Goddess Kamakshi

মূক পঞ্চ শতি 4 - কটাক্ষ শতকম্

(Muka Panchashati - Kataksha Shatakam in Assamese)

Muka Shankara

Also known as mohandhakaranivaham vinihantumide

Kataksha Shatakam is the fourth section of the Muka Panchashati, a monumental work of devotion composed by the speech-impaired poet Muka Shankara. Dedicated to Goddess Kamakshi of Kanchipuram, this century of verses focuses on the transformative power of the Divine Mother's compassionate glance. It is believed that the Goddess restored the poet's speech through her grace, and these hymns serve as a profound expression of that gratitude. Devotees chant these verses to seek the Goddess's benevolence, spiritual enlightenment, and the removal of mental darkness, finding solace in the healing and auspicious gaze of the Devi.

#of 101
মোহান্ধকাৰনিৱহং ৱিনিহন্তুমীডে
মূকাত্মনামপি মহাকৱিতাৱদান্যান্ ।
শ্ৰীকাঞ্চিদেশশিশিৰীকৃতিজাগৰূকান্
একাম্ৰনাথতৰুণীকৰুণাৱলোকান্ ॥1॥
মাতৰ্জযন্তি মমতাগ্ৰহমোক্ষণানি
মাহেন্দ্ৰনীলৰুচিশিক্ষণদক্ষিণানি ।
কামাক্ষি কল্পিতজগত্ত্ৰযৰক্ষণানি
ত্ৱদ্ৱীক্ষণানি ৱৰদানৱিচক্ষণানি ॥2॥
আনঙ্গতন্ত্ৰৱিধিদৰ্শিতকৌশলানাম্
আনন্দমন্দপৰিঘূৰ্ণিতমন্থৰাণাম্ ।
তাৰল্যমম্ব তৱ তাডিতকৰ্ণসীম্নাং
কামাক্ষি খেলতি কটাক্ষনিৰীক্ষণানাম্ ॥3॥
কল্লোলিতেন কৰুণাৰসৱেল্লিতেন
কল্মাষিতেন কমনীযমৃদুস্মিতেন ।
মামঞ্চিতেন তৱ কিঞ্চন কুঞ্চিতেন
কামাক্ষি তেন শিশিৰীকুৰু ৱীক্ষিতেন ॥4॥
সাহায্যকং গতৱতী মুহুৰৰ্জনস্য
মন্দস্মিতস্য পৰিতোষিতভীমচেতাঃ ।
কামাক্ষি পাণ্ডৱচমূৰিৱ তাৱকীনা
কৰ্ণান্তিকং চলতি হন্ত কটাক্ষলক্ষ্মীঃ ॥5॥
অস্তং ক্ষণান্নযতু মে পৰিতাপসূৰ্যম্
আনন্দচন্দ্ৰমসমানযতাং প্ৰকাশম্ ।
কালান্ধকাৰসুষুমাং কলযন্দিগন্তে
কামাক্ষি কোমলকটাক্ষনিশাগমস্তে ॥6॥
তাটাঙ্কমৌক্তিকৰুচাঙ্কুৰদন্তকান্তিঃ
কাৰুণ্যহস্তিপশিখামণিনাধিৰূঢঃ ।
উন্মূলযত্ৱশুভপাদপমস্মদীযং
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষমতঙ্গজেতন্দ্ৰঃ ॥7॥
ছাযাভৰণে জগতাং পৰিতাপহাৰী
তাটঙ্কৰত্নমণিতল্লজপল্লৱশ্ৰীঃ ।
