Nakshatra Devatas

nakṣatra sūktam (nakṣatreṣṭi)

(Nakshatra Suktam in English (IAST))

From Taittiriya Brahmana

Also known as taittiriya brahmana astakam prasnah

The Nakshatra Suktam is a significant Vedic hymn found in the Taittiriya Brahmana and Taittiriya Samhita. It invokes the deities associated with the twenty-seven lunar mansions (Nakshatras) in Hindu astrology. By offering oblations and chanting these verses, the practitioner seeks to harmonize their personal energy with the cosmic influences of the celestial bodies. The recitation is believed to mitigate the malefic effects of planetary positions, bestow divine protection, and ensure overall well-being. It serves as a spiritual bridge connecting the human individual to the cosmic order and the presiding deities of time and space.

taittirīya brāhmaṇa - aṣṭakaṃ 3, praśnaḥ 1,
taittirīya saṃhitā - kāṇḍa 3, prapāṭhakaḥ 5, anuvākaṃ 1
nakṣatraṃ - kṛttikā, devatā - agniḥ
oṃ agnirnaḥ̭ pātu kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-ndevami̭ndriyam |
idamā̭sāṃ-vi~cakṣaṇam | havirāsa-ñjṷhotana |
yasya bhānti̭ raśmayo yasya̭ ketavaḥ̭ | yasyemā viśvā bhuva̭nāni sarvā |
sa kṛtti̭kābhi-rabhisaṃva~sā̭naḥ | agnirno̭ devassṷvite da̭dhātu || 1
nakṣatraṃ - rohiṇī, devatā - prajāpatiḥ
prajāpa̭te rohiṇīvḙtu patnī | viśvarṷ̄pā bṛhatī citrabhā̭nuḥ |
sā no̭ yajñasya̭ suvite da̭dhātu | yathā jīvḙma śaradassavī̭rāḥ |
rohiṇī devyuda̭gātpurastāt | viśvā̭ rūpāṇi̭ pratimoda̭mānā |
prajāpa̭tigṃ haviṣā̭ vardhaya̭ntī | priyā devānā-mupa̭yātu yajñam || 2
nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ, devatā - somaḥ
somo rājā̭ mṛgaśīrṣeṇa āganṋ | śiva-nnakṣa̭tra-mpriyama̭sya dhāma̭ |
āpyāya̭māno bahudhā janḙṣu | retaḥ̭ prajāṃ-ya~ja̭māne dadhātu |
yatte nakṣa̭tra-mmṛgaśīrṣamasti̭ | priyagṃ rā̭ja-npriyata̭ma-mpriyāṇām |
tasmai̭ te soma haviṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvipade śañcatṷṣpade || 3
nakṣatraṃ - ārdrā, devatā - rudraḥ
ārdrayā̭ rudraḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ devānā-mpati̭raghniyānām |
nakṣa̭tramasya haviṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ prajāgṃ rī̭riṣanmota vīrān |
hetī rudrasya pari̭ṇo vṛṇaktu | ārdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ havirnaḥ̭ |
pramuñcamā̭nau duritāni viśvā | apāghaśagṃ̭ sannu-datāmarā̭tim || 4
nakṣatraṃ - punarvasu, devatā - aditiḥ
puna̭rno devyadi̭ti-spṛṇotu | puna̭rvasū naḥ punaretāṃ-ya~jñam |
puna̭rno devā abhiya̭ntu sarve | punaḥ̭ punarvo haviṣā̭ yajāmaḥ |
evā na devya-di̭tiranarvā | viśva̭sya bhartrī jaga̭taḥ pratiṣṭhā |
puna̭rvasū haviṣā̭ vardhaya̭ntī | priya-ndevānā-mapyḙtu pāthaḥ̭ || 5
nakṣatraṃ - puṣyaḥ, devatā - bṛhaspatiḥ
bṛhaspatiḥ̭ prathamañjāya̭mānaḥ | tiṣya̭-nnakṣa̭tramabhi samba̭bhūva |
śreṣṭho̭ devānā-mpṛta̭nāsu jiṣṇuḥ | diśo-'nu sarvā abha̭yanno astu |
