॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ શ્રીગુરુભ્યો નમઃ ॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકાસી । અપૂર્વ એક કથા વર્તલી પરિયેસીં ।
શ્રીગુરુચરિત્ર અતિકવતુકેંસીં । પરમ પવિત્ર ઐક પાં ॥૧॥
શ્રીગુરુચરિત્ર અતિકવતુકેંસીં । પરમ પવિત્ર ઐક પાં ॥૧॥
ગાણગાપુરીં અસતાં શ્રીગુરુ । ખ્યાતિ જાહલી અપારુ ।
ભક્ત હોતા એક શૂદ્રુ । નામ તયા ‘પર્વતેશ્વર’ ॥૨॥
ભક્ત હોતા એક શૂદ્રુ । નામ તયા ‘પર્વતેશ્વર’ ॥૨॥
ત્યાચ્યા ભક્તીચા પ્રકારુ । સાંગેન ઐકા મન સ્થિરુ ।
ભક્તિ કેલી શ્રીગુરુ । કાયાવાચામનેંકરુનિ ॥૩॥
ભક્તિ કેલી શ્રીગુરુ । કાયાવાચામનેંકરુનિ ॥૩॥
શ્રીગુરુ નિત્ય સંગમાસી । જાત અસતી અનુષ્ઠાનાસી ।
માર્ગીં તો શૂદ્ર પરિયેસીં । આપુલે શેતીં ઉભા અસે ॥૪॥
માર્ગીં તો શૂદ્ર પરિયેસીં । આપુલે શેતીં ઉભા અસે ॥૪॥
શ્રીગુરુતેં નિત્ય દેખોનિ । યેઈ ધાંવત શેતાંતૂનિ ।
સાષ્ટાંગીં નમન કરુનિ । પુનરપિ જાય આપુલે સ્થાના ॥૫॥
સાષ્ટાંગીં નમન કરુનિ । પુનરપિ જાય આપુલે સ્થાના ॥૫॥
માધ્યાન્હકાળીં મઠાસી । યેતાં માગુતી નમસ્કારી પરિયેસીં ।
ઐસેં કિતી દિવસવર્ષીં । શૂદ્ર ભક્તિ કરીતસે ॥૬॥
ઐસેં કિતી દિવસવર્ષીં । શૂદ્ર ભક્તિ કરીતસે ॥૬॥
શ્રીગુરુ તયાસી ન બોલતી । નમન કેલિયા ઉગીચ અસતી ।
યેણેંવિધિ બહુ કાળ ક્રમિતી । આલા શૂદ્ર નમસ્કારા ॥૭॥
યેણેંવિધિ બહુ કાળ ક્રમિતી । આલા શૂદ્ર નમસ્કારા ॥૭॥
નમન કરિતાં શૂદ્રાસી । પુસતી શ્રીગુરુ સંતોષીં ।
કાં રે નિત્ય કષ્ટતોસી । આડ પડતોસી યેઊનિયાં ॥૮॥
કાં રે નિત્ય કષ્ટતોસી । આડ પડતોસી યેઊનિયાં ॥૮॥
તુઝે મનીં કાય વાસના । સાંગે ત્વરિત વિસ્તારુન ।
શૂદ્ર વિનવી કર જોડૂન । શેત આપુલેં પિકાવેં ॥૯॥
શૂદ્ર વિનવી કર જોડૂન । શેત આપુલેં પિકાવેં ॥૯॥
શ્રીગુરુ પુસતી તયાસી । કાય પેરિલેં તુઝ્યા શેતાસી ।
શૂદ્ર મ્હણે યાવનાળ બહુવસી । પીક જાહલેં તુઝે ધર્મેં ॥૧૦॥
શૂદ્ર મ્હણે યાવનાળ બહુવસી । પીક જાહલેં તુઝે ધર્મેં ॥૧૦॥
તુમ્હાંસી નિત્ય નમન કરિતાં । પીક દિસે અધિકતા ।
પોટરેં યેતીલ આતાં । આતાં તુઝેનિ ધર્મેં જેવૂં ॥૧૧॥