কাৰুণ্যনাম ৱিকিৰন্মকৰন্দজালং
কামাক্ষি ৰাজতি কটাক্ষসুৰদ্ৰুমস্তে ॥8॥
সূৰ্যাশ্ৰযপ্ৰণযিনী মণিকুণ্ডলাংশু-
লৌহিত্যকোকনদকাননমাননীযা ।
যান্তী তৱ স্মৰহৰাননকান্তিসিন্ধুং
কামাক্ষি ৰাজতি কটাক্ষকলিন্দকন্যা ॥9॥
প্ৰাপ্নোতি যং সুকৃতিনং তৱ পক্ষপাতাত্
কামাক্ষি ৱীক্ষণৱিলাসকলাপুৰন্ধ্ৰী ।
সদ্যস্তমেৱ কিল মুক্তিৱধূৰ্ৱৃণীতে
তস্মান্নিতান্তমনযোৰিদমৈকমত্যম্ ॥10॥
যান্তী সদৈৱ মৰুতামনুকূলভাৱং
ভ্ৰূৱল্লিশক্ৰধনুৰুল্লসিতা ৰসাৰ্দ্ৰা ।
কামাক্ষি কৌতুকতৰঙ্গিতনীলকণ্ঠা
কাদম্বিনীৱ তৱ ভাতি কটাক্ষমালা ॥11॥
গঙ্গাম্ভসি স্মিতমযে তপনাত্মজেৱ
গঙ্গাধৰোৰসি নৱোত্পলমালিকেৱ ।
ৱক্ত্ৰপ্ৰভাসৰসি শৈৱলমণ্ডলীৱ
কামাক্ষি ৰাজতি কটাক্ষৰুচিচ্ছটা তে ॥12॥
সংস্কাৰতঃ কিমপি কন্দলিতান্ ৰসজ্ঞ-
কেদাৰসীম্নি সুধিযামুপভোগযোগ্যান্ ।
কল্যাণসূক্তিলহৰীকলমাঙ্কুৰান্নঃ
কামাক্ষি পক্ষ্মলযতু ত্ৱদপাঙ্গমেঘঃ ॥13॥
চাঞ্চল্যমেৱ নিযতং কলযন্প্ৰকৃত্যা
মালিন্যভূঃ শ্ৰতিপথাক্ৰমজাগৰূকঃ ।
কৈৱল্যমেৱ কিমু কল্পযতে নতানাং
কামাক্ষি চিত্ৰমপি তে কৰুণাকটাক্ষঃ ॥14॥
সঞ্জীৱনে জননি চূতশিলীমুখস্য
সম্মোহনে শশিকিশোৰকশেখৰস্য ।
সংস্তম্ভনে চ মমতাগ্ৰহচেষ্টিতস্য
কামাক্ষি ৱীক্ষণকলা পৰমৌষধং তে ॥15॥
নীলোঽপি ৰাগমধিকং জনযন্পুৰাৰেঃ
লোলোঽপি ভক্তিমধিকাং দৃঢযন্নৰাণাম্ ।
ৱক্ৰোঽপি দেৱি নমতাং সমতাং ৱিতন্ৱন্
কামাক্ষি নৃত্যতু মযি ত্ৱদপাঙ্গপাতঃ ॥16॥
কামদ্ৰুহো হৃদযযন্ত্ৰণজাগৰূকা
কামাক্ষি চঞ্চলদৃগঞ্চলমেখলা তে ।
আশ্চৰ্যমম্ব ভজতাং ঝটিতি স্ৱকীয-
সম্পৰ্ক এৱ ৱিধুনোতি সমস্তবন্ধান্ ॥17॥
কুণ্ঠীকৰোতু ৱিপদং মম কুঞ্চিতভ্ৰূ-
চাপাঞ্চিতঃ শ্ৰিতৱিদেহভৱানুৰাগঃ ।
ৰক্ষোপকাৰমনিশং জনযঞ্জগত্যাং
কামাক্ষি ৰাম ইৱ তে কৰুণাকটাক্ষঃ ॥18॥
শ্ৰীকামকোটি শিৱলোচনশোষিতস্য
শৃঙ্গাৰবীজৱিভৱস্য পুনঃপ্ৰৰোহে ।
প্ৰেমাম্ভসাৰ্দ্ৰমচিৰাত্প্ৰচুৰেণ শঙ্কে
কেদাৰমম্ব তৱ কেৱলদৃষ্টিপাতম্ ॥19॥
মাহাত্ম্যশেৱধিৰসৌ তৱ দুৰ্ৱিলঙ্ঘ্য-
সংসাৰৱিন্ধ্যগিৰিকুণ্ঠনকেলিচুঞ্চুঃ ।
ধৈৰ্যাম্বুধিং পশুপতেশ্চুলকীকৰোতি
কামাক্ষি ৱীক্ষণৱিজৃম্ভণকুম্ভজন্মা ॥20॥
পীযূষৱৰ্ষৱশিশিৰা স্ফুটদুত্পলশ্ৰী-
মৈত্ৰী নিসৰ্গমধুৰা কৃততাৰকাপ্তিঃ ।
কামাক্ষি সংশ্ৰিতৱতী ৱপুৰষ্টমূৰ্তেঃ
জ্যোত্স্নাযতে ভগৱতি ত্ৱদপাঙ্গমালা ॥21॥
