Lord Dattatreya

શ્રી ગુરુચરિત્ર અધ્યાય 51

(Shri Gurucharitra Adhyay 51 in Gujarati)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 51 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 51. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for श्रीगुरुसमाधिगमनं.

#of 78
॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
નામધારક વિનવી સિદ્ધાસી । કથા સાંગિતલી આમ્હાંસી ।
મ્લેંચ્છરાજેં શ્રીગુરુસી । હોતેં નગરાસી નેલેં ॥૧॥
તેથોન આલે ગાણગાભુવના । પુઢીલ વર્તલ્યા નિરુપણા ।
સાંગા સ્વામી કૃપાઘના । ગુરુચરિત્ર આમ્હાંસી ॥૨॥
સિદ્ધ મ્હણે ઐક વત્સા । કથા અસે અતિવિશેષા ।
ઐકતાં જાતી સકળ દોષા । ચિંતિલેં કામ્ય પાવિજે ॥૩॥
રાજાચી ભેટ ઘેઊનિ । શ્રીગુરુ આલે ગાણગાભુવનીં ।
યોજના કરિતી આપુલ્યા મનીં । ગુપ્ત રહાવેં મ્હણોનિયા ॥૪॥
પ્રગટ ઝાલોં બહુવસી । રાજા આલા ભેટીસી ।
ઉપજલી ભક્તિ મ્લેંચ્છાસી । નાના જાતી યેતીલ ॥૫॥
મ્હણોનિ આતાં ગુપ્ત વ્હાવેં । લોકમતેં નિઘોનિ જાવેં ।
પર્વતયાત્રા મ્હણોનિ ભાવેં । નિઘાલે શ્રીગુરુ પરિયેસીં ॥૬॥
ગુપ્ત રાહિલે ગાણગાપુરીં । પ્રગટ દાવિલેં લોકાચારીં ।
નિઘાલે સ્વામી પર્વતગિરીં । શિષ્યાંસહિત અવધારા ॥૭॥
ભક્તજન બોળવિત । ચિંતા કરીત અત્યંત ।
શ્રીગુરુ સંબોખિતી સમસ્ત । રહાવવિતી અતિપ્રીતીનેં ॥૮॥
દુઃખ કરિતી સકળ જન । લાગતાતી શ્રીગુરુચરણ ।
સ્વામી આમ્હાંતેં સોડૂન । કેવી જાતાં યતિરાયા ॥૯॥
ભક્તજનાંચી તૂં કામધેનુ । આમ્હી બાળક અજ્ઞાનુ ।
હોતાસિ આમ્હાં નિધાનુ । સોડોનિ જાતાં શ્રીગુરુ ॥૧૦॥
નિત્ય તુઝેં કરિતાં દર્શન । દુરિતેં જાતી નિરસૂન ।
જી જી કામના ઇચ્છી મન । ત્વરિત પાવે સ્વામિયા ॥૧૧॥
બાળકાતેં સોડોનિ માતા । કેવી જાય અવ્હેરિતાં ।
તૂં આમુચા માતાપિતા । નકો અવ્હેરું મ્હણતાતી ॥૧૨॥
ઐકોનિ નાનાપરી વિનંતિ । હાંસતે ઝાલે શ્રીગુરુમૂર્તિ ।
સંબોખિતી અતિપ્રીતીં । ન કરા ચિંતા મ્હણોનિ ॥૧૩॥
આમ્હી અસતોં યાચિ ગ્રામીં । નિત્ય સ્નાન અમરજાસંગમીં ।
વસોં માધ્યાન્હીં મઠધામીં । ગુપ્તરુપેં અવધારા ॥૧૪॥
જે ભક્ત અસતી માઝ્યા પ્રેમીં । ત્યાંતેં પ્રત્યક્ષ દિસોં આમ્હી ।
લૌકિકમતેં અવિદ્યાધર્મીં । બોલ કરિતોં શ્રીશૈલયાત્રા ॥૧૫॥
પ્રાતઃસ્નાન કૃષ્ણાતીરીં પંચનદી વૃક્ષ ઔદુંબરીં ।
અનુષ્ઠાના બિંદુક્ષેત્રીં । માધ્યાન્હીં યેતોં ભીમાતટીં ॥૧૬॥
અમરજાસંગમીં સ્નાન કરોનિ । પૂજા ઘેઊં મઠીં નિર્ગુણીં ।
ચિંતા ન કરા અંતઃકરણીં । મ્હણોનિ સાંગતી શ્રીગુરુ ॥૧૭॥
ઐસેં સાંગતી સમસ્તાંસી । સંદેહ ન ધરાવા માનસીં ।
