Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 7

(Shri Gurucharitra Adhyay 7 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 7 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 7. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha.

#of 213
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
nāmadhāraka mhaṇe siddhāsī | gokarṇamahimā āmhāṃsī |
niropije svāmī kṛpesī | pūrvī kavaṇā sākṣa jhālī ||1||
samasta tīrtha sāṃḍunī | śrīpāda gele kiṃkāraṇī |
pūrvī ādhāra kelā kavaṇī | purāṇa kathā sāṃgā maja ||2||
jyāvarī asela gurūcī prīti | tīrthamahimā aikaṇe cittī |
vāṃchā hotase jñānajyotī | kṛpāsiṃdhu gururāyā ||3||
siddha mhaṇe nāmadhārakāsī | gokarṇamahimā maja pusasī |
sāṃgena tuja vistāresī | ekacitte pariyesā ||4||
pūrvayugī ikṣvākuvaṃśī | mitrasaha rājā pariyesī |
pratāpavaṃta kṣatriyarāśī | sarvadharmarata dekhā ||5||
rājā sakal̤aśāstrajña | vivekī ase śrutinipuṇa |
balāḍhya śūra mahābhīma | vidyodyogī dayānidhi ||6||
asatā rājā eke divaśī | vinode nighālā pāradhīsī |
praveśalā mahāvanāsī | vasatī śārdūla siṃha jethe ||7||
nirmanuṣya araṇyāta | rājā pāradhi khel̤ata |
bheṭalā tethe adbhuta | daitya jvāl̤ākāra bhayānaka ||8||
rājā dekhoni tayāsī | varṣatā śara jhālā kopesī |
mūrchanā yeūni dharaṇīsī | paḍalā daitya tayā vel̤ī ||9||
hotā tayācā baṃdhu javal̤ī | ākraṃdatase prabal̤ī |
pāṣāṇa hāṇī kapāl̤ī | baṃdhuśoke karoniyā ||10||
prāṇa tyajitā niśācara | baṃdhūsī mhaṇatase yera |
jarī tū hosī mājhā sahodara | sūḍa gheī mājhā tū ||11||
aise boloni baṃdhūsī | daitya pāvalā paṃcatvāsī |
aneka māyāpāśī | nararūpa dharile tayā vel̤ī ||12||
rūpa dharoni mānavāce | saumya vāṇī bole vāce |
sevakatva karī rājayāce | atinamratve boloniyā ||13||
sevā karī nānāparī | sevakāce sārakhe mana dharī |
kitīka divasāṃvarī | vanāṃtarī rājā hotā dekhā ||14||
samasta mṛga jiṃkūni | duṣṭa jīvāte vadhoni |
rājā ālā paratoni | āpulyā nagarā pariyesā ||15||
aise asatā eke divaśī | pitṛśrāddha āle pariyesī |
āmaṃtraṇa sāṃge ṛṣīṃsī | vasiṣṭhādikā pariyesā ||16||
te divaśī rājā neme svayaṃpāka | karavītase saviveka |
kāpaṭye hotā to sevaka | tayā sthānī ṭhevilā ||17||
rājā mhaṇe tayāsī | pākasthānī tū vasasī |
je je māgela bhāṇavasī | sarva āṇūni tvā dyāve ||18||
aṃgikāroni to sevaka | naramāṃsa āṇoni dekha |
kāpaṭyabhāve karavī pāka | kelī śāka tayā vel̤ī ||19||
ṭhāya ghālitā ṛṣeśvarāṃsī | pahileca vāḍhile naramāṃsāsī |
pāhatā kopa ālā vasiṣṭhāsī | didhalā śāpa taye vel̤ī ||20||
vasiṣṭha mhaṇe rāyāsī | naramāṃsa vāḍhile āmhāṃsī |
tvarita brahmarākṣasa hosī | mhaṇoni śāpa didhalā ||21||
śāpa detā taye kāl̤ī | rājā kopalā tātkāl̤ī |
aparādha nasatā prabal̤ī | vāyā maja kā śāpile ||22||
neṇe māṃsapāka koṇī kelā | mājhā niropa nāhī jhālā |
vṛthā āmute śāpa didhalā | āpaṇa śāpīna mhaṇatase ||23||
udaka gheūni aṃjul̤ī | śāpāvayā siddha jhālā taye kāl̤ī |
tava rājapatnī yeūni javal̤ī | varjī āpule patīte ||24||