tiṣyaḥ̭ purastā̭duta ma̭dhyato naḥ̭ | bṛhaspati̭rnaḥ pari̭pātu paścāt |
bādhḙ tāndveṣo abha̭ya-ṅkṛṇutām | suvīrya̭sya pata̭yasyāma || 6
nakṣatraṃ -āśreṣam, devatā - sarpāḥ
idagṃ sarpebhyo̭ havira̭stu juṣṭam | āśreṣā yeṣā̭manuyanti cetaḥ̭ |
ye antari̭kṣa-mpṛthivīṃ-kṣiyanti̭ | tena̭ ssarpāso havamāga̭miṣṭhāḥ |
ye ro̭cane sūryasyāpi̭ sarpāḥ | ye diva̭-ndevī-manṷsañcara̭nti |
yeṣā̭māśreṣā a̭nuyanti kāmam | tebhya̭-ssarpebhyo madhṷ-majjuhomi || 7
nakṣatraṃ - maghā, devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pitaro ye maghāsṷ | mano̭javasa-ssukṛta̭-ssukṛtyāḥ |
te no nakṣa̭tre havamāga̭miṣṭhāḥ | svadhābhi̭ryajña-mpraya̭ta-ñjuṣantām |
ye a̭gnidagdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mulloka-mpitaraḥ̭, kṣiyanti̭ |
yāgśca̭ vidmayāgṃ ṷ ca na pra̭vidma | maghāsṷ yajñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8
nakṣatraṃ - pūrvaphalgunī, devatā - aryamā
gavā-mpatiḥ phalgṷnī-nāmasi tvam | tada̭ryamanvaruṇa mitra cārṷ |
ta-ntvā̭ vayagṃ sa̭nitāragṃ̭ sanīnām | jīvā jīva̭ntamupa saṃvi~̭śema |
yenemā viśvā bhuva̭nāni sañji̭tā | yasya̭ devā a̭nusaṃya~nti cetaḥ̭ |
aryamā rājā-'jarastu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣabho ro̭ravīti || 9
nakṣatraṃ - uttara phalgunī, devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ devānā-mbhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ phalgṷnī-stasya̭ vittāt |
asmabhyaṃ̭-kṣatramajaragṃ̭ suvīryam | gomadaśva̭-vadupasannṷ-deha |
bhago̭ha dātā bhaga itpra̭dātā | bhago̭ devīḥ phalgṷnī-rāvi̭veśa |
bhagasyetta-mpra̭sava-ṅga̭mema | yatra̭ devai-ssa̭dhamāda̭-mmadema || 10
nakṣatraṃ - hastaḥ, devatā - savitā
āyā̭tu deva-ssa̭vito pa̭yātu | hiraṇyayḙna suvṛtā rathḙna |
vahana, hastagṃ̭ subhagaṃ̭-vi~dmanāpa̭sam | prayaccha̭nta-mpapṷri-mpuṇyamaccha̭ |
hastaḥ praya̭ccha tvamṛtaṃ-va~sī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena prati̭gṛbhṇīma enat |
dātāra̭-madya sa̭vitā vi̭deya | yo no hastā̭ya prasuvāti̭ yajñam || 11
nakṣatraṃ - citrā, devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā nakṣa̭tra-mabhyḙti citrām | subhagṃ sa̭saṃyu~vatigṃ roca̭mānām |
niveśaya̭-nnamṛtā-nmartyāg̭śca | rūpāṇi̭ pigṃśa-nbhuva̭nāni viśvā |
tannastvaṣṭā tadṷ citrā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūridā a̭stu mahyam |
tannaḥ̭ prajāṃ-vī~rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno aśvai-ssama̭naktu yajñam || 12
nakṣatraṃ - svātī, devatā - vāyuḥ
vāyu-rnakṣa̭tra-mabhyḙti niṣṭyām | tigmaśṛ̭ṅgo vṛṣabho rorṷvāṇaḥ |
samīraya-nbhuva̭nā mātariśvā | apa dveṣāgṃ̭si nudatāmarā̭tīḥ |
tanno̭ vāyastadu niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūridā a̭stu mahyam |
tanno̭ devāso anṷ jānantu kāmam | yathā tarḙma duritāni viśvā || 13
nakṣatraṃ - viśākhā, devatā - indrāgnī
dūramasmacchatra̭vo yantu bhītāḥ | tadi̭ndrāgnī kṛ̭ṇutā-ntadviśā̭khe |
tanno̭ devā anṷmadantu yajñam | paścā-tpurastā-dabha̭yanno astu |
