్యాసు చక్రే వరుణ-స్సధస్థమపాగ్ం శిశు- [శిశుః, మాతృతమాస్వన్తః ।] 21
-ర్మాతృతమాస్వన్తః ॥ క్షత్రస్యోల్బమసి క్షత్రస్య యోనిరస్యావిన్నో అగ్ని-ర్గృహపతిరావిన్న ఇన్ద్రో వృద్ధశ్రవా ఆవిన్నః పూషా విశ్వవేదా ఆవిన్నౌ మిత్రావరుణా వృతావృధావావిన్నే ద్యావాపృథివీ ధృతవ్రతే ఆవిన్నా దేవ్యదితి-ర్విశ్వరూప్యావిన్నో ఽయమసావాముష్యాయణో-ఽస్యాం-విఁశ్యస్మి-న్రాష్ట్రే మహతే క్షత్రాయ మహత ఆధిపత్యాయ మహతే జానరాజ్యాయైష వో భరతా రాజా సోమో-ఽస్మాక-మ్బ్రాహ్మణానాగ్ం రాజేన్ద్రస్య [రాజేన్ద్రస్య, వజ్రో-ఽసి] 22
వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్నస్త్వయా యం-వృఁత్రం-వఁద్ధ్యాచ్ఛత్రుబాధనా-స్స్థ పాత మా ప్రత్యఞ్చ-మ్పాత మా తిర్యఞ్చమన్వఞ్చ-మ్మా పాత దిగ్భ్యో మా పాత విశ్వాభ్యో మా నాష్ట్రాభ్యః పాత హిరణ్యవర్ణా-వుషసాం ఁవిరోకే-ఽయఃస్థూణా-వుదితౌ సూర్యస్యా-ఽఽ రోహతం-వఁరుణ మిత్ర గర్త-న్తతశ్చక్షాథామదితి-న్దితి-ఞ్చ ॥ 23 ॥
దేవీరాప-స్స-మ్మధుమతీ-ర్మధుమతీభి-స్సృజ్యద్ధ్వ-మ్మహి వర్చః క్షత్రియాయ వన్వానా అనాధృష్టా-స్సీదతోర్జస్వతీర్మహి వర్చః క్షత్రియాయ దధతీరనిభృష్టమసి వాచో బన్ధుస్తపోజా-స్సోమస్య దాత్రమసి శుక్రా వః శుక్రేణోత్పునామి చన్ద్రాశ్చన్ద్రేణామృతా అమృతేన స్వాహా రాజసూయాయ చితానాః । సధమాదో ద్యుమ్నినీరూర్జ ఏతా అనిభృష్టా అపస్యువో వసానః ॥ పస్త్యాసు చక్రే వరుణ-స్సధస్థమపాగ్ం శిశు- [శిశుః, మాతృతమాస్వన్తః ।] 21
-ర్మాతృతమాస్వన్తః ॥ క్షత్రస్యోల్బమసి క్షత్రస్య యోనిరస్యావిన్నో అగ్ని-ర్గృహపతిరావిన్న ఇన్ద్రో వృద్ధశ్రవా ఆవిన్నః పూషా విశ్వవేదా ఆవిన్నౌ మిత్రావరుణా వృతావృధావావిన్నే ద్యావాపృథివీ ధృతవ్రతే ఆవిన్నా దేవ్యదితి-ర్విశ్వరూప్యావిన్నో ఽయమసావాముష్యాయణో-ఽస్యాం-విఁశ్యస్మి-న్రాష్ట్రే మహతే క్షత్రాయ మహత ఆధిపత్యాయ మహతే జానరాజ్యాయైష వో భరతా రాజా సోమో-ఽస్మాక-మ్బ్రాహ్మణానాగ్ం రాజేన్ద్రస్య [రాజేన్ద్రస్య, వజ్రో-ఽసి] 22
వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్నస్త్వయా యం-వృఁత్రం-వఁద్ధ్యాచ్ఛత్రుబాధనా-స్స్థ పాత మా ప్రత్యఞ్చ-మ్పాత మా తిర్యఞ్చమన్వఞ్చ-మ్మా పాత దిగ్భ్యో మా పాత విశ్వాభ్యో మా నాష్ట్రాభ్యః పాత హిరణ్యవర్ణా-వుషసాం ఁవిరోకే-ఽయఃస్థూణా-వుదితౌ సూర్యస్యా-ఽఽ రోహతం-వఁరుణ మిత్ర గర్త-న్తతశ్చక్షాథామదితి-న్దితి-ఞ్చ ॥ 23 ॥
(శిశు-రిన్ద్రస్యై-కచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 12)
సమిధమా తిష్ఠ గాయత్రీ త్వా ఛన్దసామవతు త్రివృథ్స్తోమో రథన్తరగ్ం సామాగ్ని-ర్దేవతా బ్రహ్మ ద్రవిణముగ్రామా తిష్ఠ త్రిష్టు-ప్త్వా ఛన్దసామవతు పఞ్చదశ-స్స్తోమో బృహ-థ్సామేన్ద్రో దేవతా క్షత్ర-న్ద్రవిణం-విఁరాజమా తిష్ఠ జగతీ త్వా ఛన్దసామవతు సప్తదశ-స్స్తోమో వైరూపగ్ం సామ మరుతో దేవతా వి-డ్ద్రవిణ-ముదీచీమా-తిష్ఠానుష్టు-ప్త్వా - [తిష్ఠానుష్టు-ప్త్వా, ఛన్దసా-] 24
