બ્રહ્મજજ્ઞાન-મ્પ્રથમ-મ્પુરસ્તા-દ્વિસીમત-સ્સુરુચો વેન આવઃ ।
સ બુધ્નિયા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠા-સ્સતશ્ચ યોનિ-મસતશ્ચ વિવઃ ।
નાકે સુપર્ણ મુપય-ત્પતન્તગ્ં હૃદા વેનન્તો અભ્યચક્ષ-તત્વા ।
હિરણ્યપક્ષં-વઁરુણસ્ય દૂતં-યઁમસ્ય યોનૌ શકુન-મ્ભુરણ્યુમ્ ।
આપ્યાયસ્વ સમેતુ તે વિશ્વતઃ સોમ વૃષ્ણિયમ્ । ભવા વાજસ્ય સઙ્ગથે ।
યો રુદ્રો અગ્નૌ યો અફ્સુ ય ઓષધીષુ યો રુદ્રો વિશ્વા
ભુવના-ઽઽવિવેશ તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ । 1 (અપ ઉપસ્પૃશ્ય)
સ બુધ્નિયા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠા-સ્સતશ્ચ યોનિ-મસતશ્ચ વિવઃ ।
નાકે સુપર્ણ મુપય-ત્પતન્તગ્ં હૃદા વેનન્તો અભ્યચક્ષ-તત્વા ।
હિરણ્યપક્ષં-વઁરુણસ્ય દૂતં-યઁમસ્ય યોનૌ શકુન-મ્ભુરણ્યુમ્ ।
આપ્યાયસ્વ સમેતુ તે વિશ્વતઃ સોમ વૃષ્ણિયમ્ । ભવા વાજસ્ય સઙ્ગથે ।
યો રુદ્રો અગ્નૌ યો અફ્સુ ય ઓષધીષુ યો રુદ્રો વિશ્વા
ભુવના-ઽઽવિવેશ તસ્મૈ રુદ્રાય નમો અસ્તુ । 1 (અપ ઉપસ્પૃશ્ય)
ઇદં-વિઁષ્ણુ ર્વિચક્રમે ત્રેધા નિદધે પદમ્ । સમૂઢમસ્ય પાગ્ં સુરે ।
ઇન્દ્રં-વિઁશ્વા અવીવૃધન્-થ્સમુદ્રવ્યચસ-ઙ્ગિરઃ ।
રથીતમગ્ં રથીનાં-વાઁજાનાગ્ં સત્પતિ-મ્પતિમ્ ।
આપો વા ઇદંગ્ં સર્વં-વિઁશ્વા ભૂતાન્યાપઃ પ્રાણા વા આપઃ પશવ આપો-ઽન્નમાપો-ઽમૃતમાપ-સ્સમ્રાડાપો વિરાડાપ-સ્સ્વરાડાપ-શ્છન્દાગ્શ્યાપો જ્યોતીગ્ષ્યાપો યજૂગ્ષ્યાપ-સ્સત્યમાપ-સ્સર્વા દેવતા આપો ભૂર્ભુવસ્સુવરાપ ઓમ્ । 2
ઇન્દ્રં-વિઁશ્વા અવીવૃધન્-થ્સમુદ્રવ્યચસ-ઙ્ગિરઃ ।
રથીતમગ્ં રથીનાં-વાઁજાનાગ્ં સત્પતિ-મ્પતિમ્ ।
આપો વા ઇદંગ્ં સર્વં-વિઁશ્વા ભૂતાન્યાપઃ પ્રાણા વા આપઃ પશવ આપો-ઽન્નમાપો-ઽમૃતમાપ-સ્સમ્રાડાપો વિરાડાપ-સ્સ્વરાડાપ-શ્છન્દાગ્શ્યાપો જ્યોતીગ્ષ્યાપો યજૂગ્ષ્યાપ-સ્સત્યમાપ-સ્સર્વા દેવતા આપો ભૂર્ભુવસ્સુવરાપ ઓમ્ । 2
અપઃ પ્રણયતિ । શ્રદ્ધા વા આપઃ । શ્રદ્ધામેવારભ્ય પ્રણીય પ્રચરતિ ।
અપઃ પ્રણયતિ ।
યજ્ઞો વા આપઃ । યજ્ઞમેવારભ્ય પ્રણીય પ્રચરતિ । અપઃ પ્રણયતિ ।
વજ્રો વા આપઃ । વજ્રમેવ ભ્રાતૃવ્યેભ્યઃ પ્રહૃત્ય પ્રણીય પ્રચરતિ ।
અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ રક્ષોઘ્નીઃ । રક્ષસામપહત્યૈ । અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ દેવાના-મ્પ્રિય-ન્ધામ । દેવાનામેવ પ્રિય-ન્ધામ પ્રણીય પ્રચરતિ । અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ સર્વા દેવતાઃ । દેવતા એવારભ્ય પ્રણીય પ્રચરતિ ।
અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ શાન્તાઃ । શાન્તાભિરેવાસ્ય શુચગ્ં શમયતિ । દેવો વઃ
સવિતો-ત્પુનાત્વ-ચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ વસોસ્સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ॥ 3
અપઃ પ્રણયતિ ।