patīsī mhaṇe te nārī | gurūsī śāpitā doṣa bhārī |
vaṃdunī tayāce caraṇa dharī | teṇe bhavasāgara taraśīla ||25||
madayaṃtī satīce vacana | mānitā jhālā rājā āpaṇa |
aṃjul̤īce udaka jāṇa | ṭākī āpule caraṇāvarī ||26||
śāpa detā kalmaṣapāṇī | paḍale rājāce caraṇī |
kalmaṣapāda nāma mhaṇoni | brahmarākṣasa jhālā to rāva ||27||
rājapatnī yeūni pariyesī | lāgalī vasiṣṭhacaraṇāṃsī |
uddharī svāmī bāl̤akāsī | evaḍhā kopa kāya kāja ||28||
karuṇāvacana aikoni | śāṃta jhālā vasiṣṭha muni |
varṣe bārā kramoni | punarapi rājā hośīla ||29||
uḥśāpa deūni vasiṣṭha ṛṣi | gelā āpule sthānāsī |
brahmarākṣasa rājā pariyesī | hoūnī gelā vanāṃtarā ||30||
nirmanuṣya araṇyāta | rājā rāhilā prakhyāta |
bhakṣītase aneka jaṃta | paśumanuṣya ādikarūni ||31||
aise kramitā taye vanī | mārgastha daṃpatye donī |
brāhmaṇa jātā mārga kramunī | dekhilā rākṣasa bhayāsura ||32||
yeūni dharī brāhmaṇāsī | vyāghra jaisā paśūsī |
gheūni gelā bhakṣāvayāsī | viprastrī samāgame ||33||
atiśoka karī brāhmaṇī | jāūni lāge rākṣasacaraṇī |
rākhe majalā ahevapaṇī | prāṇeśvarāte soḍī pitayā ||34||
na bhakṣī gā mājhā pati |mājhī tayāvarī atiprīti |
maja bhakṣī gā mhaṇe sumati | vallabhāte soḍoniyā ||35||
patīviṇa rāhatā nārī | janma vṛthāci dagaḍāparī |
pahile māte svīkārī | prāṇa rākhe patīce ||36||
pati lāvaṇya pūrvavayesī | vedaśāstrapāraṃgesī |
yācā prāṇa jarī tū rakṣisī | jagī hoīla tuja puṇya ||37||
kṛpā karī gā āmhāvarī | hoīna tujhī kanyā kumārī |
maja putra hotīla jarī | nāma vāḍhavīna tujhe mī ||38||
aise nānāparī dekhā | viprastrī karī mahāduḥkhā |
bola na mānoni rākṣase aikā | tyā brāhmaṇāte bhakṣile ||39||
patīte bhakṣile dekhoni | śāpa vadalī te brāhmaṇī |
mhaṇe rākṣasā aika kānī | śāpa mājhā nirdhāre ||40||
tū rājā sūryavaṃśī | śāpāstava rākṣasa jhālāsī |
puḍhe māgutī rājā hosī dvādaśa varṣe kramoni ||41||
pari ramatā striyesave | prāṇa jāīla svabhāve |
anāthā bhakṣile duṣṭa bhāve | durātmyā tū rākṣasā ||42||
śāpa deūni tayā vel̤ī | patīcyā asthi milavūni javal̤ī |
kāṣṭhe ghāloniyā prabal̤ī | agnipraveśa kelā tine ||43||
aise asatā rāva dekhā | kramī bārā varṣe nikā |
punarapi rājā hoūna aikā | ālā āpule nagarāsī ||44||
viprastriyece śāpavacana | striyesī sāṃgitalī khūṇa |
mhaṇe saṃga karitā tatkṣṇa | mṛtyu ase āpaṇāsī ||45||
aikoni patīce vacana | madayaṃtī duḥkha karī āpaṇa |
mana karūni nirvāṇa | tyajāvayā prāṇa pahātase ||46||
madayaṃtī mhaṇe rāyāsī | saṃtāna nāhī tumace vaṃśāsī |
vanī kaṣṭalā bārā varṣī | āpule karma na cukecī ||47||
aikoni satīce vacana | śoke dāṭalā atigahana |
aśru āle netrāṃtūna | kāya karū mhaṇatase ||48||
maṃtrīvṛddhapurohitāṃsī | bolāvile pariyesī |
brahmahatyā ghaḍalī āmhāṃsī | vimocana hoya kavaṇeparī ||49||
maṃtrīvṛddhapurohita | tayāsī mhaṇatī aikā māta |
tīthe ācarāvī samasta | teṇe punīta vhāla tumhī ||50||
karoni aisā vicāra | rājā nighe tīrthā sācāra |
sarva tīrthaparikara | vidhipūrvaka karītase ||51||