ఛన్దసా-మవత్వేకవిగ్ంశ-స్స్తోమో వైరాజగ్ం సామ మిత్రావరుణౌ దేవతా బల-న్ద్రవిణ-మూర్ధ్వామా తిష్ఠ పఙ్క్తిస్త్వా ఛన్దసామవతు త్రిణవత్రయస్త్రిగ్ంశౌ స్తోమౌ శాక్వరరైవతే సామనీ బృహస్పతి-ర్దేవతా వర్చో ద్రవిణ-మీదృ-ఞ్చాన్యాదృ-ఞ్చైతాదృ-ఞ్చ ప్రతిదృ-ఞ్చ మితశ్చ సమ్మితశ్చ సభరాః । శుక్రజ్యోతిశ్చ చిత్రజ్యోతిశ్చ సత్యజ్యోతిశ్చ జ్యోతిష్మాగ్శ్చ సత్యశ్చర్తపాశ్చా- [సత్యశ్చర్తపాశ్చ, అత్యగ్ంహాః ।] 25
-ఽత్యగ్ంహాః । అగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా సవిత్రే స్వాహా సరస్వత్యై స్వాహా పూష్ణే స్వాహా బృహస్పతయే స్వాహేన్ద్రాయ స్వాహా ఘోషాయ స్వాహా శ్లోకాయ స్వాహా ఽగ్ంశాయ స్వాహా భగాయ స్వాహా క్షేత్రస్య పతయే స్వాహా పృథివ్యై స్వాహా ఽన్తరిక్షాయ స్వాహా దివే స్వాహా సూర్యాయ స్వాహా చన్ద్రమసే స్వాహా నక్షత్రేభ్య-స్స్వాహా ఽద్భ్య-స్స్వాహౌషధీభ్య-స్స్వాహా వనస్పతిభ్య-స్స్వాహా చరాచరేభ్య-స్స్వాహా పరిప్లవేభ్య-స్స్వాహా సరీసృపేభ్య-స్స్వాహా ॥ 26 ॥
సమిధమా తిష్ఠ గాయత్రీ త్వా ఛన్దసామవతు త్రివృథ్స్తోమో రథన్తరగ్ం సామాగ్ని-ర్దేవతా బ్రహ్మ ద్రవిణముగ్రామా తిష్ఠ త్రిష్టు-ప్త్వా ఛన్దసామవతు పఞ్చదశ-స్స్తోమో బృహ-థ్సామేన్ద్రో దేవతా క్షత్ర-న్ద్రవిణం-విఁరాజమా తిష్ఠ జగతీ త్వా ఛన్దసామవతు సప్తదశ-స్స్తోమో వైరూపగ్ం సామ మరుతో దేవతా వి-డ్ద్రవిణ-ముదీచీమా-తిష్ఠానుష్టు-ప్త్వా - [తిష్ఠానుష్టు-ప్త్వా, ఛన్దసా-] 24
ఛన్దసా-మవత్వేకవిగ్ంశ-స్స్తోమో వైరాజగ్ం సామ మిత్రావరుణౌ దేవతా బల-న్ద్రవిణ-మూర్ధ్వామా తిష్ఠ పఙ్క్తిస్త్వా ఛన్దసామవతు త్రిణవత్రయస్త్రిగ్ంశౌ స్తోమౌ శాక్వరరైవతే సామనీ బృహస్పతి-ర్దేవతా వర్చో ద్రవిణ-మీదృ-ఞ్చాన్యాదృ-ఞ్చైతాదృ-ఞ్చ ప్రతిదృ-ఞ్చ మితశ్చ సమ్మితశ్చ సభరాః । శుక్రజ్యోతిశ్చ చిత్రజ్యోతిశ్చ సత్యజ్యోతిశ్చ జ్యోతిష్మాగ్శ్చ సత్యశ్చర్తపాశ్చా- [సత్యశ్చర్తపాశ్చ, అత్యగ్ంహాః ।] 25
-ఽత్యగ్ంహాః । అగ్నయే స్వాహా సోమాయ స్వాహా సవిత్రే స్వాహా సరస్వత్యై స్వాహా పూష్ణే స్వాహా బృహస్పతయే స్వాహేన్ద్రాయ స్వాహా ఘోషాయ స్వాహా శ్లోకాయ స్వాహా ఽగ్ంశాయ స్వాహా భగాయ స్వాహా క్షేత్రస్య పతయే స్వాహా పృథివ్యై స్వాహా ఽన్తరిక్షాయ స్వాహా దివే స్వాహా సూర్యాయ స్వాహా చన్ద్రమసే స్వాహా నక్షత్రేభ్య-స్స్వాహా ఽద్భ్య-స్స్వాహౌషధీభ్య-స్స్వాహా వనస్పతిభ్య-స్స్వాహా చరాచరేభ్య-స్స్వాహా పరిప్లవేభ్య-స్స్వాహా సరీసృపేభ్య-స్స్వాహా ॥ 26 ॥
(అనుష్టుప్త్వ-ర్తపాశ్చ - సరీసృపేభ్య-స్స్వాహా) (అ. 13)
సోమస్య త్విషిరసి తవేవ మే త్విషి-ర్భూయాదమృతమసి మృత్యో-ర్మా పాహి దిద్యోన్మా పాహ్యవేష్టా దన్దశూకా నిరస్త-న్నముచే-శ్శిరః ॥ సోమో రాజా వరుణో దేవా ధర్మసువశ్చ యే । తే తే వాచగ్ం సువన్తా-న్తే తే ప్రాణగ్ం సువన్తా-న్తే తే చక్షుః సువన్తా-న్తే తే శ్రోత్రగ్ం సువన్తాగ్ం సోమస్య త్వా ద్యుమ్నేనాభి షిఞ్చామ్యగ్నే- [షిఞ్చామ్యగ్నేః, తేజసా సూర్యస్య] 27
