॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાંસી । નકા ભ્રમૂ યુક્તીસી ।
વેદાન્ત ન કળે બ્રહ્મયાસી । અનંત વેદ અસતી ॥૧॥
વેદાન્ત ન કળે બ્રહ્મયાસી । અનંત વેદ અસતી ॥૧॥
વેદવ્યાસાસારિખે મુનિ । નારાયણ અવતરોનિ ।
વેદ વ્યક્ત કરોનિ । વ્યાસ નામ પાવલા ॥૨॥
વેદ વ્યક્ત કરોનિ । વ્યાસ નામ પાવલા ॥૨॥
તેણેહી નાહી પૂર્ણ કેલે । સાધારણ સાંગિતલે ।
શિષ્ય હોતે ચૌઘે ભલે । પ્રખ્યાત નામે અવધારા ॥૩॥
શિષ્ય હોતે ચૌઘે ભલે । પ્રખ્યાત નામે અવધારા ॥૩॥
શિષ્યાંચી નામે દેખા । સાંગેન વિસ્તારે ઐકા ।
પ્રથમ પૈલ દુજા વૈશંપાયન નિકા । તિસરા નામે જૈમિની ॥૪॥
પ્રથમ પૈલ દુજા વૈશંપાયન નિકા । તિસરા નામે જૈમિની ॥૪॥
ચૌથા સુમંતુ શિષ્ય । કરીન મ્હણે વિદ્યાભ્યાસ ।
ત્યાંસી મ્હણે વેદવ્યાસ । અશક્ય તુમ્હા શિકતા ॥૫॥
ત્યાંસી મ્હણે વેદવ્યાસ । અશક્ય તુમ્હા શિકતા ॥૫॥
એક વેદ વ્યક્ત શિકતા । પાહિજે દિનકલ્પાંતા ।
ચારી વેદ કેવી વાચિતા । અનંત વેદ અસે મહિમા ॥૬॥
ચારી વેદ કેવી વાચિતા । અનંત વેદ અસે મહિમા ॥૬॥
બ્રહ્મકલ્પ તિન્હી ફિરલે । વર્ષોવર્ષી વાચલે ।
બ્રહ્મચર્ય આચરલે । વેદ પૂર્ણ શિકો મ્હણોનિ ॥૭॥
બ્રહ્મચર્ય આચરલે । વેદ પૂર્ણ શિકો મ્હણોનિ ॥૭॥
યા વેદાંચે આદ્યંત । સાંગેન ઐકા એકચિત્ત ।
પૂર્વી ભારદ્વાજ વિખ્યાત । ઋષિ અભ્યાસ કરીત હોતા ॥૮॥
પૂર્વી ભારદ્વાજ વિખ્યાત । ઋષિ અભ્યાસ કરીત હોતા ॥૮॥
લવલેશ આલે ત્યાસી । પુનરપિ કરી તપાસી ।
બ્રહ્મા પ્રસન્ન ઝાલા પરિયેસી । કાય માગશીલ મ્હણોનિ ॥૯॥
બ્રહ્મા પ્રસન્ન ઝાલા પરિયેસી । કાય માગશીલ મ્હણોનિ ॥૯॥
ભારદ્વાજ મ્હણે બ્રહ્મયાસી । સ્વામી મજ પ્રસન્ન હોસી ।
વેદ શિકેન આદ્યંતેસી । બ્રહ્મચર્ય આશ્રમી ॥૧૦॥
વેદ શિકેન આદ્યંતેસી । બ્રહ્મચર્ય આશ્રમી ॥૧૦॥
વેદાન્ત મજ દાવાવે । સર્વ માતે શિકવાવે ।
ઐસે વરદાન દ્યાવે । મ્હણોનિ ચરણી લાગલા ॥૧૧॥
ઐસે વરદાન દ્યાવે । મ્હણોનિ ચરણી લાગલા ॥૧૧॥
બ્રહ્મા મ્હણે ભારદ્વાજાસી । મિતી નાહી વેદાંસી ।
સર્વ કૈસા શિકો મ્હણસી । આમ્હાંસી વેદ અગોચર ॥૧૨॥
સર્વ કૈસા શિકો મ્હણસી । આમ્હાંસી વેદ અગોચર ॥૧૨॥
તુજ દાવિતો પહા સકળ । કરોનિ મન નિર્મળ ।
શક્તિ ઝાલિયા સર્વ કાળ । અભ્યાસ કરી ભારદ્વાજા ॥૧૩॥
શક્તિ ઝાલિયા સર્વ કાળ । અભ્યાસ કરી ભારદ્વાજા ॥૧૩॥
ઐસે મ્હણોનિ ઋષીસી । બ્રહ્મા દાવી વેદાંસી ।
દિસતાતી તીન રાશી । ગિરિરૂપ હોવોનિ ॥૧૪॥
દિસતાતી તીન રાશી । ગિરિરૂપ હોવોનિ ॥૧૪॥
જ્યોતિર્મય કોટિસૂર્ય । પાહતા ઋષીસ વાટે ભય ।
વેદરાશી ગિરિમય । કેવી શિકૂ મ્હણતસે ॥૧૫॥
વેદરાશી ગિરિમય । કેવી શિકૂ મ્હણતસે ॥૧૫॥
તિન્હી બ્રહ્મકલ્પાંવરી । આચરલે આશ્રમ ચારી ।
વેદ શિકલે તાવન્માત્રી । એવઢે ગિરી કેવી શિકો ॥૧૬॥
વેદ શિકલે તાવન્માત્રી । એવઢે ગિરી કેવી શિકો ॥૧૬॥
મ્હણોનિ ભયભીત ઝાલા । બ્રહ્મયાચે ચરણી લાગલા ।
મ્હણે સ્વામી અશક્ય કેવળા । ક્ષમા કરણે મ્હણતસે ॥૧૭॥
મ્હણે સ્વામી અશક્ય કેવળા । ક્ષમા કરણે મ્હણતસે ॥૧૭॥
યા વેદાચા આદ્યંત । આપણ પહાવયા અશક્ત ।
તૂચિ જાણસી જગન્નાથ । જે દેશી તે ઘીન ॥૧૮॥
તૂચિ જાણસી જગન્નાથ । જે દેશી તે ઘીન ॥૧૮॥
તૂ શરણાગતા આધાર । માઝે મની વાસના થોર ।
વેદ શિકાવે અપાર । મ્હણોનિ આલો તુજપાસી ॥૧૯॥
વેદ શિકાવે અપાર । મ્હણોનિ આલો તુજપાસી ॥૧૯॥
વેદ દેખોનિ અમિત । ભય પાવલે ચિત્ત ।
જે દ્યાલ ઉચિત । તેચિ ઘેઊ પરિયેસા ॥૨૦॥
જે દ્યાલ ઉચિત । તેચિ ઘેઊ પરિયેસા ॥૨૦॥
ઐસે વચન ઐકોન । બ્રહ્મદેવ સંતોષોન ।
દેતા ઝાલા મુષ્ટી તીન । અભ્યાસાવયા ॥૨૧॥
દેતા ઝાલા મુષ્ટી તીન । અભ્યાસાવયા ॥૨૧॥
તીન વેદાંચે મંત્રજાળ । વેગળે કેલે તત્કાળ ।
ઐસે ચારી વેદ પ્રબળ । અભ્યાસી ભારદ્વાજી ॥૨૨॥
ઐસે ચારી વેદ પ્રબળ । અભ્યાસી ભારદ્વાજી ॥૨૨॥
અજૂન પુરતે નાહી ત્યાસી । કેવી શિકો પાહતી વેદાસી ।
સાંગા તુમ્હી પરિયેસી । ચૌઘે વાચા ચારી વેદ ॥૨૩॥
સાંગા તુમ્હી પરિયેસી । ચૌઘે વાચા ચારી વેદ ॥૨૩॥
પૂર્ણ એક એક વેદાસી । શિકતા પ્રયત્ન મોઠા ત્યાસી ।
સાંગેન થોડે તુમ્હાસી । વ્યક્ત કરાવયા અભ્યાસ ॥૨૪॥
સાંગેન થોડે તુમ્હાસી । વ્યક્ત કરાવયા અભ્યાસ ॥૨૪॥
શિષ્ય મ્હણતી વ્યાસાસી । એક એક વેદ આમ્હાંસી ।
વિસ્તારાવે આદ્યંતેસી । શક્ત્યનુસાર અભ્યાસ કરૂ ॥૨૫॥
વિસ્તારાવે આદ્યંતેસી । શક્ત્યનુસાર અભ્યાસ કરૂ ॥૨૫॥
ઐસે વિનવિતી ચૌઘેજણ । નમુની વ્યાસચરણ ।
કૃપા કરાવી જાણ । આમ્હાંલાગી વ્યાસમુનિ ॥૨૬॥
કૃપા કરાવી જાણ । આમ્હાંલાગી વ્યાસમુનિ ॥૨૬॥
કરુણાવચન ઐકોનિ । વ્યાસ સાંગે સંતોષોનિ ।
પૈલ શિષ્ય બોલાવોનિ । ઋગ્વેદ નિરોપિત ॥૨૭॥
પૈલ શિષ્ય બોલાવોનિ । ઋગ્વેદ નિરોપિત ॥૨૭॥
ઐક પૈલ શિષ્યોત્તમા । સાંગેન ઋગ્વેદમહિમા ।
પઠણ કરી ગા ધર્મકર્મી । ધ્યાનપૂર્વક કરોનિ ॥૨૮॥
પઠણ કરી ગા ધર્મકર્મી । ધ્યાનપૂર્વક કરોનિ ॥૨૮॥
પૈલ શિષ્ય મ્હણે વ્યાસાસી । બરવે વિસ્તારાવે આમ્હાંસી ।
ધ્યાનપૂર્વક લક્ષણેસી । ભેદાભેદ નિરોપાવે ॥૨૯॥
ધ્યાનપૂર્વક લક્ષણેસી । ભેદાભેદ નિરોપાવે ॥૨૯॥
ત્યાત જે અવશ્ય આમ્હાંસી । તેચિ શિકો ભક્તીસી ।
તૂ કામધેનુ આમ્હાંસી કૃપા કરી ગા ગુરુમૂર્તી ॥૩૦॥
તૂ કામધેનુ આમ્હાંસી કૃપા કરી ગા ગુરુમૂર્તી ॥૩૦॥
વ્યાસ સાંગે પૈલ શિષ્યાસી । ઋગ્વેદધ્યાન પરિયેસી ।
વર્ણરૂપ વ્યક્તિ કૈસી । ભેદાભેદ સાંગેન ॥૩૧॥
વર્ણરૂપ વ્યક્તિ કૈસી । ભેદાભેદ સાંગેન ॥૩૧॥
ઋગ્વેદાચા ઉપવેદ । અસે પ્રખ્યાત આયુર્વેદ ।
અત્રિ ગોત્ર અસે શુદ્ધ । બ્રહ્મા દેવતા જાણાવી ॥૩૨॥
અત્રિ ગોત્ર અસે શુદ્ધ । બ્રહ્મા દેવતા જાણાવી ॥૩૨॥
ગાયત્રી છંદાસી । રક્તવર્ણ પરિયેસી ।
નેત્ર પદ્મપત્રસદૃશી । વિસ્તીર્ણ ગ્રીવા કંબુકંઠ ॥૩૩॥
નેત્ર પદ્મપત્રસદૃશી । વિસ્તીર્ણ ગ્રીવા કંબુકંઠ ॥૩૩॥
કુંચકેશી શ્મશ્રુ પ્રમાણ । દ્વયરત્ની દીર્ઘ જાણ ।
