Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 4

(Shri Gurucharitra Adhyay 4 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 4 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 4. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for अनसूयोपाख्यानं.

#of 80
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
aiśī śiṣyācī vinaṃtī | aikona siddha kāya bolatī |
sādhu sādhu tujhī bhakti | prīti pāvo gurucaraṇī ||1||
aika śiṣyacūḍāmaṇī | dhanya dhanya tujhī vāṇī |
āṭhavatase tujhyā praśnī | ādimadhyāvasānaka ||2||
praśna kelā baravā nikā | sāṃgena ātāṃ tuja vivekā |
atri ṛṣīcā pūrvakā | sṛṣṭīpāsoni sakal̤a ||3||
pūrvī sṛṣṭi navhatī kāhī | jalamaya hote sarvahī |
āponārāyaṇa mhaṇoni pāhī | veda bolatī yācī kāraṇe ||4||
udaka āponārāyaṇa | sarvāṃ ṭhāyī vāsa pūrṇa |
buddhisaṃbhavaprapaṃcaguṇa | hiraṇyagarbha aṃḍa nirmile ||5||
teci brahmāṃḍa nāma jāhale | rajogune brahmāsi nirmile |
hiraṇyagarbha nāma pāvale | devatāvarṣa eka hote ||6||
teci brahmāṃḍa dekhā | phuṭoni śakale jhālī aikā |
eka śakala bhūmikā | hoūni ṭhelī śakale donī ||7||
brahmā tethe upajona | racile cavadāhi bhuvana |
dāhī diśā mānasavacana | kāl̤a kāmakrodhādi sakal̤a ||8||
sṛṣṭi racāvayāsī | sapta putra upajavī mānasī |
nāme sāṃgena pariyesī | sāta jaṇa brahmaputra ||9||
marīci atri āṃgirasa | pulastya pulaha kratu vasiṣṭha |
sapta putra jāhale śreṣṭha | sṛṣṭikartā brahmā jāṇa ||10||
sapta brahmaputrāṃmadhīla atri | tethūni pīṭha gurusaṃtati |
sāṃgena aikā ekacittī | sabhāgya nāmadhārakā ||11||
ṛṣi atrīcī bhāryā | nāma tice anasūyā |
pativratāśiromaṇiyā | jagadaṃbā teci jāṇa ||12||
tice sauṃdaryalakṣaṇa | varṇū śake aisā koṇa |
jicā putra caṃdra āpaṇa | tice rūpa kāya sāṃgo ||13||
patisevā karī bahuta | samasta suravara bhayābhīta |
svargaiśvarya gheīla tvarita | mhaṇoni ciṃtitī mānasī ||14||
iṃdrādi suravara mil̤uni | trayamūrtipāsī jāunī |
vinavitātī prakāśonī | ācāra atri ṛṣīcā ||15||
iṃdra mhaṇe svāmiyā | pativratā strī anasūyā |
ācāra ticā sāṃgo kāyā | tumhāpratī vistāroni ||16||
patisevā karī bhaktīsī | manovākkāyamānasī |
atithipūjā mahāharṣī | vimukha navhe kavaṇe kāl̤ī ||17||
ticā ācāra dekhoni | sūrya bhītase gaganī |
uṣṇa tijalā hoīla mhaṇoni | maṃda maṃda tapatase ||18||
agni jhālā bhayābhīta | śītal̤a ase vartata |
vāyu jhālā bhayacakita | maṃda maṃda vartatase ||19||
bhūmi āpaṇa bhiūni dekhā | namra jāhalī pādukā |
śāpa deīla mhaṇoni aikā | samasta āmhī bhītaso ||20||
neṇo gheīla kavaṇa sthāna | koṇyā devāce hirona |
ekhādyāte vara detā jāṇa | tohī āmute mārū śake ||21||
yāsi karāvā upāya | tū jagadātmā devarāya |
jāīla āmucā svargaṭhāya | mhaṇoni ālo tumhā sāṃgo ||22||
na karāla jarī upāya yāsī | sevā karū āmhī tisī |
tice dvārī aharniśī | rāhū citta dharoniyā ||23||
aise aikoni trayamūrti | mahākrodhe kāpatī |
calā jāū pāhū kaisī satī | mhaṇatī āhe pativratā ||24||