অম্ব স্মৰপ্ৰতিভটস্য ৱপুৰ্মনোজ্ঞম্
অম্ভোজকাননমিৱাঞ্চিতকণ্টকাভম্ ।
ভৃঙ্গীৱ চুম্বতি সদৈৱ সপক্ষপাতা
কামাক্ষি কোমলৰুচিস্ত্ৱদপাঙ্গমালা ॥22॥
কেশপ্ৰভাপটলনীলৱিতানজালে
কামাক্ষি কুণ্ডলমণিচ্ছৱিদীপশোভে ।
শঙ্কে কটাক্ষৰুচিৰঙ্গতলে কৃপাখ্যা
শৈলূষিকা নটতি শঙ্কৰৱল্লভে তে ॥23॥
অত্যন্তশীতলমতন্দ্ৰযতু ক্ষণাৰ্ধম্
অস্তোকৱিভ্ৰমমনঙ্গৱিলাসকন্দম্ ।
অল্পস্মিতাদৃতমপাৰকৃপাপ্ৰৱাহম্
অক্ষিপ্ৰৰোহমচিৰান্মযি কামকোটি ॥24॥
মন্দাক্ষৰাগতৰলীকৃতিপাৰতন্ত্ৰ্যাত্
কামাক্ষি মন্থৰতৰাং ত্ৱদপাঙ্গডোলাম্ ।
আৰুহ্য মন্দমতিকৌতুকশালি চক্ষুঃ
আনন্দমেতি মুহুৰৰ্ধশশাঙ্কমৌলেঃ ॥25॥
ত্ৰৈযম্বকং ত্ৰিপুৰসুন্দৰি হৰ্ম্যভূমি-
ৰঙ্গং ৱিহাৰসৰসী কৰুণাপ্ৰৱাহঃ ।
দাসাশ্চ ৱাসৱমুখাঃ পৰিপালনীযং
কামাক্ষি ৱিশ্ৱমপি ৱীক্ষণভূভৃতস্তে ॥26॥
ৱাগীশ্ৱৰী সহচৰী নিযমেন লক্ষ্মীঃ
ভ্ৰূৱল্লৰীৱশকৰী ভুৱনানি গেহম্ ।
ৰূপং ত্ৰিলোকনযনামৃতমম্ব তেষাং
কামাক্ষি যেষু তৱ ৱীক্ষণপাৰতন্ত্ৰী ॥27॥
মাহেশ্ৱৰং ঝটিতি মানসমীনমম্ব
কামাক্ষি ধৈৰ্যজলধৌ নিতৰাং নিমগ্নম্ ।
জালেন শৃঙ্খলযতি ত্ৱদপাঙ্গনাম্না
ৱিস্তাৰিতেন ৱিষমাযুধদাশকোঽসৌ ॥28॥
উন্মথ্য বোধকমলাকাৰমম্ব জাড্য-
স্তম্বেৰমং মম মনোৱিপিনে ভ্ৰমন্তম্ ।
কুণ্ঠীকুৰুষ্ৱ তৰসা কুটিলাগ্ৰসীম্না
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষমহাঙ্কুশেন ॥29॥
উদ্ৱেল্লিতস্তবকিতৈৰ্ললিতৈৰ্ৱিলাসৈঃ
উত্থায দেৱি তৱ গাঢকটাক্ষকুঞ্জাত্ ।
দূৰং পলাযযতু মোহমৃগীকুলং মে
কামাক্ষি স্তৱৰমনুগ্ৰহকেসৰীন্দ্ৰঃ ॥30॥
স্নেহাদৃতাং ৱিদলিতোত্পলকন্তিচোৰাং
জেতাৰমেৱ জগদীশ্ৱৰি জেতুকামঃ ।
মানোদ্ধতো মকৰকেতুৰসৌ ধুনীতে
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষকৃপাণৱল্লীম্ ॥31॥
শ্ৰৌতীং ৱ্ৰজন্নপি সদা সৰণিং মুনীনাং
কামাক্ষি সন্ততমপি স্মৃতিমাৰ্গগামী ।
কৌটিল্যমম্ব কথমস্থিৰতাং চ ধত্তে
চৌৰ্যং চ পঙ্কজৰুচাং ত্ৱদপাঙ্গপাতঃ ॥32॥
নিত্যং শ্ৰেতুঃ পৰিচিতৌ যতমানমেৱ
নীলোত্পলং নিজসমীপনিৱাসলোলম্ ।
প্ৰীত্যৈৱ পাঠযতি ৱীক্ষণদেশিকেন্দ্ৰঃ
কামাক্ষী কিন্তু তৱ কালিমসম্প্ৰদাযম্ ॥33॥
ভ্ৰান্ত্ৱা মুহুঃ স্তবকিতস্মিতফেনৰাশৌ
কামাক্ষি ৱক্ত্ৰৰুচিসঞ্চযৱাৰিৰাশৌ ।
আনন্দতি ত্ৰিপুৰমৰ্দননেত্ৰলক্ষ্মীঃ
আলম্ব্য দেৱি তৱ মন্দমপাঙ্গসেতুম্ ॥34॥
