॥ શ્રી ભુવનેશ્વરી સ્તોત્રમ્ (રુદ્રયામલ તન્ત્ર) ॥
અથાનન્દમયીં સાક્ષાચ્છબ્દબ્રહ્મસ્વરૂપિણીમ્ ।
ઈડે સકલસમ્પત્ત્યૈ જગત્કારણમમ્બિકામ્ ॥ ૧ ॥
ઈડે સકલસમ્પત્ત્યૈ જગત્કારણમમ્બિકામ્ ॥ ૧ ॥
આદ્યામશેષજનનીમરવિન્દયોને-
-ર્વિષ્ણોઃ શિવસ્ય ચ વપુઃ પ્રતિપાદયિત્રીમ્ ।
સૃષ્ટિસ્થિતિક્ષયકરીં જગતાં ત્રયાણાં
સ્તુત્વા ગિરં વિમલયાપ્યહમમ્બિકે ત્વામ્ ॥ ૨ ॥
-ર્વિષ્ણોઃ શિવસ્ય ચ વપુઃ પ્રતિપાદયિત્રીમ્ ।
સૃષ્ટિસ્થિતિક્ષયકરીં જગતાં ત્રયાણાં
સ્તુત્વા ગિરં વિમલયાપ્યહમમ્બિકે ત્વામ્ ॥ ૨ ॥
પૃથ્વ્યા જલેન શિખિના મરુતામ્બરેણ
હોત્રેન્દુના દિનકરેણ ચ મૂર્તિભાજઃ ।
દેવસ્ય મન્મથરિપોરપિ શક્તિમત્તા-
-હેતુસ્ત્વમેવ ખલુ પર્વતરાજપુત્રિ ॥ ૩ ॥
હોત્રેન્દુના દિનકરેણ ચ મૂર્તિભાજઃ ।
દેવસ્ય મન્મથરિપોરપિ શક્તિમત્તા-
-હેતુસ્ત્વમેવ ખલુ પર્વતરાજપુત્રિ ॥ ૩ ॥
ત્રિસ્રોતસઃ સકલદેવસમર્ચિતાયા
વૈશિષ્ટ્યકારણમવૈમિ તદેવ માતઃ ।
ત્વત્પાદપઙ્કજપરાગપવિત્રિતાસુ
શમ્ભોર્જટાસુ સતતં પરિવર્તનં યત્ ॥ ૪ ॥
વૈશિષ્ટ્યકારણમવૈમિ તદેવ માતઃ ।
ત્વત્પાદપઙ્કજપરાગપવિત્રિતાસુ
શમ્ભોર્જટાસુ સતતં પરિવર્તનં યત્ ॥ ૪ ॥
આનન્દયેત્કુમુદિનીમધિપઃ કલાનાં
નાન્યામિનઃ કમલિનીમથ નેતરાં વા ।
એકત્ર મોદનવિધૌ પરમે ક ઈષ્ટે
ત્વં તુ પ્રપઞ્ચમભિનન્દયસિ સ્વદૃષ્ટ્યા ॥ ૫ ॥
નાન્યામિનઃ કમલિનીમથ નેતરાં વા ।
એકત્ર મોદનવિધૌ પરમે ક ઈષ્ટે
ત્વં તુ પ્રપઞ્ચમભિનન્દયસિ સ્વદૃષ્ટ્યા ॥ ૫ ॥
આદ્યાપ્યશેષજગતાં નવયૌવનાસિ
શૈલાધિરાજતનયાપ્યતિકોમલાસિ ।
ત્રય્યાઃ પ્રસૂરપિ તથા ન સમીક્ષિતાસિ
ધ્યેયાસિ ગૌરિ મનસો ન પથિ સ્થિતાસિ ॥ ૬ ॥
શૈલાધિરાજતનયાપ્યતિકોમલાસિ ।
ત્રય્યાઃ પ્રસૂરપિ તથા ન સમીક્ષિતાસિ
ધ્યેયાસિ ગૌરિ મનસો ન પથિ સ્થિતાસિ ॥ ૬ ॥
આસાદ્ય જન્મ મનુજેષુ ચિરાદ્દુરાપં
તત્રાપિ પાટવમવાપ્ય નિજેન્દ્રિયાણામ્ ।
નાભ્યર્ચયન્તિ જગતાં જનયિત્રિ યે ત્વાં
નિઃશ્રેણિકાગ્રમધિરુહ્ય પુનઃ પતન્તિ ॥ ૭ ॥
તત્રાપિ પાટવમવાપ્ય નિજેન્દ્રિયાણામ્ ।