-స్తేజసా సూర్యస్య వర్చసేన్ద్రస్యేన్ద్రియేణ మిత్రావరుణయో-ర్వీర్యేణ మరుతామోజసా క్షత్రాణా-ఙ్క్షత్రపతిరస్యతి దివస్పాహి సమావవృత్రన్న-ధరాగుదీచీ-రహి-మ్బుద్ధ్నియమను సఞ్చరన్తీస్తాః పర్వతస్య వృషభస్య పృష్ఠే నావశ్చరన్తి స్వసిచ ఇయానాః ॥ రుద్ర యత్తే క్రయీ పర-న్నామ తస్మై హుతమసి యమేష్టమసి । ప్రజాపతే న త్వదేతాన్యన్యో విశ్వా జాతాని పరి తా బభూవ । యత్కామాస్తే జుహుమస్తన్నో అస్తు వయగ్గ్ స్యామ పతయో రయీణామ్ ॥ 28 ॥
సోమస్య త్విషిరసి తవేవ మే త్విషి-ర్భూయాదమృతమసి మృత్యో-ర్మా పాహి దిద్యోన్మా పాహ్యవేష్టా దన్దశూకా నిరస్త-న్నముచే-శ్శిరః ॥ సోమో రాజా వరుణో దేవా ధర్మసువశ్చ యే । తే తే వాచగ్ం సువన్తా-న్తే తే ప్రాణగ్ం సువన్తా-న్తే తే చక్షుః సువన్తా-న్తే తే శ్రోత్రగ్ం సువన్తాగ్ం సోమస్య త్వా ద్యుమ్నేనాభి షిఞ్చామ్యగ్నే- [షిఞ్చామ్యగ్నేః, తేజసా సూర్యస్య] 27
-స్తేజసా సూర్యస్య వర్చసేన్ద్రస్యేన్ద్రియేణ మిత్రావరుణయో-ర్వీర్యేణ మరుతామోజసా క్షత్రాణా-ఙ్క్షత్రపతిరస్యతి దివస్పాహి సమావవృత్రన్న-ధరాగుదీచీ-రహి-మ్బుద్ధ్నియమను సఞ్చరన్తీస్తాః పర్వతస్య వృషభస్య పృష్ఠే నావశ్చరన్తి స్వసిచ ఇయానాః ॥ రుద్ర యత్తే క్రయీ పర-న్నామ తస్మై హుతమసి యమేష్టమసి । ప్రజాపతే న త్వదేతాన్యన్యో విశ్వా జాతాని పరి తా బభూవ । యత్కామాస్తే జుహుమస్తన్నో అస్తు వయగ్గ్ స్యామ పతయో రయీణామ్ ॥ 28 ॥
(అగ్నే-స్తై-కాదశ చ) (అ. 14)
ఇన్ద్రస్య వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్నస్త్వయా-ఽయం-వృఁత్రం-వఁద్ధ్యా-న్మిత్రావరుణయోస్త్వా ప్రశాస్త్రోః ప్రశిషా యునజ్మి యజ్ఞస్య యోగేన విష్ణోః క్రమో-ఽసి విష్ణోః క్రాన్తమసి విష్ణో-ర్విక్రాన్తమసి మరుతా-మ్ప్రసవే జేషమాప్త-మ్మన-స్సమహమిన్ద్రియేణ వీర్యేణ పశూనా-మ్మన్యురసి తవేవ మే మన్యు-ర్భూయాన్నమో మాత్రే పృథివ్యై మా-ఽహ-మ్మాతర-మ్పృథివీగ్ం హిగ్ంసిష-మ్మా [ ] 29
మా-మ్మాతా పృథివీ హిగ్ంసీదియదస్యాయు-రస్యాయు-ర్మే ధేహ్యూర్గస్యూర్జ-మ్మే ధేహి యుఙ్ఙసి వర్చో-ఽసి వర్చో మయి ధేహ్యగ్నయే గృహపతయే స్వాహా సోమాయ వనస్పతయే స్వాహేన్ద్రస్య బలాయ స్వాహా మరుతామోజసే స్వాహా హగ్ంస-శ్శుచిష-ద్వసురన్తరిక్ష -సద్ధోతా వేదిషదతిథి-ర్దురోణసత్ । నృష-ద్వరసదృతస-ద్వ్యోమసదబ్జా గోజా ఋతజా అద్రిజా ఋత-మ్బృహత్ ॥ 30 ॥
ఇన్ద్రస్య వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్నస్త్వయా-ఽయం-వృఁత్రం-వఁద్ధ్యా-న్మిత్రావరుణయోస్త్వా ప్రశాస్త్రోః ప్రశిషా యునజ్మి యజ్ఞస్య యోగేన విష్ణోః క్రమో-ఽసి విష్ణోః క్రాన్తమసి విష్ణో-ర్విక్రాన్తమసి మరుతా-మ్ప్రసవే జేషమాప్త-మ్మన-స్సమహమిన్ద్రియేణ వీర్యేణ పశూనా-మ్మన్యురసి తవేవ మే మన్యు-ర్భూయాన్నమో మాత్రే పృథివ్యై మా-ఽహ-మ్మాతర-మ్పృథివీగ్ం హిగ్ంసిష-మ్మా [ ] 29
మా-మ్మాతా పృథివీ హిగ్ంసీదియదస్యాయు-రస్యాయు-ర్మే ధేహ్యూర్గస్యూర్జ-మ్మే ధేహి యుఙ్ఙసి వర్చో-ఽసి వర్చో మయి ధేహ్యగ్నయే గృహపతయే స్వాహా సోమాయ వనస్పతయే స్వాహేన్ద్రస్య బలాయ స్వాహా మరుతామోజసే స్వాహా హగ్ంస-శ్శుచిష-ద్వసురన్తరిక్ష -సద్ధోతా వేదిషదతిథి-ర్దురోణసత్ । నృష-ద్వరసదృతస-ద్వ్యోమసదబ్జా గోజా ఋతజా అద్రిజా ఋత-మ్బృహత్ ॥ 30 ॥
(హిగ్ంసిష-మ్మ-ర్తజా-స్త్రీణి చ) (అ. 15)