jyā jyā tīrthā jāya āpaṇa | aneka puṇya karī jāṇa |
yajñādika karma annadāna | brāhmaṇādikā detase ||52||
aisī nānā tīrthe karīta | parī brahmahatyā saveci yeta |
aghorarūpī ase disata | kavaṇeparī na jāyacī ||53||
kaṣṭoni rājā bahutāṃparī | nirvāṇa hoūni manābhītarī |
hiṃḍata pātalā mithilāpurī | ciṃtāgrasta hovoniyā ||54||
nagarā-bāhyapradeśī | śramoni rājā pariyesī |
ciṃtā karī mānasī | vṛkṣacchāye baisalāse ||55||
ṛṣeśvarāsamaveta | jaisā rudra prakāśita |
gautama ṛṣi avacita | tayā sthānāsi pātalā ||56||
rājā dekhoni gautamāsī | caraṇī lol̤e saṃtoṣī |
namana karī sāṣṭāṃgesī | bhaktibhāve karoniyā ||57||
āśvāsūni taye vel̤ī | gautama puse karuṇābahāl̤ī |
kṣemasamādhāna sakal̤ī | pusatā jhālā vṛttānta ||58||
kāya jhāle tujhe rājya | araṇyavāsāce kāya kāja |
ciṃtākulita mukhāṃbuja | kavaṇa kārya ghaḍale ase ||59||
aikoni ṛṣīce vacana | rājā sāṃge vistārona |
śāpa jāhalā brahmavacana | brahmahatyā ghaḍalī maja ||60||
prāyaścitte sakal̤ika | yajñādi karme dharmādika |
sukṣetre apāra tīrthe dekha | āpaṇa sakal̤a ācaralī ||61||
śamana na hoya mahādoṣa | saveci yeta aghora veṣa |
vrate ācaralo koṭīśa | na jāya doṣa sarvathā ||62||
ājiceni mājhe saphal̤a janana | darśana jhāle jī tumace caraṇa |
hotīla mājhe kaṣṭa nivāraṇa | mhaṇoni caraṇā lāgalo ||63||
aikoni rāyāce vacana | karuṇāsāgara gautama āpaṇa |
mhaṇe bhaya sāṃḍī gā nirvāṇa vacana | tārīla śaṃkara mṛtyuṃjaya ||64||
tujhe pāpanivāraṇāsī | sāṃgena tīrthaviśeṣī |
mahāpātaka saṃhārāvayāsī | gokarṇa kṣetra ase bhale ||65||
smaraṇa karitāṃ gokarṇāsī | brahmahatyādi pāpa nāśī |
tethe īśvara sadā nivāsī | mṛtyuṃjaya sadāśiva ||66||
jaise kailāsāce śikhara | athavā svardhunīmaṃdira |
niścaya vāsa karpūragaura | gokarṇakṣetrī pariyesā ||67||
jaisī aṃdhakārarajanī | prakāśāvayā jevī agni |
caṃdrodaya jari hoya nirvāṇī | tarī sūryaprakāśāvīṇa gati navhe ||68||
taise samasta tīrthāne | pāpa naca jāya yāci kāraṇe |
sūryodayī tamaharaṇe | taise gokarṇadarśane hoya ||69||
sahastra brahmahatyā jarī | ghaḍalyā asatī yā śarīrī |
praveśa hotā gokarṇakṣetrī | śuddhātmā hoya pariyesā ||70||
rudropeṃdraviriṃci dekhā | jāūni tayā sthānī aikā |
tapa kele ho sakal̤ikā | kāryasiddhi hoya tyāṃpratī ||71||
bhaktipūrvaka tayā sthānī | japa vrata karitī jāṇoni |
phal̤a hoya tyā lakṣaguṇī | ase puṇyakṣetra ase ||72||
jaise brahmā viṣṇu dekhā | iṃdrādi devā sakal̤ikā |
sādhya jhāle tapa aikā | yāvegal̤e kāya sāṃgū ||73||
jāṇā to sākṣāt īśvara | gokarṇakṣetra kailāsapura |
pratiṣṭhā karī vighneśvara | viṣṇunirope vinayārtha ||74||
samasta deva tethe yetī | puṇyakṣetrī vāsa karitī |
brahmā viṣṇu iṃdrāsahitī | viśvedeve marudgaṇa ||75||
caṃdra sūrya vasvādika | pūrvadvārī rāhile aika |
prīti karī bhaktipūrvaka | baisale asatī taye sthānā ||76||
agni yama citragupta | ekādaśa rudra pitṛdaivata |
dakṣiṇadvārī vāsa karīta | saṃtoṣe rāhile asatī ||77||