પોટરેં યેતીલ આતાં । આતાં તુઝેનિ ધર્મેં જેવૂં ॥૧૧॥
સ્વામી યાવેં શેતાપાશીં । પહાવેં અમૃતદૃષ્ટીંસીં ।
તૂં સમસ્તાં પ્રતિપાળિસી । શૂદ્ર મ્હણોનિ નુપેક્ષાવેં ॥૧૨॥
તૂં સમસ્તાં પ્રતિપાળિસી । શૂદ્ર મ્હણોનિ નુપેક્ષાવેં ॥૧૨॥
શ્રીગુરુ ગેલે શેતાપાશીં । પાહૂનિ મ્હણતી ત્યા શૂદ્રાસી ।
સાંગેન તુજ જરી ઐકસી । વિશ્વાસ હોઈલ બોલાચા ॥૧૩॥
સાંગેન તુજ જરી ઐકસી । વિશ્વાસ હોઈલ બોલાચા ॥૧૩॥
જેં સાંગેન તુજ એક વાક્યેંસીં । જરી ભક્તીનેં અંગીકારિસી ।
તરીચ સાંગૂં પરિયેસીં । એકોભાવેં ત્વાં કરાવેં ॥૧૪॥
તરીચ સાંગૂં પરિયેસીં । એકોભાવેં ત્વાં કરાવેં ॥૧૪॥
શૂદ્ર વિનવી સ્વામિયાસી । ગુરુવાક્ય કારણ આમ્હાંસી ।
દુસરા ભાવ મજપાશીં । નાહીં સ્વામી મ્હણતસે ॥૧૫॥
દુસરા ભાવ મજપાશીં । નાહીં સ્વામી મ્હણતસે ॥૧૫॥
મગ નિરોપિતી શ્રીગુરુ ત્યાસી । આમ્હી જાતોં સંગમાસી ।
પરતોનિ યેઊં માધ્યાન્હેસી । તંવ સર્વ પીક કાપાવેં ॥૧૬॥
પરતોનિ યેઊં માધ્યાન્હેસી । તંવ સર્વ પીક કાપાવેં ॥૧૬॥
ઐસેં સાંગોનિ શૂદ્રાસી । શ્રીગુરુ ગેલે સંગમાસી ।
શૂદ્ર વિચાર કરી માનસીં । ગુરુવાક્ય મજ કારણ ॥૧૭॥
શૂદ્ર વિચાર કરી માનસીં । ગુરુવાક્ય મજ કારણ ॥૧૭॥
શીઘ્ર આલા ગ્રામાંત । અધિકારિયાસી વિનવીત ।
ખંડોનિ દ્યાવેં આપલેં શેત । ગત સંવત્સરાપ્રમાણેં દેઈન ધાન્ય ॥૧૮॥
ખંડોનિ દ્યાવેં આપલેં શેત । ગત સંવત્સરાપ્રમાણેં દેઈન ધાન્ય ॥૧૮॥
અધિકારી મ્હણતી ત્યાસી । પીક જાહલેં બહુ શેતાસી ।
મ્હણોનિ ગુતકા માગતોસી । અંગીકાર ન કરૂં જાણ ॥૧૯॥
મ્હણોનિ ગુતકા માગતોસી । અંગીકાર ન કરૂં જાણ ॥૧૯॥
નાનાપ્રકારેં વિનવી ત્યાસી । દ્વિગુણ દેઈન ગતસંવત્સરાસી ; ।
અંગીકારિલેં સંતોષીં । વચનપત્ર લિહૂનિ ઘેતી ॥૨૦॥
અંગીકારિલેં સંતોષીં । વચનપત્ર લિહૂનિ ઘેતી ॥૨૦॥
આપણ અભયપત્ર ઘેઊનિ । લોક મિળવોનિ તત્ક્ષણીં ।
ગેલા શેતા સંતોષોનિ । કાપીન મ્હણે વેગેંસીં ॥૨૧॥
ગેલા શેતા સંતોષોનિ । કાપીન મ્હણે વેગેંસીં ॥૨૧॥
કાપૂં આરંભિલેં પિકાસી । સ્ત્રી-પુત્ર વર્જિતી ત્યાસી ।
પાષાણ ઘેઊનિ સ્ત્રી-પુત્રાંસી । મારું આલા તો શૂદ્ર ॥૨૨॥
