Lord Dattatreya

śrī datta bhāvasudhārasa stotram

(Sri Datta Bhava Sudha Rasa Stotram in English (IAST))

Vasudevananda Saraswati

Also known as shri datta bhava sudha rasa stotram · shree datta bhava sudha rasa stotram · datta bhava sudha rasa stotram

A hundred and ten verses by Vāsudevānanda Sarasvatī, and the most personal writing in this group. It begins in ordinary praise and then stops praising: I say it plainly before you, I am a heap of faults, and my faults are past counting as the drops in a shower of dust; of the worst of sinners I am the chief, and of the compassionate you are the first. From roughly its hundredth verse the poem becomes a record of places rather than of feeling, and the refrain turns to 'Śrī Datta is my refuge' — the grain given to the śūdra, the eight sacred waters shown to devotees on the Bhīmarathī at Gāṇagāpura, the kingdom restored, the smallpox lifted, sight given to the foreigner. One late verse sets out the day as an itinerary across the country: sleep at Māhur, the seat on the Sahya ridge, bath at Kāśī, alms at Kolhāpur, the meal in Pāñcāla, and at Kurupura the evening rinse.

#of 111
|| śrī datta bhāvasudhārasa stotram ||
dattātreyaṃ paramasukhamayaṃ vedageyaṃ hyameyaṃ
yogidhyeyaṃ hṛtanijabhayaṃ svīkṛtānekakāyam |
duṣṭā'gamyaṃ vitatavijayaṃ devadaityarṣivandyaṃ
vande nityaṃ vihitavinayaṃ cāvyayaṃ bhāvagamyam || 1 ||
dattātreya namo'stu te bhagavate pāpakṣayaṃ kurvate
dāridryaṃ harate bhayaṃ śamayate kāruṇyamātanvate |
bhaktānuddharate śivaṃ ca dadate satkīrtimātanvate
bhūtān drāvayate varaṃ pradadate śreyaḥ pate sadgate || 2 ||
ekaṃ saubhāgyajanakaṃ tārakaṃ lokanāyakam |
viśokaṃ trātabhajakaṃ namasye kāmapūrakam || 3 ||
nityaṃ smarāmi te pāde hatakhede sukhaprade |
pradehi me śuddhabhāvaṃ bhāvaṃ yo vārayeddrutam || 4 ||
samastasampatpradamārtabandhuṃ
samastakalyāṇadamastabandhum |
kāruṇyasindhuṃ praṇamāmi dattaṃ
yaḥ śodhayatyāśu malīnacittam || 5 ||
samastabhūtāntarabāhyavartī
yaścātriputro yaticakravartī |
sukīrtisaṃvyāptadigantarālaḥ
sa pātu māṃ nirjitabhaktakālaḥ || 6 ||
vyādhyādhidāridryabhayārtihartā
svaguptaye'nekaśarīradhartā |
svadāsabhartā bahudhā vihartā
kartāpyakartā svavaśo'rihartā || 7 ||
sa cānasūyātanayo'bhavadyo
viṣṇuḥ svayaṃ bhāvikarakṣaṇāya |
guṇā yadīyā ma hi buddhimadbhi-
-rgaṇyanta ākalpamapīha dhātrā || 8 ||
na yatkaṭākṣāmṛtavṛṣṭito'tra
tiṣṭhanti tāpāḥ sakalāḥ paratra |
yaḥ sadgatiṃ sampradadāti bhūmā
sa me'ntare tiṣṭhatu divyadhāmā || 9 ||
sa tvaṃ prasīdātrisutārtihārin
digambara svīyamanovihārin |
duṣṭā lipiryā likhitātra dhātrā
kāryā tvayā sā'tiśubhā vidhātrā || 10 ||
sarvamaṅgalasamyukta sarvaiśvaryasamanvita |
prasanne tvayi sarveśe kiṃ keṣāṃ durlabhaṃ kuha || 11 ||
hārdāndhatimiraṃ hantuṃ śuddhajñānaprakāśaka |
tvadaṅghrinakhamāṇikyadyutirevālamīśa naḥ || 12 ||
svakṛpārdrakaṭākṣeṇa vīkṣase cetsakṛddhi mām |
bhaviṣyāmi kṛtārtho'tra pātraṃ cāpi sthitestava || 13 ||
kva ca mando varāko'haṃ kva bhavānbhagavānprabhuḥ |
athāpi bhavadāveśa bhāgyavānasmi te dṛśā || 14 ||
