taittirīya saṃhitā - kāṇḍa 3, prapāṭhakaḥ 5, anuvākaṃ 1
nakṣatraṃ - kṛttikā, devatā - agniḥ
oṃ agnirnaḥ̭ pātu kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-ndevami̭ndriyam |
idamā̭sāṃ-vi~cakṣaṇam | havirāsa-ñjṷhotana |
yasya bhānti̭ raśmayo yasya̭ ketavaḥ̭ | yasyemā viśvā bhuva̭nāni sarvā |
sa kṛtti̭kābhi-rabhisaṃva~sā̭naḥ | agnirno̭ devassṷvite da̭dhātu || 1
prajāpa̭te rohiṇīvḙtu patnī | viśvarṷ̄pā bṛhatī citrabhā̭nuḥ |
sā no̭ yajñasya̭ suvite da̭dhātu | yathā jīvḙma śaradassavī̭rāḥ |
rohiṇī devyuda̭gātpurastāt | viśvā̭ rūpāṇi̭ pratimoda̭mānā |
prajāpa̭tigṃ haviṣā̭ vardhaya̭ntī | priyā devānā-mupa̭yātu yajñam || 2
somo rājā̭ mṛgaśīrṣeṇa āganṋ | śiva-nnakṣa̭tra-mpriyama̭sya dhāma̭ |
āpyāya̭māno bahudhā janḙṣu | retaḥ̭ prajāṃ-ya~ja̭māne dadhātu |
yatte nakṣa̭tra-mmṛgaśīrṣamasti̭ | priyagṃ rā̭ja-npriyata̭ma-mpriyāṇām |
tasmai̭ te soma haviṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvipade śañcatṷṣpade || 3
ārdrayā̭ rudraḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ devānā-mpati̭raghniyānām |
nakṣa̭tramasya haviṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ prajāgṃ rī̭riṣanmota vīrān |
hetī rudrasya pari̭ṇo vṛṇaktu | ārdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ havirnaḥ̭ |
pramuñcamā̭nau duritāni viśvā | apāghaśagṃ̭ sannu-datāmarā̭tim || 4
puna̭rno devyadi̭ti-spṛṇotu | puna̭rvasū naḥ punaretāṃ-ya~jñam |
puna̭rno devā abhiya̭ntu sarve | punaḥ̭ punarvo haviṣā̭ yajāmaḥ |
evā na devya-di̭tiranarvā | viśva̭sya bhartrī jaga̭taḥ pratiṣṭhā |
puna̭rvasū haviṣā̭ vardhaya̭ntī | priya-ndevānā-mapyḙtu pāthaḥ̭ || 5
bṛhaspatiḥ̭ prathamañjāya̭mānaḥ | tiṣya̭-nnakṣa̭tramabhi samba̭bhūva |
śreṣṭho̭ devānā-mpṛta̭nāsu jiṣṇuḥ | diśo-'nu sarvā abha̭yanno astu |
tiṣyaḥ̭ purastā̭duta ma̭dhyato naḥ̭ | bṛhaspati̭rnaḥ pari̭pātu paścāt |
bādhḙ tāndveṣo abha̭ya-ṅkṛṇutām | suvīrya̭sya pata̭yasyāma || 6
idagṃ sarpebhyo̭ havira̭stu juṣṭam | āśreṣā yeṣā̭manuyanti cetaḥ̭ |
ye antari̭kṣa-mpṛthivīṃ-kṣiyanti̭ | tena̭ ssarpāso havamāga̭miṣṭhāḥ |
ye ro̭cane sūryasyāpi̭ sarpāḥ | ye diva̭-ndevī-manṷsañcara̭nti |
yeṣā̭māśreṣā a̭nuyanti kāmam | tebhya̭-ssarpebhyo madhṷ-majjuhomi || 7
upa̭hūtāḥ pitaro ye maghāsṷ | mano̭javasa-ssukṛta̭-ssukṛtyāḥ |
te no nakṣa̭tre havamāga̭miṣṭhāḥ | svadhābhi̭ryajña-mpraya̭ta-ñjuṣantām |
ye a̭gnidagdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mulloka-mpitaraḥ̭, kṣiyanti̭ |