પાષાણ ઘેઊનિ સ્ત્રી-પુત્રાંસી । મારું આલા તો શૂદ્ર ॥૨૨॥
સમસ્તાંતેં મારી યેણેંપરી । પળત આલીં ગાંવાભીતરી ।
આડ પડતી રાજદ્વારીં । “પિસેં લાગલેં પતીસી ॥૨૩॥
આડ પડતી રાજદ્વારીં । “પિસેં લાગલેં પતીસી ॥૨૩॥
પીક હોતેં બહુવસીં । કાપૂનિ ટાકિતો મૂર્ખપણેંસીં ।
વર્જિતાં પહા આમ્હી ત્યાસી । પાષાણ ઘેઉનિ મારી તો ॥૨૪॥
વર્જિતાં પહા આમ્હી ત્યાસી । પાષાણ ઘેઉનિ મારી તો ॥૨૪॥
સંન્યાસી યતીશ્વરાચ્યા બોલેં । પીક સર્વહી કાપિલેં ।
આમુચેં જેવિતેં ભાણ ગેલેં । આણિક માસાં ભક્ષિતોં આમ્હી”॥૨૫॥
આમુચેં જેવિતેં ભાણ ગેલેં । આણિક માસાં ભક્ષિતોં આમ્હી”॥૨૫॥
અધિકારી મ્હણતી તયાંસી । કાપીના કાં આપુલ્યા શેતાસી ।
પત્ર અસે આમ્હાંપાશીં । ગતવત્સરેસીં દ્વિગુણ દ્યાવેં ॥૨૬॥
પત્ર અસે આમ્હાંપાશીં । ગતવત્સરેસીં દ્વિગુણ દ્યાવેં ॥૨૬॥
વર્જાવયા માણસેં પાઠવિતી । નાયકે શૂદ્ર કવણેં ગતીં ।
શૂદ્ર મ્હણે જરી અધિકારી ભીતી । પેંવીં ધાન્ય અસેં તેં દેઈન ॥૨૭॥
શૂદ્ર મ્હણે જરી અધિકારી ભીતી । પેંવીં ધાન્ય અસેં તેં દેઈન ॥૨૭॥
જાવોનિ સાંગતી અધિકારિયાસી । આમ્હીં સાંગિતલેં ત્યા શૂદ્રાસી ।
ત્યાનેં સાંગિતલેં તુમ્હાંસી । વિનોદ અસે પરિયેસા ॥૨૮॥
ત્યાનેં સાંગિતલેં તુમ્હાંસી । વિનોદ અસે પરિયેસા ॥૨૮॥
જરી ભીતીલ અધિકારી । તરી ધાન્ય દેઈન આતાંચિ ઘરીં ।
ગુરેં બાંધીન ત્યાંચે દ્વારીં । પત્ર આપણ દિલેં અસે ॥૨૯॥
ગુરેં બાંધીન ત્યાંચે દ્વારીં । પત્ર આપણ દિલેં અસે ॥૨૯॥
અધિકારી મ્હણતી તયાસી । આમ્હાં ચિંતા અસે કાયસી ।
પેંવેં ઠાઉકીં અસતીં આમ્હાંસી । ધાન્ય અસે અપાર ॥૩૦॥
પેંવેં ઠાઉકીં અસતીં આમ્હાંસી । ધાન્ય અસે અપાર ॥૩૦॥
ઇતુકેં હોતાં શૂદ્ર દેખા । પીક કાપિલેં મનઃપૂર્વકા ।
ઉભા અસે માર્ગીં ઐકા । શ્રીગુરુ આલે પરતોનિ ॥૩૧॥
ઉભા અસે માર્ગીં ઐકા । શ્રીગુરુ આલે પરતોનિ ॥૩૧॥
નમન કરુનિ શ્રીગુરુસી । શેત કાપિલેં દાવિલેં ત્યાંસી ।
શ્રીગુરુનાથ મ્હણતી તયાસી । વાયાં કાપિલેં મ્હણોનિ ॥૩૨॥
શ્રીગુરુનાથ મ્હણતી તયાસી । વાયાં કાપિલેં મ્હણોનિ ॥૩૨॥