varuṇāsahita gaṃgā sakal̤ī | rāhatī paścimadvārasthal̤ī |
prīti karī caṃdramaul̤ī | tayā sakal̤āṃ pariyesā ||78||
kubera vāyu bhadrakāl̤ī | mātṛdevatā caṃḍī sakal̤ī |
uttaravāsa trikāl̤ī | pūjā karitī mahābal̤eśvarācī ||79||
citrarathādi viśvāvasu pariyesī | citrasena gaṃdharva surasī |
pūjā karitī sadāśivāsī | sadā vasoni tayā ṭhāyī ||80||
ghṛtācī raṃbhā menakā | tilottamā urvaśī aikā |
nitya nṛtya karitī dekhā | mahābal̤eśvarāce sanmukha ||81||
vasiṣṭha kaśyapa kaṇva ṛṣi | viśvāmitra mahātāpasī |
bharadvāja jaiminī jābāla ṛṣi | pūjā karitī sadā tethe ||82||
kṛtayugī brahma-ṛṣi | ācāra karitī mahātāpasī |
mahābal̤eśvarāce bhaktīsī | rāhile gokarṇakṣetrāṃta ||83||
marīci nārada atri ṛṣi | dakṣādi brahma-ṛṣi pariyesī |
sanakādika mahātāpasī | upaniṣadārtha upāsitī ||84||
aneka siddha sādhya jāṇa | munīśvara ajinadhāraṇa |
daṃḍadhārī saṃnyāsī nirguṇa | brahmacārī tethe vasatī ||85||
tvagasthimātraśarīresī | anuṣṭhitī mahātāpasī |
pūjā karitī bhaktīsī | caṃdramaul̤īcī pariyesā ||86||
gaṃdharvādi samasta deva | pitara siddha aṣṭavasava |
vidyādhara kiṃpuruṣa sarva | sevesī jātī niraṃtara ||87||
guhyaka kinnara svargaloka | śeṣādi nāga takṣaka |
piśāca vetāl̤a sakal̤ika | jātī pūjesī tayā sthānā ||88||
nānā śrṛṃgāra karūni | aneka bhūṣaṇe virājamānī |
sūryaśaśī vimānī | vahanī yetī val̤aṃghoniyā ||89||
stotre gāyana karitī dekhā | namitī nṛtya karitī anekā |
pūjekāraṇe yetī sakal̤ikā | mahābal̤eśvaraliṃgāsī ||90||
je je icchitī manakāmanā | pāvatī tvarita nirdhāre jāṇā |
samāna nāhī kṣetra gokarṇa | yā brahmāṃḍagolakāṃta ||91||
agastyādi sanatkumāra | priyavratādi rājakumāra |
agnidevadānavādi yera | vara lādhale sarva tayā ṭhāyī ||92||
śiśumārī bhadrakāl̤ī | pūjā karitī trikāl̤ī |
nāgāte garuḍa na gil̤ī | mahābal̤eśvaradarśane ||93||
rāvaṇādi rākṣasakul̤ī | kuṃbhakarṇa yera sakal̤ī |
vara lādhale ye sthal̤ī | bibhīṣaṇa pūjītase ||94||
aise samasta devakul̤a | siddhadānavādi sakal̤a |
gokarṇakṣetrā jāūni prabal̤a | ārādhitī nānāparī ||95||
liṃga sthāpitī āpule nāmī | ase khyāti tayā nāmī |
vara lādhale aneka kāmī | caturvidha puruṣārtha ||96||
brahmā viṣṇu āpaṇa dekhā | kārtavīrya vināyakā |
āpule nāmī liṃga dekhā | pratiṣṭhā kelī taye ṭhāyī ||97||
dharmakṣetrapāl̤ādī | durgādevīśaktivṛṃdī |
liṃga sthāpile āpule nāmī | jyā gokarṇakṣetrāta ||98||
gokarṇakṣetra ase gahana | liṃga tīrthe asaṃkhya jāṇa |
padopadī ase nirguṇa | aise kṣetra anupama ase ||99||
sāṃgo kitī vistārona | asaṃkhyāta tīrthe jāṇa |
pāṣāṇa samasta liṃga khūṇa | samasta udake jāṇāvī tīrthe ||100||
kṛtayugī mahābaleśvara śveta | tretāyugī lohita |
dvāpārī suvarṇapita | kaliyugī kṛṣṇavarṇa jāhalā ||1||
sapta pātāl̤a kholāvona | ubhe ase liṃga āpaṇa |
kaliyugī mṛdu hoūna | dise sūkṣmamarūpāne ||2||
paścima samudratīrāsī | gokarṇakṣetraviśeṣī |
brahmahatyādi pātake nāśī | kāya āścarya pariyesā ||3||
brahmahatyādi mahāpāpe | paradārādi ṣaṭ pāpe |
