॥ શ્રી હયગ્રીવ કવચમ્ ॥
॥ વિનિયોગઃ ॥
અસ્ય શ્રીહયગ્રીવકવચમહામન્ત્રસ્ય હયગ્રીવ ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્છન્દઃ, શ્રીહયગ્રીવઃ પરમાત્મા દેવતા, ઓં શ્રીં વાગીશ્વરાય નમ ઇતિ બીજં, ઓં ક્લીં વિદ્યાધરાય નમ ઇતિ શક્તિઃ, ઓં સૌં વેદનિધયે નમો નમ ઇતિ કીલકં, ઓં નમો હયગ્રીવાય શુક્લવર્ણાય વિદ્યામૂર્તયે, ઓંકારાયાચ્યુતાય બ્રહ્મવિદ્યાપ્રદાય સ્વાહા । મમ શ્રીહયગ્રીવપ્રસાદ સિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥
॥ ધ્યાનમ્ ॥
કલશામ્બુધિસંકાશં કમલાયતલોચનં ।
કલાનિધિકૃતાવાસં કર્ણિકાન્તરવાસિનમ્ ॥ ૧ ॥
કલાનિધિકૃતાવાસં કર્ણિકાન્તરવાસિનમ્ ॥ ૧ ॥
જ્ઞાનમુદ્રાક્ષવલયં શઙ્ખચક્રલસત્કરં ।
ભૂષાકિરણસન્દોહવિરાજિતદિગન્તરમ્ ॥ ૨ ॥
ભૂષાકિરણસન્દોહવિરાજિતદિગન્તરમ્ ॥ ૨ ॥
વક્ત્રાબ્જનિર્ગતોદ્દામવાણીસન્તાનશોભિતં ।
દેવતાસાર્વભૌમં તં ધ્યાયેદિષ્ટાર્થસિદ્ધયે ॥ ૩ ॥
દેવતાસાર્વભૌમં તં ધ્યાયેદિષ્ટાર્થસિદ્ધયે ॥ ૩ ॥
॥ કવચમ્ ॥
હયગ્રીવશ્શિરઃ પાતુ લલાટં ચન્દ્રમધ્યગઃ ।
શાસ્ત્રદૃષ્ટિર્દૃશૌ પાતુ શબ્દબ્રહ્માત્મકશ્શ્રુતી ॥ ૧ ॥
શાસ્ત્રદૃષ્ટિર્દૃશૌ પાતુ શબ્દબ્રહ્માત્મકશ્શ્રુતી ॥ ૧ ॥
ઘ્રાણં ગન્ધાત્મકઃ પાતુ વદનં યજ્ઞસમ્ભવઃ ।
જિહ્વાં વાગીશ્વરઃ પાતુ મુકુન્દો દન્તસંહતીઃ ॥ ૨ ॥
જિહ્વાં વાગીશ્વરઃ પાતુ મુકુન્દો દન્તસંહતીઃ ॥ ૨ ॥
ઓષ્ઠં બ્રહ્માત્મકઃ પાતુ પાતુ નારાયણોઽધરં ।
શિવાત્મા ચિબુકં પાતુ કપોલૌ કમલાપ્રભુઃ ॥ ૩ ॥
શિવાત્મા ચિબુકં પાતુ કપોલૌ કમલાપ્રભુઃ ॥ ૩ ॥
વિદ્યાત્મા પીઠકં પાતુ કણ્ઠં નાદાત્મકો મમ ।
ભુજૌ ચતુર્ભુજઃ પાતુ કરૌ દૈત્યેન્દ્રમર્દનઃ ॥ ૪ ॥
ભુજૌ ચતુર્ભુજઃ પાતુ કરૌ દૈત્યેન્દ્રમર્દનઃ ॥ ૪ ॥
જ્ઞાનાત્મા હૃદયં પાતુ વિશ્વાત્મા તુ કુચદ્વયં ।
મધ્યમં પાતુ સર્વાત્મા પાતુ પીતામ્બરઃ કટિમ્ ॥ ૫ ॥
મધ્યમં પાતુ સર્વાત્મા પાતુ પીતામ્બરઃ કટિમ્ ॥ ૫ ॥
કુક્ષિં કુક્ષિસ્થવિશ્વો મે બલિબન્ધો (ભઙ્ગો) વલિત્રયં ।
નાભિં મે પદ્મનાભોઽવ્યાદ્ગુહ્યં ગુહ્યાર્થબોધકૃત્ ॥ ૬ ॥
નાભિં મે પદ્મનાભોઽવ્યાદ્ગુહ્યં ગુહ્યાર્થબોધકૃત્ ॥ ૬ ॥
ઊરૂ દામોદરઃ પાતુ જાનુની મધુસૂદનઃ ।