ઋગ્વેદ અસે રૂપધારણ । મૂર્તિ ધ્યાવી યેણેપરી ॥૩૪॥
ઋગ્વેદ અસે રૂપધારણ । મૂર્તિ ધ્યાવી યેણેપરી ॥૩૪॥
આતા ભેદ સાંગેન ઐકા । પ્રથમ ચર્ચા શ્રાવકા ।
દ્વિતીય ચર્ચા શ્રવણિયા ઐકા । જટા શફટ દોની શાખા ॥૩૫॥
દ્વિતીય ચર્ચા શ્રવણિયા ઐકા । જટા શફટ દોની શાખા ॥૩૫॥
પાઠક્રમશાખા દોની । સાતવા દણ્ડ મ્હણોનિ ।
ભેદ સપ્ત નિર્ગુણી । પાચ ભેદ આણિક અસતી ॥૩૬॥
ભેદ સપ્ત નિર્ગુણી । પાચ ભેદ આણિક અસતી ॥૩૬॥
અશ્વલાયની શાંખાયની । શાકલા બાષ્કલા દોની ।
પાંચવી માણ્ડૂકા મ્હણોનિ । અસે ભેદ દ્વાદશ ॥૩૭॥
પાંચવી માણ્ડૂકા મ્હણોનિ । અસે ભેદ દ્વાદશ ॥૩૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાંસી । વ્યાસે સાંગિતલે શિષ્યાસી ।
ઐશિયા ઋગ્વેદાસી । દ્વાદશ ભેદ વિસ્તારે ॥૩૮॥
ઐશિયા ઋગ્વેદાસી । દ્વાદશ ભેદ વિસ્તારે ॥૩૮॥
યા કલિયુગાભીતરી । મ્હણવિસી વેદ ચારી ।
કીર્તિ મિરવા લોકાંતરી । અધ્યાપક મ્હણોનિ ॥૩૯॥
કીર્તિ મિરવા લોકાંતરી । અધ્યાપક મ્હણોનિ ॥૩૯॥
તયા દ્વાદશ ભેદાંત । એક શાખા અસે વિખ્યાત ।
સુલક્ષણ રૂપ વ્યક્ત । કોણ જાણે સાંગ મજ ॥૪૦॥
સુલક્ષણ રૂપ વ્યક્ત । કોણ જાણે સાંગ મજ ॥૪૦॥
નારાયણ વ્યાસમુનિ । શાખા દ્વાદશ વિસ્તારોનિ ।
સાંગિતલ્યા સંતોષોનિ । પૈલ શિષ્યાસી ॥૪૧॥
સાંગિતલ્યા સંતોષોનિ । પૈલ શિષ્યાસી ॥૪૧॥
ઋગ્વેદાચે ભેદ અસે । સાંગિતલે વેદવ્યાસે ।
શ્રીગુરુ મ્હણતી હર્ષે । મદોન્મત્ત દ્વિજાંસી ॥૪૨॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી હર્ષે । મદોન્મત્ત દ્વિજાંસી ॥૪૨॥
યજુર્વેદવિસ્તાર । સાંગેન ઐકા અપાર ।
વૈશંપાયન શિષ્ય થોર । અભ્યાસ કરી પરિયેસા ॥૪૩॥
વૈશંપાયન શિષ્ય થોર । અભ્યાસ કરી પરિયેસા ॥૪૩॥
વ્યાસ મ્હણે શિષ્યાસી । ઐક એકચિત્તેસી ।
સાંગતો યજુર્વેદાસી । ઉપવેદ ધનુર્વેદ ॥૪૪॥
સાંગતો યજુર્વેદાસી । ઉપવેદ ધનુર્વેદ ॥૪૪॥
ભારદ્વાજ ગોત્ર જાણા । અધિદૈવત વિષ્ણુ જાણા ।
ત્રિષ્ટુપ્ છંદાસી તુમ્હી મ્હણા । આતા ધ્યાન સાંગેન ॥૪૫॥
ત્રિષ્ટુપ્ છંદાસી તુમ્હી મ્હણા । આતા ધ્યાન સાંગેન ॥૪૫॥
કૃશમધ્ય નિર્ધારી । સ્થૂલ ગ્રીવા કપાલ જરી ।
કાંચનવર્ણ મનોહરી । નેત્ર અસતી પિંગટ ॥૪૬॥
કાંચનવર્ણ મનોહરી । નેત્ર અસતી પિંગટ ॥૪૬॥
શરીર તામ્ર આદિત્યવર્ણ । પાચ અરત્ની દીર્ઘ જાણ ।
યજુર્વેદા ઐસે ધ્યાન । વૈશંપાયના નિર્ધારી ॥૪૭॥
યજુર્વેદા ઐસે ધ્યાન । વૈશંપાયના નિર્ધારી ॥૪૭॥
ઐશિયા યજુર્વેદાસી । અસતી ભેદ શાયસી ।
મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાસી । સાંગેન એકાચિપરી ॥૪૮॥
મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાસી । સાંગેન એકાચિપરી ॥૪૮॥
પ્રથમ ચરકા આહૂરકા । તિસરા નામકઠા ઐકા ।
પ્રાચ્યકઠા ચતુર્થિકા । કપિલકઠા પાચવી પૈ ॥૪૯॥
પ્રાચ્યકઠા ચતુર્થિકા । કપિલકઠા પાચવી પૈ ॥૪૯॥
સહાવી અસે અરાયણીયા । સાતવી ખુણી વાર્તાતવીયા ।
શ્વેત મ્હણિજે જાણ આઠવીયા । શ્વેતતર નવમી ॥૫૦॥
શ્વેત મ્હણિજે જાણ આઠવીયા । શ્વેતતર નવમી ॥૫૦॥
મૈત્રાયણી અસે નામ । શાખા અસે હો દશમ ।
તિસી ભેદ ઉત્તમ । અસતી સાત પરિયેસા ॥૫૧॥
તિસી ભેદ ઉત્તમ । અસતી સાત પરિયેસા ॥૫૧॥
માનવા દુંદુભા દોની । તિસરા ઐકેયા મ્હણોનિ ।
વારાહા નામ ચતુર્થપણી । ભેદ અસે પરિયેસા ॥૫૨॥
વારાહા નામ ચતુર્થપણી । ભેદ અસે પરિયેસા ॥૫૨॥
હરિદ્રવેયા જાણ પાચવા । શ્યામ મ્હણિજે સહાવા ।
સાતવા શ્યામાયણીયા જાણાવા । દશમ શાખા પરિયેસા ॥૫૩॥
સાતવા શ્યામાયણીયા જાણાવા । દશમ શાખા પરિયેસા ॥૫૩॥
વાજસનેયા શાખેસી । ભેદ અસતી અષ્ટાદશી ।
નામે સાંગેન પરિયેસી । શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાંસી ॥૫૪॥
નામે સાંગેન પરિયેસી । શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાંસી ॥૫૪॥
વાજસનેયા નામ એકા । દ્વિતીયા જાબલા નિકા ।
બહુધેયા નામે તૃતીયકા । ચતુર્થ કણ્વ પરિયેસા ॥૫૫॥
બહુધેયા નામે તૃતીયકા । ચતુર્થ કણ્વ પરિયેસા ॥૫૫॥
માધ્યંદિના પાચવેસી । શાપિયા નામ ષષ્ઠેસી ।
સ્થાપાયની સપ્તમેસી । કાપાલા અષ્ટમ વિખ્યાત ॥૫૬॥
સ્થાપાયની સપ્તમેસી । કાપાલા અષ્ટમ વિખ્યાત ॥૫૬॥
પૌડ્રવત્સા વિખ્યાત । આવટિકા નાવે ઉન્નત ।
પરમાવટિકા પરમ ખ્યાત । એકાદશ ભેદ જાણા ॥૫૭॥
પરમાવટિકા પરમ ખ્યાત । એકાદશ ભેદ જાણા ॥૫૭॥
પારાશર્યા દ્વાદશી । વૈદ્યેયા નામે ત્રયોદશી ।
ચતુર્દશ ભેદ પુસસી । વૈનેયા મ્હણતી તયાતે ॥૫૮॥
ચતુર્દશ ભેદ પુસસી । વૈનેયા મ્હણતી તયાતે ॥૫૮॥
ઔંધેયા નામે વિશેષી । જાણ શાખા પંચદશી ।
ગાલવા મ્હણિજે ષોડશી । બૈજવા નામ સપ્તદશી ॥૫૯॥
ગાલવા મ્હણિજે ષોડશી । બૈજવા નામ સપ્તદશી ॥૫૯॥
કાત્યાયની વિશેષી । જાણ શાખા અષ્ટાદશી ।
વાજસનીય શાખેસી । ભેદ અસતી અષ્ટાદશ ॥૬૦॥
વાજસનીય શાખેસી । ભેદ અસતી અષ્ટાદશ ॥૬૦॥
તૈત્તિરીય શાખા ભેદ દોની । વ્યાસ સાંગે વિસ્તારોનિ ।
ઔખ્યા કાણ્ડિકેયા મ્હણોનિ । યાસી ભેદ પાચ અસતી ॥૬૧॥
ઔખ્યા કાણ્ડિકેયા મ્હણોનિ । યાસી ભેદ પાચ અસતી ॥૬૧॥
આપસ્તંબી અસે થોર । શાખા અસે મનોહર ।
યજ્ઞાદિ કર્મે આચાર । વિજ્ઞાન અસે તયાત ॥૬૨॥
યજ્ઞાદિ કર્મે આચાર । વિજ્ઞાન અસે તયાત ॥૬૨॥
દુસરા જાણ બૌધાયની । સત્યાષાઢી અઘનાશિની ।
હિરણ્યકેશી મ્હણોનિ । ચૌથા ભેદ પરિયેસા ॥૬૩॥
હિરણ્યકેશી મ્હણોનિ । ચૌથા ભેદ પરિયેસા ॥૬૩॥
ઔંધેયી મ્હણોનિ નાવ । ભેદ અસે પાચવા ।
અનુક્રમે પઢાવા । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાસી ॥૬૪॥
અનુક્રમે પઢાવા । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાસી ॥૬૪॥
ષડંગે અસતી વિશેષે । નામે તયાંચી સાંગેન ઐકે ।
શિક્ષા વ્યાકરણ કલ્પે । નિરુક્ત છંદ જ્યોતિષ ॥૬૫॥
શિક્ષા વ્યાકરણ કલ્પે । નિરુક્ત છંદ જ્યોતિષ ॥૬૫॥
યાતે ઉપાંગે અસતી માણિક । આણિ ત્યાંચી નામે તૂ ઐક ।