మిత్రో-ఽసి వరుణో-ఽసి సమహం-విఁశ్వై-ర్దేవైః, క్షత్రస్య నాభిరసి క్షత్రస్య యోనిరసి స్యోనామా సీద సుషదామా సీద మా త్వా హిగ్ంసీన్మా మా హిగ్ంసీన్ని షసాద ధృతవ్రతో వరుణః పస్త్యాస్వా సామ్రాజ్యాయ సుక్రతు-ర్బ్రహ్మా(3)-న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసి సవితా-ఽసి సత్యసవో బ్రహ్మా(3)-న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసీన్ద్రో-ఽసి సత్యౌజా [సత్యౌజాః, బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం] 31
బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసి మిత్రో-ఽసి సుశేవో బ్రహ్మా(3)-న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసి వరుణో-ఽసి సత్యధర్మేన్ద్రస్య వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్నస్తేన మే రద్ధ్య దిశో-ఽభ్యయగ్ం రాజా-ఽభూ-థ్సుశ్లోకాఁ(4) సుమఙ్గలాఁ(4) సత్యరాజా(3)న్ । అపా-న్నప్త్రే స్వాహోర్జో నప్త్రే స్వాహా-ఽగ్నయే గృహపతయే స్వాహా ॥ 32 ॥
మిత్రో-ఽసి వరుణో-ఽసి సమహం-విఁశ్వై-ర్దేవైః, క్షత్రస్య నాభిరసి క్షత్రస్య యోనిరసి స్యోనామా సీద సుషదామా సీద మా త్వా హిగ్ంసీన్మా మా హిగ్ంసీన్ని షసాద ధృతవ్రతో వరుణః పస్త్యాస్వా సామ్రాజ్యాయ సుక్రతు-ర్బ్రహ్మా(3)-న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసి సవితా-ఽసి సత్యసవో బ్రహ్మా(3)-న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసీన్ద్రో-ఽసి సత్యౌజా [సత్యౌజాః, బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం] 31
బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసి మిత్రో-ఽసి సుశేవో బ్రహ్మా(3)-న్త్వగ్ం రాజ-న్బ్రహ్మా-ఽసి వరుణో-ఽసి సత్యధర్మేన్ద్రస్య వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్నస్తేన మే రద్ధ్య దిశో-ఽభ్యయగ్ం రాజా-ఽభూ-థ్సుశ్లోకాఁ(4) సుమఙ్గలాఁ(4) సత్యరాజా(3)న్ । అపా-న్నప్త్రే స్వాహోర్జో నప్త్రే స్వాహా-ఽగ్నయే గృహపతయే స్వాహా ॥ 32 ॥
(సత్యౌజా-శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 16)
ఆగ్నేయమష్టాకపాల-న్నిర్వపతి హిరణ్య-న్దక్షిణా సారస్వత-ఞ్చరుం-వఁథ్సతరీ దక్షిణా సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాల-ముపద్ధ్వస్తో దక్షిణా పౌష్ణ-ఞ్చరుగ్గ్ శ్యామో దక్షిణా బార్హస్పత్య-ఞ్చరుగ్ం శితిపృష్ఠో దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-మృషభో దక్షిణా వారుణ-న్దశకపాల-మ్మహానిరష్టో దక్షిణా సౌమ్య-ఞ్చరు-మ్బభ్రు-ర్దక్షిణా త్వాష్ట్రమష్టాకపాలగ్ం శుణ్ఠో దక్షిణా వైష్ణవ-న్త్రికపాలం-వాఁమనో దక్షిణా ॥ 33 ॥
ఆగ్నేయమష్టాకపాల-న్నిర్వపతి హిరణ్య-న్దక్షిణా సారస్వత-ఞ్చరుం-వఁథ్సతరీ దక్షిణా సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాల-ముపద్ధ్వస్తో దక్షిణా పౌష్ణ-ఞ్చరుగ్గ్ శ్యామో దక్షిణా బార్హస్పత్య-ఞ్చరుగ్ం శితిపృష్ఠో దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-మృషభో దక్షిణా వారుణ-న్దశకపాల-మ్మహానిరష్టో దక్షిణా సౌమ్య-ఞ్చరు-మ్బభ్రు-ర్దక్షిణా త్వాష్ట్రమష్టాకపాలగ్ం శుణ్ఠో దక్షిణా వైష్ణవ-న్త్రికపాలం-వాఁమనో దక్షిణా ॥ 33 ॥