ગાણગાભુવનીં અહર્નિશીં । વસોં આમ્હી ત્રિવાચા ॥૧૮॥
જે જે જન ભક્તિ કરિતી । ત્યાંસી આમુચી અતિપ્રીતિ ।
મનકામના પાવતી । સિદ્ધવાક્ય અસે આમુચેં ॥૧૯॥
અશ્વત્થ નવ્હે કલ્પવૃક્ષ । સંગમીં અસે પ્રત્યક્ષ ।
તુમચ્યા મનીં જેં અપેક્ષ । ત્વરિત હોય પૂજિતાં ॥૨૦॥
કલ્પવૃક્ષાતેં પૂજોનિ । મગ યાવેં આમુચે સ્થાનીં ।
પાદુકા ઠેવિતોં નિર્ગુણી । પૂજા કરા મનોભાવેં ॥૨૧॥
વિઘ્નહર ચિંતામણી । ત્યાતેં પૂજિતાં એકમનીં ।
ચિંતિલેં ફળ તત્ક્ષણીં । લાભે તુમ્હાં અવધારા ॥૨૨॥
સમસ્ત વિઘ્નાંચા અંતક । પૂજા તુમ્હીં વિનાયક ।
અષ્ટતીર્થેં અસતી વિશેખ । આચરાવીં મનોભાવેં ॥૨૩॥
સંતોષકારક આમ્હાંપ્રતી । ત્રિકાળ કરાવી આરતી ।
ભક્તજન જેં ઇચ્છિતી । ત્વરિત હોય અવધારા ॥૨૪॥
ઐસેં સાંગોનિ તયાંસી । નિઘાલેં સ્વામી પરિયેસીં ।
ભક્ત પરતોનિ મઠાસી । આલે ચિંતિત પાયાંતેં ॥૨૫॥
ચિંતિત નિઘતી મઠાંત । તેથેં દિસતી શ્રીગુરુનાથ ।
લોક ઝાલે વિસ્મિત । મ્હણતી વસ્તુ ત્રૈમૂર્તિ ॥૨૬॥
યાસી મ્હણતી જે નર । તે પાવતી યમપૂર ।
સત્ય બોલિલે નિર્ધાર । ન કળે મહિમા આમ્હાંસી ॥૨૭॥
સવેંચિ પાહતાં ન દિસે કોણી । પ્રેમળ ભક્ત દેખતી નયનીં ।
યાપરી ગૌપ્યરુપ ધરોનિ । રાહિલે શ્રીગુરુ મઠાંત ॥૨૮॥
દૃષ્ટાન્ત દાખવિલા ભક્તાંસી । પાતલે આપણ શ્રીપર્વતાસી ।
પાતાળગંગાતીરાસી । રાહિલે સ્વામી પરિયેસા ॥૨૯॥
શિષ્યાંતેં નિરોપિતી અવધારા । પુષ્પાંચેં આસન ત્વરિત કરા ।
જાણેં અસે પૈલતીરા । ઐક્ય હોઊં મલ્લિકાર્જુનીં ॥૩૦॥
નિરોપ દેતાં શ્રીગુરુમૂર્તિ । આણિલીં પુષ્પેં શેવંતી ।
કુમુદેં કલ્હારેં માલતી । કર્દળીપર્ણેં વેષ્ટોનિ ॥૩૧॥
આસન કેલેં અતિવિચિત્ર । ઘાતલેં ગંગેમધ્યેં પાત્ર ।
શિષ્યાં સાંગતી વેગવક્ર । જાવેં તુમ્હી ગૃહાસી ॥૩૨॥
દુઃખ કરીત યેત સકળી । યાંસી સાંગતી શ્રીગુરુ ચંદ્રમૌળી ।
ગાણગાગ્રામીં અસોં જવળી । ભાવ ન ધરાવા દુજા તુમ્હી ॥૩૩॥
લૌકિકમતેં આમ્હી જાતોં । ઐસેં દૃષ્ટાન્તીં દિસતોં ।
ભક્તજનાં ઘરીં વસતોં । નિર્ધાર ધરા માનસીં ॥૩૪॥
ઐસેં ભક્તાં સંબોખોનિ । ઉઠલે શ્રીગુરુ તેથોનિ ।
પુષ્પાસનીં બૈસોનિ । નિરોપ દેતી ભક્તાંસી ॥૩૫॥
કન્યાગતીં બૃહસ્પતિ । બહુધાન્ય સંવત્સરી ખ્યાતિ ।
સૂર્ય ચાલે ઉત્તર દિગંતીં । સંક્રાંતિ કુંભ પરિયેસા ॥૩૬॥
શિશિર ઋતુ માઘમાસીં । અસિતપક્ષ પ્રતિપદેસી ।
શુક્રવારીં પુણ્યદિવસીં । શ્રીગુરુ બૈસલે નિજાનંદીં ॥૩૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી શિષ્યાંસી । જાતોં આમ્હી નિજ મઠાસી ।
પાવતાં ખૂણ તુમ્હાંસી । પ્રસાદપુષ્પેં પાઠવિતોં ॥૩૮॥
