Goddess Tripura Sundari

లఘు స్తవః

(Laghu Stavah in Telugu)

Adi Shankaracharya

The Laghu Stavah is a profound devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya, dedicated to Goddess Tripura Sundari, the supreme manifestation of the Divine Mother. Through its intricate verses, the text explores the esoteric nature of the Goddess as both Jyotirmayi and Vangmayi, representing light and speech. It emphasizes the Kundalini Shakti as the creative force of the universe. Reciting this stotra is believed to purify the mind, grant spiritual clarity, and help the devotee transcend the cycle of rebirth by realizing the ultimate unity of the individual self with the cosmic consciousness of the Divine Mother.

ఐన్ద్రస్యేవ శరాసనస్య దధతీ మధ్యేలలాటం ప్రభాం
శౌక్లీం కాన్తిమనుష్ణగోరివ శిరస్యాతన్వతీ సర్వతః ।
ఏషాసౌ త్రిపురా హృది ద్యుతిరివోష్ణాంశోః సదాహః స్థితాత్
ఛిన్ద్యాన్నః సహసా పదైస్త్రిభిరఘం జ్యోతిర్మయీ వాఙ్మయీ ॥ 1 ॥
యా మాత్రా త్రపుసీలతాతనులసత్తన్తూత్థితిస్పర్ధినీ
వాగ్బీజే ప్రథమే స్థితా తవ సదా తాం మన్మహే తే వయమ్ ।
శక్తిః కుణ్డలినీతి విశ్వజననవ్యాపారబద్ధోద్యమాః
జ్ఞాత్వేత్థం న పునః స్పృశన్తి జననీగర్భేఽర్భకత్వం నరాః ॥ 2 ॥
దృష్ట్వా సమ్భ్రమకారి వస్తు సహసా ఐ ఐ ఇతి వ్యాహృతం
యేనాకూతవశాదపీహ వరదే బిన్దుం వినాప్యక్షరమ్ ।
తస్యాపి ధ్రువమేవ దేవి తరసా జాతే తవానుగ్రహే
వాచఃసూక్తిసుధారసద్రవముచో నిర్యాన్తి వక్త్రామ్బుజాత్ ॥ 3 ॥
యన్నిత్యే తవ కామరాజమపరం మన్త్రాక్షరం నిష్కలం
తత్సారస్వతమిత్యవైతి విరలః కశ్చిద్బుధశ్చేద్భువి ।
ఆఖ్యానం ప్రతిపర్వ సత్యతపసో యత్కీర్తయన్తో ద్విజాః
ప్రారమ్భే ప్రణవాస్పదప్రణయితాం నీత్వోచ్చరన్తి స్ఫుటమ్ ॥ 4 ॥
యత్సద్యో వచసాం ప్రవృత్తికరణే దృష్టప్రభావం బుధైః
తార్తీయం తదహం నమామి మనసా త్వద్బీజమిన్దుప్రభమ్ ।
అస్త్యౌర్వోఽపి సరస్వతీమనుగతో జాడ్యామ్బువిచ్ఛిత్తయే
గోశబ్దో గిరి వర్తతే సనియతం యోగం వినా సిద్ధిదః ॥ 5 ॥
ఏకైకం తవ దేవి బీజమనఘం సవ్యఞ్జనావ్యఞ్జనం
కూటస్థం యది వా పృథక్ క్రమగతం యద్వా స్థితం వ్యుత్క్రమాత్ ।
యం యం కామమపేక్ష్య యేన విధినా కేనాపి వా చిన్తితం
జప్తం వా సఫలీకరోతి సతతం తం తం సమస్తం నృణామ్ ॥ 6 ॥
వామే పుస్తకధారిణీమభయదాం సాక్షస్రజం దక్షిణే
భక్తేభ్యో వరదానపేశలకరాం కర్పూరకున్దోజ్జ్వలామ్ ।
ఉజ్జృమ్భామ్బుజపత్రకాన్తినయనస్నిగ్ధప్రభాలోకినీం
యే త్వామమ్బ న శీలయన్తి మనసా తేషాం కవిత్వం కుతః ॥ 7 ॥
యే త్వాం పాణ్డురపుణ్డరీకపటలస్పష్టాభిరామప్రభాం
సిఞ్చన్తీమమృతద్రవైరివ శిరో ధ్యాయన్తి మూర్ధ్ని స్థితామ్ ।
అశ్రాన్తా వికటస్ఫుటాక్షరపదా నిర్యాతి వక్త్రామ్బుజాత్
తేషాం భారతి భారతీ సురసరిత్కల్లోలలోలోర్మివత్ ॥ 8 ॥
యే సిన్దూరపరాగపిఞ్జపిహితాం త్వత్తేజసాద్యామిమాం
ఉర్వీం చాపి విలీనయావకరసప్రస్తారమగ్నామివ ।
పశ్యన్తి క్షణమప్యనన్యమనసస్తేషామనఙ్గజ్వర-
-క్లాన్తస్రస్తకురఙ్గశాబకదృశో వశ్యా భవన్తి స్ఫుటమ్ ॥ 9 ॥
