Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 20

(Shri Gurucharitra Adhyay 20 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 20 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 20. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha.

#of 125
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ || śrī gurubhyo namaḥ ||
nāmadhāraka śiṣyarāṇā | lāge sidhdaciyā caraṇā |
vinavītase kara joḍūna | bhaktibhāveṃkarūni ||1||
pusatase tayāvel̤ī | māthā ṭhevoni caraṇakamal̤ī |
jaya jayā sidhda-stomamaul̤ī | vinaṃti eka avadhārā ||2||
svāmī niropileṃ āmhāṃsī | śrīguru āle gāṇagāpurāsī |
gaupyarūpeṃ amarāpurāsī | auduṃbarī asatī mhaṇatāṃ ||3||
vara deūni yoginīṃsī | āpaṇa āle prakaṭesī |
puḍhe tayā sthānī kaisī | vistāra jhālā teṃ niropāveṃ ||4||
vṛkṣa sāṃgasī auduṃbara | niścayeṃ mhaṇasī kalpataru |
puḍhe kavaṇā jhālā varu | niropāve dātārā||5||
śiṣyavacana aikoni | saṃtoṣalā sidhdamuni |
sāṃgatase vistāruni | auduṃbarāsthānamahimā ||6||
sidhda mhaṇe aika bāl̤ā | kitī sāṃgūṃ gurucī līl̤ā |
auduṃbarī sarvakāl̤a | vāsa āpaṇa ase jāṇā ||7||
jayā nāma kalpataru | kāya pusasī tayācā varu |
jethe vāsa śrīguru|| kalpileṃ phal̤a tetheṃ hoya ||8||
amita jhālā tetheṃ mahimā | sāṃgāvayā aśakya āmhāṃ |
ekhādā sāṃgo dṛṣṭāṃta tumhāṃ | śiṣyottamā nāmadhāraka ||9||
‘śirol̤e’ mhaṇije grāmesī | vipra eka pariyesīṃ |
‘gaṃgādhara’ nāma aisī | vedarata hotā jāṇā ||10||
tyācī bhāryā pativratā | śāṃta ase suśīlatā |
tisī putra hotī te sarveci mṛtyutā | kaṣṭatase yeṇeṃparī ||11||
pāṃca putra tisī jhāle | sarveci paṃcatva pāvale |
aneka deva ārādhile | navhe kavaṇeparī sthira ||12||
duḥkha karī te nārī | vrata upavāsa aparāṃparī |
pūrvakarma ase thorī | sthira nohe putra tisī ||13||
rahaṇī karmavipākesī | vicāra karitī ticyā doṣāsī |
putraśoka vhāvayāsī | sāṃgatī pātakeṃ taye vel̤ī ||14||
sāṃgatī vipra vidvajjana | putra na vāṃcatī kāya kāraṇa |
pūrvajanma-doṣaguṇa | vistāra karitī tiyesī ||15||
garbhapāta striyāṃsī | je jana karitī tāmasī |
pāvatī vāṃjha-janmāsī | jhāle putra maratī jāṇe ||16||
aśvavadha govadha karī | vāṃjha hoya sadā jvarī |
ekadā paradravya apahārī | aputrī hoya to jāṇā ||17||
vipra mhaṇatī tiyesī | tujhe pūrvajanma-doṣī |
disatase āmhāṃsī | sāṃgūṃ aikā ekacitte ||18||
śonekagotrī dvijāpāśīṃ | rīṇa ghetale dravyāsī |
māgatā tuvāṃ na desī | kaṣṭalā bahuta to brāhmaṇa ||19||
lobhī hotā to brāhmaṇa | dravyasaṃbaṃdhe didhalā prāṇa |
ātmahatyā keliyā guṇeṃ | to piśāca jhālā ase ||20||
garbhapāta karī to tuja | jāhalyā mṛtyu karī to dvija |
tujheṃ karma ase sahaja | āpalī joḍī bhogāvī ||21||
aikonī brāhmaṇāce vacana | vipravanitā khede khinna |
anutapta hoūni aṃtaḥkaraṇa | dvijacaraṇā lāgalī ||22||