(ఆగ్నేయగ్ం హిరణ్యగ్ం సారస్వతం-ద్విచత్వారిగ్ంశత్ ) (అ. 17)
సద్యో దీక్షయన్తి సద్య-స్సోమ-ఙ్క్రీణన్తి పుణ్డరిస్రజా-మ్ప్ర యచ్ఛతి దశభి-ర్వథ్సతరై-స్సోమ-ఙ్క్రీణాతి దశపేయో భవతి శత-మ్బ్రాహ్మణాః పిబన్తి సప్తదశగ్గ్ స్తోత్ర-మ్భవతి ప్రాకాశావద్ధ్వర్యవే దదాతి స్రజ-ముద్గాత్రే రుక్మగ్ం హోత్రే-ఽశ్వ-మ్ప్రస్తోతృప్రతిహర్తృభ్యా-న్ద్వాదశ పష్ఠౌహీ-ర్బ్రహ్మణే వశా-మ్మైత్రావరుణాయర్షభ-మ్బ్రాహ్మణాచ్ఛగ్ంసినే వాససీ నేష్టాపోతృభ్యాగ్ స్థూరి యవాచిత-మచ్ఛావాకాయా-ఽనడ్వాహ-మగ్నీధే భార్గవో హోతా భవతి శ్రాయన్తీయ-మ్బ్రహ్మసామ-మ్భవతి వారవన్తీయ మగ్నిష్టోమసామగ్ం సారస్వతీ-రపో గృహ్ణాతి ॥ 34 ॥
సద్యో దీక్షయన్తి సద్య-స్సోమ-ఙ్క్రీణన్తి పుణ్డరిస్రజా-మ్ప్ర యచ్ఛతి దశభి-ర్వథ్సతరై-స్సోమ-ఙ్క్రీణాతి దశపేయో భవతి శత-మ్బ్రాహ్మణాః పిబన్తి సప్తదశగ్గ్ స్తోత్ర-మ్భవతి ప్రాకాశావద్ధ్వర్యవే దదాతి స్రజ-ముద్గాత్రే రుక్మగ్ం హోత్రే-ఽశ్వ-మ్ప్రస్తోతృప్రతిహర్తృభ్యా-న్ద్వాదశ పష్ఠౌహీ-ర్బ్రహ్మణే వశా-మ్మైత్రావరుణాయర్షభ-మ్బ్రాహ్మణాచ్ఛగ్ంసినే వాససీ నేష్టాపోతృభ్యాగ్ స్థూరి యవాచిత-మచ్ఛావాకాయా-ఽనడ్వాహ-మగ్నీధే భార్గవో హోతా భవతి శ్రాయన్తీయ-మ్బ్రహ్మసామ-మ్భవతి వారవన్తీయ మగ్నిష్టోమసామగ్ం సారస్వతీ-రపో గృహ్ణాతి ॥ 34 ॥
(వారవన్తీయ-ఞ్చత్వారి చ)(ఆ18)
ఆగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి హిరణ్య-న్దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-మృషభో దక్షిణా వైశ్వదేవ-ఞ్చరు-మ్పిశఙ్గీ పష్ఠౌహీ దక్షిణా మైత్రావరుణీ-మామిక్షాం-వఁశా దక్షిణా బార్హస్పత్య-ఞ్చరుగ్ం శితిపృష్ఠో దక్షిణా-ఽఽదిత్యా-మ్మల్ఃఆ-ఙ్గర్భిణీమా లభతే మారుతీ-మ్పృశ్ఞి-మ్పష్ఠౌహీ-మశ్విభ్యా-మ్పూష్ణే పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపతి సరస్వతే సత్యవాచే చరుగ్ం సవిత్రే సత్యప్రసవాయ పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-న్తిసృధన్వగ్ం శుష్కదృతి-ర్దక్షిణా ॥ 35 ॥
ఆగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి హిరణ్య-న్దక్షిణైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-మృషభో దక్షిణా వైశ్వదేవ-ఞ్చరు-మ్పిశఙ్గీ పష్ఠౌహీ దక్షిణా మైత్రావరుణీ-మామిక్షాం-వఁశా దక్షిణా బార్హస్పత్య-ఞ్చరుగ్ం శితిపృష్ఠో దక్షిణా-ఽఽదిత్యా-మ్మల్ఃఆ-ఙ్గర్భిణీమా లభతే మారుతీ-మ్పృశ్ఞి-మ్పష్ఠౌహీ-మశ్విభ్యా-మ్పూష్ణే పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపతి సరస్వతే సత్యవాచే చరుగ్ం సవిత్రే సత్యప్రసవాయ పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-న్తిసృధన్వగ్ం శుష్కదృతి-ర్దక్షిణా ॥ 35 ॥
(అగ్నేయగ్ం హిరణ్యమైద్రమృషభో వైశ్వదేవ-మ్పిశఙ్గీ బార్హస్పత్యగ్ం-సప్తచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 19)
ఆగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సౌమ్య-ఞ్చరుగ్ం సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాల-మ్బార్హస్పత్య-ఞ్చరు-న్త్వాష్ట్రమష్టాకపాలం-వైఁశ్వానర-న్ద్వాదశకపాల-న్దక్షిణో రథవాహనవాహో దక్షిణా సారస్వత-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్మైత్ర-ఞ్చరుం-వాఁరుణ-ఞ్చరు-ఙ్క్షైత్రపత్య-ఞ్చరుమాదిత్య-ఞ్చరుముత్తరో రథవాహనవాహో దక్షిణా ॥ 36 ॥
ఆగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపతి సౌమ్య-ఞ్చరుగ్ం సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాల-మ్బార్హస్పత్య-ఞ్చరు-న్త్వాష్ట్రమష్టాకపాలం-వైఁశ్వానర-న్ద్వాదశకపాల-న్దక్షిణో రథవాహనవాహో దక్షిణా సారస్వత-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్మైత్ర-ఞ్చరుం-వాఁరుణ-ఞ్చరు-ఙ్క్షైత్రపత్య-ఞ్చరుమాదిత్య-ఞ్చరుముత్తరో రథవాహనవాహో దక్షిణా ॥ 36 ॥
(ఆగ్నేయగ్ం సౌమ్య-మ్బార్హస్పత్యం-చతుస్త్రిగ్ంశత్) (అ. 20)
స్వాద్వీ-న్త్వా స్వాదునా తీవ్రా-న్తీవ్రేణా-ఽమృతా-మమృతేన సృజామి సగ్ం సోమేన సోమో-ఽస్యశ్విభ్యా-మ్పచ్యస్వ సరస్వత్యై పచ్యస్వేన్ద్రాయ సుత్రాంణే పచ్యస్వ పునాతు తే పరిస్రుతగ్ం సోమగ్ం సూర్యస్య దుహితా । వారేణ శశ్వతా తనా ॥ వాయుః పూతః పవిత్రేణ ప్రత్యం సోమో అతిద్రుతః । ఇన్ద్రస్య యుజ్య-స్సఖా ॥ కువిదం-యఁవమన్తో యవ-ఞ్చి-ద్యథా దాన్త్యనుపూర్వం-విఁయూయ । ఇహేహైషా-ఙ్కృణుత భోజనాని యే బర్హిషో నమోవృక్తి-న్న జగ్ముః ॥ ఆశ్విన-న్ధూమ్రమా లభతే సారస్వత-మ్మేషమైన్ద్రమృషభ-మైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపతి సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాలం-వాఁరుణ-న్దశకపాలగ్ం సోమప్రతీకాః పితరస్తృప్ణుత వడబా దక్షిణా ॥ 37 ॥
(భోజనాని-షడ్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 21)
అగ్నావిష్ణూ మహి త-ద్వా-మ్మహిత్వం-వీఁత-ఙ్ఘృతస్య గుహ్యాని నామ । దమేదమే సప్త రత్నా దధానా ప్రతి వా-ఞ్జిహ్వా ఘృతమా చరణ్యేత్ ॥ అగ్నావిష్ణూ మహి ధామ ప్రియం-వాఁం-వీఁథో ఘృతస్య గుహ్యా జుషాణా । దమేదమే సుష్టుతీ-ర్వావృధానా ప్రతి వా-ఞ్జిహ్వా ఘృతముచ్చరణ్యేత్ ॥ ప్ర ణో దేవీ సరస్వతీ వాజేభి-ర్వాజినీవతీ । ధీనా-మవిత్ర్యవతు । ఆ నో దివో బృహతః - [బృహతః, పర్వతాదా] 38
పర్వతాదా సరస్వతీ యజతా గన్తు యజ్ఞమ్ । హవ-న్దేవీ జుజుషాణా ఘృతాచీ శగ్మా-న్నో వాచముశతీ శృణోతు ॥ బృహస్పతే జుషస్వ నో హవ్యాని విశ్వదేవ్య । రాస్వ రత్నాని దాశుషే ॥ ఏవా పిత్రే విశ్వదేవాయ వృష్ణే యజ్ఞై-ర్విధేమ నమసా హవిర్భిః । బృహస్పతే సుప్రజా వీరవన్తో వయగ్గ్ స్యామ పతయో రయీణామ్ ॥ బృహస్పతే అతి యదర్యో అర్హా-ద్ద్యుమ-ద్విభాతి క్రతుమజ్జనేషు । య-ద్దీదయచ్ఛవస- [య-ద్దీదయచ్ఛవసః, ఋతప్రజాత తదస్మాసు] 39