nakṣa̭trāṇā-madhi̭patnī viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrāgnī bhuva̭nasya gopau |
viṣṷ̄ca-śśatrṷ̄napabādha̭mānau | apakṣudha̭-nnudatāmarā̭tim || 14
paurṇamāsi
pūrṇā paścāduta pūrṇā purastāt | unma̭dhyataḥ paurṇamāsī ji̭gāya |
tasyā-ndevā adhi̭ saṃ-va~sa̭ntaḥ | uttame nāka̭ iha mā̭dayantām |
pṛthvī suvarcā̭ yuvati-ssajoṣāḥ | paurṇamāsyuda̭gā-cchobha̭mānā |
āpyāyaya̭ntī duritāni viśvā | uru-nduhāṃ-ya~ja̭mānāya yajñam || 15
nakṣatraṃ - anūrādhā, devatā - mitraḥ
ṛddhyāsma̭ havyai-rnama̭sopa-sadya̭ | mitra-ndeva-mmi̭tradheya̭nno astu |
anūrādhān, haviṣā̭ vardhaya̭ntaḥ | śata-ñjī̭vema śarada-ssavī̭rāḥ |
citraṃ-nakṣa̭tra-muda̭gā-tpurastāt | anūrādhā sa iti yadvada̭nti |
tanmitra ḙti pathibhi̭-rdevayānaiḥ | hiraṇyayai-rvita̭tai-rantari̭kṣe || 16
nakṣatraṃ - jyeṣṭhā, devatā - indraḥ
indro jyeṣṭhā manu nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛtraṃ-vṛ~̭tra tūryḙ tatāra̭ |
tasmi̭nvaya-mamṛta-nduhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema duri̭ti-nduri̭ṣṭim |
purandarāya̭ vṛṣabhāya̭ dhṛṣṇave | aṣā̭ḍhāya saha̭mānāya mīḍhuṣe |
indrā̭ya jyeṣṭhā madhṷmadduhā̭nā | uru-ṅkṛ̭ṇotu yaja̭mānāya lokam || 17
nakṣatraṃ - mūlam, devatā - prajāpatiḥ
mūla̭-mprajāṃ-vī~rava̭tīṃ-vi~deya | parācyetu nir-ṛ̭tiḥ parācā |
gobhi-rnakṣa̭tra-mpaśubhi-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā-dyaja̭mānāya mahyam |
aha̭rno adya sṷvite da̭dhātu | mūla-nnakṣa̭tramiti yadvada̭nti |
parā̭cīṃ-vā~cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śiva-mprajāyai̭ śivama̭stu mahyam || 18
nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā, devatā - āpaḥ
yā divyā āpaḥ paya̭sā sambabhūvuḥ | yā antari̭kṣa uta pārthi̭vīryāḥ |
yāsā̭maṣāḍhā a̭nuyanti kāmam | tā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu |
yāśca kūpyā yāśca̭ nādyā-ssamudriyāḥ | yāśca̭ vaiśantīruta prā̭sacīryāḥ |
yāsā̭maṣāḍhā madhṷ bhakṣaya̭nti | tā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu || 19
nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā, devatā - viśvedevaḥ
tanno viśve upa̭ śṛṇvantu devāḥ | tada̭ṣāḍhā abhisaṃya~̭ntu yajñam |
tannakṣa̭tra-mprathatā-mpaśubhyaḥ̭ | kṛṣi-rvṛṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām |
śubhrāḥ kanyā̭ yuvataya̭-ssupeśa̭saḥ | karmakṛta̭-ssukṛto̭ vīryā̭vatīḥ |
viśvā-ndevān, haviṣā̭ vardhaya̭ntīḥ |
aṣāḍhāḥ kāma mupa̭yāntu yajñam || 20
nakṣatraṃ - abhijit, devatā - brahmā
yasmi-nbrahmābhyaja̭ya-thsarva̭metat | amuñca̭ loka midamṷ̄ca sarvam |
tanno nakṣa̭tra-mabhiji-dvijitya̭ | śriya̭-ndadhātva-hṛ̭ṇīyamānam |
ubhau lokau brahma̭ṇā sañji̭temau | tanno nakṣa̭tra-mabhiji-dvica̭ṣṭām |
tasmi̭n vaya-mpṛta̭nā ssañja̭yema | tanno̭ devāso anṷjānantu kāmam || 21
nakṣatraṃ - śravaṇam, devatā - viṣṇuḥ
śṛṇvanti̭ śroṇā-mamṛta̭sya gopām | puṇyā̭masyā upa̭śṛṇomi vācam |