યજ્ઞો વા આપઃ । યજ્ઞમેવારભ્ય પ્રણીય પ્રચરતિ । અપઃ પ્રણયતિ ।
વજ્રો વા આપઃ । વજ્રમેવ ભ્રાતૃવ્યેભ્યઃ પ્રહૃત્ય પ્રણીય પ્રચરતિ ।
અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ રક્ષોઘ્નીઃ । રક્ષસામપહત્યૈ । અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ દેવાના-મ્પ્રિય-ન્ધામ । દેવાનામેવ પ્રિય-ન્ધામ પ્રણીય પ્રચરતિ । અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ સર્વા દેવતાઃ । દેવતા એવારભ્ય પ્રણીય પ્રચરતિ ।
અપઃ પ્રણયતિ ।
આપો વૈ શાન્તાઃ । શાન્તાભિરેવાસ્ય શુચગ્ં શમયતિ । દેવો વઃ
સવિતો-ત્પુનાત્વ-ચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ વસોસ્સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ॥ 3
કૂર્ચાગ્રૈ ર્રાક્ષસા-ન્ઘોરાન્ છિન્ધિ કર્મવિઘાતિનઃ ।
ત્વામર્પયામિ કુમ્ભે-ઽસ્મિન્ સાફલ્ય-ઙ્કુરુ કર્મણિ ।
વૃક્ષરાજ સમુદ્ભૂતા-શ્શાખાયાઃ પલ્લવત્વ ચઃ ।
યુષ્માન્ કુમ્ભેષ્વર્પયામિ સર્વપાપાપનુત્તયે ।
નાલિકેર-સમુદ્ભૂત ત્રિનેત્ર હર સમ્મિત ।
શિખયા દુરિતં સર્વ-મ્પાપ-મ્પીડા-ઞ્ચ મે નુદ ।
સ હિ રત્નાનિ દાશુષે સુવાતિ સવિતા ભગઃ ।
ત-મ્ભાગ-ઞ્ચિત્રમીમહે । (ઋગ્વેદ મન્ત્રઃ)
તત્વા યામિ બ્રહ્મણા વન્દમાન-સ્તદાશાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ ।
અહેડમાનો વરુણેહ બોદ્ધ્યુરુશગ્ંસ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવરોમ્ । અસ્મિન્ કુમ્ભે વરુણમાવાહયામિ ।
વરુણસ્ય ઇદમાસનમ્ । વરુણાય નમઃ । સકલારાધનૈ-સ્સ્વર્ચિતમ્ ।
રત્નસિંહાસનં સમર્પયામિ । પાદ્યં સમર્પયામિ ।
અર્ઘ્યં સમર્પયામિ । આચમનીયં સમર્પયામિ ।
મધુપર્ક્કં સમર્પયામિ । સ્નાનં સમર્પયામિ ।
સ્નાનાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
વસ્ત્રોત્તરીયં સમર્પયામિ । ઉપવીતં સમર્પયામિ ।
ગન્ધા-ન્ધારયામિ । અક્ષતાન્ સમર્પયામિ ।
પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
1. ૐ-વઁરુણાય નમઃ
2. ઓ-મ્પ્રચેતસે નમઃ
3. ૐ સુરૂપિણે નમઃ
4. ૐ અપામ્પતયે નમઃ
5. ઓ-મ્મકરવાહનાય નમઃ
6. જલાધિપતયે નમઃ
7. ઓ-મ્પાશહસ્તાય નમઃ
8. ઓ-ન્તીર્થરાજાય નમઃ
ૐ-વઁરુણાય નમઃ । નાનાવિધ પરિમલ પત્ર પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
ધૂપં આઘ્રાપયામિ । દીપ-ન્દર્શયામિ ।
ધૂપદીપાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । તથ્સવિતુર્વરેણ્ય-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ।
ધિયો યોન પ્રચોદયાત્ ।
દેવ સવિતઃ પ્રસુવઃ । સત્ય-ન્ત્વર્તેન પરિષિઞ્ચામિ ।
(રાત્રૌ - ઋત-ન્ત્વા સત્યેન પરિષિઞ્ચામિ) ।
ૐ-વઁરુણાય નમઃ । અમૃત-મ્ભવતુ । અમૃતોપસ્તરણમસિ ।
ઓ-મ્પ્રાણાય સ્વાહા । ૐ અપાનાય સ્વાહા । ૐ-વ્યાઁનાય સ્વાહા ।
ૐ ઉદાનાય સ્વાહા । ૐ સમાનાય સ્વાહા । ઓ-મ્બ્રહ્મણે સ્વાહા ।