પ્રતિપદ અનુપદ દેખ । છંદ તિસરા પરિયેસા ॥૬૬॥
પ્રતિપદ અનુપદ દેખ । છંદ તિસરા પરિયેસા ॥૬૬॥
ભાષાધર્મ પંચમ । મીમાંસા ન્યાય સપ્તમ ।
કર્મસંહિતા અષ્ટમ । ઉપાંગે હી જાણાવી ॥૬૭॥
કર્મસંહિતા અષ્ટમ । ઉપાંગે હી જાણાવી ॥૬૭॥
પરિશિષ્ટે અષ્ટાવિંશ । અસતી ઐકા વિશેષ ।
વિસ્તાર કરુની પરિયેસ । વ્યાસ સાંગે શિષ્યાસી ॥૬૮॥
વિસ્તાર કરુની પરિયેસ । વ્યાસ સાંગે શિષ્યાસી ॥૬૮॥
પૂર્વી હોત્યા વેદરાશી । શિકતા અશક્ય માનવાંસી ।
મ્હણોનિ લોકોપકારાસી । ઐસા કેલા વિસ્તાર ॥૬૯॥
મ્હણોનિ લોકોપકારાસી । ઐસા કેલા વિસ્તાર ॥૬૯॥
શાખાભેદી યેણેપરી । વિસ્તાર કેલા પ્રકારી ।
જિતકે મતિ ઉચ્ચારી । તિતુકે શિકો મ્હણોનિ ॥૭૦॥
જિતકે મતિ ઉચ્ચારી । તિતુકે શિકો મ્હણોનિ ॥૭૦॥
યેણેપરી વિસ્તારી । સાંગે વ્યાસ પરિકરી ।
વૈશંપાયન અવધારી । વિનવીતસે ત્યાજવળી ॥૭૧॥
વૈશંપાયન અવધારી । વિનવીતસે ત્યાજવળી ॥૭૧॥
યજુર્વેદ વિસ્તારેસી । નિરોપિલા આમ્હાંસી ।
શાખાભેદ ક્રમેસી । વેગળાલે કરોનિ ॥૭૨॥
શાખાભેદ ક્રમેસી । વેગળાલે કરોનિ ॥૭૨॥
સંદેહ હોતો આમ્હાસી । મૂળ શાખા કોણ કૈસી ।
વિસ્તારોનિ પ્રીતીસી । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૭૩॥
વિસ્તારોનિ પ્રીતીસી । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૭૩॥
વ્યાસ મ્હણે શિષ્યાસી । બરવે પુસિલે આમ્હાંસી ।
યા યજુર્વેદાસી । મૂળ તુમ્હાં સાંગેન ॥૭૪॥
યા યજુર્વેદાસી । મૂળ તુમ્હાં સાંગેન ॥૭૪॥
મંત્ર બ્રાહ્મણ સંહિતા । મિળોનિ પઢતા મિશ્રિતા ।
તોચિ મૂળ પ્રખ્યાતા । યજુર્વેદ જાણિજે ॥૭૫॥
તોચિ મૂળ પ્રખ્યાતા । યજુર્વેદ જાણિજે ॥૭૫॥
આણિક અસે એક ખૂણ । સંહિતા મિળોનિ બ્રાહ્મણ ।
તોચિ યજુર્વેદ મૂળ જાણ । વરકડ શાખા પલ્લવ ॥૭૬॥
તોચિ યજુર્વેદ મૂળ જાણ । વરકડ શાખા પલ્લવ ॥૭૬॥
યજ્ઞાદિ કર્મક્રિયેસી । હે મૂળ ગા પરિયેસી ।
અભ્યાસ કરી ગા નિશ્ચયેસી । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાતે ॥૭૭॥
અભ્યાસ કરી ગા નિશ્ચયેસી । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાતે ॥૭૭॥
ઐકોનિયા વ્યાસવચન । વૈશંપાયન મ્હણે કર જોડૂન ।
યજુર્વેદમૂળ વિસ્તારોન । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૭૮॥
યજુર્વેદમૂળ વિસ્તારોન । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૭૮॥
વ્યાસ મ્હણે શિષ્યાસી । સાંગેન ઐક વિસ્તારેસી ।
ગ્રંથત્રય અસતી જ્યાસી । અભ્યાસ કરી મ્હણતસે ॥૭૯॥
ગ્રંથત્રય અસતી જ્યાસી । અભ્યાસ કરી મ્હણતસે ॥૭૯॥
સપ્ત અષ્ટક સંહિતેસી । એકાએકાચે વિસ્તારેસી ।
સાંગેન તુજ ભરવસી । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાતે ॥૮૦॥
સાંગેન તુજ ભરવસી । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાતે ॥૮૦॥
પ્રથમ ઇષેત્વા પ્રશ્નાસી । અનુવાક અસતી ચતુર્દશી ।
આઠ અધિક વિસાંસી । પન્નાસા અસતી ॥૮૧॥
આઠ અધિક વિસાંસી । પન્નાસા અસતી ॥૮૧॥
અપઊર્ધ્વ પ્રશ્નાસી । અનુવાક અસતી ચતુર્દશી ।
ચારી અધિક તિસાંસી । પ્રન્નાસા તુમ્હી જાણાવ્યા ॥૮૨॥
ચારી અધિક તિસાંસી । પ્રન્નાસા તુમ્હી જાણાવ્યા ॥૮૨॥
દેવસ્યત્વા પ્રશ્નાસી । અનુવાક અસતી એકાદશી ।
એક અધિક તિસાંસી । પન્નાસા અસતી ॥૮૩॥
એક અધિક તિસાંસી । પન્નાસા અસતી ॥૮૩॥
આદદેનામા પ્રશ્ન ચતુર્થ । ષટ્ચત્વારિંશત્ અનુવાક વિખ્યાત ।
પન્નાસા જાણ તયાત । વેદાધિક પન્નાસ ॥૮૪॥
પન્નાસા જાણ તયાત । વેદાધિક પન્નાસ ॥૮૪॥
દેવાસુર નામક પ્રશ્નાસી । અનુવાક અસતી એકાદશી ।
અસતી એકાવન્ન પન્નાસી । પંચમ પ્રશ્નાંત અવધારા ॥૮૫॥ ’
સંત્વાસિંચા’ ઇતિ પ્રશ્ન । દ્વાદશ અનુવાક અસતી પૂર્ણ ।
પન્નાસા અસતી એકાવન્ન । અસતી સહાવે પ્રશ્નાસી ॥૮૬॥
અસતી એકાવન્ન પન્નાસી । પંચમ પ્રશ્નાંત અવધારા ॥૮૫॥ ’
સંત્વાસિંચા’ ઇતિ પ્રશ્ન । દ્વાદશ અનુવાક અસતી પૂર્ણ ।
પન્નાસા અસતી એકાવન્ન । અસતી સહાવે પ્રશ્નાસી ॥૮૬॥
પાકયજ્ઞ નામક પ્રશ્ન । ત્રયોદશી અનુવાકી સંપન્ન ।
પન્નાસા અસતી એકાવન્ન । સપ્તમ પ્રશ્ન વિસ્તાર ॥૮૭॥
પન્નાસા અસતી એકાવન્ન । સપ્તમ પ્રશ્ન વિસ્તાર ॥૮૭॥
અનુમત્ય ઇતિ પ્રશ્નાસી । અનુવાક જાણા દ્વાવિશંતી ।
દ્વિચત્વારિશત પન્નાસા અસતી । પ્રથમ અષ્ટક યેણેપરી ॥૮૮॥
દ્વિચત્વારિશત પન્નાસા અસતી । પ્રથમ અષ્ટક યેણેપરી ॥૮૮॥
પ્રથમ અષ્ટક પરિયેસી । સંખ્યા સાંગેન સંહિતેસી ।
અનુવાક અસતી ખ્યાતીસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૮૯॥
અનુવાક અસતી ખ્યાતીસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૮૯॥
એકશત આણિ ચત્વારિંશત વરી । અધિક ત્યાવરી તીન નિર્ધારી ।
અનુવાક અસતી પરિકરી । અંતઃકરણી ધરાવે ॥૯૦॥
અનુવાક અસતી પરિકરી । અંતઃકરણી ધરાવે ॥૯૦॥
પન્નાસા અસતી ત્યાસી । ત્રિશતાધિક બેચાળિસી ।
પ્રથમ અષ્ટકી પરિયેસી । મ્હણોનિ સાંગે વ્યાસમુનિ ॥૯૧॥
પ્રથમ અષ્ટકી પરિયેસી । મ્હણોનિ સાંગે વ્યાસમુનિ ॥૯૧॥
દ્વિતીય અષ્ટકાચા વિચાર । સાંગેન તો પરિકર ।
પ્રથમ પ્રશ્નાચે નામ થોર । વાયવ્ય અસે મ્હણાવે ॥૯૨॥
પ્રથમ પ્રશ્નાચે નામ થોર । વાયવ્ય અસે મ્હણાવે ॥૯૨॥
પ્રથમ પ્રશ્નાંત વિશેશ । અનુવાક જાણ એકાદશ ।
પંચષષ્ટિ અસતી પન્નાસ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૯૩॥
પંચષષ્ટિ અસતી પન્નાસ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૯૩॥
પુઢે અસે દ્વિતીય પ્રશ્ન । નામ અસે પ્રજાપતિગુહાન્ ।
દ્વાદશ અનુવાક અસતી જાણ । એકસપ્તતિ પન્નાસા ॥૯૪॥
દ્વાદશ અનુવાક અસતી જાણ । એકસપ્તતિ પન્નાસા ॥૯૪॥
આદિત્ય નામક પ્રશ્નાસ । અનુવાક જાણા ચતુર્દશ ।
ષટ્ અધિક પંચાશત । પન્નાસા તુમ્હી પઢાવ્યા ॥૯૫॥
ષટ્ અધિક પંચાશત । પન્નાસા તુમ્હી પઢાવ્યા ॥૯૫॥
પુઢીલ પ્રશ્ન દેવામનુષ્યા । અનુવાક જાણા ચતુર્દશા ।