vatabhaṃga karūnī tisī | ṭhevūni yeū bhūmīsī |
athavā vaivasvatālayāsī | pāṭhavū mhaṇoni nighāle ||25||
sattva pahāvayā satīce | trayamūrtī veṣa bhikṣukāce |
āśramā āle atrīce | abhyāgata hoūniyā ||26||
ṛṣi karū gelā anuṣṭhāna | māge āle trayamūrti āpaṇa |
anasūyesī āśvāsūna | atithi āpaṇa ālo mhaṇatī ||27||
kṣudhe bahu pīḍona | āmhī ālo brāhmaṇa |
tvarita dyāve satī anna | athavā jāū āṇikā ṭhāyā ||28||
sadā tumace āśramāṃta | saṃtarpaṇa abhyāgata |
aiko ālī kīrti vikhyāta | mhaṇoni ālo anasūye ||29||
icchābhojanadāna tumhī | detā mhaṇoni aikile āmhī |
ṭhākoni ālo yāci kāmī | icchābhojana māgāvāyā ||30||
ituke aikoni anasūyā | namana kele tatkṣaṇiyā |
baisakāra karūniyā | kṣālana kele caraṇa tyāṃce ||31||
ardhya pādya deūni tyāṃsī |
gaṃdhākṣatāpuṣpesī saveca mhaṇatase harṣī | ārogaṇa sārije ||32||
atithī mhaṇe taye vel̤ī | karoni ālo āṃghol̤ī |
ṛṣi yetī bahutā vel̤ī | tvarita āmhā bhojana dyāve ||33||
vāsanā pāhoni atithīte | kāya kele pativrate |
ṭhāya ghātale tvarite | baisakāra kelā dekhā ||34||
baisavoniyā pāṭāvarī | ghṛtesī pātra abhidhārī |
ghevonī ālī āpaṇa kṣīrī | śāka pāka taye vel̤ī ||35||
tisī mhaṇatī aho nārī | āmhī atithī ālo durī |
dekhoni tujhe svarūpa suṃdarī | abhīṣṭa mānasī āṇika vase ||36||
nagna hovoni āmhāṃsī | anna vāḍhāve pariyesī |
athavā kāya niropa deśī | āmhī jāū nāhī tarī ||37||
aikoni dvijāṃce vacana | anasūyā karī ciṃtana |
āle vipra pahāvayā mana | kāraṇika puruṣa hotīla ||38||
pativratā śiromaṇī | vicāra karī aṃtaḥkaraṇī |
atithī vimukha tarī hāni | niropa kevī ullaṃghū ||39||
mājhe mana ase nirmal̤a | kāya karīla manmatha khal̤a |
patīce ase tapaphal̤a | tārīla maja mhaṇatase ||40||
aise vicāroni mānasī | tathāstu mhaṇe tayāṃsī |
bhojana karāve svastha cittesī | nagna vāḍhīna mhaṇatase ||41||
pākasthānā jāūni āpaṇa | ciṃtana karī patīce caraṇa |
vastra pheḍoni nagna | mhaṇe atithī bāl̤e mājhī ||42||
nagna hovonī satī dekhā | gheūni ālī annodakā|
tava teci jhāle bāl̤akā | ṭhāyāṃpuḍhe lol̤atī ||43||
bāl̤e dekhoni anasūyā | bhayacakita hovoniyā |
punarapi vastre nesoniyā | ālī tayā bāl̤akāṃjaval̤ī ||44||
rudana karitī tinhī bāl̤e | anasūyā rahāvī vel̤ovel̤a |
kṣudhārta jhālī keval̤a | mhaṇoni kaḍiye ghetase ||45||
kaḍiye ghevoni bāl̤akāṃsī | stanapāna karavī atiharṣī |
ekā sāṃḍoni ekāśī | kṣudhā nivāraṇa karitase ||46||
pāhe pā navala kāya ghaḍale | trayamūrtīcī jhālī bāl̤e |
stanapāna mātre toṣale | tapaphal̤a aise pativratece ||47||
jyāce udarī caudā bhuvana | sapta samudra vaḍavāgni jāṇa |
tyācī kṣudhā nivāraṇa | pativratāstanapānī ||48||
caturmukha brahmayāsī | sṛṣṭi karaṇe aharniśī |
tyācī kṣudhā stanapānesī | kevī jhālī nivāraṇa ||49||
bhāl̤ākṣa karpūra gaura | paṃcavaktra kāl̤āgnirudra |
stanapāna karavī anasūyā suṃdara | tapasvī atrī aisā ||50||
anasūyā atriramaṇī | navhatī aiśī koṇī |
trayamūrtīcī jhālī jananī | khyāti jhālī tribhuvanāṃta ||51||