વિનોદેં તુજ સાંગિતલેં । તુવાં નિર્ધારેં કાપિલેં ।;
મ્હણે તુમચેં વાક્ય ભલેં । તેંચિ કામધેનુ મજ ॥૩૩॥
મ્હણે તુમચેં વાક્ય ભલેં । તેંચિ કામધેનુ મજ ॥૩૩॥
ઐસેં ઐકોનિ શ્રીગુરુ મ્હણતી । નિર્ધાર અસેલ તુઝે ચિત્તીં ।
હોઈલ અત્યંત ફળશ્રુતી । ચિંતા ન કરીં મ્હણોનિયાં ॥૩૪॥
હોઈલ અત્યંત ફળશ્રુતી । ચિંતા ન કરીં મ્હણોનિયાં ॥૩૪॥
ઐસેં સાંગોનિ શ્રીગુરુનાથ । આલે આપણ ગ્રામાંત ।
સવેં શૂદ્ર અસે યેત । આપુલે ઘરાપ્રતી ગેલા ॥૩૫॥
સવેં શૂદ્ર અસે યેત । આપુલે ઘરાપ્રતી ગેલા ॥૩૫॥
પુસાવયા લોક યેતી સમસ્ત । હોતસે ત્યાચે ઘરીં આકાંત ।
સ્ત્રી-પુત્ર સર્વ રુદન કરીત । મ્હણતી આમુચા ગ્રાસ ગેલા ॥૩૬॥
સ્ત્રી-પુત્ર સર્વ રુદન કરીત । મ્હણતી આમુચા ગ્રાસ ગેલા ॥૩૬॥
શૂદ્ર સમસ્તાં સંબોખી । ન કરીં ચિંતા રહા સુખી ।
ગુરુસોય નેણિજે મૂર્ખીં । કામધેનુ અસે વાક્ય ત્યાંચેં ॥૩૭॥
ગુરુસોય નેણિજે મૂર્ખીં । કામધેનુ અસે વાક્ય ત્યાંચેં ॥૩૭॥
એકેકાચે સહસ્ત્રગુણ । અધિક લાભાલ તુમ્હી જન ।
સ્થિર કરા અંતઃકરણ । હાનિ નવ્હે મી જાણેં ॥૩૮॥
સ્થિર કરા અંતઃકરણ । હાનિ નવ્હે મી જાણેં ॥૩૮॥
નર મ્હણતાં તુમ્હી ત્યાસી । શિવમુનિ અસે ભરંવસીં ।
અસેલ કારણ પુઢેં આમ્હાંસી । મ્હણોનિ નિરોપિલેં ઐસેં મજ ॥૩૯॥
અસેલ કારણ પુઢેં આમ્હાંસી । મ્હણોનિ નિરોપિલેં ઐસેં મજ ॥૩૯॥
શ્રીગુરુકૃપા હોય જ્યાસી । દૈન્ય કૈંચેં અસે ત્યાસી ।
નિધાન જોડલેં આમ્હાંસી । મ્હણોનિ તો શૂદ્ર સાંગતસે ॥૪૦॥
નિધાન જોડલેં આમ્હાંસી । મ્હણોનિ તો શૂદ્ર સાંગતસે ॥૪૦॥
નાનાપરીનેં સ્ત્રી-પુત્રાંસી । સંબોખીતસે શૂદ્ર અતિ હર્ષીં ।
ઇષ્ટવર્ગ બંધુજનાસી । યેણેંચિ રીતીં સાંગતસે ॥૪૧॥
ઇષ્ટવર્ગ બંધુજનાસી । યેણેંચિ રીતીં સાંગતસે ॥૪૧॥
સમસ્ત રાહિલે નિવાંત । ઐસે આઠ દિવસ ક્રમીત ।
વારા વાજલા અતિ શીત । ગ્રામીંચેં પીક નાસલેં ॥૪૨॥
વારા વાજલા અતિ શીત । ગ્રામીંચેં પીક નાસલેં ॥૪૨॥
સમસ્ત રાષ્ટ્રીંચેં પીક દેખા । શીતેં નાસલેં સકળિકા ।
પર્જન્ય પડિલા અકાળિકા । મૂળનક્ષત્રીં પરિયેસા ॥૪૩॥
પર્જન્ય પડિલા અકાળિકા । મૂળનક્ષત્રીં પરિયેસા ॥૪૩॥
