Lord Rama

ശ്രീ രാമ ചരിത മാനസ - അരണ്യകാണ്ഡ

(Shri Ramcharitmanas - Aranyakanda in Malayalam)

Goswami Tulsidas

Aranyakanda is the third book of the epic Ramcharitmanas, authored by the 16th-century poet-saint Goswami Tulsidas. Centered on Lord Rama’s life in the Dandaka forest, this section chronicles pivotal events such as the abduction of Goddess Sita, the slaying of the demon Khara, and the tragic yet profound meeting with the devotee Shabari. Spiritually, it emphasizes the importance of patience in suffering, the nature of selfless devotion, and the recognition of the Divine. Chanting or reading this Kanda is believed to cleanse the mind of worldly attachments and foster unwavering faith, strength, and resilience during life's hardships.

ശ്രീ ഗണേശായ നമഃ

ശ്രീ ജാനകീവല്ലഭോ വിജയതേ
ശ്രീ രാമചരിതമാനസ
തൃതീയ സോപാന (അരണ്യകാണ്ഡ)
മൂലം ധര്മതരോര്വിവേകജലധേഃ പൂര്ണേന്ദുമാനന്ദദം
വൈരാഗ്യാമ്ബുജഭാസ്കരം ഹ്യഘഘനധ്വാന്താപഹം താപഹമ്।
മോഹാമ്ഭോധരപൂഗപാടനവിധൌ സ്വഃസമ്ഭവം ശങ്കരം
വന്ദേ ബ്രഹ്മകുലം കലങ്കശമനം ശ്രീരാമഭൂപപ്രിയമ് ॥ 1 ॥
സാന്ദ്രാനന്ദപയോദസൌഭഗതനും പീതാമ്ബരം സുന്ദരം
പാണൌ ബാണശരാസനം കടിലസത്തൂണീരഭാരം വരമ്
രാജീവായതലോചനം ധൃതജടാജൂടേന സംശോഭിതം
സീതാലക്ഷ്മണസംയുതം പഥിഗതം രാമാഭിരാമം ഭജേ ॥ 2 ॥
സോ. ഉമാ രാമ ഗുന ഗൂഢ़ പണ്ഡിത മുനി പാവഹിം ബിരതി।
പാവഹിം മോഹ ബിമൂഢ़ ജേ ഹരി ബിമുഖ ന ധര്മ രതി ॥
പുര നര ഭരത പ്രീതി മൈം ഗാഈ। മതി അനുരൂപ അനൂപ സുഹാഈ ॥
അബ പ്രഭു ചരിത സുനഹു അതി പാവന। കരത ജേ ബന സുര നര മുനി ഭാവന ॥
ഏക ബാര ചുനി കുസുമ സുഹാഏ। നിജ കര ഭൂഷന രാമ ബനാഏ ॥
സീതഹി പഹിരാഏ പ്രഭു സാദര। ബൈഠേ ഫടിക സിലാ പര സുന്ദര ॥
സുരപതി സുത ധരി ബായസ ബേഷാ। സഠ ചാഹത രഘുപതി ബല ദേഖാ ॥
ജിമി പിപീലികാ സാഗര ഥാഹാ। മഹാ മന്ദമതി പാവന ചാഹാ ॥