duḥśīla durācārī pāpe | jātī gokarṇadarśane ||5||
darśanamātre punīta hotī | samasta kāmyārtha sādhatī |
aṃtī hoya tayāṃsī gati | gokarṇaliṃgadarśane ||5||
taye sthānī puṇyadivaśī | je je arcitī bhaktīsī |
teci jāṇā rudravaṃśī | rāyāsī mhaṇe gautama ||6||
ekhāde samayī gokarṇāsī | jāya bhaktīne mānuṣī |
pūjā karitā sadāśivāsī | śivapada niścaye pāve jāṇā ||7||
āditya soma budhavārī | amāvāsyādi parvābhitarī |
snāna karūni samudratīrī | dānadharma karāvā ||8||
śivapūjā vrata havana | japa brāhmaṇasaṃtarpaṇa |
kiṃcit karitā anaṃta puṇya | gautama mhaṇe rāyāsī ||9||
vyatipātādi parvaṇīsī | sūrya-saṃkrāṃtīce divaśī |
mahāpradoṣa trayodaśī | pūjitāṃ puṇya agaṇya ||110||
kāya sāṃgo tyācā mahimā | nivāḍā hoya akhila karmā |
īśvara bhol̤ā anaṃtamahimā | pūjanamātre tuṣṭatase ||11||
asita pakṣa māghamāsī | śivarātrī caturdaśīsī |
bilvapatra vāhile yāsī | durlabha ase tribhuvanāṃta ||12||
aise anupama sthāna asatā | na jātī mūrkha loka aikatā |
śivatīrtha ase durlabhatā | neṇatī mūḍha badhira jāṇā ||13||
upoṣaṇādi jāgaraṇa | liṃga sannidha gokarṇa |
svargāsi jāvayā sopāna | paddhati ase pariyesā ||14||
aise yā gokarṇasthānāsī | je jātī jana yātresī |
caturvidha puruṣārthāṃsī | lādhatī loka avadhārā ||15||
snāna karūni samasta tīrthī | mahābal̤eśvaraliṃgārthī |
pūjā karāvī bhaktyarthī | pātakāvyatirikta hoya jāṇā ||16||
aiśāparī gokarṇamahimā | prakāśa kelā ṛṣī gautamā |
rājā aikoni atipremā | pusatā jhālā te vel̤ī ||17||
rājā mhaṇe gautamāsī | gokarṇasthāna niropilesī |
pūrvī pāvalā koṇa yāpāsī | sākṣa jhālī asela ||18||
vistāroni te āmhāṃsī | sāṃgāve svāmī karuṇesī |
mhaṇoni lāgalā caraṇāṃsī | atibhakti karoniyā ||19||
mhaṇe gautama taye vel̤ī | gokarṇakṣetra mahābal̤ī |
jāṇo āmhī bahukāl̤ī | apāra sākṣī dekhilī ase ||120||
gelo hoto āmhī yātre | dekhilā dṛṣṭānta vicitra |
āle hote tethe janamātra | yātrārūpe karoniyā ||21||
mādhyāhnakāl̤ī āmhī tethe | baisalo hoto vṛkṣacchāyete |
duroni dekhile cāṃḍāl̤īte | vṛddha aṃdha mahārogī ||22||
śuṣkamukhī nirāhārī | kuṣṭha sarvāṃgaśarīrī |
kṛmi paḍale aghorī | pūya śoṇita durgaṃdhī ||23||
kukṣirogī gaṃḍamāl̤ā | kaphe dāṭalā ase gal̤ā |
daṃtahīna ati vivhal̤ā | vastra nāhī paridhānā ||24||
caṃdrasūryakiraṇa paḍatā | prāṇa jāya kaṃṭhagatā |
śaucavyādhī ase bahutā | sarvāṃgaśūl̤a mahāduḥkhī ||25||
vidhavā āpaṇa keśavapanī | dise jaisī mukharamaṇī |
kṣaṇakṣaṇā paḍe dharaṇī | prāṇatyāga karū pāhe ||26||
aiśī avasthā cāṃḍāl̤īsī | ālī vṛkṣacchāyesī |
deha ṭākilā dharaṇīsī | tyajū pāhe prāṇa āpulā ||27||
prāṇa tyajitā taye vel̤ī | vimāna utare tatkāl̤ī |
śivadūta atibal̤ī | triśūl̤a khaṭvāṃga dharūniyā ||28||
ṭaṃkāyudhe caṃdra bhāl̤ī | divyakāṃti caṃdrāsārakhī keval̤ī |
kirīṭakuṃḍale miravalī | caturvarga yeṇeparī ||29||
vimānī sūryāsārikhe teja | ativicitra dise virāja |
āle cāṃḍāl̤iyekāja | apūrva vartale taye vel̤ī ||30||
āmhī puśile śivadūtāṃsī | āleti kavaṇyā kāryāsī |