yāgśca̭ vidmayāgṃ ṷ ca na pra̭vidma | maghāsṷ yajñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8
gavā-mpatiḥ phalgṷnī-nāmasi tvam | tada̭ryamanvaruṇa mitra cārṷ |
ta-ntvā̭ vayagṃ sa̭nitāragṃ̭ sanīnām | jīvā jīva̭ntamupa saṃvi~̭śema |
yenemā viśvā bhuva̭nāni sañji̭tā | yasya̭ devā a̭nusaṃya~nti cetaḥ̭ |
aryamā rājā-'jarastu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣabho ro̭ravīti || 9
śreṣṭho̭ devānā-mbhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ phalgṷnī-stasya̭ vittāt |
asmabhyaṃ̭-kṣatramajaragṃ̭ suvīryam | gomadaśva̭-vadupasannṷ-deha |
bhago̭ha dātā bhaga itpra̭dātā | bhago̭ devīḥ phalgṷnī-rāvi̭veśa |
bhagasyetta-mpra̭sava-ṅga̭mema | yatra̭ devai-ssa̭dhamāda̭-mmadema || 10
āyā̭tu deva-ssa̭vito pa̭yātu | hiraṇyayḙna suvṛtā rathḙna |
vahana, hastagṃ̭ subhagaṃ̭-vi~dmanāpa̭sam | prayaccha̭nta-mpapṷri-mpuṇyamaccha̭ |
hastaḥ praya̭ccha tvamṛtaṃ-va~sī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena prati̭gṛbhṇīma enat |
dātāra̭-madya sa̭vitā vi̭deya | yo no hastā̭ya prasuvāti̭ yajñam || 11
tvaṣṭā nakṣa̭tra-mabhyḙti citrām | subhagṃ sa̭saṃyu~vatigṃ roca̭mānām |
niveśaya̭-nnamṛtā-nmartyāg̭śca | rūpāṇi̭ pigṃśa-nbhuva̭nāni viśvā |
tannastvaṣṭā tadṷ citrā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūridā a̭stu mahyam |
tannaḥ̭ prajāṃ-vī~rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno aśvai-ssama̭naktu yajñam || 12
vāyu-rnakṣa̭tra-mabhyḙti niṣṭyām | tigmaśṛ̭ṅgo vṛṣabho rorṷvāṇaḥ |
samīraya-nbhuva̭nā mātariśvā | apa dveṣāgṃ̭si nudatāmarā̭tīḥ |
tanno̭ vāyastadu niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūridā a̭stu mahyam |
tanno̭ devāso anṷ jānantu kāmam | yathā tarḙma duritāni viśvā || 13
dūramasmacchatra̭vo yantu bhītāḥ | tadi̭ndrāgnī kṛ̭ṇutā-ntadviśā̭khe |
tanno̭ devā anṷmadantu yajñam | paścā-tpurastā-dabha̭yanno astu |
nakṣa̭trāṇā-madhi̭patnī viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrāgnī bhuva̭nasya gopau |
viṣṷ̄ca-śśatrṷ̄napabādha̭mānau | apakṣudha̭-nnudatāmarā̭tim || 14
pūrṇā paścāduta pūrṇā purastāt | unma̭dhyataḥ paurṇamāsī ji̭gāya |
tasyā-ndevā adhi̭ saṃ-va~sa̭ntaḥ | uttame nāka̭ iha mā̭dayantām |
pṛthvī suvarcā̭ yuvati-ssajoṣāḥ | paurṇamāsyuda̭gā-cchobha̭mānā |
āpyāyaya̭ntī duritāni viśvā | uru-nduhāṃ-ya~ja̭mānāya yajñam || 15
ṛddhyāsma̭ havyai-rnama̭sopa-sadya̭ | mitra-ndeva-mmi̭tradheya̭nno astu |