സീതാ ചരന ചൌഞ്ച ഹതി ഭാഗാ। മൂഢ़ മന്ദമതി കാരന കാഗാ ॥
ചലാ രുധിര രഘുനായക ജാനാ। സീങ്ക ധനുഷ സായക സന്ധാനാ ॥
ദോ. അതി കൃപാല രഘുനായക സദാ ദീന പര നേഹ।
താ സന ആഇ കീന്ഹ ഛലു മൂരഖ അവഗുന ഗേഹ ॥ 1 ॥
പ്രേരിത മന്ത്ര ബ്രഹ്മസര ധാവാ। ചലാ ഭാജി ബായസ ഭയ പാവാ ॥
ധരി നിജ രുപ ഗയു പിതു പാഹീം। രാമ ബിമുഖ രാഖാ തേഹി നാഹീമ് ॥
ഭാ നിരാസ ഉപജീ മന ത്രാസാ। ജഥാ ചക്ര ഭയ രിഷി ദുര്ബാസാ ॥
ബ്രഹ്മധാമ സിവപുര സബ ലോകാ। ഫിരാ ശ്രമിത ബ്യാകുല ഭയ സോകാ ॥
കാഹൂഁ ബൈഠന കഹാ ന ഓഹീ। രാഖി കോ സകി രാമ കര ദ്രോഹീ ॥
മാതു മൃത്യു പിതു സമന സമാനാ। സുധാ ഹോഇ ബിഷ സുനു ഹരിജാനാ ॥
മിത്ര കരി സത രിപു കൈ കരനീ। താ കഹഁ ബിബുധനദീ ബൈതരനീ ॥
സബ ജഗു താഹി അനലഹു തേ താതാ। ജോ രഘുബീര ബിമുഖ സുനു ഭ്രാതാ ॥
നാരദ ദേഖാ ബികല ജയന്താ। ലാഗി ദയാ കോമല ചിത സന്താ ॥
പഠവാ തുരത രാമ പഹിം താഹീ। കഹേസി പുകാരി പ്രനത ഹിത പാഹീ ॥
ആതുര സഭയ ഗഹേസി പദ ജാഈ। ത്രാഹി ത്രാഹി ദയാല രഘുരാഈ ॥
അതുലിത ബല അതുലിത പ്രഭുതാഈ। മൈം മതിമന്ദ ജാനി നഹിം പാഈ ॥
നിജ കൃത കര്മ ജനിത ഫല പായുഁ। അബ പ്രഭു പാഹി സരന തകി ആയുഁ ॥
സുനി കൃപാല അതി ആരത ബാനീ। ഏകനയന കരി തജാ ഭവാനീ ॥
സോ. കീന്ഹ മോഹ ബസ ദ്രോഹ ജദ്യപി തേഹി കര ബധ ഉചിത।
പ്രഭു ഛാഡ़ഏഉ കരി ഛോഹ കോ കൃപാല രഘുബീര സമ ॥ 2 ॥
രഘുപതി ചിത്രകൂട ബസി നാനാ। ചരിത കിഏ ശ്രുതി സുധാ സമാനാ ॥
ബഹുരി രാമ അസ മന അനുമാനാ। ഹോഇഹി ഭീര സബഹിം മോഹി ജാനാ ॥
സകല മുനിന്ഹ സന ബിദാ കരാഈ। സീതാ സഹിത ചലേ ദ്വൌ ഭാഈ ॥
അത്രി കേ ആശ്രമ ജബ പ്രഭു ഗയൂ। സുനത മഹാമുനി ഹരഷിത ഭയൂ ॥
പുലകിത ഗാത അത്രി ഉഠി ധാഏ। ദേഖി രാമു ആതുര ചലി ആഏ ॥
കരത ദണ്ഡവത മുനി ഉര ലാഏ। പ്രേമ ബാരി ദ്വൌ ജന അന്ഹവാഏ ॥
ദേഖി രാമ ഛബി നയന ജുഡ़ആനേ। സാദര നിജ ആശ്രമ തബ ആനേ ॥
കരി പൂജാ കഹി ബചന സുഹാഏ। ദിഏ മൂല ഫല പ്രഭു മന ഭാഏ ॥
സോ. പ്രഭു ആസന ആസീന ഭരി ലോചന സോഭാ നിരഖി।
മുനിബര പരമ പ്രബീന ജോരി പാനി അസ്തുതി കരത ॥ 3 ॥