અષ્ટ અધિક ચત્વારિંશા । પન્નાસા તુવા જાણિજે ॥૯૬॥
અષ્ટ અધિક ચત્વારિંશા । પન્નાસા તુવા જાણિજે ॥૯૬॥
મ્હણતા જાય મહાપાપ । પ્રશ્ન અસે વિશ્વરૂપ ।
દ્વાદશ અનુવાક સ્વરૂપ । ચારી અધિક સપ્તતિ પન્નાસા ॥૯૭॥
દ્વાદશ અનુવાક સ્વરૂપ । ચારી અધિક સપ્તતિ પન્નાસા ॥૯૭॥
સમિધા નામ પ્રશ્નાસ । નિરુતે અનુવાક દ્વાદશ ।
સપ્તતિ પન્નાસા અસતી ત્યાસ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૯૮॥
સપ્તતિ પન્નાસા અસતી ત્યાસ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૯૮॥
ઐસે દ્વિતીય અષ્ટકાસી । ષષ્ઠ પ્રશ્ન પરિયેસી ।
પાચ અધિક સપ્તતીસી । અનુવાક તુમ્હી જાણાવે ॥૯૯॥
પાચ અધિક સપ્તતીસી । અનુવાક તુમ્હી જાણાવે ॥૯૯॥
પન્નાસાંચી ગણના । સાંગેન તુજ વિસ્તારોન ।
તીન શતાંવરી અશીતિ જાણ । અષ્ટ અધિક પરિયેસા ॥૧૦૦॥
તીન શતાંવરી અશીતિ જાણ । અષ્ટ અધિક પરિયેસા ॥૧૦૦॥
તિસરા અષ્ટક સવિસ્તર । સાંગેન તુમ્હા પરિકર ।
વૈશંપાયન શિષ્ય થોર । ગુરુમુખે ઐકતસે ॥૧॥
વૈશંપાયન શિષ્ય થોર । ગુરુમુખે ઐકતસે ॥૧॥
તિસર્યા અષ્ટકાચા પ્રશ્ન પ્રથમ । નામ ’પ્રજાપતિરકામ’ ॥
અનુવાક ત્યા એકાદશોત્તમ । દ્વિચત્વારિંશત પન્નાસા ત્યાસી ॥૨॥
દ્વિતીય પ્રશ્નાસ અસે જાણ । નામ ’યો વૈ પવમાન’ ।
એકાદશ અનુવાક જાણ । ષટ્ચત્વારિશંત્ પન્નાસા ત્યાસી ॥૩॥
એકાદશ અનુવાક જાણ । ષટ્ચત્વારિશંત્ પન્નાસા ત્યાસી ॥૩॥
તૃતીય પ્રશ્ના બરવીયાસી । નામ અસે ’અગ્ને તેજસ્વી’ ।
અનુવાકાંચી એકાદ્શી । ષટ્ચત્વારિંશત પન્નાસા ત્યાસી ॥૪॥
અનુવાકાંચી એકાદ્શી । ષટ્ચત્વારિંશત પન્નાસા ત્યાસી ॥૪॥
ચૌથા પ્રશ્ન ’વિવાએત’ । એકાદશ અનુવાક ખ્યાત ।
ષટ્ચત્વારિશત પન્નાસા ત્યાંત । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫॥
ષટ્ચત્વારિશત પન્નાસા ત્યાંત । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫॥
પુઢે અસે પ્રશ્ન પંચમ । મ્હણાવે નામ પૂર્ણા પ્રથમ ।
અનુવાક અકરા ઉત્તમ । ષડ્વિંશતિ પન્નાસા ત્યાસી ॥૬॥
અનુવાક અકરા ઉત્તમ । ષડ્વિંશતિ પન્નાસા ત્યાસી ॥૬॥
ઐસે તૃતીયાષ્ટકાસી । અનુવાક પંચપંચાશત્ ત્યાસી ।
દ્વિશત અધિક સહા ત્યાસી । પન્નાસા અસતી અવધારા ॥૭॥
દ્વિશત અધિક સહા ત્યાસી । પન્નાસા અસતી અવધારા ॥૭॥
ચૌથ્યા અષ્ટકાચા પ્રથમ પ્રશ્ન । નામે અસે યુંજાન ।
એકાદશ અનુવાક ખૂણ । ષટ્ચત્વારિંશત પન્નાસા ॥૮॥
એકાદશ અનુવાક ખૂણ । ષટ્ચત્વારિંશત પન્નાસા ॥૮॥
પ્રશ્નાસ સંજ્ઞા વિષ્ણોઃ ક્રમ ઐસી । એકાદશ અનુવાક પરિયેસી ।
અષ્ટ અધિક ચત્વારિંશતીસી । પન્નાસા ત્યાત વિસ્તાર ॥૯॥
અષ્ટ અધિક ચત્વારિંશતીસી । પન્નાસા ત્યાત વિસ્તાર ॥૯॥
તિસરે પ્રશ્ના ઉત્તમ । જાણા તુમ્હી આપાંત્વા નામ ।
ત્રયોદશ અનુવાક ઉત્તમ । ષટ્ત્રિંશત પન્નાસા ત્યાસી ॥૧૧૦॥
ત્રયોદશ અનુવાક ઉત્તમ । ષટ્ત્રિંશત પન્નાસા ત્યાસી ॥૧૧૦॥
ચૌથા પ્રશ્ન રશ્મિરસી । અનુવાક અસતી દ્વાદશી ।
સપ્તાધિક ત્રિંશત્ ત્યાસી । પન્નાસા અસતી તુમ્હી જાણા ॥૧૧॥
સપ્તાધિક ત્રિંશત્ ત્યાસી । પન્નાસા અસતી તુમ્હી જાણા ॥૧૧॥
નમસ્તે રુદ્ર ઉત્તમ । પ્રશ્ન હોય જાણ પંચમ ।
એકાદશ અનુવાક જાણ । સપ્તાધિક વીસ પન્નાસા ॥૧૨॥
એકાદશ અનુવાક જાણ । સપ્તાધિક વીસ પન્નાસા ॥૧૨॥
’અશ્મન્નૂર્જ’ પ્રશ્નાસ । નવ અનુવાક પરિયેસ ।
ષટ્ચત્વારિંશત પન્નાસા ત્યાસ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૩॥
ષટ્ચત્વારિંશત પન્નાસા ત્યાસ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૩॥
પ્રશ્ન ’અગ્નાવિષ્ણૂ’સી । અનુવાકાંચી જાણ પંચદશી ।
એક ન્યૂન ચાળિસાંસી । પન્નાસા ત્યાસી વિસ્તારે ॥૧૪॥
એક ન્યૂન ચાળિસાંસી । પન્નાસા ત્યાસી વિસ્તારે ॥૧૪॥
ઐસે ચતુર્થ અષ્ટકાસી । સપ્ત પ્રશ્ન પરિયેસી ।
અનુવાક અસતી બ્યાયશી । દ્વિશતાંવર એક ઉણ્યા અશીતિ પન્નાસા ॥૧૫॥
અનુવાક અસતી બ્યાયશી । દ્વિશતાંવર એક ઉણ્યા અશીતિ પન્નાસા ॥૧૫॥
પંચમાષ્ટકા પ્રથમ પ્રશ્ન । નામે ’સાવિત્રાણિ’ જાણ ।
પન્નાસા ષષ્ટિ એકા ઊણ । એકાદશ અનુવાક ખ્યાતિ ॥૧૬॥
પન્નાસા ષષ્ટિ એકા ઊણ । એકાદશ અનુવાક ખ્યાતિ ॥૧૬॥
વિષ્ણુમુખા પ્રશ્નાસી । અનુવાક અસતી દ્વાદશી ।
ચતુષષ્ટિ પન્નાસા ત્યાસી । શ્રીગુરુ મ્હણતી દ્વિજાતે ॥૧૭॥
ચતુષષ્ટિ પન્નાસા ત્યાસી । શ્રીગુરુ મ્હણતી દ્વિજાતે ॥૧૭॥
તિસરા પ્રશ્ન ઉત્સન્નયજ્ઞ । અનુવાક દ્વાદશ ધરા ખૂણ ।
પન્નાસાંસી દ્વય ન્યૂન । પન્નાસા અસતી પરિયેસી ॥૧૮॥
પન્નાસાંસી દ્વય ન્યૂન । પન્નાસા અસતી પરિયેસી ॥૧૮॥
ચૌથા પ્રશ્ન દેવાસુરા । અનુવાક અસતી ત્યાસી બારા ।
ષષ્ટીત દોન ઉણ્યા કરા । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૧૯॥
ષષ્ટીત દોન ઉણ્યા કરા । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૧૯॥
યદેકે નામે પ્રશ્ન । ચતુર્વિશતિ અનુવાક ખૂણ ।
દોન અધિક ષષ્ટિ જાણ । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૧૨૦॥
દોન અધિક ષષ્ટિ જાણ । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૧૨૦॥
હિરણ્યવર્મા ષષ્ઠ પ્રશ્ન । ત્રયોવિંશતિ અનુવાક જાણ ।
ષષ્ટીમધ્યે સહા ન્યૂન । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૨૧॥
ષષ્ટીમધ્યે સહા ન્યૂન । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૨૧॥
યો વા આ યથા નામે પ્રશ્ન । ષડ્વિંશતિ અનુવાક જાણ ।
ષષ્ટીમધ્યે સહા ન્યૂન । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૨૨॥
ષષ્ટીમધ્યે સહા ન્યૂન । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૨૨॥
પંચમાષ્ટક સંહિતેસી । સપ્ત પ્રશ્ન પરિયેસી ।
અનુવાક એકશત ત્યાસી । વીસ અધિક વિસ્તારે ॥૨૩॥
અનુવાક એકશત ત્યાસી । વીસ અધિક વિસ્તારે ॥૨૩॥
ત્રીણિ અધિક ચતુઃશત । પન્નાસા અસતી જાણા વિખ્યાત ।