નાભ્યર્ચયન્તિ જગતાં જનયિત્રિ યે ત્વાં
નિઃશ્રેણિકાગ્રમધિરુહ્ય પુનઃ પતન્તિ ॥ ૭ ॥
કર્પૂરચૂર્ણહિમવારિવિલોડિતેન
યે ચન્દનેન કુસુમૈશ્ચ સુજાતગન્ધૈઃ ।
આરાધયન્તિ હિ ભવાનિ સમુત્સુકાસ્ત્વાં
તે ખલ્વખણ્ડભુવનાધિભુવઃ પ્રથન્તે ॥ ૮ ॥
યે ચન્દનેન કુસુમૈશ્ચ સુજાતગન્ધૈઃ ।
આરાધયન્તિ હિ ભવાનિ સમુત્સુકાસ્ત્વાં
તે ખલ્વખણ્ડભુવનાધિભુવઃ પ્રથન્તે ॥ ૮ ॥
આવિશ્ય મધ્યપદવીં પ્રથમે સરોજે
સુપ્તા હિ રાજસદૃશી વિરચય્યવિશ્વમ્ ।
વિદ્યુલ્લતાવલયવિભ્રમમુદ્વહન્તી
પદ્માનિ પઞ્ચ વિદલય્ય સમશ્નુવાના ॥ ૯ ॥
સુપ્તા હિ રાજસદૃશી વિરચય્યવિશ્વમ્ ।
વિદ્યુલ્લતાવલયવિભ્રમમુદ્વહન્તી
પદ્માનિ પઞ્ચ વિદલય્ય સમશ્નુવાના ॥ ૯ ॥
તન્નિર્ગતામૃતરસૈઃ પરિષિક્તગાત્ર-
-માર્ગેણ તેન વિલયં પુનરપ્યવાપ્તા ।
યેષાં હૃદિ સ્ફુરસિ જાતુ ન તે ભવેયુ-
-ર્માતર્મહેશ્વરકુટુમ્બિનિ ગર્ભભાજઃ ॥ ૧૦ ॥
-માર્ગેણ તેન વિલયં પુનરપ્યવાપ્તા ।
યેષાં હૃદિ સ્ફુરસિ જાતુ ન તે ભવેયુ-
-ર્માતર્મહેશ્વરકુટુમ્બિનિ ગર્ભભાજઃ ॥ ૧૦ ॥
આલમ્બિકુણ્ડલભરામભિરામવક્ત્રા-
-માપીવરસ્તનતટીં તનુવૃત્તમધ્યામ્ ।
ચિન્તાક્ષસૂત્રકલશાલિખિતાઢ્યહસ્તા-
-માવર્તયામિ મનસા તવ ગૌરિ મૂર્તિમ્ ॥ ૧૧ ॥
-માપીવરસ્તનતટીં તનુવૃત્તમધ્યામ્ ।
ચિન્તાક્ષસૂત્રકલશાલિખિતાઢ્યહસ્તા-
-માવર્તયામિ મનસા તવ ગૌરિ મૂર્તિમ્ ॥ ૧૧ ॥
આસ્થાય યોગમવિજિત્ય ચ વૈરિષટ્ક-
-માબદ્ધ્યચેન્દ્રિયગણં મનસિ પ્રસન્ને ।
પાશાઙ્કુશાભયવરાઢ્યકરાં સુવક્ત્રા-
-માલોકયન્તિ ભુવનેશ્વરિ યોગિનસ્ત્વામ્ ॥ ૧૨ ॥
-માબદ્ધ્યચેન્દ્રિયગણં મનસિ પ્રસન્ને ।
પાશાઙ્કુશાભયવરાઢ્યકરાં સુવક્ત્રા-
-માલોકયન્તિ ભુવનેશ્વરિ યોગિનસ્ત્વામ્ ॥ ૧૨ ॥
ઉત્તપ્તહાટકનિભા કરિભિશ્ચતુર્ભિ-
-રાવર્તિતામૃતઘટૈરભિષિચ્યમાના ।
હસ્તદ્વયેન નલિને રુચિરે વહન્તી
પદ્માપિ સાભયવરા ભવસિ ત્વમેવ ॥ ૧૩ ॥
-રાવર્તિતામૃતઘટૈરભિષિચ્યમાના ।
હસ્તદ્વયેન નલિને રુચિરે વહન્તી
પદ્માપિ સાભયવરા ભવસિ ત્વમેવ ॥ ૧૩ ॥
અષ્ટાભિરુગ્રવિવિધાયુધવાહિનીભિ-