ഛം. നമാമി ഭക്ത വത്സലം। കൃപാലു ശീല കോമലമ് ॥
ഭജാമി തേ പദാമ്ബുജം। അകാമിനാം സ്വധാമദമ് ॥
നികാമ ശ്യാമ സുന്ദരം। ഭവാമ്ബുനാഥ മന്ദരമ് ॥
പ്രഫുല്ല കഞ്ജ ലോചനം। മദാദി ദോഷ മോചനമ് ॥
പ്രലമ്ബ ബാഹു വിക്രമം। പ്രഭോഽപ്രമേയ വൈഭവമ് ॥
നിഷങ്ഗ ചാപ സായകം। ധരം ത്രിലോക നായകമ് ॥
ദിനേശ വംശ മണ്ഡനം। മഹേശ ചാപ ഖണ്ഡനമ് ॥
മുനീന്ദ്ര സന്ത രഞ്ജനം। സുരാരി വൃന്ദ ഭഞ്ജനമ് ॥
മനോജ വൈരി വന്ദിതം। അജാദി ദേവ സേവിതമ് ॥
വിശുദ്ധ ബോധ വിഗ്രഹം। സമസ്ത ദൂഷണാപഹമ് ॥
നമാമി ഇന്ദിരാ പതിം। സുഖാകരം സതാം ഗതിമ് ॥
ഭജേ സശക്തി സാനുജം। ശചീ പതിം പ്രിയാനുജമ് ॥
ത്വദങ്ഘ്രി മൂല യേ നരാഃ। ഭജന്തി ഹീന മത്സരാ ॥
പതന്തി നോ ഭവാര്ണവേ। വിതര്ക വീചി സങ്കുലേ ॥
വിവിക്ത വാസിനഃ സദാ। ഭജന്തി മുക്തയേ മുദാ ॥
നിരസ്യ ഇന്ദ്രിയാദികം। പ്രയാന്തി തേ ഗതിം സ്വകമ് ॥
തമേകമഭ്ദുതം പ്രഭും। നിരീഹമീശ്വരം വിഭുമ് ॥
ജഗദ്ഗുരും ച ശാശ്വതം। തുരീയമേവ കേവലമ് ॥
ഭജാമി ഭാവ വല്ലഭം। കുയോഗിനാം സുദുര്ലഭമ് ॥
സ്വഭക്ത കല്പ പാദപം। സമം സുസേവ്യമന്വഹമ് ॥
അനൂപ രൂപ ഭൂപതിം। നതോഽഹമുര്വിജാ പതിമ് ॥
പ്രസീദ മേ നമാമി തേ। പദാബ്ജ ഭക്തി ദേഹി മേ ॥
പഠന്തി യേ സ്തവം ഇദം। നരാദരേണ തേ പദമ് ॥
വ്രജന്തി നാത്ര സംശയം। ത്വദീയ ഭക്തി സംയുതാ ॥
ദോ. ബിനതീ കരി മുനി നാഇ സിരു കഹ കര ജോരി ബഹോരി।
ചരന സരോരുഹ നാഥ ജനി കബഹുഁ തജൈ മതി മോരി ॥ 4 ॥
ശ്രീ ഗണേശായ നമഃ
ശ്രീ ജാനകീവല്ലഭോ വിജയതേ
ശ്രീ രാമചരിതമാനസ
----------
തൃതീയ സോപാന
(അരണ്യകാണ്ഡ)
ശ്ലോക
മൂലം ധര്മതരോര്വിവേകജലധേഃ പൂര്ണേന്ദുമാനന്ദദം
വൈരാഗ്യാമ്ബുജഭാസ്കരം ഹ്യഘഘനധ്വാന്താപഹം താപഹമ്।
മോഹാമ്ഭോധരപൂഗപാടനവിധൌ സ്വഃസമ്ഭവം ശങ്കരം
വന്ദേ ബ്രഹ്മകുലം കലങ്കശമനം ശ്രീരാമഭൂപപ്രിയമ് ॥ 1 ॥
സാന്ദ്രാനന്ദപയോദസൌഭഗതനും പീതാമ്ബരം സുന്ദരം
പാണൌ ബാണശരാസനം കടിലസത്തൂണീരഭാരം വരമ്
രാജീവായതലോചനം ധൃതജടാജൂടേന സംശോഭിതം
സീതാലക്ഷ്മണസംയുതം പഥിഗതം രാമാഭിരാമം ഭജേ ॥ 2 ॥
സോ. ഉമാ രാമ ഗുന ഗൂഢ़ പണ്ഡിത മുനി പാവഹിം ബിരതി।