-ర్తప్రజాత తదస్మాసు ద్రవిణ-న్ధేహి చిత్రమ్ ॥ ఆ నో మిత్రావరుణా ఘృతై-ర్గవ్యూతిముక్షతమ్ । మద్ధ్వా రజాగ్ంసి సుక్రతూ ॥ ప్ర బాహవా సిసృత-ఞ్జీవసే న ఆ నో గవ్యూతి-ముక్షత-ఙ్ఘృతేన । ఆ నో జనే శ్రవయతం-యుఁవానా శ్రుత-మ్మే మిత్రావరుణా హవేమా ॥ అగ్నిం-వః ఁపూర్వ్య-ఙ్గిరా దేవమీడే వసూనామ్ । సపర్యన్తః పురుప్రియ-మ్మిత్ర-న్న క్షేత్రసాధసమ్ ॥ మక్షూ దేవవతో రథ- [రథః, శూరో వా పృథ్సు] 40
-శ్శూరో వా పృథ్సు కాసు చిత్ । దేవానాం-యఁ ఇన్మనో యజమాన ఇయక్షత్యభీదయజ్వనో భువత్ ॥ న యజమాన రిష్యసి న సున్వాన న దేవయో ॥ అసదత్ర సువీర్యముత త్యదాశ్వశ్వియమ్ ॥ నకిష్ట-ఙ్కర్మణా నశన్న ప్ర యోషన్న యోషతి ॥ ఉప క్షరన్తి సిన్ధవో మయోభువ ఈజాన-ఞ్చ యక్ష్యమాణ-ఞ్చ ధేనవః । పృణన్త-ఞ్చ పపురి-ఞ్చ [పపురి-ఞ్చ, శ్రవస్యవో ఘృతస్య] 41
శ్రవస్యవో ఘృతస్య ధారా ఉప యన్తి విశ్వతః ॥సోమారుద్రా వి వృహతం-విఁషూచీమమీవా యా నో గయ-మావివేశ । ఆరే బాధేథా-న్నిర్-ఋతి-మ్పరాచైః కృత-ఞ్చిదేనః ప్ర ముముక్త-మస్మత్ ॥ సోమారుద్రా యువ-మేతాన్యస్మే విశ్వా తనూషు భేషజాని ధత్తమ్ । అవ స్యత-మ్ముఞ్చతం-యఁన్నో అస్తి తనూషు బద్ధ-ఙ్కృతమేనో అస్మత్ ॥ సోమాపూషణా జననా రయీణా-ఞ్జననా దివో జననా పృథివ్యాః । జాతౌ విశ్వస్య భువనస్య గోపౌ దేవా అకృణ్వన్నమృతస్య నాభిమ్ ॥ ఇమౌ దేవౌ జాయమానౌ జుషన్తేమౌ తమాగ్ంసి గూహతా-మజుష్టా । ఆభ్యామిన్ద్రః పక్వమామాస్వన్త-స్సోమాపూషభ్యా-ఞ్జనదుస్రియాసు ॥ 42 ॥
(బృహతః-శవసా-రథః-పపురి-ఞ్చ-దివో జననా-పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 22)
(అనుమత్యా-ఆగ్నేయ-మైన్ద్రాగ్నమగ్నయే-సోమాయ-ప్రతిపూరుష-మైన్ద్రాగ్నం-ధాత్రే బార్హస్పత్య-మగ్నయే-ర్-ఽథతో-దేవీః-సమిధగ్ం-సోమస్యే-న్ద్రస్య -మిత్ర-ఆగ్నేయగ్ం-సద్య-ఆగ్నేయగ్ం-మాగ్నేయగ్గ్-స్వాద్వీ-న్త్వా-ఽగ్నావిష్ణూ-ద్వావిగ్ంశతిః । )
(అనుమత్యై-యథా-ఽసతి-దేవీరాపో-మిత్రో-ఽసి-శూరో వా-ద్విచత్వారిగ్ంశత్ । )
(అనుమత్యా, ఉస్రియాసు)
(ఇష, ఆపో, దేవస్యా, ఽఽదదే, దేవాసురా, స్సన్త్వా, పాకయజ్ఞ, మనుమత్యా, అష్టౌ) (8)
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే అష్తమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
స్వాద్వీ-న్త్వా స్వాదునా తీవ్రా-న్తీవ్రేణా-ఽమృతా-మమృతేన సృజామి సగ్ం సోమేన సోమో-ఽస్యశ్విభ్యా-మ్పచ్యస్వ సరస్వత్యై పచ్యస్వేన్ద్రాయ సుత్రాంణే పచ్యస్వ పునాతు తే పరిస్రుతగ్ం సోమగ్ం సూర్యస్య దుహితా । వారేణ శశ్వతా తనా ॥ వాయుః పూతః పవిత్రేణ ప్రత్యం సోమో అతిద్రుతః । ఇన్ద్రస్య యుజ్య-స్సఖా ॥ కువిదం-యఁవమన్తో యవ-ఞ్చి-ద్యథా దాన్త్యనుపూర్వం-విఁయూయ । ఇహేహైషా-ఙ్కృణుత భోజనాని యే బర్హిషో నమోవృక్తి-న్న జగ్ముః ॥ ఆశ్విన-న్ధూమ్రమా లభతే సారస్వత-మ్మేషమైన్ద్రమృషభ-మైన్ద్ర-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపతి సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాలం-వాఁరుణ-న్దశకపాలగ్ం సోమప్రతీకాః పితరస్తృప్ణుత వడబా దక్షిణా ॥ 37 ॥
(భోజనాని-షడ్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 21)