યેતીલ પુષ્પેં જાતી શેવંતી । ઘ્યાવા પ્રસાદ તુમ્હીં ભક્તીં ।
પૂજા કરાવી અખંડ રીતીં । લક્ષ્મી વસોં તુમ્હાં ઘરીં ॥૩૯॥
આણિક સાંગેન એક ખૂણ । ગાયનીં કરી જો માઝે સ્મરણ ।
ત્યાચે ઘરીં અસે જાણ । ગાયનપ્રીતિ આમ્હાંસી ॥૪૦॥
નિત્ય જેં જન ગાયન કરિતી । ત્યાંવરી માઝી અતિપ્રીતિ ।
તયાંચે ઘરી અખંડિતી । આપણ અસોં અવધારા ॥૪૧॥
વ્યાધિ ન હોય ત્યાંચે ઘરીં । દરિદ્ર જાય ત્વરિત દુરી ।
પુત્રપૌત્ર શ્રિયાકરીં । શતાયુષી નાંદતીલ ॥૪૨॥
ઐકતીલ ચરિત્ર માઝેં જરી । વાચતીલ નર નિરંતરી ।
લક્ષ્મી રાહે ત્યાંચે ઘરીં । સંદેહ ન ધરાવા મનાંત ॥૪૩॥
ઐસેં સાંગોનિ ભક્તાંસી । શ્રીગુરુ જહાલે અદૃશી ।
ચિંતા કરિતી બહુવશી । અવલોકિતી ગંગેંત ॥૪૪॥
ઐશી ચિંતા કરિતાં થોર । તટાકીં પાતલે નાવેકર ।
તિહીં સાંગિતલા વિચાર । શ્રીગુરુ આમ્હીં દેખિલે ॥૪૫॥
શિષ્યવર્ગાસી મનોહર । વ્યવસ્થા સાંગતી નાવેકર ।
હોતોં આમ્હી પૈલતીર । તેથેં દેખિલે મુનીશ્વર ॥૪૬॥
સંન્યાસ વેષ દંડ હાતીં । નામેં શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ।
નિરોપ દિધલા આમ્હાંપ્રતી । તુમ્હાં સાંગા મ્હણોનિ ॥૪૭॥
આમ્હાંસ આજ્ઞાપિતી મુનિ । આપણ જાતોં કર્દળીવનીં ।
સદા વસોં ગાણગાભુવનીં । ઐસેં સાંગા મ્હણિતલેં ॥૪૮॥
ભ્રાંતપણેં દુઃખ કરિતાં । આમ્હીં દેખિલેં દૃષ્ટાન્તા ।
જાત અસતાં શ્રીગુરુનાથા । સુવર્ણપાદુકાં ત્યાંચે ચરણીં ॥૪૯॥
નિરોપ સાંગિતલા તુમ્હાંસી । જાવેં આપુલ્યા સ્થાનાસી ।
સુખી અસાવેં વંશોવંશીં । માઝી ભક્તિ કરોનિ ॥૫૦॥
પ્રસાદપુષ્પેં આલિયા । ઘ્યાવીં શિષ્યેં કાઢોનિયા ।
ઐસેં આમ્હાં સાંગોનિયા । શ્રીગુરુ ગેલે અવધારા ॥૫૧॥
ઐસેં સાંગતી નાવેકર । સમસ્ત રાહિલે સ્થિર ।
હર્ષેં અસતી નિર્ભર । પ્રસાદપુષ્પેં પહાતી ॥૫૨॥
ઇતુકિયા અવસરીં । આલીં પ્રસાદપુષ્પેં ચારી ।
મુખ્ય શિષ્યેં પ્રીતિકરીં । કાઢોનિ ઘેતલીં અવધારા ॥૫૩॥
નામધારક મ્હણે સિદ્ધાસી । મુખ્ય શિષ્ય કોણ ઉપદેશીં ।
વિસ્તારોનિયા આમ્હાંસી । પુષ્પેં કોણા લાભલીં ॥૫૪॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકા । શિષ્ય બહુત ગુરુનાયકા ।
અસતી ગાણગાપુરીં ઐકા । ગેલે શિષ્ય આશ્રમા ॥૫૫॥
આશ્રમ ઘેતી સંન્યાસી । ત્યાંસી પાઠવિલેં તીર્થાસી ।
તયાંચીં નામેં પરિયેસીં । સાંગેન ઐકા વિસ્તારોન ॥૫૬॥
બાળકૃષ્ણસરસ્વતી । ઉપેંદ્રમાધવસરસ્વતી ।
પાઠવિતે ઝાલે પ્રીતીં । આપણ રાહિલે સંગમીં ॥૫૭॥
ગૃહસ્થધર્મ શિષ્ય બહુત । સમસ્ત આપુલે ઘરીં નાંદત ।
ત્રિવર્ગ આલે શ્રીપર્વતાપ્રત । ચવથા હોતોં આપણ ॥૫૮॥