പാവഹിം മോഹ ബിമൂഢ़ ജേ ഹരി ബിമുഖ ന ധര്മ രതി ॥
പുര നര ഭരത പ്രീതി മൈം ഗാഈ। മതി അനുരൂപ അനൂപ സുഹാഈ ॥
അബ പ്രഭു ചരിത സുനഹു അതി പാവന। കരത ജേ ബന സുര നര മുനി ഭാവന ॥
ഏക ബാര ചുനി കുസുമ സുഹാഏ। നിജ കര ഭൂഷന രാമ ബനാഏ ॥
സീതഹി പഹിരാഏ പ്രഭു സാദര। ബൈഠേ ഫടിക സിലാ പര സുന്ദര ॥
സുരപതി സുത ധരി ബായസ ബേഷാ। സഠ ചാഹത രഘുപതി ബല ദേഖാ ॥
ജിമി പിപീലികാ സാഗര ഥാഹാ। മഹാ മന്ദമതി പാവന ചാഹാ ॥
സീതാ ചരന ചൌഞ്ച ഹതി ഭാഗാ। മൂഢ़ മന്ദമതി കാരന കാഗാ ॥
ചലാ രുധിര രഘുനായക ജാനാ। സീങ്ക ധനുഷ സായക സന്ധാനാ ॥
ദോ. അതി കൃപാല രഘുനായക സദാ ദീന പര നേഹ।
താ സന ആഇ കീന്ഹ ഛലു മൂരഖ അവഗുന ഗേഹ ॥ 1 ॥
പ്രേരിത മന്ത്ര ബ്രഹ്മസര ധാവാ। ചലാ ഭാജി ബായസ ഭയ പാവാ ॥
ധരി നിജ രുപ ഗയു പിതു പാഹീം। രാമ ബിമുഖ രാഖാ തേഹി നാഹീമ് ॥
ഭാ നിരാസ ഉപജീ മന ത്രാസാ। ജഥാ ചക്ര ഭയ രിഷി ദുര്ബാസാ ॥
ബ്രഹ്മധാമ സിവപുര സബ ലോകാ। ഫിരാ ശ്രമിത ബ്യാകുല ഭയ സോകാ ॥
കാഹൂഁ ബൈഠന കഹാ ന ഓഹീ। രാഖി കോ സകി രാമ കര ദ്രോഹീ ॥
മാതു മൃത്യു പിതു സമന സമാനാ। സുധാ ഹോഇ ബിഷ സുനു ഹരിജാനാ ॥
മിത്ര കരി സത രിപു കൈ കരനീ। താ കഹഁ ബിബുധനദീ ബൈതരനീ ॥
സബ ജഗു താഹി അനലഹു തേ താതാ। ജോ രഘുബീര ബിമുഖ സുനു ഭ്രാതാ ॥
നാരദ ദേഖാ ബികല ജയന്താ। ലാഗി ദയാ കോമല ചിത സന്താ ॥
പഠവാ തുരത രാമ പഹിം താഹീ। കഹേസി പുകാരി പ്രനത ഹിത പാഹീ ॥
ആതുര സഭയ ഗഹേസി പദ ജാഈ। ത്രാഹി ത്രാഹി ദയാല രഘുരാഈ ॥
അതുലിത ബല അതുലിത പ്രഭുതാഈ। മൈം മതിമന്ദ ജാനി നഹിം പാഈ ॥
നിജ കൃത കര്മ ജനിത ഫല പായുഁ। അബ പ്രഭു പാഹി സരന തകി ആയുഁ ॥
സുനി കൃപാല അതി ആരത ബാനീ। ഏകനയന കരി തജാ ഭവാനീ ॥
സോ. കീന്ഹ മോഹ ബസ ദ്രോഹ ജദ്യപി തേഹി കര ബധ ഉചിത।
പ്രഭു ഛാഡ़ഏഉ കരി ഛോഹ കോ കൃപാല രഘുബീര സമ ॥ 2 ॥
രഘുപതി ചിത്രകൂട ബസി നാനാ। ചരിത കിഏ ശ്രുതി സുധാ സമാനാ ॥
ബഹുരി രാമ അസ മന അനുമാനാ। ഹോഇഹി ഭീര സബഹിം മോഹി ജാനാ ॥
സകല മുനിന്ഹ സന ബിദാ കരാഈ। സീതാ സഹിത ചലേ ദ്വൌ ഭാഈ ॥