vihitāni mayā nānā pātakāni ca yadyapi |
athāpi te prasādena pavitro'haṃ na saṃśayaḥ || 15 ||
svalīlayā tvaṃ hi janānpunāsi
tanme svalīlāśravaṇaṃ prayaccha |
tasyāḥ śruteḥ sāndravilocano'haṃ
punāmi cātmānamatīva deva || 16 ||
purataste sphuṭaṃ vacmi doṣarāśirahaṃ kila |
doṣā mamāmitāḥ pāṃsuvṛṣṭibindusamā vibhoḥ || 17 ||
pāpīyasāmahaṃ mukhyastvaṃ tu kāruṇikāgraṇīḥ |
dayanīyo na hi kvāpi madanya iti bhāti me || 18 ||
īdṛśaṃ māṃ vilokyāpi kṛpālo te mano yadi |
na dravettarhi kiṃ vācyamadṛṣṭaṃ me tavāgrataḥ || 19 ||
tvameva sṛṣṭavān sarvān dattātreya dayānidhe |
vayaṃ dīnatarāḥ putrāstavākalpāḥ svarakṣaṇe || 20 ||
jayatu jayatu datto devasaṅghābhipūjyo
jayatu jayatu bhadro bhadrado bhāvukejyaḥ |
jayatu jayatu nityo nirmalajñānavedyo
jayatu jayatu satyaḥ satyasandho'navadyaḥ || 21 ||
yadyahaṃ tava putraḥ syāṃ pitā mātā tvameva me |
dayāstanyāmṛtenāśu mātastvamabhiṣiñca mām || 22 ||
īśābhinnanimittopādānatvātsraṣṭurasya te |
jagadyone suto nāhaṃ datta māṃ paripāhyataḥ || 23 ||
tava vatsasya me vākyaṃ sūktaṃ vā'sūktamapyaho |
kṣantavyaṃ me'parādhaśca tvatto'nyā na gatirhi me || 24 ||
ananyagatikasyāsya bālasya mama te pitaḥ |
na sarvathocitopekṣā doṣāṇāṃ gaṇanāpi ca || 25 ||
ajñānitvādakalpatvāddoṣā mama pade pade |
bhavanti kiṃ karomīśa karuṇāvaruṇālaya || 26 ||
athāpi me'parādhaiścedāyāsyantarviṣādatām |
padāhatārbhakeṇāpi mātā ruṣyati kiṃ bhuvi || 27 ||
raṅkamaṅkagataṃ dīnaṃ tāḍayantaṃ padena ca |
mātā tyajati kiṃ bālaṃ pratyutāśvāsayatyaho || 28 ||
tādṛśaṃ māmakalpaṃ cennāśvāsayasi bho prabho |
ahahā bata dīnasya tvāṃ vinā mama kā gatiḥ || 29 ||
śiśurnāyaṃ śaṭhaḥ svārthītyapi nāyātu te'ntaram |
loke hi kṣudhitā bālāḥ smaranti nijamātaram || 30 ||
jīvanaṃ bhinnayoḥ pitrorloka ekatarācchiśoḥ |
tvaṃ tūbhayaṃ datta mama mā'stu nirdayatā mayi || 31 ||
stavanena na śakto'smi tvāṃ prasādayituṃ prabho |
brahmādyāścakitāstatra mando'haṃ śaknuyāṃ katham || 32 ||
datta tvadbālavākyāni sūktāsūktāni yāni ca |
tāni svīkuru sarvajña dayālo bhaktabhāvana || 33 ||
ye tvāṃ śaraṇamāpannāḥ kṛtārthā abhavanhi te |
etadvicārya manasā datta tvāṃ śaraṇaṃ gataḥ || 34 ||
tvanniṣṭhāstvatparā bhaktāstava te sukhabhāginaḥ |
iti śāstrānurodhena datta tvāṃ śaraṇaṃ gataḥ || 35 ||
svabhaktānanugṛhṇāti bhagavān bhaktavatsalaḥ |
iti sañcitya sañcitya kathañciddhārayāmyasūn || 36 ||
tvadbhaktastvadadhīno'hamasmi tubhyaṃ samarpitam |
tanuṃ mano dhanaṃ cāpi kṛpāṃ kuru mamopari || 37 ||
tvayi bhaktiṃ naiva jāne na jāne'rcanapaddhatim |
kṛtaṃ na dānadharmādi prasādaṃ kuru kevalam || 38 ||
brahmacaryādi nācīrṇaṃ nādhītā vidhitaḥ śrutiḥ |
gārhasthyaṃ vidhinā datta na kṛtaṃ tatprasīda me || 39 ||
na sādhusaṅgamo me'sti na kṛtaṃ vṛddhasevanam |
na śāstraśāsanaṃ datta kevalaṃ tvaṃ dayāṃ kuru || 40 ||
jñāte'pi dharme na hi me pravṛttiḥ
jñāte'pyadharme na tato nivṛttiḥ |
śrīdattanāthena hṛdi sthitena
tvayā niyukto'smi tathā karomi || 41 ||
kṛtiḥ sevā gatiryātrā smṛtiścintā stutirvacaḥ |
bhavantu datta me nityaṃ tvadīyā eva sarvathā || 42 ||
pratijñā te na bhaktā me naśyantīti suniścitam |
