Lord Dakshinamurti

శ్రీ దక్షిణామూర్తి వర్ణమాలా స్తోత్రమ్

(Sri Dakshinamurthy Varnamala Stotram in Telugu)

Adi Shankaracharya

Also known as dakshinamurti varnamala · shankaracharya dakshinamurthy varnamala · dakshinavaktram kalayami

A garland of letters given by its colophon to Shankara: the verses take the syllables of Dakshinamurti's mantra in order and each opens on the syllable whose turn it has come to be, so that the poem spells the mantra as it is recited. It begins on Om — the name the wise have taken for him, by whose shining the whole of space and all that follows shines, at whose command Brahma and the rest stand each in his own place — and turns on the second syllable to those of bowed body and full devotion, to whom he gives the ends of life and quickly destroys every misfortune, the forgetfulness under his lotus feet. Each verse closes on the same line: I contemplate that inward-facing one, the south-faced.

॥ శ్రీ దక్షిణామూర్తి వర్ణమాలా స్తోత్రమ్ ॥
ఓమిత్యేతద్యస్య బుధైర్నామ గృహీతం
యద్భాసేదం భాతి సమస్తం వియదాది ।
యస్యాజ్ఞాతః స్వస్వపదస్థా విధిముఖ్యా-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧ ॥
నమ్రాఙ్గాణాం భక్తిమతాం యః పురుషార్థాన్
దత్వా క్షిప్రం హన్తి చ తత్సర్వవిపత్తీః ।
పాదామ్భోజాధస్తనితాపస్మృతిమీశం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౨ ॥
మోహధ్వస్త్యై వైణికవైయాసికిముఖ్యాః
సంవిన్ముద్రాపుస్తకవీణాక్షగుణాన్యమ్ ।
హస్తామ్భోజైర్బిభ్రతమారాధితవన్త-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౩ ॥
భద్రారూఢం భద్రదమారాధయితౄణాం
భక్తిశ్రద్ధాపూర్వకమీశం ప్రణమన్తి ।
ఆదిత్యా యం వాఞ్ఛితసిద్ధ్యై కరుణాబ్ధిం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౪ ॥
గర్భాన్తఃస్థాః ప్రాణిన ఏతే భవపాశ-
-చ్ఛేదే దక్షం నిశ్చితవన్తః శరణం యమ్ ।
ఆరాధ్యాఙ్ఘ్రిప్రస్ఫురదమ్భోరుహయుగ్మం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౫ ॥
వక్త్రం ధన్యాః సంసృతివార్ధేరతిమాత్రా-
-ద్భీతాః సన్తః పూర్ణశశాఙ్కద్యుతి యస్య ।
సేవన్తేఽధ్యాసీనమనన్తం వటమూలం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౬ ॥
తేజఃస్తోమైరఙ్గదసఙ్ఘట్టితభాస్వ-
-న్మాణిక్యోత్థైర్భాసితవిశ్వో రుచిరైర్యః ।
తేజోమూర్తిం ఖానిలతేజఃప్రముఖాబ్ధిం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౭ ॥
దధ్యాజ్యాదిద్రవ్యకకర్మాణ్యఖిలాని
త్యక్త్వా కాఙ్క్షాం కర్మఫలేష్వత్ర కరోతి ।
యజ్జిజ్ఞాసారూపఫలార్థీ క్షితిదేవ-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౮ ॥
క్షిప్రం లోకే యం భజమానః పృథుపుణ్యః
ప్రధ్వస్తాధిః ప్రోజ్ఝితసంసృత్యఖిలార్తిః ।
ప్రత్యగ్భూతం బ్రహ్మ పరం సన్ రమతే య-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౯ ॥
॥ వర్ణమాలా సంయోజనమ్ ॥
ణానేత్యేవం యన్మనుమధ్యస్థితవర్ణా-
-న్భక్తాః కాలే వర్ణగృహీత్యై ప్రజపన్తః ।