ગ્રામ રાહિલા પિકેંવીણ । શૂદ્રશેત વાઢલેં દશગુણ ।
વાઢલે યાવનાળ સગુણ । એકેકા અકરા ફરગડેંસીં ॥૪૪॥
વાઢલે યાવનાળ સગુણ । એકેકા અકરા ફરગડેંસીં ॥૪૪॥
પીક ઝાલેં અત્યંત । સમસ્ત લોક વિસ્મય કરીત ।
દેશ રાહિલા સ્વભાવેં દુષ્કૃત । મહદાશ્ચર્ય જહાલેં દેખા ॥૪૫॥
દેશ રાહિલા સ્વભાવેં દુષ્કૃત । મહદાશ્ચર્ય જહાલેં દેખા ॥૪૫॥
તે શૂદ્રસ્ત્રી સંતોષોનિ । શેતા આલી પૂજા ઘેઊનિ ।
અવલોકીતસે આપુલે નયનીં । મહાનંદ કરીતસે ॥૪૬॥
અવલોકીતસે આપુલે નયનીં । મહાનંદ કરીતસે ॥૪૬॥
યેઊનિ લાગે પતીચે ચરણીં । વિનવીતસે કર જોડૂનિ ।
બોલે મધુર કરુણાવચનીં । ક્ષમા કરણેં મ્હણતસે ॥૪૭॥
બોલે મધુર કરુણાવચનીં । ક્ષમા કરણેં મ્હણતસે ॥૪૭॥
અજ્ઞાનમદેં અતિ વેષ્ટિલેં । નેણતાં તુમ્હાંસી અતિ નિંદિલેં ।
શ્રીગુરુ કૈંચા કાય ઐસેં મ્હણિતલેં । ક્ષમા કરણેં પ્રાણેશ્વરા ॥૪૮॥
શ્રીગુરુ કૈંચા કાય ઐસેં મ્હણિતલેં । ક્ષમા કરણેં પ્રાણેશ્વરા ॥૪૮॥
ઐસેં પતીસી વિનવોનિ । શેતીંચે પાંડવાંસી પૂજોનિ ।
વિચાર કરિતી દોઘેજણી । શ્રીગુરુદર્શના જાવેં આતાં ॥૪૯॥
વિચાર કરિતી દોઘેજણી । શ્રીગુરુદર્શના જાવેં આતાં ॥૪૯॥
મ્હણોનિ સર્વ આયતીસીં । પૂજોં આલીં શ્રીગુરુસી ।
સ્વામી પુસતી તયાંસી । કાય વર્તમાન મ્હણોનિયાં ॥૫૦॥
સ્વામી પુસતી તયાંસી । કાય વર્તમાન મ્હણોનિયાં ॥૫૦॥
દોઘેંજણ સ્તોત્ર કરિતી । જય જયા શિવમુનિ મ્હણતી ।
કામધેનુ કુળદૈવતી । તૂંચિ આમુચા દેવરાયા ॥૫૧॥
કામધેનુ કુળદૈવતી । તૂંચિ આમુચા દેવરાયા ॥૫૧॥
તુઝેં વચનામૃત આમ્હાં । ચિંતામણિપ્રકાર મહિમા ।
પૂર્ણ જાહલેં આમુચેં કામ્ય । શરણ આલોં તુજ આજિ ॥૫૨॥
પૂર્ણ જાહલેં આમુચેં કામ્ય । શરણ આલોં તુજ આજિ ॥૫૨॥
‘ભક્તવત્સલ’ બ્રીદ ખ્યાતિ । ઐસેં જગીં તુજ વાનિતી ।
આમ્હીં દેખિલેં દૃષ્ટાંતીં । મ્હણોનિ ચરણીં લાગલીં ॥૫૩॥
આમ્હીં દેખિલેં દૃષ્ટાંતીં । મ્હણોનિ ચરણીં લાગલીં ॥૫૩॥
નાના પ્રકારેં પૂજા આરતી । શૂદ્ર-સ્ત્રી કરીતસે ભક્તીં ।
શ્રીગુરુ સંતોષલે અતિપ્રીતીં । મ્હણતી લક્ષ્મી અખંડ તુઝે ઘરીં ॥૫૪॥
શ્રીગુરુ સંતોષલે અતિપ્રીતીં । મ્હણતી લક્ષ્મી અખંડ તુઝે ઘરીં ॥૫૪॥