śrīdatta citta ānīya jīvanaṃ dhārayāmyaham || 43 ||
datto'haṃ te mayetīśa ātmadānena yo'bhavat |
anasūyātriputraḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 44 ||
kārtavīryārjunāyādādyogardhimubhayīṃ prabhuḥ |
avyāhatagatiṃ cāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 45 ||
ānvīkṣikīmalarkāya vikalpatyāgapūrvakam |
yo dadācāryavaryaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 46 ||
caturviṃśatigurvāptaṃ heyopādeyalakṣaṇam |
jñānaṃ yo yadave'dātsa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 47 ||
madālasāgarbharatnālarkāya prāhiṇocca yaḥ |
yogapūrvātmavijñānaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 48 ||
āyurājāya satputraṃ sevādharmaparāya yaḥ |
pradadau sadgatiṃ caiṣa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 49 ||
lokopakṛtaye viṣṇudattaviprāya yo'rpayat |
vidyāstacchrāddhabhugayaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 50 ||
bhartrā sahānugamanavidhiṃ yaḥ prāha sarvavit |
rāmamātre reṇukāyai śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 51 ||
samūlamāhnikaṃ karma somakīrtinṛpāya yaḥ |
mokṣopayogi sakalaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 52 ||
nāmadhāraka bhaktāya nirviṇṇāya vyadarśayat |
tuṣṭaḥ stutyā svarūpaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 53 ||
yaḥ kalibrahmasaṃvādamiṣeṇāha yugasthitīḥ |
gurusevāṃ ca siddhā''syācchrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 54 ||
dūrvāsaḥśāpamāśrutya yo'mbarīṣārthamavyayaḥ |
nānāvatāradhārī sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 55 ||
anasūyāsatīdugdhāsvādāyeva trirūpataḥ |
avātaradajo yo'pi śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 56 ||
pīṭhāpure yaḥ sumatibrāhmaṇībhaktito'bhavat |
śrīpādastatsutastrātā śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 57 ||
prakāśayāmāsa siddhamukhāt sthāpanamāditaḥ |
mahābaleśvarasyaiṣa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 58 ||
caṇḍālyapi yato muktā gokarṇe tatra yo'vasat |
liṅgatīrthamaye tryabdaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 59 ||
kṛṣṇādvīpe kurupure kuputraṃ jananīyutam |
yo hi mṛtyorapācchrīpācchrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 60 ||
rajakāyāpi dāsyanyo rājyaṃ kurupure prabhuḥ |
tiro'bhūdajñadṛṣṭyā sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 61 ||
viśvāsaghātinaścorān svabhaktaghnānnihatya yaḥ |
jīvayāmāsa bhaktaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 62 ||
karañajanagare'mbāyāḥ pradoṣavratasiddhaye |
yo'bhūtsuto nṛharyākhyaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 63 ||
mūko bhūtvā vratāt paścādvadanvedān svamātaram |
pravrajan bodhayāmāsa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 64 ||
kāśīvāsī sa saṃnyāsī nirāśīṣṭvaprado vṛṣam |
vaidikaṃ viśadīkurvan śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 65 ||
bhūmiṃ pradakṣiṇīkṛtya saśiṣyo vīkṣya mātaram |
jahāra dvijaśūlārtiṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 66 ||
śiṣyatvenorarīkṛtya sāyandevaṃ rarakṣa yaḥ |
