Lord Shiva

શ્રી મહાન્યાસમ્ - 0. કલશ પ્રતિષ્ઠાપન મન્ત્રાઃ

(Sri Mahanyasam - 0. Kalasha Pratishthapana Mantras in Gujarati)

From Yajurveda

This segment serves as the preparatory ritual for the profound Mahanyasam, a Vedic practice essential for purifying the practitioner before the worship of Lord Shiva. Derived from the Krishna Yajurveda, these Kalasha Pratishthapana mantras are used to invoke divine energy into a consecrated vessel of water. By chanting these powerful Vedic hymns, the devotee sanctifies the environment, invokes the cosmic presence of Shiva, and prepares the physical and subtle body for the transformative rites of Rudrabhishekam. Regular recitation fosters spiritual purity, mental clarity, and deep resonance with the primordial vibrations of the universe.

બ્રહ્મ॑જજ્ઞા॒ન-મ્પ્ર॑થ॒મ-મ્પુ॒રસ્તા॒-દ્વિસી॑મ॒ત-સ્સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ ।
સ બુ॒ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠા-સ્સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒-મસ॑તશ્ચ॒ વિવઃ॑ ।
નાકે॑ સુપ॒ર્ણ મુપ॒ય-ત્પત॑ન્તગ્ં હૃ॒દા વેન॑ન્તો અ॒ભ્યચ॑ક્ષ-તત્વા ।
હિર॑ણ્યપક્ષં॒-વઁરુ॑ણસ્ય દૂ॒તં-યઁ॒મસ્ય॒ યોનૌ॑ શકુ॒ન-મ્ભુ॑ર॒ણ્યુમ્ ।
આપ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ । ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ।
યો રુ॒દ્રો અ॒ગ્નૌ યો અ॒ફ્સુ ય ઓષ॑ધીષુ॒ યો રુ॒દ્રો વિશ્વા॒
ભુવ॑ના-ઽઽવિ॒વેશ॒ તસ્મૈ॑ રુ॒દ્રાય॒ નમો॑ અસ્તુ । 1 (અપ ઉપસ્પૃશ્ય)
ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒ ર્વિચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિદ॑ધે પ॒દમ્ । સમૂ॑ઢમસ્ય પાગ્ં સુ॒રે ।
ઇન્દ્રં॒-વિઁશ્વા॑ અવીવૃધન્-થ્સમુ॒દ્રવ્ય॑ચસ॒-ઙ્ગિરઃ॑ ।
ર॒થીત॑મગ્ં રથી॒નાં-વાઁજા॑ના॒ગ્ં॒ સત્પ॑તિ॒-મ્પતિ᳚મ્ ।
આપો॒ વા ઇ॒દંગ્ં સર્વં॒-વિઁશ્વા॑ ભૂ॒તાન્યાપઃ॑ પ્રા॒ણા વા આપઃ॑ પ॒શવ॒ આપો-ઽન્ન॒માપો-ઽમૃ॑ત॒માપ॑-સ્સ॒મ્રાડાપો॑ વિ॒રાડાપ॑-સ્સ્વ॒રાડાપ॒-શ્છન્દા॒ગ્॒શ્યાપો॒ જ્યોતી॒ગ્॒ષ્યાપો॒ યજૂ॒ગ્॒ષ્યાપ॑-સ્સ॒ત્યમાપ॒-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॒ આપો॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવ॒રાપ॒ ઓમ્ । 2
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ । શ્ર॒દ્ધા વા આપઃ॑ । શ્ર॒દ્ધામે॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
ય॒જ્ઞો વા આપઃ॑ । ય॒જ્ઞમે॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
વજ્રો॒ વા આપઃ॑ । વજ્ર॑મે॒વ ભ્રાતૃ॑વ્યેભ્યઃ પ્ર॒હૃત્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ ર॑ક્ષો॒ઘ્નીઃ । રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ દે॒વાના᳚-મ્પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ । દે॒વાના॑મે॒વ પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ । દે॒વતા॑ એ॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ શા॒ન્તાઃ । શા॒ન્તાભિ॑રે॒વાસ્ય॒ શુચગ્ં॑ શમયતિ । દે॒વો વઃ॑