শ্যামা তৱ ত্ৰিপুৰসুন্দৰি লোচনশ্ৰীঃ
কামাক্ষি কন্দলিতমেদুৰতাৰকান্তিঃ ।
জ্যোত্স্নাৱতী স্মিতৰুচাপি কথং তনোতি
স্পৰ্ধামহো কুৱলযৈশ্চ তথা চকোৰৈঃ ॥35॥
কালাঞ্জনং চ তৱ দেৱি নিৰীক্ষণং চ
কামাক্ষি সাম্যসৰণিং সমুপৈতি কান্ত্যা ।
নিশ্শেষনেত্ৰসুলভং জগতীষু পূৰ্ৱ-
মন্যত্ত্ৰিনেত্ৰসুলভং তুহিনাদ্ৰিকন্যে ॥36॥
ধূমাঙ্কুৰো মকৰকেতনপাৱকস্য
কামাক্ষি নেত্ৰৰুচিনীলিমচাতুৰী তে ।
অত্যন্তমদ্ভুতমিদং নযনত্ৰযস্য
হৰ্ষোদযং জনযতে হৰুণাঙ্কমৌলেঃ ॥37॥
আৰভ্ভলেশসমযে তৱ ৱীক্ষণস্স
কামাক্ষি মূকমপি ৱীক্ষণমাত্ৰনম্ৰম্ ।
সৰ্ৱজ্ঞতা সকললোকসমক্ষমেৱ
কীৰ্তিস্ৱযংৱৰণমাল্যৱতী ৱৃণীতে ॥38॥
কালাম্বুৱাহ উৱ তে পৰিতাপহাৰী
কামাক্ষি পুষ্কৰমধঃকুৰুতে কটাখ্ক্ষ্ষঃ ।
পূৰ্ৱঃ পৰং ক্ষণৰুচা সমুপৈতি মৈত্ৰী-
মন্যস্তু স.ততৰুচিং প্ৰকটীকৰোতি ॥39॥
সূক্ষ্মেঽপি দুৰ্গমতৰেঽপি গুৰুপ্ৰসাদ-
সাহায্যকেন ৱিচৰন্নপৱৰ্গমাৰ্গে ।
সংসাৰপঙ্কনিচযে ন পতত্যমূং তে
কামাক্ষি গাঢমৱলম্ব্য কটাক্ষযষ্টিম্ ॥40॥
কামাক্ষি সন্ততমসৌ হৰিনীলৰত্ন-
স্তম্ভে কটাক্ষৰুচিপুঞ্জমযে ভৱত্যাঃ ।
বদ্ধোঽপি ভক্তিনিগলৈৰ্মম চিত্তহস্তী
স্তম্ভং চ বন্ধমপি মুঞ্চতি হন্ত চিত্ৰম্ ॥41॥
কামাক্ষি কাষ্ণৰ্যমপি সন্ততমঞ্জনং চ
বিভ্ৰন্নিসৰ্গতৰলোঽপি ভৱত্কটাক্ষঃ ।
ৱৈমল্যমন্ৱহমনঞ্জনতা চ ভূযঃ
স্থৈৰ্যং চ ভক্তহৃদযায কথং দদাতি ॥42॥
মন্দস্মিতস্তবকিতং মণিকুণ্ডলাংশু-
স্তোমপ্ৰৱালৰুচিৰং শিশিৰীকৃতাশম্ ।
কামাক্ষি ৰাজতি কটাক্ষৰুচেঃ কদম্বম্
উদ্যানমম্ব কৰুণাহৰিণেক্ষণাযাঃ ॥43॥
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষমহেন্দ্ৰনীল-
সিংহাসনং শ্ৰিতৱতো মকৰধ্ৱজস্য ।
সাম্ৰাজ্যমঙ্গলৱিধৌ মুণিকুণ্ডলশ্ৰীঃ
নীৰাজনোত্সৱতৰঙ্গিতদীপমালা ॥44॥
মাতঃ ক্ষণং স্নপয মাং তৱ ৱীক্ষিতেন
মন্দাক্ষিতেন সুজনৈৰপৰোক্ষিতেন ।
কামাক্ষি কৰ্মতিমিৰোত্কৰভাস্কৰেণ
শ্ৰেযস্কৰেণ মধুপদ্যুতিতস্কৰেণ ॥45॥
প্ৰেমাপগাপযসি মজ্জনমাৰচয্য
যুক্তঃ স্মিতাংশুকৃতভস্মৱিলেপনেন ।
কামাক্ষি কুণ্ডলমণিদ্যুতিভিৰ্জটালঃ
শ্ৰীকণ্ঠমেৱ ভজতে তৱ দৃষ্টিপাতঃ ॥46॥
কৈৱল্যদায কৰুণাৰসকিঙ্কৰায
কামাক্ষি কন্দলিতৱিভ্ৰমশঙ্কৰায ।
আলোকনায তৱ ভক্তশিৱঙ্কৰায
মাতৰ্নমোঽস্তু পৰতন্ত্ৰিতশঙ্কৰায ॥47॥
সাম্ৰাজ্যমঙ্গলৱিধৌ মকৰধ্ৱজস্য