મન કરૂનિ સાવચિત્ત । ઐકા મ્હણે તયે વેળી ॥૨૪॥
મન કરૂનિ સાવચિત્ત । ઐકા મ્હણે તયે વેળી ॥૨૪॥
ષષ્ઠાષ્ટક સંહિતેસી । પ્રથમ પ્રશ્ન પરિયેસી ।
પ્રાચીનવંશ નામ ત્યાસી । એકાદશ અનુવાક જાણા ॥૨૫॥
પ્રાચીનવંશ નામ ત્યાસી । એકાદશ અનુવાક જાણા ॥૨૫॥
અધિક સહા સપ્તતીસી । પન્નાસા ત્યાસી પરિયેસી ।
વિસ્તાર કરૂનિ શિષ્યાસી । સાંગતસે વ્યાસદેવ ॥૨૬॥
વિસ્તાર કરૂનિ શિષ્યાસી । સાંગતસે વ્યાસદેવ ॥૨૬॥
’યદુભૌ’ નામ પ્રશ્નાસી । અનુવાક જાણા એકાદશી ।
એક ઉણા ષષ્ઠીસી । પન્નાસા અસતી પરિયેસી ॥૨૭॥
એક ઉણા ષષ્ઠીસી । પન્નાસા અસતી પરિયેસી ॥૨૭॥
તિસરા પ્રશ્ન ચાત્વાલ । એકાદશી અનુવાકી માળ ।
પન્નાસા ષષ્ઠીવરી દ્વય સ્થૂળ । તિસરા પ્રશ્ન પરિયેસી ॥૨૮॥
પન્નાસા ષષ્ઠીવરી દ્વય સ્થૂળ । તિસરા પ્રશ્ન પરિયેસી ॥૨૮॥
ચવથા પ્રશ્ન યજ્ઞેન । એકાદશ અનુવાક જાણ ।
પન્નાસા એક અધિક પંચાશત પૂર્ણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૨૯॥
પન્નાસા એક અધિક પંચાશત પૂર્ણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૨૯॥
’ઇંદ્રોવૃત્ર’ નામ પ્રશ્ન । એકાદશ અનુવાક જાણ ।
દ્વિચત્વારિંશત્ પન્નાસા ખૂણ । પંચમ પ્રશ્ની પરિયેસા ॥૧૩૦॥
દ્વિચત્વારિંશત્ પન્નાસા ખૂણ । પંચમ પ્રશ્ની પરિયેસા ॥૧૩૦॥
’સુવર્ગાય’ નામ પ્રશ્નાસી । અનુવાક અસતી એકાદશી ।
ત્રીણિ અધિક ચત્વારિંશતી । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૩૧॥
ત્રીણિ અધિક ચત્વારિંશતી । પન્નાસા અસતી પરિયેસા ॥૩૧॥
સહાવે અષ્ટકી પરિપૂર્ણ । ત્યાસી સહા અધિક અસતી પૂર્ણ ।
ષષ્ટિ અનુવાક અસતી જાણ । ત્રયસ્ત્રિંશદધિકત્રિશત પન્નાસા ॥૩૨॥
ષષ્ટિ અનુવાક અસતી જાણ । ત્રયસ્ત્રિંશદધિકત્રિશત પન્નાસા ॥૩૨॥
સપ્તમાષ્ટકાચા પ્રશ્ન । નામે અસે પ્રજનન ।
અનુવાક વીસ અસતી ખૂણ । દ્વિપંચાશત પન્નાસા ત્યાસ ॥૩૩॥
અનુવાક વીસ અસતી ખૂણ । દ્વિપંચાશત પન્નાસા ત્યાસ ॥૩૩॥
સાધ્યા મ્હણતી જો દ્વિતીય પ્રશ્ન । વિંશતી અનુવાક જાણ ।
પન્નાસ પન્નાસા પરિપૂર્ણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૩૪॥
પન્નાસ પન્નાસા પરિપૂર્ણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૩૪॥
’પ્રજવં વા’ નામ પ્રશ્નાસી । અનુવાક વીસ પરિયેસી ।
દ્વિચત્વારિંશત્ પન્નાસા ત્યાસી । શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાંસી ॥૩૫॥
દ્વિચત્વારિંશત્ પન્નાસા ત્યાસી । શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાંસી ॥૩૫॥
’બૃહસ્પતી’ નામક પ્રશ્ન । દ્વાવિંશતિ અનુવાક જાણ ।
ત્રીણ્યધિક પન્નાસા ખૂણ । પન્નાસા અસતી અવધારા ॥૩૬॥
ત્રીણ્યધિક પન્નાસા ખૂણ । પન્નાસા અસતી અવધારા ॥૩૬॥
પ્રશ્ન અસે પાચવા જાણ । ’ગાવો’ વા નામે ઉત્તમ ।
પંચવિંશતિ અનુવાક પૂર્ણ । ચતુઃપંચાશત્ પન્નાસા ત્યાસી ॥૩૭॥
પંચવિંશતિ અનુવાક પૂર્ણ । ચતુઃપંચાશત્ પન્નાસા ત્યાસી ॥૩૭॥
સપ્તમાષ્ટક સંહિતેસી । અનુવાક અસતી પરિયેસી ।
એકશત સપ્ત ત્યાસી । અનુવાક અસતી વિસ્તાર ॥૩૮॥
એકશત સપ્ત ત્યાસી । અનુવાક અસતી વિસ્તાર ॥૩૮॥
દ્વિશતાવરી અધિકેસી । એકાવન્ન અસતી પન્નાસી ।
સપ્તમાષ્ટક અસે સુરસી । એકચિત્તે પરિયેસી ॥૩૯॥
સપ્તમાષ્ટક અસે સુરસી । એકચિત્તે પરિયેસી ॥૩૯॥
અષ્ટમાષ્ટક સંહિતેસી । ષટ્ શતાધિક અષ્ટચત્વારિંશતીસી ।
મુખ્ય પ્રશ્ન ચત્વારિંશત્ ભરવસી । અનુવાક અસતી વિસ્તારે ॥૧૪૦॥
મુખ્ય પ્રશ્ન ચત્વારિંશત્ ભરવસી । અનુવાક અસતી વિસ્તારે ॥૧૪૦॥
દ્વિઉણે શતદ્વય સહસ્ત્ર દોની । પન્નાસા તૂ જાણ મની ।
પઠણ કરા મ્હણોની । વ્યાસ સાંગે શિષ્યાસી ॥૪૧॥
પઠણ કરા મ્હણોની । વ્યાસ સાંગે શિષ્યાસી ॥૪૧॥
તીન અષ્ટક બ્રાહ્મણાંત । અસતી જે જાણ વિખ્યાત ।
સાંગેન ઐક એકચિત્ત । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાસી ॥૪૨॥
સાંગેન ઐક એકચિત્ત । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાસી ॥૪૨॥
પ્રથમાષ્ટક બ્રાહ્મણાસી । પ્રશ્ન આઠ પરિયેસી ।
નામે ત્યાચી ઐકા ઐશી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૪૩॥
નામે ત્યાચી ઐકા ઐશી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૪૩॥
પ્રથમ પ્રશ્ન સંધત્ત । નામ અસે વિખ્યાત ।
અનુવાક દહા વિસ્તૃત । અશીતિ દશક મનોહર ॥૪૪॥
અનુવાક દહા વિસ્તૃત । અશીતિ દશક મનોહર ॥૪૪॥
ઉદ્ધન્ય નામ દુસરા પ્રશ્ન । સહા અનુવાક દશક પન્નાસ જાણ ।
વાજપેય અનુસંધાન । દેવાસુરા પ્રશ્ન તિસરા ॥૪૫॥
વાજપેય અનુસંધાન । દેવાસુરા પ્રશ્ન તિસરા ॥૪૫॥
ત્યાસી દશક અનુવાક જાણ । પંચ અધિક ષષ્ટિ દશક જાણ ।
ચૌથા ઉભય નામ પ્રશ્ન । દશ અનુવાક મનોહર ॥૪૬॥
ચૌથા ઉભય નામ પ્રશ્ન । દશ અનુવાક મનોહર ॥૪૬॥
સવત્સરગણિત સહા અધિકા । ત્યાસી જાણા તુમ્હી દશકા ।
પાચવા નામે અગ્નેકૃત્તિકા । પ્રશ્ન અસે અવધારા ॥૪૭॥
પાચવા નામે અગ્નેકૃત્તિકા । પ્રશ્ન અસે અવધારા ॥૪૭॥
ત્યાસી અનુવાક દ્વાદશ । સાંગેન ઐકા દશક ।
દોન અધિક ષષ્ટિ વિશેષ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૪૮॥
દોન અધિક ષષ્ટિ વિશેષ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૪૮॥
સહાવા પ્રશ્ન અનુમત્ય । અનુવાક દહા પ્રખ્યાત ।
પાચ અધિક સપ્તતિક । દશક ત્યાસી અવધારા ॥૪૯॥
પાચ અધિક સપ્તતિક । દશક ત્યાસી અવધારા ॥૪૯॥
સપ્તમ પ્રશ્ના ધરી ખૂણ । નામ ત્યા એકદ્વાબ્રાહ્મણ ।
દશ અનુવાક આહેત જાણ । ચતુઃષષ્ટિ દશક ત્યાસી ॥૧૫૦॥
દશ અનુવાક આહેત જાણ । ચતુઃષષ્ટિ દશક ત્યાસી ॥૧૫૦॥
આઠવા વરુણસ્ય નામ પ્રશ્ન । અનુવાક ત્યાસી દહા જાણ ।
સપ્ત અધિક તીસ ખૂણ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૫૧॥
સપ્ત અધિક તીસ ખૂણ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૫૧॥
પ્રથમ અષ્ટક બ્રાહ્મણાસી । પ્રશ્ન આઠ પરિયેસી ।