સવિ॒તો-ત્પુ॑ના॒ત્વ-ચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસો॒સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ ॥ 3
કૂર્ચાગ્રૈ ર્રાક્ષસા-ન્ઘોરાન્ છિન્ધિ કર્મવિઘાતિનઃ ।
ત્વામર્પયામિ કુમ્ભે-ઽસ્મિન્ સાફલ્ય-ઙ્કુરુ કર્મણિ ।
વૃક્ષરાજ સમુદ્ભૂતા-શ્શાખાયાઃ પલ્લવત્વ ચઃ ।
યુષ્માન્ કુમ્ભેષ્વર્પયામિ સર્વપાપાપનુત્તયે ।
નાલિકેર-સમુદ્ભૂત ત્રિનેત્ર હર સમ્મિત ।
શિખયા દુરિતં સર્વ-મ્પાપ-મ્પીડા-ઞ્ચ મે નુદ ।
સ॒ હિ રત્ના॑નિ દા॒શુષે॑ સુ॒વાતિ॑ સવિ॒તા ભગઃ॑ ।
ત-મ્ભા॒ગ-ઞ્ચિ॒ત્રમી॑મહે । (ઋગ્વેદ મન્ત્રઃ)
તત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒-સ્તદાશા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ ।
અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒દ્ધ્યુરુ॑શગ્ંસ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ॒સ્સુવ॒રોમ્ । અસ્મિન્ કુમ્ભે વરુણમાવાહયામિ ।
વરુણસ્ય ઇદમાસનમ્ । વરુણાય નમઃ । સકલારાધનૈ-સ્સ્વર્ચિતમ્ ।
રત્નસિંહાસનં સમર્પયામિ । પાદ્યં સમર્પયામિ ।
અર્ઘ્યં સમર્પયામિ । આચમનીયં સમર્પયામિ ।
મધુપર્ક્કં સમર્પયામિ । સ્નાનં સમર્પયામિ ।
સ્નાનાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
વસ્ત્રોત્તરીયં સમર્પયામિ । ઉપવીતં સમર્પયામિ ।
ગન્ધા-ન્ધારયામિ । અક્ષતાન્ સમર્પયામિ ।
પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
1. ૐ-વઁરુણાય નમઃ
2. ઓ-મ્પ્રચેતસે નમઃ
3. ૐ સુરૂપિણે નમઃ
4. ૐ અપામ્પતયે નમઃ
5. ઓ-મ્મકરવાહનાય નમઃ
6. જલાધિપતયે નમઃ
7. ઓ-મ્પાશહસ્તાય નમઃ
8. ઓ-ન્તીર્થરાજાય નમઃ
ૐ-વઁરુણાય નમઃ । નાનાવિધ પરિમલ પત્ર પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
ધૂપં આઘ્રાપયામિ । દીપ-ન્દર્​શયામિ ।
ધૂપદીપાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । તથ્સ॑વિ॒તુર્વરે᳚ણ્ય॒-મ્ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ ।
ધિયો॒ યોન॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ।
દેવ સવિતઃ પ્રસુવઃ । સત્ય-ન્ત્વર્તેન પરિષિઞ્ચામિ ।
(રાત્રૌ - ઋત-ન્ત્વા સત્યેન પરિષિઞ્ચામિ) ।
ૐ-વઁરુણાય નમઃ । અમૃત-મ્ભવતુ । અમૃતોપસ્તરણમસિ ।
ઓ-મ્પ્રાણાય સ્વાહા । ૐ અપાનાય સ્વાહા । ૐ-વ્યાઁનાય સ્વાહા ।
ૐ ઉદાનાય સ્વાહા । ૐ સમાનાય સ્વાહા । ઓ-મ્બ્રહ્મણે સ્વાહા ।
કદલીફલ-ન્નિવેદયામિ । મદ્ધ્યેમદ્ધ્યે અમૃતપાનીયં સમર્પયામિ । અમૃતાપિધાનમસિ । નૈવેદ્યાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
તામ્બૂલં સમર્પયામિ । કર્પૂર નીરાજન-મ્પ્રદર્​શયામિ ।
નીરાજનાનન્તરં આચમનીયં સમર્પયામિ । મન્ત્ર પુષ્પં સમર્પયામિ ।
સુવર્ણ પુષ્પં સમર્પયામિ । સમસ્તોપચારાન્ સમર્પયામિ ॥

Explore More