লোলালকালিকৃততোৰণমাল্যশোভে ।
কামেশ্ৱৰি প্ৰচলদুত্পলৱৈজযন্তী-
চাতুৰ্যমেতি তৱ চঞ্চলদৃষ্টিপাতঃ ॥48॥
মাৰ্গেণ মঞ্জুকচকান্তিতমোৱৃতেন
মন্দাযমানগমনা মদনাতুৰাসৌ ।
কামাক্ষি দৃষ্টিৰযতে তৱ শঙ্কৰায
সঙ্কেতভূমিমচিৰাদভিসাৰিকেৱ ॥49॥
ৱ্ৰীডনুৱৃত্তিৰমণীকৃতসাহচৰ্যা
শৈৱালিতাং গলৰুচা শশিশেখৰস্য ।
কামাক্ষি কান্তিসৰসীং ত্ৱদপাঙ্গলক্ষ্মীঃ
মন্দং সমাশ্ৰযতি মজ্জনখেলনায ॥50॥
কাষাযমংশুকমিৱ প্ৰকটং দধানো
মাণিক্যকুণ্ডলৰুচিং মমতাৱিৰোধী ।
শ্ৰুত্যন্তসীমনি ৰতঃ সুতৰাং চকাস্তি
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষযতীশ্ৱৰোঽসৌ ॥51॥
পাষাণ এৱ হৰিনীলমণিৰ্দিনেষু
প্ৰম্লনতাং কুৱলযং প্ৰকটীকৰোতি ।
নৌমিত্তিকো জলদমেচকিমা ততস্তে
কামাক্ষি শূন্যমুপমনমপাঙ্গলক্ষ্ম্যাঃ ॥52॥
শৃঙ্গাৰৱিভ্ৰমৱতী সুতৰাং সলজ্জা
নাসাগ্ৰমৌক্তিকৰুচা কৃতমন্দহাসা ।
শ্যামা কটাক্ষসুষমা তৱ যুক্তমেতত্
কামাক্ষি চুম্বতি দিগম্বৰৱক্ত্ৰবিম্বম্ ॥53॥
নীলোত্পলেন মধুপেন চ দৃষ্টিপাতঃ
কামাক্ষি তুল্য ইতি তে কথমামনন্তি ।
শৈত্যেন নিন্দযতি যদন্ৱহমিন্দুপাদান্
পাথোৰুহেণ যদসৌ কলহাযতে চ ॥54॥
ওষ্ঠপ্ৰভাপটলৱিদ্ৰুমমুদ্ৰিতে তে
ভ্ৰূৱল্লিৱীচিসুভগে মুখকান্তিসিন্ধৌ ।
কামাক্ষি ৱাৰিভৰপূৰণলম্বমান-
কালাম্বুৱাহসৰণিং লভতে কটাক্ষঃ ॥55॥
মন্দস্মিতৈৰ্ধৱলিতা মণিকুণ্ডলাংশু-
সম্পৰ্কলোহিতৰুচিস্ত্ৱদপাঙ্গধাৰা ।
কামাক্ষি মল্লিকুসুমৈৰ্নৱপল্লৱৈশ্চ
নীলোত্পলৈশ্চ ৰচিতেৱ ৱিভাতি মালা ॥56॥
কামাক্ষি শীতলকৃপাৰসনিৰ্ঝৰাম্ভঃ-
সম্পৰ্কপক্ষ্মলৰুচিস্ত্ৱদপাঙ্গমালা ।
গোভিঃ সদা পুৰৰিপোৰভিলষ্যমাণা
দূৰ্ৱাকদম্বকৱিডম্বনমাতনোতি ॥57॥
হৃত্পঙ্কজং মম ৱিকাসযতু প্ৰমুষ্ণ-
ন্নুল্লাসমুত্পলৰুচেস্তমসাং নিৰোদ্ধা ।
দোষানুষঙ্গজডতাং জগতাং ধুনানঃ
কামাক্ষি ৱীক্ষণৱিলাসদিনোদযস্তে ॥58॥
চক্ষুৰ্ৱিমোহযতি চন্দ্ৰৱিভূষণস্য
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষতমঃপ্ৰৰোহঃ ।
প্ৰত্যঙ্মুখং তু নযনং স্তিমিতং মুনীনাং
প্ৰাকাশ্যমেৱ নযতীতি পৰং ৱিচিত্ৰম্ ॥59॥
কামাক্ষি ৱীক্ষণৰুচা যুধি নিৰ্জিতং তে
নীলোত্পলং নিৰৱশেষগতাভিমানম্ ।
আগত্য তত্পৰিসৰং শ্ৰৱণৱতংস-
ৱ্যোজেন নূনমভযাৰ্থনমাতনোতি ॥60॥
আশ্চৰ্যমম্ব মদানাভ্যুদযাৱলম্বঃ
কামাক্ষি চঞ্চলনিৰীক্ষণৱিভ্ৰমস্তে ।