સાખરે નામ સાયંદેવ । કવીશ્વર-યુગ્મેં પૂર્વભાવ ।
નંદી નામેં નરહરી દેવ । પુષ્પેં ઘેતલીં ચતુર્વર્ગી ॥૫૯॥
ગુરુપ્રસાદ ઘેઊન । આલે શિષ્ય ચૌઘેજણ ।
તીંચ પુષ્પેં મજ પૂજન । મ્હણોનિ પુષ્પેં દાખવિતી ॥૬૦॥
ઐસા શ્રીગુરુચા મહિમા । સાંગતસે અનુપમા ।
થોડેં સાંગિતલેં તુમ્હાં । અપાર અસે સાંગતાં ॥૬૧॥
શ્રીગુરુચરિત્ર કામધેનુ । સાંગિતલેં તુજ વિસ્તારોનુ ।
દુઃખ દરિદ્ર ગેલેં પળોનુ । ઐસેં જાણ નિર્ધારીં ॥૬૨॥
ઐસેં શ્રીગુરુચરિત્ર । શ્રવણીં કીર્તની અતિપવિત્ર ।
સુખેં નાંદતી પુત્રપૌત્ર । લક્ષ્મીવંત હોતી જાણ ॥૬૩॥
ધર્મ અર્થ કામ મોક્ષ । તયાંસી લાભે પ્રત્યક્ષ ।
મહા આનંદ ઉભયપક્ષ । પુસ્તક લિહિતાં સર્વસિદ્ધિ ॥૬૪॥
ઐસેં સિદ્ધેં સાંગિતલેં । નામધારક સંતોષલે ।
સકળાભીષ્ટ લાધલેં । તાત્કાળિક અવધારા ॥૬૫॥
મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર । શ્રીગુરુચરિત્ર અતિમનોહર ।
ઐકતાં પાવતી પૈલ પાર । સંસારસાગરા તરોનિયા ॥૬૬॥
શ્રીગુરુચરિત્ર ઐકતાં । સકળાભીષ્ટેં તત્ત્વતાં ।
લાધતી મ્હણોનિ સમસ્તાં । ઐકા મ્હણે નામધારક ॥૬૭॥
અમૃતાચી અસે માથણી । સ્વીકારિતાં ભાવિક જનીં ।
ધર્માર્થ કામ મોક્ષ સાધનીં । હેચિ કથા ઐકાવી ॥૬૮॥
પુત્રપૌત્રાં જ્યાસી ચાડ । ત્યાસી હે કથા અસે ગોડ ।
રાહે લક્ષ્મી સ્થિર અખંડ । શ્રવણમાત્રેં ઘરીં નાંદે ॥૬૯॥
ચતુર્વિધ પુરુષાર્થ । લાધતી શ્રવણે પરમાર્થ ।
શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ગુરુનાથ । રક્ષી ત્યાંચે વંશોવંશીં ॥૭૦॥
મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર । શ્રોતયાંસી કરી નમસ્કાર ।
કથા ઐકા મનોહર । સકળાભીષ્ટેં સાધતી ॥૭૧॥
મુખ્ય ભાવ કારણ । પ્રેમેં કરિતાં શ્રવણ પઠણ ।
નિજધ્યાસ આણિ મનન । પ્રેમેં કરોનિ સાધિજે ॥૭૨॥
શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી શંકર । ત્યાચે ચરણીં અર્પણ સાગ્ર ।
ત્યાચેચિ પ્રસાદેં સમગ્ર । સમસ્ત પ્રજા સુખી અસતી ॥૭૩॥
ગ્રંથ ઠેવાવા શુદ્ધ સ્થાનીં । શુદ્ધ વસ્ત્રીં શુદ્ધ મનીં ।
નિત્ય પૂજા કરોનિ । ગ્રંથ ગૃહામાજીં ઠેવાવા ॥૭૪॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃત । સિદ્ધનામધારકસંવાદ અમૃત ।
ગુરુસમાધિ નામ વિખ્યાત । એકપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥૭૫॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે શ્રીગુરુસમાધિગમનં નામ એકપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥૫૧॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પિતમસ્તુ॥

Explore More