bhītaṃ ca krūrayavanācchrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 67 ||
prerayattīrthayātrāyai tīrtharūpo'pi yaḥ svakān |
samyagdharmamupādiśya śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 68 ||
saśiṣyaḥ paryalīkṣetre vaidyanāthasamīpataḥ |
sthitvoddadhāra mūḍhaṃ yaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 69 ||
vidvatsutamavidyaṃ ya āgataṃ lokaninditam |
chinnajihvaṃ budhaṃ cakre śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 70 ||
nṛsiṃhavāṭikastho yaḥ pradadau śākabhuṅnidhim |
daridrabrāhmaṇayāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 71 ||
bhaktāya tristhalīyātrāṃ darśayāmāsa yaḥ kṣaṇāt |
cakāra varadaṃ kṣetraṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 72 ||
pretārtiṃ vārayitvā yo brāhmaṇyai bhaktibhāvitaḥ |
dadau putrau sa gatidaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 73 ||
tattvaṃ yo mṛtaputrāyai bodhayitvāpyajīvayat |
mṛtaṃ kalpadrumasthaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 74 ||
dohayāmāsa bhikṣārthaṃ yo vandhyāṃ mahiṣīṃ prabhuḥ |
dāridryadāvadāvaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 75 ||
rājaprārthita etyāsthānmaṭhe yo gāṇagāpure |
brahmarakṣaḥ samuddhartā śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 76 ||
viśvarūpaṃ nindakāya śibikāsthaḥ svalaṅkṛtaḥ |
garvahādarśayadyaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 77 ||
trivikrameṇa cānītau garvitau brāhmaṇadviṣau |
bodhayāmāsa tau yaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 78 ||
uktvā caturvedaśākhātadaṅgādikamīśvaraḥ |
vipragarvaharo yaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 79 ||
saptajanmavidaṃ saptarekhāollaṅghanato dadau |
yo hīnāya śrutisphūrtiḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 80 ||
trivikramāyāha karmagatiṃ dattavidā punaḥ |
viyuktaṃ patitaṃ cakre śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 81 ||
rakṣase vāmadevena bhasmamāhātmyamudgatim |
uktāṃ trivikramāyāha śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 82 ||
gopīnāthasuto rugṇo mṛtastat strī śuśoca tām |
bodhayāmāsa yo yogī śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 83 ||
gurvagastyarṣisaṃvādarūpaṃ strīdharmamāha yaḥ |
rūpāntareṇa sa prājñaḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 84 ||
vidhavādharmamādiśyānugamaṃ cākṣabhasmadaḥ |
ajīvayanmṛtaṃ vipraṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 85 ||
veśyāsatyai tu rudrākṣamāhātmyayutamīṭ kṛtam |
prasādaṃ prāha yaḥ satyai śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 86 ||
śatarudrīyamāhātmyaṃ mṛtarāṭ sutajīvanam |
satyai śaśaṃsa sa guruḥ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 87 ||
kacākhyānaṃ striyo mantrānarhatārthasubhāgyadam |
somavrataṃ ca yaḥ prāha śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 88 ||
brāhmaṇyā duḥsvabhāvaṃ yo nivāryāhnikamuttamam |
śaśaṃsa brāhmaṇāyāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 89 ||
gārhasthadharmaṃ viprāya pratyavāyajihāsayā |