dūta mhaṇatī āmhāṃsī | nyāvayā ālo cāṃḍāl̤ite ||31||
aikoni dūtāce vacana | vismita jhāle āmuce mana |
punarapi kelā tyāsī praśna | aika rāyā tū ekacitte ||32||
aiśiyā cāṃḍāl̤ī pāpiṇīsī | kaisī yogya vimānesī |
neūniyā śvānāsī | siṃhāsanī kaise yogya ||33||
yā janmādārabhya isī | pāpe pāpasaṃgrahāsī |
aiśī pāpīṇa durvṛtta isī | kevī nyāla kailāsā ||34||
nāhī isī śivajñāna | na karīca he tapasādhana |
dayā satya kadā neṇe | isī kaise nyāla tumhī ||35||
paśumāṃsa āhāra isī | sadā karī jīvahiṃsī |
aiśiyā duṣṭa kuṣṭhī pāpiṇīsī | kevī netā svargabhuvanā ||36||
athavā kadhī śivapūjana | na karī paṃcākṣarījapana |
nāhī kele śivasmaraṇa | isī kaise nyāla tumhī ||37||
śivarātrī upoṣaṇa | nāhī kele puṇyadāna |
yajñayāgādi sādhana | nāhī kele iṇe kadhī ||38||
na karī snāna parvakāl̤ī | neṇe tīrtha kavaṇe vel̤ī |
athavā vratādi sakal̤ī | kele nāhī iṇe kadhī ||39||
yā sarvāṃgī pūya śoṇita | durgaṃdhī ase bahuta |
aiśī cāṃḍāl̤ī durvṛtta | kaisī vimānī baisavāla ||140||
arcana janmāṃtarīce mhaṇā | kuṣṭha sarvāṃga teci khuṇā |
kṛmi nighatī mukhāṃtūna | pūrvājita kāya kele ||41||
aiśī pāpiṇī durācārī | kevī netā kailāsapurī |
yogya navhe carācarī | tumhī kevī nyāla isī ||42||
gautama mhaṇe rāyāsī | aise puśile dūtāṃsī |
tyāṃnī sāṃgitalā āmhāṃsī | ādyaṃta taye cāṃḍāl̤īcā ||43||
mhaṇe gautama ṛṣeśvara | cāṃḍāl̤īce pūrvāpāra |
sāṃgena tumhāṃsa savistara | ase āścarya pariyesā ||44||
pūrvī ice janmasthāna | brāhmaṇakanyā ase jāṇa |
saudāminī nāma ase pūrṇa | somabiṃbāsārakhe mukha ||45||
atisuṃdara rūpa isī | upavara jāhalī pitṛgṛhāsī |
na mil̤e vara tiyesī | ciṃtā karitī mātāpitā ||46||
na mil̤e vara suṃdara tisī | unmatta jāhalī dahā varuṣī |
mil̤avūni ekā dvijāsī | gṛhyokteṃsī lagna kele ||47||
vivāha jhāliyāvarī | hotī tayā patīce gharī |
kvacitkāl̤a yeṇeparī | hotī nārī pariyesā ||48||
vartatā ase puḍhe dekha | tice patīsa jhāle duḥkha |
paṃcatva pāvalā tātkāl̤ika | vidhilekha karūniyā ||49||
aikoni tice mātāpitā | kanyā āpule gharā āṇitī tattvatā |
patīce duḥkhe duḥkhitā | kheda karī te nārī ||150||
atisuṃdara pūrvavayāsī | made vyāpta pratidivasī |
caṃcal̤a hoya mānasī | parapuruṣāte dekhoniyā ||51||
guptarupe kvacitkāl̤ī | jārakarma karī te bāl̤ī |
pragaṭa jāhale tatkāl̤ī | gaupya nohe pātaka ||52||
āpaṇa vidhavā ase nārī | pūrvavayāsī atisuṃdarī |
viṣayī prīti ase bhārī | sthira nohe tice mana ||53||
aise ticiyā pātakāsī | vidita jāhale sarvāṃsī |
vāl̤īta kele tiyesī | mātāpitābaṃdhuvargī ||54||
śaṃkā hotī pahilī tisī | niḥśaṃka jhālī vyabhicārāsī |
prakaṭarūpa aharniśī | ramo lāgalī nagarāṃta ||56||
tiye nagarī eka vāṇī | rūpe hotā atilāvaṇyaguṇī |
tyāsī tiṇe pūrvavayasa dekhoni | jhālī tyācī kulastrī ||57||
tayā śūdrāciyā gharī | vartatase te nārī |
aisī pāpiṇī durācārī | kul̤avairīṇa becāl̤īsa ||58||
śloka || striyaḥ kāmena naśyanti brāhmaṇo hīnasevayā |
rājāno brahmadaṃdena yatayo bhogasaṃgrahāta ||59||