-ર્દોર્વલ્લરીભિરધિરુહ્ય મૃગાધિરાજમ્ ।
દૂર્વાદલદ્યુતિરમાર્ત્યવિપક્ષપક્ષાન્
ન્યક્કુર્વતી ત્વમસિ દેવિ ભવાનિ દુર્ગા ॥ ૧૪ ॥
-ર્દોર્વલ્લરીભિરધિરુહ્ય મૃગાધિરાજમ્ ।
દૂર્વાદલદ્યુતિરમાર્ત્યવિપક્ષપક્ષાન્
ન્યક્કુર્વતી ત્વમસિ દેવિ ભવાનિ દુર્ગા ॥ ૧૪ ॥
આવિર્નિદાઘજલશીકરશોભિવક્ત્રાં
ગુઞ્જાફલેન પરિકલ્પિતહારયષ્ટિમ્ ।
પીતાંશુકામસિતકાન્તિમનઙ્ગતન્દ્રા-
-માદ્યાં પુલિન્દતરુણીમસકૃત્સ્મરામિ ॥ ૧૫ ॥
ગુઞ્જાફલેન પરિકલ્પિતહારયષ્ટિમ્ ।
પીતાંશુકામસિતકાન્તિમનઙ્ગતન્દ્રા-
-માદ્યાં પુલિન્દતરુણીમસકૃત્સ્મરામિ ॥ ૧૫ ॥
હંસૈર્ગતિક્વણિતનૂપુરદૂરદૃષ્ટે
મૂર્તૈરિવાર્થવચનૈરનુગમ્યમાનૌ ।
પદ્માવિવોર્ધ્વમુખરૂઢસુજાતનાલૌ
શ્રીકણ્ઠપત્નિ શિરસા વિદધે તવાઙ્ઘ્રી ॥ ૧૬ ॥
મૂર્તૈરિવાર્થવચનૈરનુગમ્યમાનૌ ।
પદ્માવિવોર્ધ્વમુખરૂઢસુજાતનાલૌ
શ્રીકણ્ઠપત્નિ શિરસા વિદધે તવાઙ્ઘ્રી ॥ ૧૬ ॥
દ્વાભ્યાં સમીક્ષિતુમતૃપ્તિમતેવ દૃગ્ભ્યા-
-મુત્પાટ્ય ભાલનયનં વૃષકેતનેન ।
સાન્દ્રાનુરાગતરલેન નિરીક્ષ્યમાણે
જઙ્ઘે શુભે અપિ ભવાનિ તવાનતોઽસ્મિ ॥ ૧૭ ॥
-મુત્પાટ્ય ભાલનયનં વૃષકેતનેન ।
સાન્દ્રાનુરાગતરલેન નિરીક્ષ્યમાણે
જઙ્ઘે શુભે અપિ ભવાનિ તવાનતોઽસ્મિ ॥ ૧૭ ॥
ઊરૂ સ્મરામિ જિતહસ્તિકરાવલેપૌ
સ્થૌલ્યેન માર્દવતયા પરિભૂતરમ્ભૌ ।
શ્રેણીભરસ્ય સહનૌ પરિકલ્પ્ય દત્તૌ
સ્તમ્ભાવિવાઙ્ગવયસા તવ મધ્યમેન ॥ ૧૮ ॥
સ્થૌલ્યેન માર્દવતયા પરિભૂતરમ્ભૌ ।
શ્રેણીભરસ્ય સહનૌ પરિકલ્પ્ય દત્તૌ
સ્તમ્ભાવિવાઙ્ગવયસા તવ મધ્યમેન ॥ ૧૮ ॥
શ્રોણ્યૌ સ્તનૌ ચ યુગપત્પ્રથયિષ્યતોચ્ચૈ-
-ર્બાલ્યાત્પરેણ વયસા પરિહૃષ્ટસારૌ ।
રોમાવલીવિલસિતેન વિભાવ્ય મૂર્તિં
મધ્યં તવ સ્ફુરતુ મે હૃદયસ્ય મધ્યે ॥ ૧૯ ॥
-ર્બાલ્યાત્પરેણ વયસા પરિહૃષ્ટસારૌ ।
રોમાવલીવિલસિતેન વિભાવ્ય મૂર્તિં
મધ્યં તવ સ્ફુરતુ મે હૃદયસ્ય મધ્યે ॥ ૧૯ ॥
સખ્યઃ સ્મરસ્ય હરનેત્રહુતાશશાન્ત્યૈ
લાવણ્યવારિભરિતં નવયૌવનેન ।
આપાદ્ય દત્તમિવ પલ્લવમપ્રવિષ્ટં
નાભિં કદાપિ તવ દેવિ ન વિસ્મરેયમ્ ॥ ૨૦ ॥
લાવણ્યવારિભરિતં નવયૌવનેન ।