kramamuktyai ya ūce sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 90 ||
tripumparyāptapākena bhojayāmāsa yo nṛṇām |
siddhaścatuḥsahasrāṇi śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 91 ||
aśvatthasevāmādiśya putrau yodātphalapradaḥ |
citrakṛdvṛddhavandhyāyai śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 92 ||
kārayitvā śuṣkakāṣṭhasevāṃ tadvṛkṣatāṃ nayan |
viprakuṣṭhaṃ jahārāsau śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 93 ||
bhajantaṃ kaṣṭato'pyāha sāyandevaṃ parīkṣya yaḥ |
gurusevāvidhānaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 94 ||
śivatoṣakarīṃ kāśīyātrāṃ bhaktāya yo'vadat |
savidhiṃ vihitāṃ tvaṣṭrā śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 95 ||
kauṇḍiṇyadharmavihitamanantavratamāha yaḥ |
kārayāmāsa tadyo'pi śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 96 ||
śrīśailaṃ tantukāyāsau yogagatyā vyadarśayat |
śivarātrivratāhe sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 97 ||
jñāpayitvāpyamartyatvaṃ svasya dṛṣṭyā cakāra yaḥ |
vikuṣṭhaṃ nandiśarmāṇaṃ śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 98 ||
narakesariṇe svapne svaṃ kalleśvaraliṅgagam |
darśayitvānujagrāha śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 99 ||
aṣṭamūrtidharo'pyaṣṭagrāmago bhaktavatsalaḥ |
dīpāvalyutsave'bhūt sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 100 ||
apakvaṃ chedayitvāpi kṣetre śataguṇaṃ tataḥ |
dhānyaṃ śūdrāya yo'dāt sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 101 ||
gāṇagāpurake kṣetre yo'ṣṭatīrthānyadarśayat |
bhaktebhyo bhīmarathyāṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 102 ||
pūrvadattavarāyādādrājyaṃ sphoṭakaruggharaḥ |
mlecchāya dṛṣṭiṃ ceṣṭaṃ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 103 ||
śrīśailayātrāmiṣeṇa varadaḥ puṣpapīṭhagaḥ |
kalau tiro'bhavadyaḥ sa śrīdattaḥ śaraṇaṃ mama || 104 ||
nidrā mātṛpure'sya sahyaśikhare pīṭhaṃ mimaṅkṣāpure
kāśyākhye karahāṭake'rghyamavare bhikṣāsya kolāpure |
pāñcāle bhujirasya viṭhṭhalapure patraṃ vicitraṃ pure
gāndharve yujirācamaḥ kurupure dūre smṛto nāntare || 105 ||
amalakamalavaktraḥ padmapatrābhanetraḥ
paraviratikalatraḥ sarvathā yaḥ svatantraḥ |
sa ca paramapavitraḥ satkamaṇḍalvamatraḥ
paramaruciragātro yo'nasūyātriputraḥ || 106 ||
namaste samasteṣṭadātre vidhātre
namaste samasteḍitāghaughahartre |
namaste samasteṅgitajñāya bhartre
namaste samasteṣṭakartre'kahartre || 107 ||
namo namaste'stu purāntakāya
namo namaste'stvasurāntakāya |
namo namaste'stu khalāntakāya
dattāya bhaktārtivināśakāya || 108 ||
śrīdattadeveśvara me prasīda
śrīdattasarveśvara me prasīda |
prasīda yogeśvara dehi yogaṃ
tvadīyabhakteḥ kuru mā viyogam || 109 ||
śrīdatto jayatīha dattamaniśaṃ dhyāyāmi dattena me
hṛcchuddhirvihitā tato'stu satataṃ dattāya tubhyaṃ namaḥ |
dattānnāsti parāyaṇaṃ śrutimataṃ dattasya dāso'smyahaṃ
śrīdatte parabhaktirastu mama bho datta prasīdeśvara || 110 ||
|| iti śrīparamahaṃsaparivrājakācārya śrīvāsudevānandasarasvatī viracitaṃ śrī datta bhāvasudhārasa stotram sampūrṇam ||

Explore More