ṭīkā || striyā nāsatī kāmavege | brāhmaṇa nāsatī hīnaseve |
rājya jāya dvijakṣobhe | yati nāse viṣayasevane ||160||
śūdrāsave aharniśī | ramata hotī atiharṣī | pu
tra jāhalā tiyesī | śūdragṛhī asatā ||61||
nitya māṃsa āhāra tisī | madyapāna unmattesī |
hoūni tayā śūdramahiṣī | hotī pāpiṇī durācārī ||62||
vartatā eke divasī | unmatta hovoni pariyesī |
chedile vāsarū āhārāsī | meṣa mhaṇoni pāpiṇīne ||63||
chedoni vatsa pariyesī | pāka kelā vinayesī |
śira ṭhevile śiṃkiyāsī | dusare divaśī bhakṣāvayā ||64||
āpaṇa bhramita madyapānī | jāgṛta jāhalī astamānī |
vāsarū pāhe jāvoni | dhenu dohāvayālāgī ||65||
vatsasthānī ase meṣa | bhramita jāhalī atikleśa |
gharī pāhātase śirāsa | spaṣṭa dise vāsarū ||66||
anutapta hovoni taye vel̤ī | śiva śiva mhaṇe caṃdramaul̤ī |
ajñānāne aiśī pāpe ghaḍalī | mhaṇoni ciṃtī durātmiṇī ||67||
tayā vatsaśirāsī | nikṣepa kelā bhūmīsī |
pati kopela mhaṇoni pariyesī | asthicarma nikṣepile ||68||
jāūni sāṃge śejāra lokā | vyāghre vatsa nele aikā |
bhakṣile mhaṇoni raḍe dekhā | patīpuḍhe yeṇeparī ||69||
aisī kitīka divasāṃvarī | nāṃdata hotī śūdrāgharī |
paṃcatva pāvalī te nārī | nelī dūtī yamapurā ||170||
ghātalī tiyesī narakāta | bhoga bhogī atiduḥkhita |
punarapi janmā cāṃḍāl̤ī jāta | upajalī nārī pariyesā ||71||
upajatāṃci jāhali aṃdhal̤ī | vidrūpavarṇa jaiśī kājal̤ī |
mātā pitā kvacitkāl̤ī | pratipāl̤itī māyāmohe ||72||
ucchiṣṭa anna ghālitī toṃḍā | svajana tiyece akhaṃḍā |
bāl̤apaṇī tayesi vighaḍā | positātī yeṇeparī ||73||
aise asatā vartamānī | sarvāṃga jhāle kuṣṭhavarṇī |
paṃcatva pāvalī pitājananī | daridrī jhālī nirāśraya ||74||
sarvāṃga kuṣṭhavarṇapīḍita | tyajitī tiyesi svajana bhrāta |
bhikṣā māgoni udara bharita | rakṣaṇa karī śarīra āpule ||75||
yeṇeparī cāṃḍāl̤ī | vartata ase bahutakāl̤ī |
kṣudhene pīḍita sarvakāl̤ī | āpaṇa aṃdha kuṣṭha dehī ||76||
na mil̤e tisī vastra anna | duḥkha karīta atigahana |
aise tice pūrvakarma | jhālī vṛddha atikaṣṭe ||77||
bhikṣā māge janāṃsī | mārgī paḍoni aharniśī |
kadhī na bhare udara tisī | duḥkhe vilāpe apāra ||78||
vyādhi ase śarīrāsī | śoṇita pūya pariyesī |
durgaṃdhi yeta ase mahādoṣī | sarvāṃga kuṣṭhe gal̤atase ||79||
aise vartatāṃma māghamāsī | loka nighāle yātresī |
mahāsthāna gokarṇāsī | kalatraputrasahita dekha ||180||
śivarātrīce yātresī | yetī loka deśodeśī |
caturvarṇa āsapāsī | haruṣe yetī pariyesā ||81||
deśodeśīce rāje dekhā | hastīrathādisahita aikā |
yetī samasta bhūmāṃḍalikā | mahābal̤eśvaradarśanāsī ||82||
brāhmaṇa kṣatriya vaiśya śūdra | yetī yātresī vinoda |
samāraṃbha vādyanāda | amita loka pariyesā va83||
kitī hāsatī gāyana karitī | dhāvatī nṛtya karīta yetī |
śivasmaraṇe garjanā karitī | yātrāprasaṃgī jana dekhā ||84||
aisī mahājanāṃsamaveta | cāṃḍāl̤ī gelī tethe tvarita |
save bhikṣuka asatī bahuta | tayāṃsave jāta ase ||85||
yeṇeparī gokarṇāsī | cāṃḍāl̤ī pātalī sāyāsī |