അത്രി കേ ആശ്രമ ജബ പ്രഭു ഗയൂ। സുനത മഹാമുനി ഹരഷിത ഭയൂ ॥
പുലകിത ഗാത അത്രി ഉഠി ധാഏ। ദേഖി രാമു ആതുര ചലി ആഏ ॥
കരത ദണ്ഡവത മുനി ഉര ലാഏ। പ്രേമ ബാരി ദ്വൌ ജന അന്ഹവാഏ ॥
ദേഖി രാമ ഛബി നയന ജുഡ़ആനേ। സാദര നിജ ആശ്രമ തബ ആനേ ॥
കരി പൂജാ കഹി ബചന സുഹാഏ। ദിഏ മൂല ഫല പ്രഭു മന ഭാഏ ॥
സോ. പ്രഭു ആസന ആസീന ഭരി ലോചന സോഭാ നിരഖി।
മുനിബര പരമ പ്രബീന ജോരി പാനി അസ്തുതി കരത ॥ 3 ॥
ഛം. നമാമി ഭക്ത വത്സലം। കൃപാലു ശീല കോമലമ് ॥
ഭജാമി തേ പദാമ്ബുജം। അകാമിനാം സ്വധാമദമ് ॥
നികാമ ശ്യാമ സുന്ദരം। ഭവാമ്ബുനാഥ മന്ദരമ് ॥
പ്രഫുല്ല കഞ്ജ ലോചനം। മദാദി ദോഷ മോചനമ് ॥
പ്രലമ്ബ ബാഹു വിക്രമം। പ്രഭോഽപ്രമേയ വൈഭവമ് ॥
നിഷങ്ഗ ചാപ സായകം। ധരം ത്രിലോക നായകമ് ॥
ദിനേശ വംശ മണ്ഡനം। മഹേശ ചാപ ഖണ്ഡനമ് ॥
മുനീന്ദ്ര സന്ത രഞ്ജനം। സുരാരി വൃന്ദ ഭഞ്ജനമ് ॥
മനോജ വൈരി വന്ദിതം। അജാദി ദേവ സേവിതമ് ॥
വിശുദ്ധ ബോധ വിഗ്രഹം। സമസ്ത ദൂഷണാപഹമ് ॥
നമാമി ഇന്ദിരാ പതിം। സുഖാകരം സതാം ഗതിമ് ॥
ഭജേ സശക്തി സാനുജം। ശചീ പതിം പ്രിയാനുജമ് ॥
ത്വദങ്ഘ്രി മൂല യേ നരാഃ। ഭജന്തി ഹീന മത്സരാ ॥
പതന്തി നോ ഭവാര്ണവേ। വിതര്ക വീചി സങ്കുലേ ॥
വിവിക്ത വാസിനഃ സദാ। ഭജന്തി മുക്തയേ മുദാ ॥
നിരസ്യ ഇന്ദ്രിയാദികം। പ്രയാന്തി തേ ഗതിം സ്വകമ് ॥
തമേകമഭ്ദുതം പ്രഭും। നിരീഹമീശ്വരം വിഭുമ് ॥
ജഗദ്ഗുരും ച ശാശ്വതം। തുരീയമേവ കേവലമ് ॥
ഭജാമി ഭാവ വല്ലഭം। കുയോഗിനാം സുദുര്ലഭമ് ॥
സ്വഭക്ത കല്പ പാദപം। സമം സുസേവ്യമന്വഹമ് ॥
അനൂപ രൂപ ഭൂപതിം। നതോഽഹമുര്വിജാ പതിമ് ॥
പ്രസീദ മേ നമാമി തേ। പദാബ്ജ ഭക്തി ദേഹി മേ ॥
പഠന്തി യേ സ്തവം ഇദം। നരാദരേണ തേ പദമ് ॥
വ്രജന്തി നാത്ര സംശയം। ത്വദീയ ഭക്തി സംയുതാ ॥
ദോ. ബിനതീ കരി മുനി നാഇ സിരു കഹ കര ജോരി ബഹോരി।
ചരന സരോരുഹ നാഥ ജനി കബഹുഁ തജൈ മതി മോരി ॥ 4 ॥
അനുസുഇയാ കേ പദ ഗഹി സീതാ। മിലീ ബഹോരി സുസീല ബിനീതാ ॥
രിഷിപതിനീ മന സുഖ അധികാഈ। ആസിഷ ദേഇ നികട ബൈഠാഈ ॥
ദിബ്യ ബസന ഭൂഷന പഹിരാഏ। ജേ നിത നൂതന അമല സുഹാഏ ॥