చఞ్చత్కాఞ్చనకుణ్డలాఙ్గదధరామాబద్ధకాఞ్చీస్రజం
యే త్వాం చేతసి తద్గతే క్షణమపి ధ్యాయన్తి కృత్వా స్థిరామ్ ।
తేషాం వేశ్మసు విభ్రమాదహరహః స్ఫారీభవన్త్యశ్చిరం
మాద్యత్కుఞ్జరకర్ణతాలతరలాః స్థైర్యం భజన్తే శ్రియః ॥ 10 ॥
ఆర్భట్యా శశిఖణ్డమణ్డితజటాజూటాం నృముణ్డస్రజం
బన్ధూకప్రసవారుణామ్బరధరాం ప్రేతాసనాధ్యాసినీమ్ ।
త్వాం ధ్యాయన్తి చతుర్భుజాం త్రినయనామాపీనతుఙ్గస్తనీం
మధ్యే నిమ్నవలిత్రయాఙ్కితతనుం త్వద్రూపసంవిత్తయే ॥ 11 ॥
జాతోఽప్యల్పపరిచ్ఛదే క్షితిభుజాం సామాన్యమాత్రే కులే
నిఃశేషావనిచక్రవర్తిపదవీం లబ్ధ్వా ప్రతాపోన్నతః ।
యద్విద్యాధర బృన్దవన్దితపదః శ్రీవత్సరాజోఽభవత్
దేవి త్వచ్చరణామ్బుజ ప్రణతిజః సోఽయం ప్రసాదోదయః ॥ 12 ॥
చణ్డి త్వచ్చరణామ్బుజార్చనకృతే బిల్వాదిలోల్లుణ్ఠన-
-త్రుట్యత్కణ్టకకోటిభిః పరిచయం యేషాం న జగ్ముః కరాః ।
తే దణ్డాఙ్కుశచక్రచాపకులిశశ్రీవత్సమత్స్యాఙ్కితైః
జాయన్తే పృథివీభుజః కథమివామ్భోజప్రభైః పాణిభిః ॥ 13 ॥
విప్రాః క్షోణిభుజో విశస్తదితరే క్షీరాజ్యమధ్వాసవైః ।
త్వాం దేవి త్రిపురే పరాపరమయీం సన్తర్ప్య పూజావిధౌ ।
యాం యాం ప్రార్థయతే మనః స్థిరధియాం తేషాం త ఏవ ధ్రువం
తాం తాం సిద్ధిమవాప్నువన్తి తరసా విఘ్నైరవిఘ్నీకృతాః ॥ 14 ॥
శబ్దానాం జననీ త్వమత్ర భువనే వాగ్వాదినీత్యుచ్యసే
త్వత్తః కేశవవాసవ ప్రభృతయోఽప్యావిర్భవన్తి స్ఫుటమ్ ।
లీయన్తే ఖలు యత్ర కల్పవిరమే బ్రహ్మాదయస్తేఽప్యమీ
సా త్వం కాచిదచిన్త్యరూపమహిమా శక్తిః పరా గీయసే ॥ 15 ॥
దేవానాం త్రితయం త్రయీ హుతభుజాం శక్తిత్రయం త్రిః స్వరాః
త్రైలోక్యం త్రిపదీ త్రిపుష్కరమథో త్రిబ్రహ్మ వర్ణాస్త్రయః ।
యత్కిఞ్చిజ్జగతి త్రిధా నియమితం వస్తు త్రివర్గాదికం
తత్సర్వం త్రిపురేతి నామ భగవత్యన్వేతి తే తత్త్వతః ॥ 16 ॥
లక్ష్మీం రాజకులే జయాం రణభువి క్షేమఙ్కరీమధ్వని
క్రవ్యాదద్విపసర్పభాజి శబరీం కాన్తారదుర్గే గిరౌ ।
భూతప్రేతపిశాచజమ్బుకభయే స్మృత్వా మహాభైరవీం
వ్యామోహే త్రిపురాం తరన్తి విపదస్తారాం చ తోయప్లవే ॥ 17 ॥
మాయా కుణ్డలినీ క్రియా మధుమతీ కాలీ కలామాలినీ
మాతఙ్గీ విజయా జయా భగవతీ దేవీ శివా శామ్భవీ ।
శక్తిః శఙ్కరవల్లభా త్రినయనా వాగ్వాదినీ భైరవీ
హ్రీఙ్కారీ త్రిపురా పరాపరమయీ మాతా కుమారీత్యసి ॥ 18 ॥
ఆఈపల్లవితైః పరస్పరయుతైర్ద్విత్రిక్రమాద్యక్షరై
కాద్యైః క్షాన్తగతైః స్వరాదిభిరథ క్షాన్తైశ్చ తైః సస్వరైః ।
నామాని త్రిపురే భవన్తి ఖలు యాన్యత్యన్తగుహ్యాని తే
తేభ్యో భైరవపత్ని వింశతిసహస్రేభ్యః పరేభ్యో నమః ॥ 19 ॥
బోద్ధవ్యా నిపుణం బుధైః స్తుతిరియం కృత్వా మనస్తద్గతం
భారత్యాస్త్రిపురేత్యనన్యమనసా యత్రాద్యవృత్తే స్ఫుటమ్ ।
ఏకద్విత్రిపదక్రమేణ కథితస్తత్పాదసఙ్ఖ్యాక్షరైః
మన్త్రోద్ధార విధిర్విశేషసహితః సత్సమ్ప్రదాయాన్వితః ॥ 20 ॥
సావద్యం నిరవద్యమస్తు యది వా కిం వానయా చిన్తయా
నూనం స్తోత్రమిదం పఠిష్యతి జనో యస్యాస్తి భక్తిస్త్వయి ।
సఞ్చిన్త్యాపి లఘుత్వమాత్మని దృఢం సఞ్జాయమానం హఠాత్
త్వద్భక్త్యా ముఖరీకృతేన రచితం యస్మాన్మయాపి ధృవమ్ ॥ 21 ॥
ఇతి శ్రీకాలిదాస విరచిత పఞ్చస్తవ్యాం ప్రథమః లఘుస్తవః ।

Explore More