mahī-ndevīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majūryām | pratīcī̭ menāgṃ haviṣā̭ yajāmaḥ |
tredhā viṣṇṷ-rurugāyo vica̭krame | mahī-ndiva̭-mpṛthivī-mantari̭kṣam |
tacchroṇaiti śrava̭-icchamā̭nā | puṇyagg ślokaṃ-ya~ja̭mānāya kṛṇvatī || 22
nakṣatraṃ - śraviṣṭā, devatā - vasavaḥ
aṣṭau devā vasa̭vassomyāsaḥ̭ | cata̭sro devī rajarā-śśravi̭ṣṭhāḥ |
te yajña-mpāntu raja̭saḥ parastāt | saṃva~thsarīṇa̭-mamṛtagg̭ svasti |
yajña-nnaḥ̭ pāntu vasa̭vaḥ purastāt | dakṣiṇato̭-'bhiya̭ntu śravi̭ṣṭhāḥ |
puṇyannakṣa̭tramabhi saṃvi~̭śāma | mā no arā̭ti-raghaśagṃ sāganṋ || 23
nakṣatraṃ - śatabhiṣak, devatā - varuṇaḥ
kṣatrasya rājā varṷṇo-'dhirājaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śatabhi̭ṣag vasi̭ṣṭhaḥ |
tau devebhyaḥ̭ kṛṇuto dīrghamāyaḥ̭ | śatagṃ sahasrā̭ bheṣajāni̭ dhattaḥ |
yajñanno rājā varṷṇa upa̭yātu | tanno viśvḙ abhisaṃya~̭ntu devāḥ |
tanno nakṣa̭tragṃ śatabhi̭ṣag juṣāṇam | dīrghamāyuḥ prati̭ra-dbheṣajāni̭ || 24
nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā, devatā - ajayekapādaḥ
aja eka̭pā- duda̭gā-tpurastāt | viśvā̭ bhūtāni̭ prati moda̭mānaḥ |
tasya̭ devāḥ pra̭savaṃ-ya~̭nti sarve | proṣṭhapadāso̭ amṛta̭sya gopāḥ |
vibhrāja̭māna-ssamidhāna ugraḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruhada-dgandyām |
tagṃ sūrya̭-ndeva-majameka̭pādam | proṣṭhapadāso anṷyanti sarve || 25
nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā, devatā - ahirbudhniyaḥ
ahi̭-rbudhniyaḥ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ devānā̭muta mānṷṣāṇām |
ta-mbrāhmaṇā-sso̭mapā-ssomyāsaḥ̭ | proṣṭhapadāso̭ abhira̭kṣanti sarve |
catvāra eka̭mabhi karma̭ devāḥ | proṣṭhapadāsa iti yān, vada̭nti |
te budhniya̭-mpariṣadyagg̭ stuvantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti nama̭sopa sadya̭ || 26
nakṣatraṃ - revatī, devatā - pūṣā
pūṣā revatyanvḙti panthām | puṣṭipatī̭ paśupā vāja̭bastyau |
imāni̭ havyā praya̭tā juṣāṇā | sugairno yānairupa̭yātāṃ-ya~jñam |
kṣudrā-npaśū-nra̭kṣatu revatī̭ naḥ | gāvo̭ no aśvāgṃ anvḙtu pūṣā |
annagṃ rakṣa̭ntau bahudhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ-ya~ja̭mānāya yajñam || 27
nakṣatraṃ - aśvinī, devatā - aśvinī deva
tadaśvinā̭-vaśvayujo-pa̭yātām | śubhaṅgami̭ṣṭhau suyamḙbhiraśvaiḥ |
svannakṣa̭tragṃ haviṣā yaja̭ntau | maddhvā-sampṛ̭ktau yajṷṣā sama̭ktau |
yau devānā-mbhiṣajaṷ havyavāhau | viśva̭sya dūtā-vamṛta̭sya gopau |
tau nakṣa̭traṃ-jujuṣāṇo-pa̭yātām | namo-'śvibhyā-ṅkṛṇumo-'śvagyubhyām || 28
nakṣatraṃ - apabharaṇī, devatā - yamaḥ
apa̭ pāpmāna-mbhara̭ṇī-rbharantu | tadyamo rājā bhaga̭vān, vica̭ṣṭām |
lokasya rājā̭ mahato mahān, hi | sugannaḥ panthāmabha̭ya-ṅkṛṇotu |
yasmi-nnakṣa̭tre yama eti rājā | yasmi̭nnena-mabhyaṣi̭ñcanta devāḥ |
tada̭sya citragṃ haviṣā̭ yajāma | apa̭ pāpmāna-mbhara̭ṇī-rbharantu || 29
amāvāsi
niveśa̭nī saṅgama̭nī vasṷ̄nāṃ-vi~śvā̭ rūpāṇi vasūnyā-veśaya̭ntī |
