அத கைவல்யபாதஃ ।
ஜந்மௌஷதிமந்த்ரதபஸ்ஸமாதிஜாஃ ஸித்தயஃ ॥1॥
ஜாத்யந்தரபரிணாமஃ ப்ரக்ரு'த்யாபூராத் ॥2॥
நிமித்தமப்ரயோஜகம் ப்ரக்ரு'தீநாம்வரணபேதஸ்து ததஃ க்ஷேத்ரிகவத் ॥3॥
நிர்மாணசித்தாந்யஸ்மிதாமாத்ராத் ॥4॥
ப்ரவ்ரு'த்திபேதே ப்ரயோஜகம் சித்தமேகமநேகேஷாம் ॥5॥
தத்ர த்யாநஜமநாஶயம் ॥6॥
கர்மாஶுக்லாக்ரு'ஷ்ணம் யோகிநஃ த்ரிவிதமிதரேஷாம் ॥7॥
ததஸ்தத்விபாகாநுகுணாநாமேவாபிவ்யக்திர்வாஸநாநாம் ॥8॥
ஜாதி தேஶ கால வ்யவஹிதாநாமப்யாநந்தர்யம் ஸ்ம்ரு'திஸம்ஸ்காரயோஃ ஏகரூபத்வாத் ॥9॥
தாஸாமநாதித்வம் சாஶிஷோ நித்யத்வாத் ॥10॥
ஹேதுபலாஶ்ரயாலம்பநைஃ ஸங்க்ரு'ஹீதத்வாதேஷாமபாவேததபாவஃ ॥11॥
அதீதாநாகதம் ஸ்வரூபதோ'ஸ்த்யத்வபேதாத்தர்மாணாம் ॥12॥
தே வ்யக்தஸூக்ஷ்மாஃ குணாத்மாநஃ ॥13॥
பரிணாமைகத்வாத் வஸ்துதத்த்வம் ॥14॥
வஸ்துஸாம்யே சித்தபேதாத்தயோர்விபக்தஃ பந்தாஃ ॥15॥
ந சைகசித்ததந்த்ரம் வஸ்து ததப்ரமாணகம் ததா கிம் ஸ்யாத் ॥16॥
ததுபராகாபேக்ஷித்வாத் சித்தஸ்ய வஸ்துஜ்ஞாதாஜ்ஞாதம் ॥17॥
ஸதாஜ்ஞாதாஃ சித்தவ்ரு'த்தயஃ தத்ப்ரபோஃ புருஷஸ்யாபரிணாமித்வாத் ॥18॥
ந தத்ஸ்வாபாஸம் த்ரு'ஶ்யத்வாத் ॥19॥
ஏக ஸமயே சோபயாநவதாரணம் ॥20॥
சித்தாந்தர த்ரு'ஶ்யே புத்திபுத்தேஃ அதிப்ரஸங்கஃ ஸ்ம்ரு'திஸங்கரஶ்ச ॥21॥
சிதேரப்ரதிஸங்க்ரமாயாஃ ததாகாராபத்தௌ ஸ்வபுத்தி ஸம்வேதநம் ॥22॥
த்ரஷ்ட்ரு'த்ரு'ஶ்யோபரக்தம் சித்தம் ஸர்வார்தம் ॥23॥
ததஸங்க்யேய வாஸநாபிஃ சித்ரமபி பரார்தம் ஸம்ஹத்யகாரித்வாத் ॥24॥
விஶேஷதர்ஶிநஃ ஆத்மபாவபாவநாநிவ்ரு'த்திஃ ॥25॥
ததா விவேகநிம்நம் கைவல்யப்ராக்பாரம் சித்தம் ॥26॥
தச்சித்ரேஷு ப்ரத்யயாந்தராணி ஸம்ஸ்காரேப்யஃ ॥27॥
ஹாநமேஷாம் க்லேஶவதுக்தம் ॥28॥
ப்ரஸங்க்யாநே'ப்யகுஸீதஸ்ய ஸர்வதா விவேகக்யாதேஃ தர்மமேகஸ்ஸமாதிஃ ॥29॥
ததஃ க்லேஶகர்மநிவ்ரு'த்திஃ ॥30॥
ததா ஸர்வாவரணமலாபேதஸ்ய ஜ்ஞாநஸ்யாநந்த்யாத் ஜ்ஞேயமல்பம் ॥31॥
ததஃ க்ரு'தார்தாநாம் பரிணாமக்ரமஸமாப்திர்குணாநாம் ॥32॥
க்ஷணப்ரதியோகீ பரிணாமாபராந்த நிர்க்ராஹ்யஃ க்ரமஃ ॥33॥
புருஷார்தஶூந்யாநாம் குணாநாம்ப்ரதிப்ரஸவஃ கைவல்யம் ஸ்வரூபப்ரதிஷ்டா வா சிதிஶக்திரிதி ॥34॥
இதி பாதஞ்ஜலயோகதர்ஶநே கைவல்யபாதோ நாம சதுர்தஃ பாதஃ ।