kara joḍoni taye vel̤ī | vinavītase karuṇābahāl̤ī |
māthā ṭhevūni caraṇakamal̤ī | pusatase tayāvel̤ī ||23||
aisī pāpiṇī durācārī | buḍālyeṃ pāpāce sāgarī |
svāmī māteṃ tārī tārī | upāya sāṃgaṇe mhaṇatase ||24||
aisī pāpeṃ hal̤āhal̤ī | apatye bhakṣilī cāṃḍāl̤ī |
auṣadhī sāṃgā tumhī sakal̤ī | mhaṇonī sabhesī vinavītase ||25||
vipra mhaṇatī tiyesī | tuvāṃ kelī brahmahatyā doṣī |
apahārileṃ dravyāsī | brāhmaṇa piśāca jāhalā ase ||26||
jadhī melā dvijavara | kelī nāhīṃ kriyākarma-para |
tyāceṃ dravya tuvāṃ sāreṃ | bhogileṃ ase janmāṃtarī ||27||
tyāsī karaṇeṃ udhdāragati | sol̤āveṃ karma karāveṃ rītīṃ |
dravya dyāveṃ ekaśatī | tayā gotradvijāsī ||28||
teṇeṃ hoya tuja baraveṃ | ekobhāveṃ ācarāveṃ |
kṛṣṇatīrī vāsa karāveṃ | eka māsa upavāsī ||29||
paṃcagaṃgāsaṃgamesī | tīrthe asatī bahuvasī |
auduṃbaravṛkṣāsī | ārādhāveṃ pariyesā ||30||
pāpavināśī karunī snāna | vel̤a sāta auduṃbarasnapana |
abhiṣekoni śrīgurucaraṇa | punhā snāna kāmyatīrthī ||31||
vidhipūrvaka śrīgurucaraṇīṃ |
pūjā karāvī bhāvonī|| yeṇeṃparī bhaktīne | māsa eka ācarāveṃ ||32||
sthāna ase śrīguruceṃ | narasiṃhasarasvatīceṃ |
tujhe doṣa jātīla sāce | putra hotīla śatāyuṣī ||33||
māsa ācaronī yeṇeṃparī | maga brāhmaṇāteṃ pācārīṃ |
dravya dyāveṃ śaunakagotrī | dvījavarāsī eka śata ||34||
tyāceni nāmeṃ karma sakal̤a | ācarāveṃ mana nirmal̤a |
hotīla tujhe kaṣṭa saphal̤a | śrīgurunātha tārīla ||35||
gurusmaraṇa karūni manīṃ | tūṃ pūjā karīṃ vo gurucaraṇīṃ |
tujheṃ pāpa hoīla dhuṇī | brāhmaṇasamaṃdha pariharela ||36||
aiseṃ sāṃgatāṃ dvijavarīṃ | aikoni satī ciṃtā karī |
śatadravya āmucyā gharīṃ | kadhīṃ na mil̤e pariyesā ||37||
kaṣṭa karīna āpule dehīṃ | upavāsādi pūjā pāhīṃ |
māsopavāsa ekobhāvīṃ | karīna āpaṇa gurusevā ||38||
yeṇeṃparī taye nārī | sāṃge āpule nirdhārīṃ |
aikoniyāṃ dvijavarīṃ | niropa detī taye vel̤ī ||39||
vipra mhaṇatī aika bāl̤e | tūrte dravya itukeṃ na mil̤e |
sevā karīṃ vo mananirmal̤eṃ | śrīgurucaraṇīṃ tūṃ ātāṃ ||40||
niṣkṛti tujhiyā pāpāsī |śrīguru karīla pariyesīṃ|
auṃdubarasaṃnidheṃsī | vāsa ase niraṃtara ||41||
to kṛpāl̤ū bhaktāṃsī | nivārīla brahmahatyādoṣāsī |
jitukeṃ yeīla tujhyā śaktīsī | dravya veṃcī guruniropeṃ ||42||
parisoni dvijavacana | vipravanitā saṃtoṣona |
gelī tvarita ṭhākona | jetheṃ sthāna śrīgurūceṃ ||43||
snāna karūni saṃgamāsī | pāpavināśīṃ vidhīsīṃ |
sāta vel̤a snapanesīṃ | karī auduṃbarī pradakṣiṇā ||44||
kāmyatīrthī karūni snāna | pūjā karūni śrīgurucaraṇa |
pradakṣiṇā karūni namana | karītase upavāsa ||45||
yeṇeṃparī divasa tīnī | sevā karitāṃ te brāhmaṇī |
ālā vipra ticyā svapnīṃ | dravya māge śata eka ||46||
adyāpi jarī na desī | gheīna tujhe prāṇāsī |
puḍheṃ tujhyā vaṃśāsī | vāḍhoṃ nedīṃ avadhārīṃ ||47||