sahasra-poṣagṃ subhagā rarā̭ṇā sā na āgan varca̭sā saṃvi~dānā |
yattḙ devā ada̭dhu-rbhāgadheya-mamā̭vāsye saṃva~sa̭nto mahitvā |
sā no̭ yajña-mpi̭pṛhi viśvavāre rayinno̭ dhehi subhage suvīram || 30
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||
31-40: Optional for Additional Chanting
candramā
navo̭ navo bhavati jāya̭māno-'hnā-ṅketu-ruṣasā̭ metyagre |
bhāga-ndevebhyo vida̭dhātyāya-npracandramāstiriti dīrghamāyuḥ̭ ||
yamā̭dityā agṃśumāpyāyaya̭nti yamakṣi̭ta-makṣi̭tayaḥ piba̭nti |
tena̭ no rājā varṷṇo bṛhaspati rāpyā̭yayantu bhuva̭nasya gopāḥ || 31
aho rātra
ye virṷ̄pe sama̭nasā saṃvya~ya̭ntī | samāna-ntantṷ-mparitā-tanāte |
vibhū prabhū a̭nubhū viśvato̭ huve | te no nakṣa̭tre havamāga̭-metam |
vaya-ndevī brahma̭ṇā saṃvi~dānāḥ | suratnā̭so devavī̭ti-ndadhā̭nāḥ |
ahorātre haviṣā̭ vardhaya̭ntaḥ | ati̭ pāpmāna-mati̭muktyā gamema || 32
uṣā
pratyṷva dṛśyāyatī | vyucchantī̭ duhitā divaḥ |
apo mahī vṛ̭ṇute cakṣṷṣā | tamo jyoti̭ṣkṛṇoti sūnarī |
udu striyāssacate sūryaḥ̭ | sa cā̭ udyannakṣa̭tra marcimat |
ta vedṷṣo vyuṣi sūrya̭sya ca | sambhaktena̭ gamemahi || 33
nakṣatraḥ
tanno nakṣa̭tra marcimat | bhānumatteja̭ ucchara̭t |
upa̭yajña-mihāga̭mat | pranakṣa̭trāya devāya̭ | indrāyendugṃ̭ havāmahe |
sa na̭ ssavitā sṷvathsanim | puṣṭidāṃ-vī~rava̭ttamam || 34
sūryaḥ
udutya-ñjātavḙdasa-ndevaṃ-va~̭hanti ketavaḥ̭ | dṛśe viśvā̭ya sūryam |
citra-ndevānā muda̭gādanī̭ka-ñcakṣṷ-rmitrasya varṷṇasyāgneḥ |
ā-'prā dyāvā̭pṛthivī antari̭kṣagṃ sūrya̭ ātmā jaga̭tastasthuṣa̭śca || 35
aditiḥ
adi̭tirna uruṣya-tvadi̭ti-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pātvagṃ ha̭saḥ|
mahīmūṣu mātaragṃ̭ suvratānā̭-mṛtasya patnī mava̭se huvema |
tuvikṣatrā-majara̭ntī murūcīgṃ suśarmā̭ṇa-madi̭tigṃ supraṇī̭tim || 36
viṣṇuḥ
idaṃ-vi~ṣṇu-rvica̭krame tredhā nida̭dhe padam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ sure |
pratadviṣṇṷ stavate vīryā̭ya | mṛgo na bhīmaḥ kṷcaro gi̭riṣṭhāḥ |
yasyoruṣṷ triṣu vikrama̭ṇeṣu | adhi̭kṣiyanti bhuva̭nāni viśvā || 37
agniḥ
agni-rmūdrdhā divaḥ kakutpatiḥ̭ pṛthivyā ayam |
apāgṃ retāgṃ̭si jinvati |
bhuvo̭ yajñasya raja̭saśca netā yatrā̭ niyudbhi-ssaca̭se śivābhiḥ̭ |
divi mūdrdhāna̭-ndadhiṣe suvarṣā-ñjihvāma̭gne cakṛṣe havyavāhaṃ || 38
anumatī
anṷno-'dyānṷmati-ryajña-ndeveṣṷ manyatām |
agniśca̭ havyavāha̭no bhava̭tā-ndāśuṣe mayaḥ̭ |
anvida̭numate tva-mmanyā̭sai śañca̭ naḥ kṛdhi |
kratve dakṣā̭ya no hinu praṇa āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 39
havyavāhaḥ (agniḥ)
havyavāha̭mabhi-mātiṣāham | rakṣohaṇa-mpṛta̭nāsu jiṣṇum |
jyoti̭ṣmanta-ndīdya̭ta-mpura̭ndhim | agnigg svi̭ṣṭa kṛtamāhṷvema |
svi̭ṣṭa magne abhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva pṛta̭nā abhiṣya |
urunnaḥ panthā-mpradiśan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya jara̭nna āyuḥ̭ || 40
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||

Explore More