અષ્ટસંપ્તતિ અનુવાક ત્યાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫૨॥
અષ્ટસંપ્તતિ અનુવાક ત્યાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫૨॥
એક ઉણે પાચશત । દશક આહેત વિખ્યાત ।
વૈશંપાયન ઐકત । ગુરુમુખેકરોનિ ॥૫૩॥
વૈશંપાયન ઐકત । ગુરુમુખેકરોનિ ॥૫૩॥
દુસરા અષ્ટક બ્રાહ્મણાસ । પ્રથમ પ્રશ્ન આંગિરસ ।
અનુવાક જાણા એકાદશ । સાઠી દશક મનોહર ॥૫૪॥
અનુવાક જાણા એકાદશ । સાઠી દશક મનોહર ॥૫૪॥
પ્રજાપતિરકાંડ । પ્રશ્ન દુસરા હા ગોડ ।
એકાદશ અનુવાક દૃઢ । ત્રિસપ્તતિ દશક ત્યાસી ॥૫૫॥
એકાદશ અનુવાક દૃઢ । ત્રિસપ્તતિ દશક ત્યાસી ॥૫૫॥
કાંડ બ્રહ્મવાદિન । એકાદશ અનુવાક જાણ ।
દશક આહે તો પન્નાસ પૂર્ણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫૬॥
દશક આહે તો પન્નાસ પૂર્ણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫૬॥
’જુષ્ટો’ નામ પ્રશ્ન ઐક । ત્યાસી અનુવાક અષ્ટાદ્શક ।
વૈશંપાયન શિષ્યક । ગુરુમુખે ઐકતસે ॥૫૭॥
વૈશંપાયન શિષ્યક । ગુરુમુખે ઐકતસે ॥૫૭॥
પ્રશ્ન ’પ્રાણો રક્ષતિ’ । અષ્ટ અનુવાક ત્યાસી ખ્યાતિ ।
પંચ અધિક ચત્વારિંશતિ । દશક તુમ્હી ઓળખિજે ॥૫૮॥
પંચ અધિક ચત્વારિંશતિ । દશક તુમ્હી ઓળખિજે ॥૫૮॥
’સ્વાદ્વીત્વા’ નામે ષષ્ઠમ । પ્રશ્ન અસે ઉત્તમ ।
અનુવાક અસતી વીસ ખૂણ । ષટ્ અધિક અશીતિ દશક ત્યાસી ॥૫૯॥
અનુવાક અસતી વીસ ખૂણ । ષટ્ અધિક અશીતિ દશક ત્યાસી ॥૫૯॥
સપ્તમ પ્રશ્ન ત્રિવૃત્તાસ । અનુવાક અસતી અષ્ટાદશ ।
સહા અધિક ષષ્ઠીસ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૧૬૦॥
સહા અધિક ષષ્ઠીસ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૧૬૦॥
અષ્ટમ પ્રશ્ન ’પીવોઅન્ન’ । અનુવાક અસતી નઊ જાણા ।
અશીતીસિ એક ઉણા । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૬૧॥
અશીતીસિ એક ઉણા । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૬૧॥
દ્વિતીય અષ્ટક બ્રાહ્મણાસી । આઠ પ્રશ્ન પરિયેસી ।
વેદ ઉણે શતક ત્યાસી । અનુવાક અસતી મનોહર ॥૬૨॥
વેદ ઉણે શતક ત્યાસી । અનુવાક અસતી મનોહર ॥૬૨॥
ચાર શતાં ઉપરી । તીન ઉણે સપ્તતિ નિર્ધારી ।
દશક આહેતી વિસ્તારી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૩॥
દશક આહેતી વિસ્તારી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૩॥
તૃતીયાષ્ટક બ્રાહ્મણાસી । પ્રશ્ન અસતી દ્વાદશી ।
નામે ત્યાંચી પરિયેસી । એકચિત્તે અવધારા ॥૬૪॥
નામે ત્યાંચી પરિયેસી । એકચિત્તે અવધારા ॥૬૪॥
પ્રથમ પ્રશ્ન વિખ્યાતુ । નામ ’અગ્નિર્નઃ પાતુ’ ।
સહા અનુવાક વિખ્યાતુ । એક અધિક ષષ્ઠી દશક ॥૬૫॥
સહા અનુવાક વિખ્યાતુ । એક અધિક ષષ્ઠી દશક ॥૬૫॥
’તૃતીયસ્ય’ દ્વિતીય પ્રશ્ન । અનુવાક અસતી દહા જાણ ।
પંચાશીતિક દશક ખૂણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૬॥
પંચાશીતિક દશક ખૂણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૬॥
તિસરા પ્રશ્ન પ્રત્યુષ્ટ । અનુવાક અસતી એકાદશ ।
એકા ઉણે ઐશી દશક । એકચિત્તે અવધારા ॥૬૭॥
એકા ઉણે ઐશી દશક । એકચિત્તે અવધારા ॥૬૭॥
ચૌથા પ્રશ્ન ’બ્રાહ્મણેસિ’ । અનુવાક એકા પરિયેસી ।
એકા ઉણે વિસાંસી । દશક ત્યાંસી મનોહર ॥૬૮॥
એકા ઉણે વિસાંસી । દશક ત્યાંસી મનોહર ॥૬૮॥
પંચમ પ્રશ્ન નામ સત્ય । ચતુર્દશ અનુવાક વિખ્યાત ।
એક ઉણે તીસ દશક । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૯॥
એક ઉણે તીસ દશક । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૯॥
સહાવા પ્રશ્ન ’અંજંતિ’ । પંચદશ અનુવાક ખ્યાતિ ।
સાત અધિક ત્રિંશતી । દશક ત્યાસી જાણાવે ॥૧૭૦॥
સાત અધિક ત્રિંશતી । દશક ત્યાસી જાણાવે ॥૧૭૦॥
અચ્છિદ્રસર્વાન્વા નામ પ્રશ્ન । ચતુર્દશ અનુવાક જાણ ।
તીસ અધિક શત ખૂણ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૭૧॥
તીસ અધિક શત ખૂણ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૭૧॥
પ્રશ્ન અશ્વમેધાસી । સાંગ્રહણ્ય ખ્યાતીસી ।
અનુવાક અસતી ત્રયોદશી । એક્યાણ્ણવ દશક ॥૭૨॥
અનુવાક અસતી ત્રયોદશી । એક્યાણ્ણવ દશક ॥૭૨॥
પ્રજાપતિરકામ । અશ્વમેધ અસે ઉત્તમ ।
ત્રયોવિંશતિ અનુવાક નેમ । ચારી અધિક અશીતિ દશક ત્યાસી ॥૭૩॥
ત્રયોવિંશતિ અનુવાક નેમ । ચારી અધિક અશીતિ દશક ત્યાસી ॥૭૩॥
સંજ્ઞાન મ્હણતી કાઠક । અનુવાક દહાંશી એક અધિક ।
એકા ઉણે પન્નાસ દશક । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૭૪॥
એકા ઉણે પન્નાસ દશક । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૭૪॥
દુસરા ’લોકોસિ’ કાઠક । દશ અનુવાક અસતી ઐક ।
તયાંમધ્યે દોની અધિક ષષ્ઠી દશક । વ્યાસ મ્હણે શિષ્યાસી ॥૭૫॥
તયાંમધ્યે દોની અધિક ષષ્ઠી દશક । વ્યાસ મ્હણે શિષ્યાસી ॥૭૫॥
દ્વાદશ પ્રશ્ન તુભ્યાસી । અનુવાક નવ પરિયેસી ।
સહા અધિક પન્નાસાસી । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૭૬॥
સહા અધિક પન્નાસાસી । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૭૬॥
તિસરે અષ્ટક બ્રાહ્મણાસી । સપ્ત ચત્વારિંશત એક શત અનુવાકાસી ।
સાત શત દ્વ્યશીતિ દશકાસી । વિસ્તાર અસે પરિયેસા ॥૭૭॥
સાત શત દ્વ્યશીતિ દશકાસી । વિસ્તાર અસે પરિયેસા ॥૭૭॥
તિની અષ્ટક બ્રાહ્મણાસી । પ્રશ્ન સાંગેન પરિયેસી ।
અષ્ટ અધિક વિસાંસી । એકચિત્તે અવધારા ॥૭૮॥
અષ્ટ અધિક વિસાંસી । એકચિત્તે અવધારા ॥૭૮॥
ત્રીણિ શત વિસાંસી । એક અધિક પરિયેસી ।
અનુવાક આહેતી વિસ્તારેસી । પરત બ્રાહ્મણાસી પરિયેસા ॥૭૯॥
અનુવાક આહેતી વિસ્તારેસી । પરત બ્રાહ્મણાસી પરિયેસા ॥૭૯॥
દશક સંખ્યા વિસ્તાર । સપ્તશત અધિક સહસ્ત્ર ।
અષ્ટચત્વારિંશતિ ઉત્તર । અધિક અસતી પરિયેસા ॥૧૮૦॥
અષ્ટચત્વારિંશતિ ઉત્તર । અધિક અસતી પરિયેસા ॥૧૮૦॥