ধৈৰ্যং ৱিধূয তনুতে হৃদি ৰাগবন্ধং
শম্ভোস্তদেৱ ৱিপৰীততযা মুনীনাম্ ॥61॥
জন্তোঃ সকৃত্প্ৰণমতো জগদীড্যতাং চ
তেজাস্ৱিতাং চ নিশিতাং চ মতিং সভাযাম্ ।
কামাক্ষি মাক্ষিকঝৰীমিৱ ৱৈখৰীং চ
লক্ষ্মীং চ পক্ষ্মলযতি ক্ষণৱীক্ষণং তে ॥62॥
কাদম্বিনী কিমযতে ন জলানুষঙ্গং
ভৃঙ্গাৱলী কিমুৰৰীকুৰুতে ন পদ্মম্ ।
কিং ৱা কলিন্দতনযা সহতে ন ভঙ্গং
কামাক্ষি নিশ্চযপদং ন তৱাক্ষিলক্ষ্মীঃ ॥63॥
কাকোলপাৱকতৃণীকৰণেঽপি দক্ষঃ
কামাক্ষি বালকসুধাকৰশেখৰস্য ।
অত্যন্তশীতলতমোঽপ্যনুপাৰতং তে
চিত্তং ৱিমোহযতি চিত্ৰমযং কটাক্ষঃ ॥64॥
কাৰ্পণ্যপূৰপৰিৱৰ্ধিতমম্ব মোহ-
কন্দোদ্গতং ভৱমযং ৱিষপাদপং মে ।
তুঙ্গং ছিনত্তু তুহিনাদ্ৰিসুতে ভৱত্যাঃ
কাঞ্চীপুৰেশ্ৱৰি কটাক্ষকুঠাৰধাৰা ॥65॥
কামাক্ষি ঘোৰভৱৰোগচিকিত্সনাৰ্থ-
মভ্যৰ্থ্য দেশিককটাক্ষভিষক্প্ৰসাদাত্ ।
তত্ৰাপি দেৱি লভতে সুকৃতী কদাচি-
দন্যস্য দুৰ্লভমপাঙ্গমহৌষধং তে ॥66॥
কামাক্ষি দেশিককৃপাঙ্কুৰমাশ্ৰযন্তো
নানাতপোনিযমনাশিতপাশবন্ধাঃ ।
ৱাসালযং তৱ কটাক্ষমমুং মহান্তো
লব্ধ্ৱা সুখং সমাধিযো ৱিচৰন্তি লোকে ॥67॥
সাকূতসংলপিতসম্ভৃতমুগ্ধহাসং
ৱ্ৰীডানুৰাগসহচাৰি ৱিলোকনং তে ।
কামাক্ষি কামপৰিপন্থিনি মাৰৱীৰ-
সাম্ৰাজ্যৱিভ্ৰমদশাং সফলীকৰোতি ॥68॥
কামাক্ষি ৱিভ্ৰমবলৈকনিধিৰ্ৱিধায
ভ্ৰূৱল্লিচাপকুটিলীকৃতিমেৱ চিত্ৰম্ ।
স্ৱাধীনতাং তৱ নিনায শশাঙ্কমৌলে-
ৰঙ্গাৰ্ধৰাজ্যসুখলাভমপাঙ্গৱীৰঃ ॥69॥
কামাঙ্কুৰৈকনিলযস্তৱ দৃষ্টিপাতঃ
কামাক্ষি ভক্তমনসাং প্ৰদদাতু কামান্ ।
ৰাগান্ৱিতঃ স্ৱযমপি প্ৰকটীকৰোতি
ৱৈৰাগ্যমেৱ কথমেষ মহামুনীনাম্ ॥70॥
কালাম্বুৱাহনিৱহৈঃ কলহাযতে তে
কামাক্ষি কালিমমদেন সদা কটাক্ষঃ ।
চিত্ৰং তথাপি নিতৰামমুমেৱ দৃষ্ট্ৱা
সোত্কণ্ঠ এৱ ৰমতে কিল নীলকণ্ঠঃ ॥71॥
কামাক্ষি মন্মথৰিপুং প্ৰতি মাৰতাপ-
মোহান্ধকাৰজলদাগমনেন নৃত্যন্ ।
দুষ্কৰ্মকঞ্চুকিকুলং কবলীকৰোতু
ৱ্যামিশ্ৰমেচকৰুচিস্ত্ৱদপাঙ্গকেকী ॥72॥
কামাক্ষি মন্মথৰিপোৰৱলোকনেষু
কান্তং পযোজমিৱ তাৱকমক্ষিপাতম্ ।
প্ৰেমাগমো দিৱসৱদ্ৱিকচীকৰোতি
লজ্জাভৰো ৰজনিৱন্মুকুলীকৰোতি ॥73॥
মূকো ৱিৰিঞ্চতি পৰং পুৰুষঃ কুৰূপঃ
কন্দৰ্পতি ত্ৰিদশৰাজতি কিম্পচানঃ ।
কামাক্ষি কেৱলমুপক্ৰমকাল এৱ
লীলাতৰঙ্গিতকটাক্ষৰুচঃ ক্ষণং তে ॥74॥
নীলালকা মধুকৰন্তি মনোজ্ঞনাসা-