అగ్నావిష్ణూ మహి త-ద్వా-మ్మహిత్వం-వీఁత-ఙ్ఘృతస్య గుహ్యాని నామ । దమేదమే సప్త రత్నా దధానా ప్రతి వా-ఞ్జిహ్వా ఘృతమా చరణ్యేత్ ॥ అగ్నావిష్ణూ మహి ధామ ప్రియం-వాఁం-వీఁథో ఘృతస్య గుహ్యా జుషాణా । దమేదమే సుష్టుతీ-ర్వావృధానా ప్రతి వా-ఞ్జిహ్వా ఘృతముచ్చరణ్యేత్ ॥ ప్ర ణో దేవీ సరస్వతీ వాజేభి-ర్వాజినీవతీ । ధీనా-మవిత్ర్యవతు । ఆ నో దివో బృహతః - [బృహతః, పర్వతాదా] 38
పర్వతాదా సరస్వతీ యజతా గన్తు యజ్ఞమ్ । హవ-న్దేవీ జుజుషాణా ఘృతాచీ శగ్మా-న్నో వాచముశతీ శృణోతు ॥ బృహస్పతే జుషస్వ నో హవ్యాని విశ్వదేవ్య । రాస్వ రత్నాని దాశుషే ॥ ఏవా పిత్రే విశ్వదేవాయ వృష్ణే యజ్ఞై-ర్విధేమ నమసా హవిర్భిః । బృహస్పతే సుప్రజా వీరవన్తో వయగ్గ్ స్యామ పతయో రయీణామ్ ॥ బృహస్పతే అతి యదర్యో అర్హా-ద్ద్యుమ-ద్విభాతి క్రతుమజ్జనేషు । య-ద్దీదయచ్ఛవస- [య-ద్దీదయచ్ఛవసః, ఋతప్రజాత తదస్మాసు] 39
-ర్తప్రజాత తదస్మాసు ద్రవిణ-న్ధేహి చిత్రమ్ ॥ ఆ నో మిత్రావరుణా ఘృతై-ర్గవ్యూతిముక్షతమ్ । మద్ధ్వా రజాగ్ంసి సుక్రతూ ॥ ప్ర బాహవా సిసృత-ఞ్జీవసే న ఆ నో గవ్యూతి-ముక్షత-ఙ్ఘృతేన । ఆ నో జనే శ్రవయతం-యుఁవానా శ్రుత-మ్మే మిత్రావరుణా హవేమా ॥ అగ్నిం-వః ఁపూర్వ్య-ఙ్గిరా దేవమీడే వసూనామ్ । సపర్యన్తః పురుప్రియ-మ్మిత్ర-న్న క్షేత్రసాధసమ్ ॥ మక్షూ దేవవతో రథ- [రథః, శూరో వా పృథ్సు] 40
-శ్శూరో వా పృథ్సు కాసు చిత్ । దేవానాం-యఁ ఇన్మనో యజమాన ఇయక్షత్యభీదయజ్వనో భువత్ ॥ న యజమాన రిష్యసి న సున్వాన న దేవయో ॥ అసదత్ర సువీర్యముత త్యదాశ్వశ్వియమ్ ॥ నకిష్ట-ఙ్కర్మణా నశన్న ప్ర యోషన్న యోషతి ॥ ఉప క్షరన్తి సిన్ధవో మయోభువ ఈజాన-ఞ్చ యక్ష్యమాణ-ఞ్చ ధేనవః । పృణన్త-ఞ్చ పపురి-ఞ్చ [పపురి-ఞ్చ, శ్రవస్యవో ఘృతస్య] 41
శ్రవస్యవో ఘృతస్య ధారా ఉప యన్తి విశ్వతః ॥సోమారుద్రా వి వృహతం-విఁషూచీమమీవా యా నో గయ-మావివేశ । ఆరే బాధేథా-న్నిర్-ఋతి-మ్పరాచైః కృత-ఞ్చిదేనః ప్ర ముముక్త-మస్మత్ ॥ సోమారుద్రా యువ-మేతాన్యస్మే విశ్వా తనూషు భేషజాని ధత్తమ్ । అవ స్యత-మ్ముఞ్చతం-యఁన్నో అస్తి తనూషు బద్ధ-ఙ్కృతమేనో అస్మత్ ॥ సోమాపూషణా జననా రయీణా-ఞ్జననా దివో జననా పృథివ్యాః । జాతౌ విశ్వస్య భువనస్య గోపౌ దేవా అకృణ్వన్నమృతస్య నాభిమ్ ॥ ఇమౌ దేవౌ జాయమానౌ జుషన్తేమౌ తమాగ్ంసి గూహతా-మజుష్టా । ఆభ్యామిన్ద్రః పక్వమామాస్వన్త-స్సోమాపూషభ్యా-ఞ్జనదుస్రియాసు ॥ 42 ॥
(బృహతః-శవసా-రథః-పపురి-ఞ్చ-దివో జననా-పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 22)
(అనుమత్యా-ఆగ్నేయ-మైన్ద్రాగ్నమగ్నయే-సోమాయ-ప్రతిపూరుష-మైన్ద్రాగ్నం-ధాత్రే బార్హస్పత్య-మగ్నయే-ర్-ఽథతో-దేవీః-సమిధగ్ం-సోమస్యే-న్ద్రస్య -మిత్ర-ఆగ్నేయగ్ం-సద్య-ఆగ్నేయగ్ం-మాగ్నేయగ్గ్-స్వాద్వీ-న్త్వా-ఽగ్నావిష్ణూ-ద్వావిగ్ంశతిః । )
(అనుమత్యై-యథా-ఽసతి-దేవీరాపో-మిత్రో-ఽసి-శూరో వా-ద్విచత్వారిగ్ంశత్ । )
(అనుమత్యా, ఉస్రియాసు)
(ఇష, ఆపో, దేవస్యా, ఽఽదదే, దేవాసురా, స్సన్త్వా, పాకయజ్ఞ, మనుమత్యా, అష్టౌ) (8)
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే అష్తమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