પાતુ જંઘે મહાવિષ્ણુઃ ગુલ્ફૌ પાતુ જનાર્દનઃ ॥ ૭ ॥
પાતુ જંઘે મહાવિષ્ણુઃ ગુલ્ફૌ પાતુ જનાર્દનઃ ॥ ૭ ॥
પાદૌ ત્રિવિક્રમઃ પાતુ પાતુ પાદાઙ્ગુળિર્હરિઃ ।
સર્વાંગં સર્વગઃ પાતુ પાતુ રોમાણિ કેશવઃ ॥ ૮ ॥
સર્વાંગં સર્વગઃ પાતુ પાતુ રોમાણિ કેશવઃ ॥ ૮ ॥
ધાતૂન્નાડીગતઃ પાતુ ભાર્યાં લક્ષ્મીપતિર્મમ ।
પુત્રાન્વિશ્વકુટુંબી મે પાતુ બન્ધૂન્સુરેશ્વરઃ ॥ ૯ ॥
પુત્રાન્વિશ્વકુટુંબી મે પાતુ બન્ધૂન્સુરેશ્વરઃ ॥ ૯ ॥
મિત્રં મિત્રાત્મકઃ પાતુ વહ્ન્યાત્મા શત્રુસંહતીઃ ।
પ્રાણાન્વાય્વાત્મકઃ પાતુ ક્ષેત્રં વિશ્વમ્ભરાત્મકઃ ॥ ૧૦ ॥
પ્રાણાન્વાય્વાત્મકઃ પાતુ ક્ષેત્રં વિશ્વમ્ભરાત્મકઃ ॥ ૧૦ ॥
વરુણાત્મા રસાન્પાતુ વ્યોમાત્મા હૃદ્ગુહાન્તરં ।
દિવારાત્રં હૃષીકેશઃ પાતુ સર્વં જગદ્ગુરુઃ ॥ ૧૧ ॥
દિવારાત્રં હૃષીકેશઃ પાતુ સર્વં જગદ્ગુરુઃ ॥ ૧૧ ॥
વિષમે સંકટે ચૈવ પાતુ ક્ષેમંકરો મમ ।
સચ્ચિદાનન્દરૂપો મે જ્ઞાનં રક્ષતુ સર્વદા ॥ ૧૨ ॥
સચ્ચિદાનન્દરૂપો મે જ્ઞાનં રક્ષતુ સર્વદા ॥ ૧૨ ॥
પ્રાચ્યાં રક્ષતુ સર્વાત્મા આગ્નેય્યાં જ્ઞાનદીપકઃ ।
યામ્યાં બોધપ્રદઃ પાતુ નૈરૃત્યાં ચિદ્ઘનપ્રભઃ ॥ ૧૩ ॥
યામ્યાં બોધપ્રદઃ પાતુ નૈરૃત્યાં ચિદ્ઘનપ્રભઃ ॥ ૧૩ ॥
વિદ્યાનિધિસ્તુ વારુણ્યાં વાયવ્યાં ચિન્મયોઽવતુ ।
કૌબેર્યાં વિત્તદઃ પાતુ ઐશાન્યાં ચ જગદ્ગુરુઃ ॥ ૧૪ ॥
કૌબેર્યાં વિત્તદઃ પાતુ ઐશાન્યાં ચ જગદ્ગુરુઃ ॥ ૧૪ ॥
ઉર્ધ્વં પાતુ જગત્સ્વામી પાત્વધસ્તાત્પરાત્પરઃ ।
રક્ષાહીનં તુ યત્સ્થાનં રક્ષત્વખિલનાયકઃ ॥ ૧૫ ॥
રક્ષાહીનં તુ યત્સ્થાનં રક્ષત્વખિલનાયકઃ ॥ ૧૫ ॥
એવં ન્યસ્તશરીરોઽસૌ સાક્ષાદ્વાગીશ્વરો ભવેત્ ।
આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં સર્વશાસ્ત્રપ્રવક્તૃતામ્ ॥ ૧૬ ॥
આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં સર્વશાસ્ત્રપ્રવક્તૃતામ્ ॥ ૧૬ ॥
લભતે નાત્ર સન્દેહો હયગ્રીવપ્રસાદતઃ ।
ઇતીદં કીર્તિતં દિવ્યં કવચં દેવપૂજિતમ્ ॥ ૧૭ ॥
ઇતીદં કીર્તિતં દિવ્યં કવચં દેવપૂજિતમ્ ॥ ૧૭ ॥
॥ ઇતિ હયગ્રીવમન્ત્રે અથર્વણવેદે મન્ત્રખણ્ડે પૂર્વસંહિતાયાં શ્રીહયગ્રીવકવચં સંપૂર્ણમ્ ॥