মুক্তাৰুচঃ প্ৰকটকন্দবিসাঙ্কুৰন্তি ।
কাৰুণ্যমম্ব মকৰন্দতি কামকোটি
মন্যে ততঃ কমলমেৱ ৱিলোচনং তে ॥75॥
আকাঙ্ক্ষ্যমাণফলদানৱিচক্ষণাযাঃ ।
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষককামধেনোঃ ।
সম্পৰ্ক এৱ কথমম্ব ৱিমুক্তপাশ-
বন্ধাঃ স্ফুটং তনুভৃতঃ পশুতাং ত্যজন্তি ॥76॥
সংসাৰঘৰ্মপৰিতাপজুষাং নৰাণাং
কামাক্ষি শীতলতৰাণি তৱেক্ষিতানি ।
চন্দ্ৰাতপন্তি ঘনচন্দনকৰ্দমন্তি
মুক্তাগুণন্তি হিমৱাৰিনিষেচনন্তি ॥77॥
প্ৰেমাম্বুৰাশিসততস্নপিতানি চিত্ৰং
কামাক্ষি তাৱককটাক্ষনিৰীক্ষণানি ।
সন্ধুক্ষযন্তি মুহুৰিন্ধনৰাশিৰীত্যা
মাৰদ্ৰুহো মনসি মন্মথচিত্ৰভানুম্ ॥78॥
কালাঞ্জনপ্ৰতিভটং কমনীযকান্ত্যা
কন্দৰ্পতন্ত্ৰকলযা কলিতানুভাৱম্ ।
কাঞ্চীৱিহাৰৰসিকে কলুষাৰ্তিচোৰং
কল্লোলযস্ৱ মযি তে কৰুণাকটাক্ষম্ ॥79॥
ক্ৰান্তেন মন্মথদেন ৱিমোহ্যমান-
স্ৱান্তেন চূততৰুমূলগতস্য পুংসঃ ।
কান্তেন কিঞ্চিদৱলোকয লোচনস্য
প্ৰান্তেন মাং জননি কাঞ্চিপুৰীৱিভূষে ॥80॥
কামাক্ষি কোঽপি সুজনাস্ত্ৱদপাঙ্গসঙ্গে
কণ্ঠেন কন্দলিতকালিমসম্প্ৰদাযাঃ ।
উত্তংসকল্পিতচকোৰকুটুম্বপোষা
নক্তন্দিৱসপ্ৰসৱভূনযনা ভৱন্তি ॥81॥
নীলোত্পলপ্ৰসৱকান্তিনিৰ্দশনেন
কাৰুণ্যৱিভ্ৰমজুষা তৱ ৱীক্ষণেন ।
কামাক্ষি কৰ্মজলধেঃ কলশীসুতেন
পাশত্ৰযাদ্ৱযমমী পৰিমোচনীযাঃ ॥82॥
অত্যন্তচঞ্চলমকৃত্ৰিমমঞ্জনং কিং
ঝঙ্কাৰভঙ্গিৰহিতা কিমু ভৃঙ্গমালা ।
ধূমাঙ্কুৰঃ কিমু হুতাশনসঙ্গহীনঃ
কামাক্ষি নেত্ৰৰুচিনীলিমকন্দলী তে ॥83॥
কামাক্ষি নিত্যমযমঞ্জলিৰস্তু মুক্তি-
বীজায ৱিভ্ৰমমদোদযঘূৰ্ণিতায ।
কন্দৰ্পদৰ্পপুনৰুদ্ভৱসিদ্ধিদায
কল্যাণদায তৱ দেৱি দৃগঞ্চলায ॥84॥
দৰ্পাঙ্কুৰো মকৰকেতনৱিভ্ৰমাণাং
নিন্দাঙ্কুৰো ৱিদলিতোত্পলচাতুৰীণাম্ ।
দীপাঙ্কুৰো ভৱতমিস্ৰকদম্বকানাং
কামাক্ষি পালযতু মাং ত্ৱদপাঙ্গপাতঃ ॥85॥
কৈৱল্যদিৱ্যমণিৰোহণপৰ্ৱতেভ্যঃ
কাৰুণ্যনিৰ্ঝৰপযঃকৃতমঞ্জনেভ্যঃ ।
কামাক্ষি কিঙ্কৰিতশঙ্কৰমানসেভ্য-
স্তেভ্যো নমোঽস্তু তৱ ৱীক্ষণৱিভ্ৰমেভ্যঃ ॥86॥
অল্পীয এৱ নৱমুত্পলমম্ব হীনা
মীনস্য ৱা সৰণিৰম্বুৰুহাং চ কিং ৱা ।
দূৰে মৃগীদৃগসমঞ্জসমঞ্জনং চ
কামাক্ষি ৱীক্ষণৰুচৌ তৱ তৰ্কযামঃ ॥87॥
মিশ্ৰীভৱদ্গৰলপঙ্কিলশঙ্কৰোৰস্-
সীমাঙ্গণে কিমপি ৰিঙ্খণমাদধানঃ ।
হেলাৱধূতললিতশ্ৰৱণোত্পলোঽসৌ