આતા સાંગેન અરણ । ત્યાસી અસતી દહા પ્રશ્ન ।
વિસ્તારોનિયા સાંગેન । એકચિતે અવધારા ॥૮૧॥
વિસ્તારોનિયા સાંગેન । એકચિતે અવધારા ॥૮૧॥
અરણાચા ભદ્રનામ પ્રથમ પ્રશ્ન । દ્વાત્રિશત્ અનુવાક અસે ખૂણ ।
એક શતક તીસ જાણ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૮૨॥
એક શતક તીસ જાણ । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૮૨॥
સ્વાધાય બ્રાહ્મણાસી । અનુવાક વીસ પરિયેસી ।
ચતુર્વિંશતિ દશક ત્યાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૮૩॥
ચતુર્વિંશતિ દશક ત્યાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૮૩॥
ચિત્તી મ્હણિજે પ્રશ્નાસી । અનુવાક જાણ એકવિંશતીસી ।
દોન અધિક પન્નાસાસી । દશક ત્યાસી વિસ્તાર ॥૮૪॥
દોન અધિક પન્નાસાસી । દશક ત્યાસી વિસ્તાર ॥૮૪॥
ઐસા થોર ચવથા પ્રશ્ન । નામ તયા મંત્રબ્રાહ્મણ ।
દ્વિચત્વારિમ્શત અનુવાક જાણ । દ્વિષષ્ઠી દશક ત્યાસી ॥૮૫॥
દ્વિચત્વારિમ્શત અનુવાક જાણ । દ્વિષષ્ઠી દશક ત્યાસી ॥૮૫॥
શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ પ્રશ્નાસી । અનુવાક જાણ દ્વાદશી ।
આઠ અધિક શતાસી । દશક તુમ્હી જાણાવે ॥૮૬॥
આઠ અધિક શતાસી । દશક તુમ્હી જાણાવે ॥૮૬॥
પિતૃભેદ અસે પ્રશ્ન । દ્વાદશ અનુવાક પરિપૂર્ણ ।
સપ્તવિંશતી દશક જાણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૮૭॥
સપ્તવિંશતી દશક જાણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૮૭॥
’શિક્ષા’ નામ પ્રશ્નાસી । અનુવાક અસતી દ્વાદશી ।
તીન અધિક વિસાંસી । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૮૮॥
તીન અધિક વિસાંસી । દશક ત્યાસી મનોહર ॥૮૮॥
બ્રહ્મવિદા અસે પ્રશ્ન । અનુવાક ત્યાસી નઊ જાણ ।
દશક ચતુર્દશ અસે ખૂણ । વ્યાસ મ્હણે શિષ્યાંસી ॥૮૯॥
દશક ચતુર્દશ અસે ખૂણ । વ્યાસ મ્હણે શિષ્યાંસી ॥૮૯॥
ભુગુર્વૈ અસે પ્રશ્ન । અનુવાક ત્યાસી દહા જાણ ।
પંચદશ દશક જાણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૯૦॥
પંચદશ દશક જાણ । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૯૦॥
દશમ પ્રશ્ન નારાયણ । અનુવાક તીસ અસતી ખૂણ ।
એકશત વેદ જાણ । દશક ત્યાસી પરિયેસા ॥૯૧॥
એકશત વેદ જાણ । દશક ત્યાસી પરિયેસા ॥૯૧॥
દહા પ્રશ્ન અરણાસી । અનુવાક જાણ પરિયેસી ।
દોની પૂર્ણ દ્વિશતાસી । સંખ્યા અસે પરિયેસા ॥૯૨॥
દોની પૂર્ણ દ્વિશતાસી । સંખ્યા અસે પરિયેસા ॥૯૨॥
પંચશતા ઉપરી । નવપંચાશત વિસ્તારી ।
દશક જાણા મનોહરી । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાતે ॥૯૩॥
દશક જાણા મનોહરી । મ્હણે વ્યાસ શિષ્યાતે ॥૯૩॥
ઐસે ગ્રંથ તયાંસી । પ્રશ્ન અસતી બ્યાયશી ।
નવ ષષ્ઠી અધિક એકશત સહસ્ત્રાસી । અનુવાક જાણ મનોહર ॥૯૪॥
નવ ષષ્ઠી અધિક એકશત સહસ્ત્રાસી । અનુવાક જાણ મનોહર ॥૯૪॥
પન્નાસી દશક વિસ્તાર । સાંગેન તુમ્હા પ્રકાર ।
દ્વયશત દોનો સહસ્ત્ર । દ્વય ઉણે પન્નાસ જાણ ॥૯૫॥
દ્વયશત દોનો સહસ્ત્ર । દ્વય ઉણે પન્નાસ જાણ ॥૯૫॥
દ્વયસહસ્ત્ર ત્રય શત । સપ્ત અધિક ઉન્નત ।
દશકી જાણ વિખ્યાત । ગ્રંથત્રય પરિપૂર્ણ ॥૯૬॥
દશકી જાણ વિખ્યાત । ગ્રંથત્રય પરિપૂર્ણ ॥૯૬॥
ઐશીયા યજુર્વેદાસી । ભેદ અસતી શાયશી ।
ત્યાત એક ભેદાસી । એવઢા અસે વિસ્તાર ॥૯૭॥
ત્યાત એક ભેદાસી । એવઢા અસે વિસ્તાર ॥૯૭॥
યેણેપરી વ્યાસમુનિ । વૈશંપાયના વિસ્તારોનિ ।
સાંગતા ઝાલા મ્હણોનિ । શ્રીગુરુ મ્હણતી દ્વિજાંસી ॥૯૮॥
સાંગતા ઝાલા મ્હણોનિ । શ્રીગુરુ મ્હણતી દ્વિજાંસી ॥૯૮॥
તિસરા શિષ્ય જૈમિની । ત્યાસ સાંગે વ્યાસમુનિ ।
સામવેદ વિસ્તારોનિ । નિરોપિત અવધારા ॥૯૯॥
સામવેદ વિસ્તારોનિ । નિરોપિત અવધારા ॥૯૯॥
ઉપવેદ ગાંધર્વ અત્ર । કાશ્યપાચે અસે ગોત્ર ।
રુદ્ર દેવતા પરમ પવિત્ર । જગતી છંદ મ્હણાવા ॥૨૦૦॥
રુદ્ર દેવતા પરમ પવિત્ર । જગતી છંદ મ્હણાવા ॥૨૦૦॥
નિત્યસ્ત્રગ્વી અસે જાણા । શુચિ વસ્ત્ર પ્રાવરણા ।
મન શાંત ઇંદ્રિયદમના । શમીદણ્ડ ધરિલા અસે ॥૧॥
મન શાંત ઇંદ્રિયદમના । શમીદણ્ડ ધરિલા અસે ॥૧॥
કાંચનનયન શ્વેતવર્ણ । સૂર્યાસારખે કિરણ ।
ષડ્રત્ની દીર્ઘ જાણ । સામવેદ રૂપ અસે ॥૨॥
ષડ્રત્ની દીર્ઘ જાણ । સામવેદ રૂપ અસે ॥૨॥
યાચ્યા ભેદા નાહી મિતી । અખિલ સહસ્ત્ર બોલતી ।
ઐસી કોણા અસે શક્તિ । સકળાસી શિકૂ મ્હણાવયા ॥૩॥
ઐસી કોણા અસે શક્તિ । સકળાસી શિકૂ મ્હણાવયા ॥૩॥
એકા નારાયણાવાંચોનિ । સમસ્ત ભેદ નેણે કોણી ।
ઐક શિષ્યા જૈમિની । સાંગે તુજ કિંચિત ॥૪॥
ઐક શિષ્યા જૈમિની । સાંગે તુજ કિંચિત ॥૪॥
પ્રથમ આસુરાયણીયા । દુસરે વાસુરાયણીયા ।
વાતાન્તરેયા મ્હણોનિયા । તિસરા ભેદ પરિયેસા ॥૫॥
વાતાન્તરેયા મ્હણોનિયા । તિસરા ભેદ પરિયેસા ॥૫॥
પ્રાંજલી અસે ભેદ એક । ઋજ્ઞગ્વૈનવિધા એક ।
આણિ પ્રાચીન યોગ્યશાખા । અસે સહાવા પરિયેસા ॥૬॥
આણિ પ્રાચીન યોગ્યશાખા । અસે સહાવા પરિયેસા ॥૬॥
જ્ઞાનયોગ સપ્તમ । રાણાયણીયા અસે જ્યા નામ ।
યાસી ભેદ દશ જાણ । આહેત ઐકા એકચિત્તે ॥૭॥
યાસી ભેદ દશ જાણ । આહેત ઐકા એકચિત્તે ॥૭॥
રાણાયણીયા સાંખ્યાયની । તિસરા શાઠ્યા મ્હણોન ।
મુગ્દલ નામ જાણોનિ । ચૌથા ભેદ પરિયેસા ॥૮॥
મુગ્દલ નામ જાણોનિ । ચૌથા ભેદ પરિયેસા ॥૮॥
ખલ્વલા મહાખલ્વલા । સપ્તમ નામે લાઙ્ગલા ।
અષ્ટ ભેદ કૈથુમા । ગૌતમા મ્હણે પરિયેસા ॥૯॥
અષ્ટ ભેદ કૈથુમા । ગૌતમા મ્હણે પરિયેસા ॥૯॥
દશમ શાખા જૈમિની । ઐસે ભેદ વિસ્તારોનિ ।
સાંગિતલે વ્યાસમુની । શ્રીગુરુ મ્હણતિ દ્વિજાંસી ॥૨૧૦॥
સાંગિતલે વ્યાસમુની । શ્રીગુરુ મ્હણતિ દ્વિજાંસી ॥૨૧૦॥
પૂર્ણ સામવેદાસી । કોણ જાણે ક્ષિતીસી ।
તીનવેદી મ્હણવિસી । મદોન્મત્ત હોવોનિયા ॥૧૧॥
તીનવેદી મ્હણવિસી । મદોન્મત્ત હોવોનિયા ॥૧૧॥
સૂત મ્હણે શિષ્યાંસી । સાંગે વ્યાસ અતિહર્ષી ।
અથર્વણ વેદાંસી । નિરોપિલે પરિયેસા ॥૧૨॥