આપાદ્ય દત્તમિવ પલ્લવમપ્રવિષ્ટં
નાભિં કદાપિ તવ દેવિ ન વિસ્મરેયમ્ ॥ ૨૦ ॥
ઈશેઽપિ ગેહપિશુનં ભસિતં દધાને
કાશ્મીરકર્દમમનુસ્તનપઙ્કજે તે ।
સ્નાતોત્થિતસ્ય કરિણઃ ક્ષણલક્ષ્યફેનૌ
સિન્દૂરિતૌ સ્મરયતઃ સમદસ્ય કુમ્ભૌ ॥ ૨૧ ॥
કાશ્મીરકર્દમમનુસ્તનપઙ્કજે તે ।
સ્નાતોત્થિતસ્ય કરિણઃ ક્ષણલક્ષ્યફેનૌ
સિન્દૂરિતૌ સ્મરયતઃ સમદસ્ય કુમ્ભૌ ॥ ૨૧ ॥
કણ્ઠાતિરિક્તગલદુજ્જ્વલકાન્તિધારા-
-શોભૌ ભુજૌ નિજરિપોર્મકરધ્વજેન ।
કણ્ઠગ્રહાય રચિતૌ કિલ દીર્ઘપાશૌ
માતર્મમ સ્મૃતિપથં ન વિલઙ્ઘયેતામ્ ॥ ૨૨ ॥
-શોભૌ ભુજૌ નિજરિપોર્મકરધ્વજેન ।
કણ્ઠગ્રહાય રચિતૌ કિલ દીર્ઘપાશૌ
માતર્મમ સ્મૃતિપથં ન વિલઙ્ઘયેતામ્ ॥ ૨૨ ॥
નાત્યાયતં રચિતકમ્બુવિલાસચૌર્યં
ભૂષાભરેણ વિવિધેન વિરાજમાનમ્ ।
કણ્ઠં મનોહરગુણં ગિરિરાજકન્યે
સઞ્ચિન્ત્ય તૃપ્તિમુપયામિ કદાપિ નાહમ્ ॥ ૨૩ ॥
ભૂષાભરેણ વિવિધેન વિરાજમાનમ્ ।
કણ્ઠં મનોહરગુણં ગિરિરાજકન્યે
સઞ્ચિન્ત્ય તૃપ્તિમુપયામિ કદાપિ નાહમ્ ॥ ૨૩ ॥
અત્યાયતાક્ષમભિજાતલલાટપટ્ટં
મન્દસ્મિતેન દરફુલ્લકપોલરેખમ્ ।
બિમ્બાધરં વદનમુન્નતદીર્ઘનાસં
યસ્તે સ્મરત્યસકૃદમ્બ સ એવ જાતઃ ॥ ૨૪ ॥
મન્દસ્મિતેન દરફુલ્લકપોલરેખમ્ ।
બિમ્બાધરં વદનમુન્નતદીર્ઘનાસં
યસ્તે સ્મરત્યસકૃદમ્બ સ એવ જાતઃ ॥ ૨૪ ॥
આવિસ્તુષારકરલેખમનલ્પગન્ધ-
-પુષ્પોપરિભ્રમદલિવ્રજનિર્વિશેષમ્ ।
યશ્ચેતસા કલયતે તવ કેશપાશં
તસ્ય સ્વયં ગલતિ દેવિ પુરાણપાશઃ ॥ ૨૫ ॥
-પુષ્પોપરિભ્રમદલિવ્રજનિર્વિશેષમ્ ।
યશ્ચેતસા કલયતે તવ કેશપાશં
તસ્ય સ્વયં ગલતિ દેવિ પુરાણપાશઃ ॥ ૨૫ ॥
॥ ફલશ્રુતિ ॥
શ્રુતિસુચરિતપાકં શ્રીમતા સ્તોત્રમેત-
-ત્પઠતિ ય ઇહ મર્ત્યો નિત્યમાર્દ્રાન્તરાત્મા ।
સ ભવતિ પદમુચ્ચૈઃ સમ્પદાં પાદનમ્ર-
-ક્ષિતિપમુકુટલક્ષ્મીલક્ષણાનાં ચિરાય ॥ ૨૬ ॥
-ત્પઠતિ ય ઇહ મર્ત્યો નિત્યમાર્દ્રાન્તરાત્મા ।
સ ભવતિ પદમુચ્ચૈઃ સમ્પદાં પાદનમ્ર-
-ક્ષિતિપમુકુટલક્ષ્મીલક્ષણાનાં ચિરાય ॥ ૨૬ ॥
ઇતિ શ્રીરુદ્રયામલે તન્ત્રે શ્રીભુવનેશ્વરી સ્તોત્રમ્ ॥