anūrādhān, haviṣā̭ vardhaya̭ntaḥ | śata-ñjī̭vema śarada-ssavī̭rāḥ |
citraṃ-nakṣa̭tra-muda̭gā-tpurastāt | anūrādhā sa iti yadvada̭nti |
tanmitra ḙti pathibhi̭-rdevayānaiḥ | hiraṇyayai-rvita̭tai-rantari̭kṣe || 16
indro jyeṣṭhā manu nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛtraṃ-vṛ~̭tra tūryḙ tatāra̭ |
tasmi̭nvaya-mamṛta-nduhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema duri̭ti-nduri̭ṣṭim |
purandarāya̭ vṛṣabhāya̭ dhṛṣṇave | aṣā̭ḍhāya saha̭mānāya mīḍhuṣe |
indrā̭ya jyeṣṭhā madhṷmadduhā̭nā | uru-ṅkṛ̭ṇotu yaja̭mānāya lokam || 17
mūla̭-mprajāṃ-vī~rava̭tīṃ-vi~deya | parācyetu nir-ṛ̭tiḥ parācā |
gobhi-rnakṣa̭tra-mpaśubhi-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā-dyaja̭mānāya mahyam |
aha̭rno adya sṷvite da̭dhātu | mūla-nnakṣa̭tramiti yadvada̭nti |
parā̭cīṃ-vā~cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śiva-mprajāyai̭ śivama̭stu mahyam || 18
yā divyā āpaḥ paya̭sā sambabhūvuḥ | yā antari̭kṣa uta pārthi̭vīryāḥ |
yāsā̭maṣāḍhā a̭nuyanti kāmam | tā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu |
yāśca kūpyā yāśca̭ nādyā-ssamudriyāḥ | yāśca̭ vaiśantīruta prā̭sacīryāḥ |
yāsā̭maṣāḍhā madhṷ bhakṣaya̭nti | tā na āpa-śśagg syonā bha̭vantu || 19
tanno viśve upa̭ śṛṇvantu devāḥ | tada̭ṣāḍhā abhisaṃya~̭ntu yajñam |
tannakṣa̭tra-mprathatā-mpaśubhyaḥ̭ | kṛṣi-rvṛṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām |
śubhrāḥ kanyā̭ yuvataya̭-ssupeśa̭saḥ | karmakṛta̭-ssukṛto̭ vīryā̭vatīḥ |
viśvā-ndevān, haviṣā̭ vardhaya̭ntīḥ |
aṣāḍhāḥ kāma mupa̭yāntu yajñam || 20
yasmi-nbrahmābhyaja̭ya-thsarva̭metat | amuñca̭ loka midamṷ̄ca sarvam |
tanno nakṣa̭tra-mabhiji-dvijitya̭ | śriya̭-ndadhātva-hṛ̭ṇīyamānam |
ubhau lokau brahma̭ṇā sañji̭temau | tanno nakṣa̭tra-mabhiji-dvica̭ṣṭām |
tasmi̭n vaya-mpṛta̭nā ssañja̭yema | tanno̭ devāso anṷjānantu kāmam || 21
śṛṇvanti̭ śroṇā-mamṛta̭sya gopām | puṇyā̭masyā upa̭śṛṇomi vācam |
mahī-ndevīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majūryām | pratīcī̭ menāgṃ haviṣā̭ yajāmaḥ |
tredhā viṣṇṷ-rurugāyo vica̭krame | mahī-ndiva̭-mpṛthivī-mantari̭kṣam |
tacchroṇaiti śrava̭-icchamā̭nā | puṇyagg ślokaṃ-ya~ja̭mānāya kṛṇvatī || 22
aṣṭau devā vasa̭vassomyāsaḥ̭ | cata̭sro devī rajarā-śśravi̭ṣṭhāḥ |
te yajña-mpāntu raja̭saḥ parastāt | saṃva~thsarīṇa̭-mamṛtagg̭ svasti |
yajña-nnaḥ̭ pāntu vasa̭vaḥ purastāt | dakṣiṇato̭-'bhiya̭ntu śravi̭ṣṭhāḥ |