કદલીફલ-ન્નિવેદયામિ । મદ્ધ્યેમદ્ધ્યે અમૃતપાનીયં સમર્પયામિ । અમૃતાપિધાનમસિ । નૈવેદ્યાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
તામ્બૂલં સમર્પયામિ । કર્પૂર નીરાજન-મ્પ્રદર્શયામિ ।
નીરાજનાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ । મન્ત્ર પુષ્પં સમર્પયામિ ।
સુવર્ણ પુષ્પં સમર્પયામિ । સમસ્તોપચારાન્ સમર્પયામિ ॥
ત્વામર્પયામિ કુમ્ભે-ઽસ્મિન્ સાફલ્ય-ઙ્કુરુ કર્મણિ ।
વૃક્ષરાજ સમુદ્ભૂતા-શ્શાખાયાઃ પલ્લવત્વ ચઃ ।
યુષ્માન્ કુમ્ભેષ્વર્પયામિ સર્વપાપાપનુત્તયે ।
નાલિકેર-સમુદ્ભૂત ત્રિનેત્ર હર સમ્મિત ।
શિખયા દુરિતં સર્વ-મ્પાપ-મ્પીડા-ઞ્ચ મે નુદ ।
સ હિ રત્નાનિ દાશુષે સુવાતિ સવિતા ભગઃ ।
ત-મ્ભાગ-ઞ્ચિત્રમીમહે । (ઋગ્વેદ મન્ત્રઃ)
તત્વા યામિ બ્રહ્મણા વન્દમાન-સ્તદાશાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ ।
અહેડમાનો વરુણેહ બોદ્ધ્યુરુશગ્ંસ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવરોમ્ । અસ્મિન્ કુમ્ભે વરુણમાવાહયામિ ।
વરુણસ્ય ઇદમાસનમ્ । વરુણાય નમઃ । સકલારાધનૈ-સ્સ્વર્ચિતમ્ ।
રત્નસિંહાસનં સમર્પયામિ । પાદ્યં સમર્પયામિ ।
અર્ઘ્યં સમર્પયામિ । આચમનીયં સમર્પયામિ ।
મધુપર્ક્કં સમર્પયામિ । સ્નાનં સમર્પયામિ ।
સ્નાનાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
વસ્ત્રોત્તરીયં સમર્પયામિ । ઉપવીતં સમર્પયામિ ।
ગન્ધા-ન્ધારયામિ । અક્ષતાન્ સમર્પયામિ ।
પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
1. ૐ-વઁરુણાય નમઃ
2. ઓ-મ્પ્રચેતસે નમઃ
3. ૐ સુરૂપિણે નમઃ
4. ૐ અપામ્પતયે નમઃ
5. ઓ-મ્મકરવાહનાય નમઃ
6. જલાધિપતયે નમઃ
7. ઓ-મ્પાશહસ્તાય નમઃ
8. ઓ-ન્તીર્થરાજાય નમઃ
ૐ-વઁરુણાય નમઃ । નાનાવિધ પરિમલ પત્ર પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
ધૂપં આઘ્રાપયામિ । દીપ-ન્દર્શયામિ ।
ધૂપદીપાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । તથ્સવિતુર્વરેણ્ય-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ ।
ધિયો યોન પ્રચોદયાત્ ।
દેવ સવિતઃ પ્રસુવઃ । સત્ય-ન્ત્વર્તેન પરિષિઞ્ચામિ ।
(રાત્રૌ - ઋત-ન્ત્વા સત્યેન પરિષિઞ્ચામિ) ।
ૐ-વઁરુણાય નમઃ । અમૃત-મ્ભવતુ । અમૃતોપસ્તરણમસિ ।
ઓ-મ્પ્રાણાય સ્વાહા । ૐ અપાનાય સ્વાહા । ૐ-વ્યાઁનાય સ્વાહા ।
ૐ ઉદાનાય સ્વાહા । ૐ સમાનાય સ્વાહા । ઓ-મ્બ્રહ્મણે સ્વાહા ।
કદલીફલ-ન્નિવેદયામિ । મદ્ધ્યેમદ્ધ્યે અમૃતપાનીયં સમર્પયામિ । અમૃતાપિધાનમસિ । નૈવેદ્યાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
તામ્બૂલં સમર્પયામિ । કર્પૂર નીરાજન-મ્પ્રદર્શયામિ ।
નીરાજનાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ । મન્ત્ર પુષ્પં સમર્પયામિ ।
સુવર્ણ પુષ્પં સમર્પયામિ । સમસ્તોપચારાન્ સમર્પયામિ ॥