Lord Shiva

શ્રી મહાન્યાસમ્ - 2. પઞ્ચમુખ ધ્યાનમ્

(Shri Mahanyasam - 2. Panchamukha Dhyanam in Gujarati)

From Yajurveda (Taittiriya Aranyaka)

Also known as onnam tatpurusaya vidmahe mahadevaya dhimahi tanno

This powerful dhyanam shloka serves as a central meditative invocation within the Sri Mahanyasam, focusing on the five-faced form of Lord Shiva. By contemplating the radiant, lightning-like brilliance of the Panchamukha, the practitioner aligns their physical and spiritual self with the cosmic vibration of the Vedas. Traditionally chanted before performing deep rituals or Rudra-abhisheka, this invocation is believed to purify the practitioner, remove profound karmic obstructions, and bestow clarity of mind. It invokes the primordial power of Rudra to grant inner strength, divine wisdom, and the ultimate realization of the infinite consciousness embodied by Lord Shiva.

ઓ-ન્નમ્ ॥ તત્પુરુષાય વિદ્મહે મહાદેવાય ધીમહિ । તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ॥
સંવઁર્તાગ્નિ તટિત્પ્રદીપ્ત કનક પ્રસ્પર્થિ તેજોમયમ્ ।
ગમ્ભીરધ્વનિ સામવેદજનક-ન્તામ્રાધરં સુન્દરમ્ ।
અર્ધેન્દુદ્યુતિ લોલપિઙ્ગલ જટાભારપ્રબદ્ધોરગમ્ ।
વન્દે સિદ્ધ સુરાસુરેન્દ્રનમિત-મ્પૂર્વ-મ્મુખં શૂલિનઃ ॥
ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ ઓ-ન્નમ્ ॥ પૂર્વ મુખાય નમઃ ॥
અઘોરેભ્યો-ઽથઘોરેભ્યો ઘોરઘોરતરેભ્યઃ ॥ સર્વેભ્યસ્સર્વ શર્વેભ્યો નમસ્તે અસ્તુ રુદ્રરૂપેભ્યઃ ॥
કાલાભ્રભ્રમરાઞ્જનદ્યુતિનિભં-વ્યાઁવૃત્ત પિઙ્ગેક્ષણમ્
કર્ણોદ્ભાસિત ભોગિમસ્તક મણિપ્રોદ્ગીર્ણ દંષ્ટ્રાઙ્કુરમ્ ।
સર્પપ્રોત કપાલ શુક્તિ શકલ વ્યાકીર્ણ સચ્છેખરમ્
વન્દે દક્ષિણમીશ્વરસ્ય કુટિલ ભ્રૂભઙ્ગ રૌદ્ર-મ્મુખમ્ ॥
ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ ઓ-મ્મમ્ ॥ દક્ષિણ મુખાય નમઃ ॥
સદ્યો જાત-મ્પ્રપદ્યામિ સદ્યો જાતાય વૈ નમો નમઃ । ભવે ભવે નાતિ ભવે ભવસ્વ મામ્ । ભવો-દ્ભવાય નમઃ ॥
પ્રાલેયાચલમિન્દુકુન્દ ધવલ-ઙ્ગોક્ષીરફેનપ્રભમ્
ભસ્માભ્યક્તમનઙ્ગ દેહ દહન જ્વાલાવલી લોચનમ્ ।
બ્રહ્મેન્દ્રાદિ મરુદ્ગણૈસ્પુતિપદૈ રભ્યર્ચિતં-યોઁગિભિઃ
વન્દે-ઽહં સકલ-ઙ્કલઙ્કરહિતં સ્થાણોર્મુખ-મ્પશ્ચિમમ્ ॥
ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ ૐ શિમ્ ॥ પશ્ચિમ મુખાય નમઃ ॥
વામદેવાય નમો જ્યેષ્ઠાય નમઃ શ્રેષ્ઠાય નમો રુદ્રાય નમઃ કાલાય નમઃ કલવિકરણાય નમો બલવિકરણાય નમો બલાય નમો બલપ્રમથનાય નમ-સ્સર્વભૂતદમનાય નમો મનોન્મનાય નમઃ ॥
ગૌર-ઙ્કુઙ્કુમ પઙ્કિલં સ્તિલકં-વ્યાઁપાણ્ડુ ગણ્ડસ્થલમ્
ભ્રૂવિક્ષેપ કટાક્ષ લસત્સંસક્ત કર્ણોત્ફલમ્ ।
સ્નિગ્ધ-મ્બિમ્બફલાધર-મ્પ્રહસિત-ન્નીલાલકાલ-ઙ્કૃતમ્
વન્દે પૂર્ણ શશાઙ્ક મણ્ડલનિભં-વઁક્ત્રં હરસ્યોત્તરમ્ ॥
ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ ૐ-વાઁમ્ ॥ ઉત્તર મુખાય નમઃ ॥
ઈશાન-સ્સર્વવિદ્યાના-મીશ્વર-સ્સર્વભૂતાના-મ્બ્રહ્માધિપતિ-ર્બ્રહ્મણો ઽધિપતિ-ર્બ્રહ્મા શિવો મે અસ્તુ સદાશિવોમ્ ॥ (કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ)
વ્યક્તાવ્યક્ત ગુણેતર-મ્પરતરં ષટ્ત્રિંશતત્ત્વાત્મકમ્
તસ્માદુત્તમ તત્ત્વમક્ષરમિદ-ન્ધ્યેયં સદા યોગિભિઃ ।
ઓઙ્કારાદિ સમસ્ત મન્ત્રજનકં સૂક્ષ્માદિ સૂક્ષ્મ-મ્પરં
શાન્ત-મ્પઞ્ચમમીશ્વરસ્ય વદન-ઙ્ખંવ્યાઁપ્તિ તેજોમયમ્ ॥
ઓ-ન્નમો ભગવતે રુદ્રાય ॥ ૐ-વાઁમ્ ॥ ઊર્ધ્વ મુખાય નમઃ ॥
દિઙ્નમસ્કારઃ
પૂર્વે પશુપતિઃ પાતુ । દક્ષિણે પાતુ શઙ્કરઃ ।
પશ્ચિમે પાતુ વિશ્વેશઃ । નીલકણ્ઠસ્તદોત્તરે ॥
ઈશાન્યા-મ્પાતુ મે શર્વઃ । આગ્નેયા-મ્પાર્વતીપતિઃ ।
નૈઋત્યા-મ્પાતુ મે રુદ્રઃ । વાયવ્યા-ન્નીલલોહિતઃ ॥
ઊર્ધ્વે ત્રિલોચનઃ પાતુ । અધરાયા-મ્મહેશ્વરઃ ।
એતાભ્યો દશ દિગ્ભ્યસ્તુ । સર્વતઃ પાતુ શઙ્કરઃ ॥
(ના રુદ્રો રુદ્રમર્ચયેત્ ।
ન્યાસપૂર્વક-ઞ્જપહોમાર્ચના-ઽભિષેકવિધિ વ્યાખ્યાસ્યામઃ ।)

Explore More