karāvalaṃbe mahājanāṃsī | bhikṣā māge karuṇāvacane ||86||
loka jātī mārgāta | śayana karī ākraṃdata |
kara voḍhūni māgata | mahājana lokāṃsī ||87||
pūrvīcī pāpī āpaṇa | pīḍata ase yācī kāraṇa |
bhikṣā ghālā kṣudhānivāraṇa | mhaṇoni māge sakal̤ikā ||88||
neṇe kadhīca vastra prāvaraṇa | dhul̤īta lol̤e āpaṇa |
kṣudhākrāṃta hotase maraṇa | dharma karā sakal̤āṃsī mhaṇe ||89||
sarvāṃgī rogagrasta | vastrāvīṇa bāghe śīta |
akṣa nāhī kṣudhākrāṃta | dharma karā sakal̤ika ho ||190||
pūrvī janmaśatāṃtarī | nāhī kele puṇya yerī |
yāci kāraṇe pīḍita bhārī | dharma karā sakal̤ika ||91||
yeṇeparī mārgāṃta | cāṃḍāl̤ī ase yācita |
te divaśī ase śivarātrīvrata | koṇī na ghālī bhikṣā tisī ||92||
yerī vivhal̤e kṣudhākrāṃta | jaṭharāgni pradīpta ase bahuta |
dharma karā aise mhaṇata | paḍalī mārgāta tedhavā ||93||
pūjesi jātī sakal̤ajana | tyāte māge ākraṃdona |
eka mhaṇatī hāṃsona | upavāsa āji anna kaice ||94||
hātī hotī bilvamaṃjarī | ghālī tī tiyecyā karī |
āghrāṇoni pāhe yerī | bhakṣaṇavastu navhe mhaṇe ||95||
koponi ṭākī te avasarī | jāūni paḍalī liṃgāvarī |
rātrī asatī aṃdhārī | alabhya pūjā ghaḍalī dekhā ||96||
koṇī na ghālitī bhikṣā tisī | upāsa ghaḍalā te divaśī |
pūjā pāvalī tyā śivāsī | bilvamaṃjarī śivamastakī ||97||
ituke puṇya ghaḍale tisī | prayata6na na karitā pariyesī |
tuṣṭalā īśvara harṣī | bhavārṇavākaḍe kele ||98||
yeṇeparī cāṃḍāl̤īsī | upavāsa ghaḍalā anāyāsī |
tethūni uṭhalī dusare divasī | bhikṣā māgāvayākāraṇe ||99||
pahilīca kuṣṭharogī ase | aśakta jhālī upavāse |
cakṣuhīna mārga na dise | jāta ase maṃdamaṃda ||200||
sūryaraśmīkarūni tisī | duḥkha hoya asamasahasī |
pūrvārjita karme aisī | mhaṇatī dūta gautamāte ||1||
aisī cāṃḍāl̤ī kaṣṭata | ālī vṛkṣacchāyesamīpa |
tyajūṃ pāhe prāṇa tvarita | mhaṇoniyā ālo dhāvoni ||2||
puṇya ghaḍale isī ājī | upavāsa śivatithīkājī |
bilvapatre īśvara pūjī | ghaḍale rātrī jāgaraṇa ||3||
tayā puṇyekarūni ice | pāpa gele śatajanmīce |
he prītipātra īśvarāce | mhaṇoni pāṭhavile āmhāṃsī ||4||
aise mhaṇatī śivadūta | tiyevarī śiṃpūniyā amṛta |
divyadeha pāvūni tvarita | gelī aikā śivalokā ||5||
aise gokarṇa ase sthāna | gautama sāṃge vistārona |
rāyāsi mhaṇe tū nighona | tvarita jāī gokarṇāsī ||6||
jātāṃci tujhī pāpe jātī | iha saukhya paratra uttama gati |
saṃśaya na dharī gā cittī | mhaṇoni niropī rāyāsī ||7||
parisoni gautamāce vacana | rājā manī dṛḍha saṃtoṣona |
tvarita pāvalā kṣetra gokarṇa | pāpāvegal̤ā jāhalā to ||8||
aise puṇyapāvana sthāna | mhaṇoni rāhile śrīpāda āpaṇa |
siddha mhaṇe aika kathana | nāmadhārakā ekacitte ||9||
mhaṇoni sarasvatīgaṃgādharū | sāṃge gurucaritra vistārū |
śrote karūni nirdhārū | ekacitte pariyesā ||210||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau | śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde gokarṇamahimāvarṇana nāma saptamo'dhyāyaḥ ||7||
|| ovīsaṃkhyā ||210||
||śrīgurudattātreyārpaṇamastu||

Explore More