kaḍiye ghevoni bāl̤akāṃsī | khel̤avītase tighāṃsī |
ghāloniyā pāl̤aṇyāsī | paryaṃde gāī taye vel̤ī ||52||
paryaṃde gāya nānāparī | upaniṣadārtha atikusarī |
atiulhāse sapta svarī | saṃbokhitase trimūrtīsī ||53||
ituke hotā taye vel̤ī | mādhyānhavel̤a atithikāl̤ī |
atri ṛṣi atinirmal̤ī | ālā āpule āśramā ||54||
gharāmājī avalokitā | tava dekhilī anasūyā gātā |
kaicī bāl̤e aise mhaṇatā | pusatase striyesī ||55||
tiṇe sāṃgitalā vṛttānta | ṛṣi jñānī ase pāhāta |
trayamūrti heci mhaṇata | namaskāra karitase ||56||
namaskāritā atri dekhā | saṃtoṣa viṣṇuvṛṣanāyakā |
ānaṃda jhālā caturmukhā | prasanna jhāle taye vel̤ī ||57||
bāl̤a rāhile pāl̤aṇesī | nijamūrti ṭhākale sanmukhesī |
sādhu sādhu atri ṛṣi | anasūyā satya pativratā ||58||
tuṣṭalo tujhe bhaktīsī | māga manī vara icchisī |
atri mhaṇe satīsī | je vāṃchisī māga ātā ||59||
anasūyā mhaṇe ṛṣīsī | prāṇeśvarā tūci hosī |
deva pātale tumacyā bhaktīsī | putra māgā tumhī ātā ||60||
tighe bāl̤aka mājhe gharī | rahāve mājhe putrāparī |
heci māgato nirdhārī | trayamūrti āpaṇāṃ ekarūpā ||61||
aise vacana aikoni | vara didhalā mūrtī tinhī |
rāhatī bāl̤ake mhaṇoni | āpaṇa gele nijālayāsī ||62||
trimūrti rāhile tyāṃce gharī | anasūyā pośī bāl̤akāparī |
nāme ṭhevilī prītikarī | trivargāṃcī pariyesā ||63||
brahmāmūrti caṃdra jhālā | viṣṇumūrti datta keval̤ā |
īśvara to durvāsa nāma pāvalā | tighe putra anasūyece ||64||
durvāsa āṇi caṃdra dekhā | ubhe rāhūni mātesanmukhā |
niropa māgatī kautukā | jāū tapā nijasthānā ||65||
durvāsa mhaṇe jananī | āmhī ṛṣi anuṣṭhānī |
jāū tīrthe ācaroni | mhaṇoni niropa ghetalā ||66||
caṃdra mhaṇe aho māte | niropa dyāvā āmhā tvarite |
caṃdramaṃḍal̤ī vāsa māte | nitya darśana tumace caraṇī ||67||
tisarā datta viṣṇumūrti | asela tumace dharoni cittī |
trayamūrti toci niścitī | mhaṇoni sāṃgatī tiyesī ||68||
trayamūrti jāṇa toci datta | sarva viṣṇumaya jagata |
rāhīla tumace dharoni citta | viṣṇumūrti dattātreya ||69||
trayamūrti aikya hoūna | dattātreya rāhilā āpaṇa |
durvāsa caṃdra niropa gheūna | gele svasthānā anuṣṭhānāsī ||70||
anasūyece gharī dekhā | trayamūrti rāhilī mūrti ekā |
nāma dattātreya ekā | mūl̤apīṭha śrīgurūce ||71||
aiśāparī siddha dekhā | kathā sāṃge nāmadhārakā |
saṃtoṣe praśna karī anekā | pusatase siddhāsī ||72||
jaya siddha yogīśvarā | bhaktajanamanoharā |
tāraka saṃsārasāgarā | jñānamūrti kṛpāsiṃdho ||73||
tujheni prasāde maja | jñāna upajale sahaja |
tāraka āmucā yogirāja | vinaṃtī mājhī pariyesā ||74||
dattātreyācā avatārū | sāṃgitalā pūrvāpārū |
puḍhe avatāra jāhale guru | kavaṇeparī niropije ||75||
mhaṇe sarasvatīgaṃgādharū | puḍhīla kathecā vistārū |
aikatā hoya manoharū | sakal̤ābhīṣṭe sādhatī ||76||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde anasūyopākhyānaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||4||
|| ovīsaṃkhyā ||77||
|| śrīgurudattātreyārpaṇamastu ||

Explore More