puṇyannakṣa̭tramabhi saṃvi~̭śāma | mā no arā̭ti-raghaśagṃ sāganṋ || 23
kṣatrasya rājā varṷṇo-'dhirājaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śatabhi̭ṣag vasi̭ṣṭhaḥ |
tau devebhyaḥ̭ kṛṇuto dīrghamāyaḥ̭ | śatagṃ sahasrā̭ bheṣajāni̭ dhattaḥ |
yajñanno rājā varṷṇa upa̭yātu | tanno viśvḙ abhisaṃya~̭ntu devāḥ |
tanno nakṣa̭tragṃ śatabhi̭ṣag juṣāṇam | dīrghamāyuḥ prati̭ra-dbheṣajāni̭ || 24
aja eka̭pā- duda̭gā-tpurastāt | viśvā̭ bhūtāni̭ prati moda̭mānaḥ |
tasya̭ devāḥ pra̭savaṃ-ya~̭nti sarve | proṣṭhapadāso̭ amṛta̭sya gopāḥ |
vibhrāja̭māna-ssamidhāna ugraḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruhada-dgandyām |
tagṃ sūrya̭-ndeva-majameka̭pādam | proṣṭhapadāso anṷyanti sarve || 25
ahi̭-rbudhniyaḥ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ devānā̭muta mānṷṣāṇām |
ta-mbrāhmaṇā-sso̭mapā-ssomyāsaḥ̭ | proṣṭhapadāso̭ abhira̭kṣanti sarve |
catvāra eka̭mabhi karma̭ devāḥ | proṣṭhapadāsa iti yān, vada̭nti |
te budhniya̭-mpariṣadyagg̭ stuvantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti nama̭sopa sadya̭ || 26
pūṣā revatyanvḙti panthām | puṣṭipatī̭ paśupā vāja̭bastyau |
imāni̭ havyā praya̭tā juṣāṇā | sugairno yānairupa̭yātāṃ-ya~jñam |
kṣudrā-npaśū-nra̭kṣatu revatī̭ naḥ | gāvo̭ no aśvāgṃ anvḙtu pūṣā |
annagṃ rakṣa̭ntau bahudhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ-ya~ja̭mānāya yajñam || 27
tadaśvinā̭-vaśvayujo-pa̭yātām | śubhaṅgami̭ṣṭhau suyamḙbhiraśvaiḥ |
svannakṣa̭tragṃ haviṣā yaja̭ntau | maddhvā-sampṛ̭ktau yajṷṣā sama̭ktau |
yau devānā-mbhiṣajaṷ havyavāhau | viśva̭sya dūtā-vamṛta̭sya gopau |
tau nakṣa̭traṃ-jujuṣāṇo-pa̭yātām | namo-'śvibhyā-ṅkṛṇumo-'śvagyubhyām || 28
apa̭ pāpmāna-mbhara̭ṇī-rbharantu | tadyamo rājā bhaga̭vān, vica̭ṣṭām |
lokasya rājā̭ mahato mahān, hi | sugannaḥ panthāmabha̭ya-ṅkṛṇotu |
yasmi-nnakṣa̭tre yama eti rājā | yasmi̭nnena-mabhyaṣi̭ñcanta devāḥ |
tada̭sya citragṃ haviṣā̭ yajāma | apa̭ pāpmāna-mbhara̭ṇī-rbharantu || 29
niveśa̭nī saṅgama̭nī vasṷ̄nāṃ-vi~śvā̭ rūpāṇi vasūnyā-veśaya̭ntī |
sahasra-poṣagṃ subhagā rarā̭ṇā sā na āgan varca̭sā saṃvi~dānā |
yattḙ devā ada̭dhu-rbhāgadheya-mamā̭vāsye saṃva~sa̭nto mahitvā |
sā no̭ yajña-mpi̭pṛhi viśvavāre rayinno̭ dhehi subhage suvīram || 30
31-40: Optional for Additional Chanting
candramā
navo̭ navo bhavati jāya̭māno-'hnā-ṅketu-ruṣasā̭ metyagre |
bhāga-ndevebhyo vida̭dhātyāya-npracandramāstiriti dīrghamāyuḥ̭ ||