vāyāṃ karisī tūṃ sāyāsī | putra kaiṃce tujhe vaṃśī |
mhaṇoni kopeṃ mārāvayāsī | ālā piśāca svapnāṃta ||48||
bhayacakita te vanitā | auduṃbarāāḍa righatāṃ |
taṃva dekhileṃ śrīgurunāthā | tayāpāṭhīṃ righālī ||49||
abhaya devoni nārīsī | vāritā jhālā brāhmaṇāsī |
pusatī śrīguru tayāsī | kāṃ mārisī striyesī ||50||
vipra vinavī śrīgurūsī | “janmāṃtarī āpaṇāsī |
apahāra kelā dravyāsī | prāṇa tyajilā yāstava ||51||
svāmī kṛpāl̤ū sarvāṃsī | āmuce śatrūcā pakṣapāta karisī |
tuṃhī yatīśvara tāpasī | pakṣapāta karūṃ naye ” ||52||
aikoni tayāceṃ vacana | śrīguru mhaṇatī kopona |
“upadrava desī bhaktajanā | tūṃteṃ śikṣā karūṃ jāṇa ||53||
āmhī sāṃgoṃ jeṃṇeṃ rītī | jarī aikasī hitārthī |
tuja hoīla sadgati | piśācatva pariharela ||54||
jeṃ kāya deīla vipravanitā | tuvāṃ aṃgikārāveṃ sarvathā |
jarī na ye tujhyā cittā | jāīṃ ātāṃ yethona ||55||
rākhīva mājhiyā bhaktāṃsī | vaṃśovaṃśī abhivṛdhdīsīṃ ; |
punarapi jarī pāhūṃ yesī | śikṣā karūṃ ” mhaṇatī guru ||56||
aikoni śrīguruceṃ vacana | vipra-piśāca karī namana |
” svāmī tujhe dekhile caraṇa | udhdarāveṃ āpaṇāsī ||57||
jeṇeṃparī āpaṇāsī | hoya gati udhdarāvayāsī |
niropa desī karuṇesīṃ | aṃgikārūṃ svāmiyā ” ||58||
śrīguru mhaṇatī tayāsī | vipravanitā bhāvesīṃ |
karīla karma dahā divaśī | gati hoīla tūteṃ jāṇā ||59||
yeṇeṃparī tayāsī | niropa detī striyesī |
jeṃ asela tujapāśī | ācarīṃ karma tayā nāmīṃ ||60||
aṣṭatīrthī snāna karī | tayā nāmeṃ avadhārīṃ |
sāta divasa yeṇeṃparī | snapana karīṃ auduṃbarā ||61||
brahmahatyā tujhe doṣī | jātīla tvarita bharaṃvasī |
kanyā putra pūrṇāyuṣī | hotīla mhaṇatī śrīguru ||62||
aiseṃ dekhoni jāgṛtīṃ | vipravanitā bhayacakitī |
jñāne pāhe śrīgurumūrti | na visaṃve manāṃta ||63||
śrīguruniropeṃ dahā divasa | keleṃ ācaraṇa pariyesa |
brahmahatyā gelā doṣa | gati jhālī brāhmaṇāsī ||64||
yere divaśī svapnāṃta | pratyakṣa āle śrīgurunātha |
nārikela dona deta | bharalī oṃṭī tiyecī ||65||
mhaṇe pāraṇeṃ karīṃ vo tūṃ ātāṃ | putra hotīla vedaratā |
vāḍhe tyāṃcī saṃtati bahutā | ciṃtā na karīṃ aho bāl̤e ||66||
guruniropeṃ ārādhana | karitī daṃpatī manaḥpūrṇa |
prakaṭa jhālā śrīgururāṇā | saṃparka loha-parisāparī ||67||
guruniropeṃ ārādhana | karitī daṃpatī manaḥpūrṇa |
prakaṭa jhālā śrīgururāṇā | saṃparka loha parisāparī ||68||
puḍheṃ tayā nārīsī| putrayugma sadvaṃśī |
jhāle śrīgurukṛpesīṃ | ekacitteṃ pariyesā ||69||
vratabaṃdha karitī jyeṣṭhāsī | samāṃraṃbha anaṃta harṣī |
caulakarma dujiyāsī | karūṃ pahātī mātāpitā ||70||
samāraṃbha karī jananī | caulakarma karaṇeṃ manīṃ |
putrāsī jāhalī varṣe tīnhī | atyolhāsa mānasīṃ ||71||
samāraṃbha atiprītīṃ | karitī jhālī āyatī |
pūrva divasī madhyarātrīṃ | ālī vyādhi kumarāsī ||72||
