ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 22 - ଅଜାମିଲୋପାଖ୍ଯାନମ୍

ଅଜାମିଲୋ ନାମ ମହୀସୁରଃ ପୁରା
ଚରନ୍ ଵିଭୋ ଧର୍ମପଥାନ୍ ଗୃହାଶ୍ରମୀ ।
ଗୁରୋର୍ଗିରା କାନନମେତ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍
ସୁଧୃଷ୍ଟଶୀଲାଂ କୁଲଟାଂ ମଦାକୁଲାମ୍ ॥1॥

ସ୍ଵତଃ ପ୍ରଶାନ୍ତୋଽପି ତଦାହୃତାଶଯଃ
ସ୍ଵଧର୍ମମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ତଯା ସମାରମନ୍ ।
ଅଧର୍ମକାରୀ ଦଶମୀ ଭଵନ୍ ପୁନ-
ର୍ଦଧୌ ଭଵନ୍ନାମଯୁତେ ସୁତେ ରତିମ୍ ॥2॥

ସ ମୃତ୍ଯୁକାଲେ ଯମରାଜକିଙ୍କରାନ୍
ଭଯଙ୍କରାଂସ୍ତ୍ରୀନଭିଲକ୍ଷଯନ୍ ଭିଯା ।
ପୁରା ମନାକ୍ ତ୍ଵତ୍ସ୍ମୃତିଵାସନାବଲାତ୍
ଜୁହାଵ ନାରାଯଣନାମକଂ ସୁତମ୍ ॥3॥

ଦୁରାଶଯସ୍ଯାପି ତଦାତ୍ଵନିର୍ଗତ-
ତ୍ଵଦୀଯନାମାକ୍ଷରମାତ୍ରଵୈଭଵାତ୍ ।
ପୁରୋଽଭିପେତୁର୍ଭଵଦୀଯପାର୍ଷଦାଃ
ଚତୁର୍ଭୁଜାଃ ପୀତପଟା ମନୋରମାଃ ॥4॥

ଅମୁଂ ଚ ସମ୍ପାଶ୍ଯ ଵିକର୍ଷତୋ ଭଟାନ୍
ଵିମୁଞ୍ଚତେତ୍ଯାରୁରୁଧୁର୍ବଲାଦମୀ ।
ନିଵାରିତାସ୍ତେ ଚ ଭଵଜ୍ଜନୈସ୍ତଦା
ତଦୀଯପାପଂ ନିଖିଲଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ॥5॥

ଭଵନ୍ତୁ ପାପାନି କଥଂ ତୁ ନିଷ୍କୃତେ
କୃତେଽପି ଭୋ ଦଣ୍ଡନମସ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ ।
ନ ନିଷ୍କୃତିଃ କିଂ ଵିଦିତା ଭଵାଦୃଶା-
ମିତି ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵତ୍ପୁରୁଷା ବଭାଷିରେ ॥6॥

ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଭ୍ଯାଂ ଵିହିତା ଵ୍ରତାଦଯଃ
ପୁନନ୍ତି ପାପଂ ନ ଲୁନନ୍ତି ଵାସନାମ୍ ।
ଅନନ୍ତସେଵା ତୁ ନିକୃନ୍ତତି ଦ୍ଵଯୀ-
ମିତି ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵତ୍ପୁରୁଷା ବଭାଷିରେ ॥7॥

ଅନେନ ଭୋ ଜନ୍ମସହସ୍ରକୋଟିଭିଃ
କୃତେଷୁ ପାପେଷ୍ଵପି ନିଷ୍କୃତିଃ କୃତା ।
ଯଦଗ୍ରହୀନ୍ନାମ ଭଯାକୁଲୋ ହରେ-
ରିତି ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵତ୍ପୁରୁଷା ବଭାଷିରେ ॥8॥

ନୃଣାମବୁଦ୍ଧ୍ଯାପି ମୁକୁନ୍ଦକୀର୍ତନଂ
ଦହତ୍ଯଘୌଘାନ୍ ମହିମାସ୍ଯ ତାଦୃଶଃ ।
ଯଥାଗ୍ନିରେଧାଂସି ଯଥୌଷଧଂ ଗଦା -
ନିତି ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵତ୍ପୁରୁଷା ବଭାଷିରେ ॥9॥

ଇତୀରିତୈର୍ଯାମ୍ଯଭଟୈରପାସୃତେ
ଭଵଦ୍ଭଟାନାଂ ଚ ଗଣେ ତିରୋହିତେ ।
ଭଵତ୍ସ୍ମୃତିଂ କଞ୍ଚନ କାଲମାଚରନ୍
ଭଵତ୍ପଦଂ ପ୍ରାପି ଭଵଦ୍ଭଟୈରସୌ ॥10॥

ସ୍ଵକିଙ୍କରାଵେଦନଶଙ୍କିତୋ ଯମ-
ସ୍ତ୍ଵଦଙ୍ଘ୍ରିଭକ୍ତେଷୁ ନ ଗମ୍ଯତାମିତି ।
ସ୍ଵକୀଯଭୃତ୍ଯାନଶିଶିକ୍ଷଦୁଚ୍ଚକୈଃ
ସ ଦେଵ ଵାତାଲଯନାଥ ପାହି ମାମ୍ ॥11॥