কামাক্ষি বাল ইৱ ৰাজতি তে কটাক্ষঃ ॥88॥
প্ৰৌঢিকৰোতি ৱিদুষাং নৱসূক্তিধাটী-
চূতাটৱীষু বুধকোকিললাল্যমানম্ ।
মাধ্ৱীৰসং পৰিমলং চ নিৰৰ্গলং তে
কামাক্ষি ৱীক্ষণৱিলাসৱসন্তলক্ষ্মীঃ ॥89॥
কূলঙ্কষং ৱিতনুতে কৰুণাম্বুৱৰ্ষী
সাৰস্ৱতং সুকৃতিনঃ সুলভং প্ৰৱাহম্ ।
তুচ্ছীকৰোতি যমুনাম্বুতৰঙ্গভঙ্গীং
কামাক্ষি কিং তৱ কটাক্ষমহাম্বুৱাহঃ ॥90॥
জগৰ্তি দেৱি কৰুণাশুকসুন্দৰী তে
তাটঙ্কৰত্নৰুচিদাডিমখণ্ডশোণে ।
কামাক্ষি নিৰ্ভৰকটাক্ষমৰীচিপুঞ্জ-
মাহেন্দ্ৰনীলমণিপঞ্জৰমধ্যভাগে ॥91॥
কামাক্ষি সত্কুৱলযস্য সগোত্ৰভাৱা-
দাক্ৰামতি শ্ৰুতিমসৌ তৱ দৃষ্টিপাতঃ ।
কিঞ্চ স্ফুটং কুটিলতাং প্ৰকটীকৰোতি
ভ্ৰূৱল্লৰীপৰিচিতস্য ফলং কিমেতত্ ॥92॥
এষা তৱাক্ষিসুষমা ৱিষমাযুধস্য
নাৰাচৱৰ্ষলহৰী নগৰাজকন্যে ।
শঙ্কে কৰোতি শতধা হৃদি ধৈৰ্যমুদ্ৰাং
শ্ৰীকামকোটি যদসৌ শিশিৰাংশুমৌলেঃ ॥93॥
বাণেন পুষ্পধনুষঃ পৰিকল্প্যমান-
ত্ৰাণেন ভক্তমনসাং কৰুণাকৰেণ ।
কোণেন কোমলদৃশস্তৱ কামকোটি
শোণেন শোষয শিৱে মম শোকসিন্ধুম্ ॥94॥
মাৰদ্ৰুহা মুকুটসীমনি লাল্যমানে
মন্দাকিনীপযসি তে কুটিলং চৰিষ্ণুঃ ।
কামাক্ষি কোপৰভসাদ্ৱলমানমীন-
সন্দেহমঙ্কুৰযতি ক্ষণমক্ষিপাতঃ ॥95॥
কামাক্ষি সংৱলিতমৌক্তিককুণ্ডলাংশু-
চঞ্চত্সিতশ্ৰৱণচামৰচাতুৰীকঃ ।
স্তম্ভে নিৰন্তৰমপাঙ্গমযে ভৱত্যা
বদ্ধশ্চকাস্তি মকৰধ্ৱজমত্তহস্তী ॥96॥
যাৱত্কটাক্ষৰজনীসমযাগমস্তে
কামাক্ষি তাৱদচিৰান্নমতাং নৰাণাম্ ।
আৱিৰ্ভৱত্যমৃতদীধিতিবিম্বমম্ব
সংৱিন্মযং হৃদযপূৰ্ৱগিৰীন্দ্ৰশৃঙ্গে ॥97॥
কামাক্ষি কল্পৱিটপীৱ ভৱত্কটাক্ষো
দিত্সুঃ সমস্তৱিভৱং নমতাং নৰাণাম্ ।
ভৃঙ্গস্য নীলনলিনস্য চ কান্তিসম্প-
ত্সৰ্ৱস্ৱমেৱ হৰতীতি পৰং ৱিচিত্ৰম্ ॥98॥
অত্যন্তশীতলমনৰ্গলকৰ্মপাক-
কাকোলহাৰি সুলভং সুমনোভিৰেতত্ ।
পীযূষমেৱ তৱ ৱীক্ষণমম্ব কিন্তু
কামাক্ষি নীলমিদমিত্যযমেৱ ভেদঃ ॥99॥
অজ্ঞাতভক্তিৰসমপ্ৰসৰদ্ৱিৱেক-
মত্যন্তগৰ্ৱমনধীতসমস্তশাস্ত্ৰম্ ।
অপ্ৰাপ্তসত্যমসমীপগতং চ মুক্তেঃ
কামাক্ষি নৈৱ তৱ স্পৃহযতি দৃষ্টিপাতঃ ॥100॥
(কামাক্ষি মামৱতু তে কৰুণাকটাক্ষঃ)
পাতেন লোচনৰুচেস্তৱ কামকোটি
পোতেন পতকপযোধিভযাতুৰাণাম্ ।
পূতেন তেন নৱকাঞ্চনকুণ্ডলাংশু-
ৱীতেন শীতলয ভূধৰকন্যকে মাম্ ॥101॥
॥ ইতি কটাক্ষশতকং সম্পূৰ্ণম্ ॥

Explore More