નિરોપ ઘેઊનિ દોઘેંજણ । ગેલીં આપુલે આશ્રમાસી જાણ ।
કરિતાં માસ કાળક્રમણ । પીક જાહલેં અપાર ॥૫૫॥
કરિતાં માસ કાળક્રમણ । પીક જાહલેં અપાર ॥૫૫॥
ગતસંવત્સરાહૂનિ દેખા । શતગુણ જાહલેં ધાન્ય અધિકા ।
શૂદ્ર મ્હણતસે ઐકા । અધિકારિયાસી બોલાવોનિ ॥૫૬॥
શૂદ્ર મ્હણતસે ઐકા । અધિકારિયાસી બોલાવોનિ ॥૫૬॥
શૂદ્ર મ્હણે અધિકારિયાસી । પીક ગેલેં સર્વ ગાંવાસી ।
રિતા દિસતસે કોઠારાસી । આપણ દેઈન અર્ધ વાંટા ॥૫૭॥
રિતા દિસતસે કોઠારાસી । આપણ દેઈન અર્ધ વાંટા ॥૫૭॥
ગતવત્સર-દ્વિગુણ તુમ્હાંસી । અંગીકૃત હોય પરિયેસીં ।
ધાન્ય જાહલેં બહુવસીં । શતાધિકગુણ દેખા ॥૫૮॥
ધાન્ય જાહલેં બહુવસીં । શતાધિકગુણ દેખા ॥૫૮॥
દેઈન અર્ધ ભાગ મી સંતોષીં । સંદેહ ન કરા હો માનસીં ।
અધિકારી મ્હણતી તયાસી । ધર્મહાનિ કેવીં કરું ॥૫૯॥
અધિકારી મ્હણતી તયાસી । ધર્મહાનિ કેવીં કરું ॥૫૯॥
ગુરુકૃપા અસતાં તુજવરી । પીક જાહલેં બહુતાપરી ।
નેઊનિયાં આપુલે ઘરીં । રાજ્ય કરીં મ્હણતી ત્યાસી ॥૬૦॥
નેઊનિયાં આપુલે ઘરીં । રાજ્ય કરીં મ્હણતી ત્યાસી ॥૬૦॥
સંતોષોનિ શૂદ્ર દેખા । વિપ્રાંસી વાંટી ધાન્ય અનેકા ।
ઘેઊનિ ગેલા સકળિકા । રાજવાંટા દેઊનિ ॥૬૧॥
ઘેઊનિ ગેલા સકળિકા । રાજવાંટા દેઊનિ ॥૬૧॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકાસી । શ્રીગુરુચરિત્ર-મહિમા પરિયેસીં ।
દૃઢ ભક્તિ અસે સદા જ્યાસી । કૈંચેં દૈન્ય તયા ઘરીં ॥૬૨॥
દૃઢ ભક્તિ અસે સદા જ્યાસી । કૈંચેં દૈન્ય તયા ઘરીં ॥૬૨॥
સકળાભીષ્ટ તયાસી હોતી । લક્ષ્મી રાહે અખંડિતી ।
શ્રીગુરુસેવા ભાવભક્તીં । મ્હણે સરસ્વતી-ગંગાધર ॥૬૩॥
શ્રીગુરુસેવા ભાવભક્તીં । મ્હણે સરસ્વતી-ગંગાધર ॥૬૩॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે શૂદ્રવરપ્રદાનં નામ સપ્તચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ ॥૪૭॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે શૂદ્રવરપ્રદાનં નામ સપ્તચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ ॥૪૭॥
॥ શ્રીગુરુદેવદત્ત ॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