మోదన్తే సమ్ప్రాప్తసమస్తశ్రుతితన్త్రా-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౦ ॥
మూర్తిశ్ఛాయానిర్జితమన్దాకినికున్ద-
-ప్రాలేయామ్భోరాశిసుధాభూతిసురేభా ।
యస్యాభ్రాభా హాసవిధౌ దక్షశిరోధి-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౧ ॥
తప్తస్వర్ణచ్ఛాయజటాజూటకటాహ-
-ప్రోద్యద్వీచీవల్లివిరాజత్సురసిన్ధుమ్ ।
నిత్యం సూక్ష్మం నిత్యనిరస్తాఖిలదోషం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౨ ॥
యేన జ్ఞాతేనైవ సమస్తం విదితం స్యా-
-ద్యస్మాదన్యద్వస్తు జగత్యాం శశశృఙ్గమ్ ।
యం ప్రాప్తానాం నాస్తి పరం ప్రాప్యమనాదిం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౩ ॥
మత్తో మారో యస్య లలాటాక్షిభవాగ్ని-
-స్ఫూర్జత్కీలప్రోషీతభస్మీకృతదేహః ।
తద్భస్మాసీద్యస్య సుజాతః పటవాస-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౪ ॥
హ్యమ్భోరాశౌ సంసృతిరూపే లుఠతాం తత్
పారం గన్తుం యత్పదభక్తిర్దృఢనౌకా ।
సర్వారాధ్యం సర్వగమానన్దపయోధిం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౫ ॥
మేధావీ స్యాదిన్దువతంసం ధృతవీణం
కర్పూరాభం పుస్తకహస్తం కమలాక్షమ్ ।
చిత్తే ధ్యాయన్ యస్య వపుర్ద్రాఙ్నిమిషార్ధం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౬ ॥
ధామ్నాం ధామ ప్రౌఢరుచీనాం పరమం యత్
సూర్యాదీనాం యస్య స హేతుర్జగదాదేః ।
ఏతావాన్యో యస్య న సర్వేశ్వరమీడ్యం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౭ ॥
ప్రత్యాహారప్రాణనిరోధాదిసమర్థై-
-ర్భక్తైర్దాన్తైః సమ్యతచిత్తైర్యతమానైః ।
స్వాత్మత్వేన జ్ఞాయత ఏవ త్వరయా య-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౮ ॥
జ్ఞాంశీభూతాన్ ప్రాణిన ఏతాన్ ఫలదాతా
చిత్తాన్తఃస్థః ప్రేరయతి స్వే సకలేఽపి ।
కృత్యే దేవః ప్రాక్తనకర్మానుసరః సం-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౧౯ ॥
ప్రజ్ఞామాత్రం ప్రాపితసంవిన్నిజభక్తం
ప్రాణాక్షాదేః ప్రేరయితారం ప్రణవార్థమ్ ।
ప్రాహుః ప్రాజ్ఞా యం విదితానుశ్రవతత్త్వా-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౨౦ ॥
యస్యాజ్ఞానాదేవ నృణాం సంసృతిబోధో
యస్య జ్ఞానాదేవ విమోక్షో భవతీతి ।
స్పష్టం బ్రూతే వేదశిరో దేశికమాద్యం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౨౧ ॥
ఛన్నేఽవిద్యారూపపటేనైవ చ విశ్వం
యత్రాధ్యస్తం జీవపరేశత్వమపీదమ్ ।
భానోర్భానుష్వమ్బువదస్తాఖిలభేదం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౨౨ ॥
స్వాపస్వప్నౌ జాగ్రదవస్థాపి న యత్ర
ప్రాణశ్చేతః సర్వగతో యః సకలాత్మా ।
కూటస్థో యః కేవలసచ్చిత్సుఖరూప-
-స్తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౨౩ ॥
హా హేత్యేవం విస్మయమీయుర్మునిముఖ్యా
జ్ఞాతే యస్మిన్ స్వాత్మతయానాత్మవిమోహః ।
ప్రత్యగ్భూతే బ్రహ్మణి యాతః కథమిత్థం
తం ప్రత్యఞ్చం దక్షిణవక్త్రం కలయామి ॥ ౨౪ ॥
యైషా రమ్యైర్మత్తమయూరాభిధవృత్తై-
-రాదౌ క్లుప్తా యన్మనువర్ణైర్మునిభఙ్గీ ।
తామేవైతాం దక్షిణవక్త్రః కృపయాసా-
-వూరీకుర్యాద్దేశికసమ్రాట్ పరమాత్మా ॥ ౨౫ ॥
॥ ఇతి శ్రీమచ్ఛఙ్కరభగవతః కృతౌ శ్రీ దక్షిణామూర్తి వర్ణమాలా స్తోత్రమ్ సమ్పూర్ణమ్ ॥

Explore More