yamā̭dityā agṃśumāpyāyaya̭nti yamakṣi̭ta-makṣi̭tayaḥ piba̭nti |
tena̭ no rājā varṷṇo bṛhaspati rāpyā̭yayantu bhuva̭nasya gopāḥ || 31
ye virṷ̄pe sama̭nasā saṃvya~ya̭ntī | samāna-ntantṷ-mparitā-tanāte |
vibhū prabhū a̭nubhū viśvato̭ huve | te no nakṣa̭tre havamāga̭-metam |
vaya-ndevī brahma̭ṇā saṃvi~dānāḥ | suratnā̭so devavī̭ti-ndadhā̭nāḥ |
ahorātre haviṣā̭ vardhaya̭ntaḥ | ati̭ pāpmāna-mati̭muktyā gamema || 32
pratyṷva dṛśyāyatī | vyucchantī̭ duhitā divaḥ |
apo mahī vṛ̭ṇute cakṣṷṣā | tamo jyoti̭ṣkṛṇoti sūnarī |
udu striyāssacate sūryaḥ̭ | sa cā̭ udyannakṣa̭tra marcimat |
ta vedṷṣo vyuṣi sūrya̭sya ca | sambhaktena̭ gamemahi || 33
tanno nakṣa̭tra marcimat | bhānumatteja̭ ucchara̭t |
upa̭yajña-mihāga̭mat | pranakṣa̭trāya devāya̭ | indrāyendugṃ̭ havāmahe |
sa na̭ ssavitā sṷvathsanim | puṣṭidāṃ-vī~rava̭ttamam || 34
udutya-ñjātavḙdasa-ndevaṃ-va~̭hanti ketavaḥ̭ | dṛśe viśvā̭ya sūryam |
citra-ndevānā muda̭gādanī̭ka-ñcakṣṷ-rmitrasya varṷṇasyāgneḥ |
ā-'prā dyāvā̭pṛthivī antari̭kṣagṃ sūrya̭ ātmā jaga̭tastasthuṣa̭śca || 35
adi̭tirna uruṣya-tvadi̭ti-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pātvagṃ ha̭saḥ|
mahīmūṣu mātaragṃ̭ suvratānā̭-mṛtasya patnī mava̭se huvema |
tuvikṣatrā-majara̭ntī murūcīgṃ suśarmā̭ṇa-madi̭tigṃ supraṇī̭tim || 36
idaṃ-vi~ṣṇu-rvica̭krame tredhā nida̭dhe padam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ sure |
pratadviṣṇṷ stavate vīryā̭ya | mṛgo na bhīmaḥ kṷcaro gi̭riṣṭhāḥ |
yasyoruṣṷ triṣu vikrama̭ṇeṣu | adhi̭kṣiyanti bhuva̭nāni viśvā || 37
agni-rmūdrdhā divaḥ kakutpatiḥ̭ pṛthivyā ayam |
apāgṃ retāgṃ̭si jinvati |
bhuvo̭ yajñasya raja̭saśca netā yatrā̭ niyudbhi-ssaca̭se śivābhiḥ̭ |
divi mūdrdhāna̭-ndadhiṣe suvarṣā-ñjihvāma̭gne cakṛṣe havyavāhaṃ || 38
anṷno-'dyānṷmati-ryajña-ndeveṣṷ manyatām |
agniśca̭ havyavāha̭no bhava̭tā-ndāśuṣe mayaḥ̭ |
anvida̭numate tva-mmanyā̭sai śañca̭ naḥ kṛdhi |
kratve dakṣā̭ya no hinu praṇa āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 39
havyavāha̭mabhi-mātiṣāham | rakṣohaṇa-mpṛta̭nāsu jiṣṇum |
jyoti̭ṣmanta-ndīdya̭ta-mpura̭ndhim | agnigg svi̭ṣṭa kṛtamāhṷvema |
svi̭ṣṭa magne abhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva pṛta̭nā abhiṣya |
urunnaḥ panthā-mpradiśan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya jara̭nna āyuḥ̭ || 40
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||