અથર્વણ વેદાંસી । નિરોપિલે પરિયેસા ॥૧૨॥
અથર્વણ વેદાસી । ઉપવેદ અસે પરિયેસી ।
મંત્રશાસ્ત્ર નિશ્ચયેસી । વૈતાન અસે ગોત્ર ॥૧૩॥
મંત્રશાસ્ત્ર નિશ્ચયેસી । વૈતાન અસે ગોત્ર ॥૧૩॥
આધિદૈવત ઇંદ ત્યાસી । અનુષ્ટુપ્ છંદેસી ।
તીક્ષ્ણ ચંડ ક્રૂરેસી । કૃષ્ણ વર્ણ અસે જાણ ॥૧૪॥
તીક્ષ્ણ ચંડ ક્રૂરેસી । કૃષ્ણ વર્ણ અસે જાણ ॥૧૪॥
કામરૂપી ક્ષુદ્ર કર્મ । સ્વદાર અસે ત્યાસી નામ ।
વિશ્વસૃજક સાધ્યકર્મ । જલમૂર્ધ્નીગાલવ ॥૧૫॥
વિશ્વસૃજક સાધ્યકર્મ । જલમૂર્ધ્નીગાલવ ॥૧૫॥
ઐસે રૂપ તયાસી । ભેદ નવ પરિયેસી ।
સુમંતુ નામ શિષ્યાસી । સાંગતસે શ્રીવ્યાસ ॥૧૬॥
સુમંતુ નામ શિષ્યાસી । સાંગતસે શ્રીવ્યાસ ॥૧૬॥
પૈપ્પલા ભેદ પ્રથમ । દુસરા ભેદ દાન્તા નામ ।
પ્રદાંત ભેદ સૂક્ષ્મ । ચૌથા ભેદ સ્તોતા જાણ ॥૧૭॥
પ્રદાંત ભેદ સૂક્ષ્મ । ચૌથા ભેદ સ્તોતા જાણ ॥૧૭॥
ઔતા નામ અસે ઐકા । બ્રહ્મદા યશદા શાખા ।
સાતવા ભેદ શાખા ઐકા । શૌનકી મ્હણતી ॥૧૮॥
સાતવા ભેદ શાખા ઐકા । શૌનકી મ્હણતી ॥૧૮॥
અષ્ટમ વેદદર્શા ભેદાસી । ચરણવિદ્યા નવમેસી ।
પાચ કલ્પ પરિયેસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તે ॥૧૯॥
પાચ કલ્પ પરિયેસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તે ॥૧૯॥
ઐસે ચૌઘા શિષ્યાસ । સાંગત અસે વેદવ્યાસ ।
પ્રકાશ કેલા ક્ષિતીસ । ભરતખંડી પરિયેસા ॥૨૨૦॥
પ્રકાશ કેલા ક્ષિતીસ । ભરતખંડી પરિયેસા ॥૨૨૦॥
યા ભરતખંડત । પૂર્વી હોતે પુણ્ય બહુત ।
વર્ણાશ્રમધર્મ આચર । હોતે લોક પરિયેસા ॥૨૧॥
વર્ણાશ્રમધર્મ આચર । હોતે લોક પરિયેસા ॥૨૧॥
યા કલિયુગાભીતરી । કર્મ સાંડિલે દ્વિજવરી ।
લોપલે વેદ નિર્ધારી । ગુપ્ત જાહલે ક્ષિતીસી ॥૨૨॥
લોપલે વેદ નિર્ધારી । ગુપ્ત જાહલે ક્ષિતીસી ॥૨૨॥
કર્મભ્રષ્ટ ઝાલે દ્વિજ । મ્લેચ્છા સાંગતી વેદબીજ ।
સત્ત્વ ગેલે સહજ । મંદમતી ઝાલે જાણ ॥૨૩॥
સત્ત્વ ગેલે સહજ । મંદમતી ઝાલે જાણ ॥૨૩॥
પૂર્વી હોતે મહત્ત્વ । બ્રાહ્મણાસી દેવત્વ ।
વેદબળે નિત્યત્વ । ભૂસુર મ્હણતી ત્યા કાજા ॥૨૪॥
વેદબળે નિત્યત્વ । ભૂસુર મ્હણતી ત્યા કાજા ॥૨૪॥
પૂર્વી રાજે યાચ કારણી । પૂજા કરતી વિપ્રચરણી ।
સર્વ દેતા દક્ષિણાદાની । તે અંગિકાર ન કરિતી ॥૨૫॥
સર્વ દેતા દક્ષિણાદાની । તે અંગિકાર ન કરિતી ॥૨૫॥
વેદબળે વિપ્રાંસી । ત્રિમૂર્તિ વશ હોતે ત્યાંસી ।
ઇંદ્રાદિ સુરવરાંસી । ભય હોતે વિપ્રાંચે ॥૨૬॥
ઇંદ્રાદિ સુરવરાંસી । ભય હોતે વિપ્રાંચે ॥૨૬॥
કામધેનુ કલ્પતરૂ । વિપ્રવાક્યે હોત થોરૂ ।
પર્વત કરિતી તૃણાકારૂ । તૃણા પર્વત પરત્વે ॥૨૭॥
પર્વત કરિતી તૃણાકારૂ । તૃણા પર્વત પરત્વે ॥૨૭॥
વિષ્ણુ આપણ પરિયેસી । પૂજા કરી વિપ્રાંસી ।
આપુલે દૈવત મ્હણે ત્યાંસી । વેદસત્ત્વે કરોનિયા ॥૨૮॥
આપુલે દૈવત મ્હણે ત્યાંસી । વેદસત્ત્વે કરોનિયા ॥૨૮॥
શ્લોક ॥ દેવાધીનં જગત્સર્વં મંત્રાધીનં ચ દૈવતં ।
તે મંત્રા બ્રાહ્મણાધીના બ્રાહ્મણો મમ દૈવતમ્ ॥૨૯॥
તે મંત્રા બ્રાહ્મણાધીના બ્રાહ્મણો મમ દૈવતમ્ ॥૨૯॥
ઐસે મહત્ત્વ દ્વિજાંસી । પૂર્વી હોતે પરિયેસી ।
વેદમાર્ગ ત્યજોનિ સુરસી । અજ્ઞાનમાર્ગે રહાટતી ॥૨૩૦॥
વેદમાર્ગ ત્યજોનિ સુરસી । અજ્ઞાનમાર્ગે રહાટતી ॥૨૩૦॥
હીન યાતીપુઢે ઐકા । વેદ મ્હણતી મૂર્ખ દેખા ।
ત્યાંચ્યા પાહૂ નયે મુખા । બ્રહ્મરાક્ષસ હોતાતી ॥૩૧॥
ત્યાંચ્યા પાહૂ નયે મુખા । બ્રહ્મરાક્ષસ હોતાતી ॥૩૧॥
તેણે સત્ત્વ ભંગલે । હીન યાતીતે સેવિલે ।
અદ્યાપિ ક્રય કરિતી મોલે । વેદ ભ્રષ્ટ કરિતાતી ॥૩૨॥
અદ્યાપિ ક્રય કરિતી મોલે । વેદ ભ્રષ્ટ કરિતાતી ॥૩૨॥
ઐશા ચારી વેદાંસી । શાખા અસતી પરિયેસી ।
કોણે જાણાવે ક્ષિતીસી । સકળ ગૌપ્ય હોઊનિ ગેલે ॥૩૩॥
કોણે જાણાવે ક્ષિતીસી । સકળ ગૌપ્ય હોઊનિ ગેલે ॥૩૩॥
ચતુર્વેદી મ્હણવિસી । લોકાંસવે ચર્ચા કરિસી ।
કાય જાણસી વેદાંસી । અખિલ ભેદ આહેત જાણ ॥૩૩૪॥
કાય જાણસી વેદાંસી । અખિલ ભેદ આહેત જાણ ॥૩૩૪॥
ઐશામધ્યે કાય લાભ । ઘેઊ નયે દ્વિજક્ષોભ ।
કોણી કેલા તૂતે બોધ । જાઈ મ્હણતી યેથૂન ॥૩૫॥
કોણી કેલા તૂતે બોધ । જાઈ મ્હણતી યેથૂન ॥૩૫॥
આપુલી આપણ સ્તુતિ કરિસી । જયપત્રે દાખવિસી ।
ત્રિવિક્રમ યતીપાસી । પત્ર માગસી લિહુની ॥૩૬॥
ત્રિવિક્રમ યતીપાસી । પત્ર માગસી લિહુની ॥૩૬॥
આમુચે બોલ ઐકોનિ । જાવે તુમ્હી પરતોનિ ।
વાયા ગર્વે ભ્રમોનિ । પ્રાણ આપુલા દેઊ નકા ॥૩૭॥
વાયા ગર્વે ભ્રમોનિ । પ્રાણ આપુલા દેઊ નકા ॥૩૭॥
ઐસે શ્રીગુરુ વિપ્રાંસી । સાંગતી બુદ્ધિ હિતાસી ।
ન ઐકતી વિપ્ર તામસી । મ્હણતી ચર્ચા કરૂ ॥૩૮॥
ન ઐકતી વિપ્ર તામસી । મ્હણતી ચર્ચા કરૂ ॥૩૮॥
ચર્ચા જરી ન કરૂ યેથે । હારી દિસેલ આમ્હાંતે ।
સાંગતી લોક રાજયાતે । મહત્ત્વ આમુચે ઉરે કેવી ॥૩૯॥
સાંગતી લોક રાજયાતે । મહત્ત્વ આમુચે ઉરે કેવી ॥૩૯॥
સિદ્ધ મ્હણે નામાંકિતા । ઐસે વિપ્ર મદોમન્તા ।
નેણતી આપુલે હિતા । ત્યાસી મૃત્યુ જવળી આલા ॥૨૪૦॥
નેણતી આપુલે હિતા । ત્યાસી મૃત્યુ જવળી આલા ॥૨૪૦॥
ગંગાધરાચા નંદનુ । સાંગે ગુરુચરિત્ર કામધેનુ ।
વેદવિવરણ ઐકતા સાધનુ । હોય સમાધાન શ્રોતે જના ॥૪૧॥
વેદવિવરણ ઐકતા સાધનુ । હોય સમાધાન શ્રોતે જના ॥૪૧॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃત । ચારી વેદાંચા મથિતાર્થ ।
ઉકલોનિ દાવિલા યથાર્થ । મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર ॥૨૪૨॥
ઉકલોનિ દાવિલા યથાર્થ । મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર ॥૨૪૨॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે વેદવિસ્તારકથનં નામ ષડ્વિંશોઽધ્યાયઃ ॥૨૬॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે વેદવિસ્તારકથનં નામ ષડ્વિંશોઽધ્યાયઃ ॥૨૬॥
॥ ઓવીસંખ્યા ॥૨૪૨॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