vyādhi asatī aṣṭottara | ekāhūni eka thora |
tayāmadhyeṃ jo kā tīvra | dhanurvāta tayāsī ||73||
avayava vāṃkoni | dise bhayānaka nayanī |
yeṇeparī divasa tīnhī | kaṣṭātase to bāl̤a ||74||
tayā divaśīṃ astamānīṃ | paṃcatva pāvalā tatkṣaṇī |
śoka karitī janaka jananī | aikā śrote ekacitteṃ ||75||
ākrośoni bhūmīsī | āphal̤ī śira satrāṇesīṃ |
pāṣāṇa ghevoni urāsī | ghāta karī te nārī ||76||
deha ṭākī dharaṇīvarī | nirjīva hovoni kṣaṇabharī |
āṭhavī duḥkha aparāṃparī | nayanīṃ vāhe pūrṇa jal̤a ||77||
pretaputrāvarī lol̤e | aliṃgoni paribal̤eṃ |
viṣṭoniyāṃ māyājāl̤eṃ | pralāpītase te nārī ||78||
mhaṇe tātā putrarāyā | prāṇarakṣakā mājhyā priyā |
māteṃ kevī soḍūniyāṃ | jāsī kaṭhora mana karūni ||79||
koṭheṃ gelāsī khel̤āvayā | stanīṃceṃ kṣīra jātase vāyāṃ |
śīghra yeī gā ṭhākoniyāṃ | putrarāyā pariyesīṃ ||80||
kevīṃ visarūṃ tujhe guṇa | mājhā tūṃci nirdhāna |
tujhe gojireṃ bolaṇeṃ | kevīṃ visarūṃ putrarāyā ||81||
tujhe rūpāsārakhā suta | kevī dekhoṃ mī niścita |
nidhāna dekhatyeṃ svapnāṃta | taiseṃ maja cāl̤vileṃ ||82||
putra vyāleṃ pāṃca āpaṇa | tyāta tūṃ eka nidhana |
jadhīṃ jhāleṃ garbhadhāraṇa | taipāsāva saṃtoṣa ||83||
ḍohal̤e maja uttama hotī | kadhī nase mī duścitī |
atyolhāsa navamāsāṃtīṃ | putra hoīla mhaṇoni ||84||
śrīgurūṃnī didhalā māteṃ vara | putra hoīla nirdhāra |
tyāṇeṃ maja harṣa phāra | varada piṃḍa mhaṇoni||85||
jaghīṃ tuja prasūta jāhalyeṃ | anaṃta saukhya mīṃ lādhaleṃ |
prāṇapriyā tuja mīṃ posileṃ | āmuteṃ rakṣisī mhaṇoni ||86||
maja bharaṃvasā tujhā bahuta | vṛdhdāpyācā poṣaka mhaṇata |
āmhāṃsī sāṃḍūni jātāṃ ucita | dharma navhe putrarāyā ||87||
duḥkha jhāleṃ maja bahuta |visaralyeṃ bāl̤ā tuja dekhata |
tūṃ tāraka āmucā satya | mhaṇoni viśvāsa kelā jāṇa ||88||
aiṃseṃ nānāparī dekhā | duḥkha karī te bāl̤ikā |
nivāraṇa karitī sakal̤a loka | vāyā duḥkha tūṃ kāṃ karisī ||89||
devadānavaṛṣeśvarāṃsī | hoṇāra na cuke pariyesīṃ |
brahmā lihī lalāṭeṃsī| teci aḍhal̤a jāṇa satya ||90||
avatāra hotāti harihara | tehī na rāhatī sthira |
umhī tarī manuṣya nara | kāya aḍhal̤a tumhāṃsī||91||
yeṇeṃparī sāṃgatī jana | āṇakhī duḥkha āṭhavī mana |
mhaṇe māteṃ didhalīṃ jāṇa | sthira mhaṇoni donhī phal̤eṃ ||92||
śrīguru-narasiṃhasarasvatī | bhūmaṃḍal̤īṃ mahākhyāti |
auduṃbarī sadā vasatī | tyāṃṇī didhale maja suta ||93||
tyāce bola kevī mithyā | māteṃ didhalā vara satyā |
tyāsī ghaḍo mājhī hatyā| putrāsaveṃ deīna prāṇa ||94||
mhaṇoni āṭhavī śrīgurūsī | devā māteṃ gāṃjileṃsī |
viśvāsa kelā mī tumhāṃsī | satya vākya tujheṃ mhaṇata ||95||
satyasaṃkalpa tūṃci hosī | mhaṇoni hotyeṃ viśvāsīṃ |
ghāta kelā gā āmhāṃsī | viśvāsaghātakī kevī na mhaṇoṃ ||96||
trayamūrtīcā avatāru | tuṃci narasiṃhasarasvatī gurū|
dhruvā vibhīṣaṇā didhalā varu | kevīṃ satya mhaṇoṃ ātāṃ ||97||
viśvāsa kelā tujhe boleṃ | ātāṃ māteṃ upekṣileṃ |
mājhyā manīṃ niścaya kelā | prāṇa deīna tumhāṃvarī ||98||
loka yetī tujhyā sthānīṃ | sevā karitī nivasoni |
auduṃbarī pradakṣiṇā karūni | puraścaraṇeṃ karitāti ||99||
āpaṇa keleṃ puraścaraṇa | phal̤ā āleṃ maja sādhana |
ātāṃ tujavarī deīna prāṇa | kāya viśvāsa tujhyā sthānīṃ ||100||
kīrti hoīla sṛṣṭīṃta | āmhāṃ kelā tuvāṃ ghāta |
puḍheṃ tuja bhajatī bhakta | kāya bharaṃvasā tayāṃsī ||1||
brahmasvadoṣeṃ pīḍona | dṛḍha dharile tujhe caraṇa |
aṃgīkāroni madhyeṃ tyajaṇeṃ | kavaṇa dharma ghaḍatase ||2||
vyāghrāteṃ dhenu bhiūna | jāya āṇikāpāśīṃ ṭhāsūna |
toci mārī ticā prāṇa | tayāparī jhāleṃ āpaṇāsī ||3||
kīṃ ekhādā pūjesī | jāya deul̤ā saṃdhīsī |
teṃci deūl̤a tayāsī | mṛtyu joūni vara paḍe ||4||
tayaparī āpaṇāsī | jāhaleṃ svāmī pariyesīṃ |
mājhyā prāṇasutāsī | na rākhisī devarāyā ||5||
yeṇeṃparī ahorātrī | duḥkha karītase te nārī |
udaya jāhalā dinakarīṃ | prātaḥkāl̤īṃ pariyesā ||6||
dvija jñāte mil̤oni sakal̤ī | yetī taye striyejaval̤ī |
vāyāṃ duḥkha sarvakāl̤ī | karisī mūrkhapaṇeṃ tūṃ ||7||
je je samayīṃ hoṇāra gati | brahmādikāṃ na cuke khyāti |
calā jāūṃ gaṃgepratī | pretasaṃskāra karūṃ ātāṃ ||8||
aiseṃ vacana aikoni | mahā ākrośa karī manī |
āpaṇāsahita ghālā vanhī | athavā nedī pretāsī ||9||
āpaṇāsahita bāl̤āsī | karā pāṃ agnipraveśī |
yeravī nedīṃ pretāsī | mhaṇoni urīṃ bāṃdhī bāl̤ā ||110||
loka mhaṇatī tiyesī | navhasī tūṃ strī, karkaśī |
pretāsaveṃ prāṇa desī | kavaṇa dharma sāṃga āmhāṃ ||11||
nāhīṃ dekhileṃ na aikoṃ kānīṃ | putrāsaveṃ detī prāṇa koṇī |
vāyāṃ bolasī mūrkhapaṇīṃ | ātmahatyā mahādoṣa ||12||
nānāparī tiyesī | bodhitī loka pariyesīṃ |
niścaya tineṃ kelā aisī | prāṇa tyajīna putrāsaveṃ ||13||
divasa gelā dona prahara | pretāsī karūṃ nedī saṃskāra |
athavā na ye gaṃgatīrā | grāmīṃ ākāṃta vartalā ||14||
itukiyā avasarīṃ | ālā eka brahmacārī |
sāṃge tisī savistārīṃ | ātmajñāna taye vel̤īṃ ||15||
sidhda mhaṇe nāmadhārakā | puḍheṃ apūrva jhāleṃ aikā |
brahmacārī ālā ekā | bodhitā jhālā jñāna tisī ||16||
bāl̤a navhe toci guru | ālā naraveṣadhāru |
narasiṃhasarasvatī avatāru | bhaktavatsala pariyesā ||17||
mhaṇoni sarasvatīgaṃgādhara sāṃge gurucaritrāvistāra |
aikatā hoya manohara | śatāyuṣī puruṣa hoya ||18||
bhaktipūrvaka aikatī jarī | vyādhi navhatī tyāṃce |
pūrṇāyuṣī te hotī amarī | satya mānā mājhā bola ||119||
iti śrīgurucaritrāmṛte paramakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
sidhda-nāmadhārakasaṃvāde brahmasamaṃdhaparihāra-pretajananīśokanaṃ nāma viśo'dhyāyaḥ ||20||
|| śrīgurudeva datta ||
|| ovīsaṃkhyā 119 ||
|| śrīgurudattātreyārpaṇamastu ||

Explore More