കഹ രിഷിബധൂ സരസ മൃദു ബാനീ। നാരിധര്മ കഛു ബ്യാജ ബഖാനീ ॥
മാതു പിതാ ഭ്രാതാ ഹിതകാരീ। മിതപ്രദ സബ സുനു രാജകുമാരീ ॥
അമിത ദാനി ഭര്താ ബയദേഹീ। അധമ സോ നാരി ജോ സേവ ന തേഹീ ॥
ധീരജ ധര്മ മിത്ര അരു നാരീ। ആപദ കാല പരിഖിഅഹിം ചാരീ ॥
ബൃദ്ധ രോഗബസ ജഡ़ ധനഹീനാ। അധം ബധിര ക്രോധീ അതി ദീനാ ॥
ഐസേഹു പതി കര കിഏഁ അപമാനാ। നാരി പാവ ജമപുര ദുഖ നാനാ ॥
ഏകി ധര്മ ഏക ബ്രത നേമാ। കായഁ ബചന മന പതി പദ പ്രേമാ ॥
ജഗ പതി ബ്രതാ ചാരി ബിധി അഹഹിം। ബേദ പുരാന സന്ത സബ കഹഹിമ് ॥
ഉത്തമ കേ അസ ബസ മന മാഹീം। സപനേഹുഁ ആന പുരുഷ ജഗ നാഹീമ് ॥
മധ്യമ പരപതി ദേഖി കൈസേം। ഭ്രാതാ പിതാ പുത്ര നിജ ജൈംസേമ് ॥
ധര്മ ബിചാരി സമുഝി കുല രഹീ। സോ നികിഷ്ട ത്രിയ ശ്രുതി അസ കഹീ ॥
ബിനു അവസര ഭയ തേം രഹ ജോഈ। ജാനേഹു അധമ നാരി ജഗ സോഈ ॥
പതി ബഞ്ചക പരപതി രതി കരീ। രൌരവ നരക കല്പ സത പരീ ॥
ഛന സുഖ ലാഗി ജനമ സത കോടി। ദുഖ ന സമുഝ തേഹി സമ കോ ഖോടീ ॥
ബിനു ശ്രമ നാരി പരമ ഗതി ലഹീ। പതിബ്രത ധര്മ ഛാഡ़ഇ ഛല ഗഹീ ॥
പതി പ്രതികുല ജനമ ജഹഁ ജാഈ। ബിധവാ ഹോഈ പാഈ തരുനാഈ ॥
സോ. സഹജ അപാവനി നാരി പതി സേവത സുഭ ഗതി ലഹി।
ജസു ഗാവത ശ്രുതി ചാരി അജഹു തുലസികാ ഹരിഹി പ്രിയ ॥ 5ക ॥
സനു സീതാ തവ നാമ സുമിര നാരി പതിബ്രത കരഹി।
തോഹി പ്രാനപ്രിയ രാമ കഹിഉഁ കഥാ സംസാര ഹിത ॥ 5ഖ ॥
സുനി ജാനകീം പരമ സുഖു പാവാ। സാദര താസു ചരന സിരു നാവാ ॥
തബ മുനി സന കഹ കൃപാനിധാനാ। ആയസു ഹോഇ ജാഉഁ ബന ആനാ ॥
സന്തത മോ പര കൃപാ കരേഹൂ। സേവക ജാനി തജേഹു ജനി നേഹൂ ॥
ധര്മ ധുരന്ധര പ്രഭു കൈ ബാനീ। സുനി സപ്രേമ ബോലേ മുനി ഗ്യാനീ ॥
ജാസു കൃപാ അജ സിവ സനകാദീ। ചഹത സകല പരമാരഥ ബാദീ ॥
തേ തുമ്ഹ രാമ അകാമ പിആരേ। ദീന ബന്ധു മൃദു ബചന ഉചാരേ ॥
അബ ജാനീ മൈം ശ്രീ ചതുരാഈ। ഭജീ തുമ്ഹഹി സബ ദേവ ബിഹാഈ ॥
ജേഹി സമാന അതിസയ നഹിം കോഈ। താ കര സീല കസ ന അസ ഹോഈ ॥
കേഹി ബിധി കഹൌം ജാഹു അബ സ്വാമീ। കഹഹു നാഥ തുമ്ഹ അന്തരജാമീ ॥
അസ കഹി പ്രഭു ബിലോകി മുനി ധീരാ। ലോചന ജല ബഹ പുലക സരീരാ ॥
ഛം. തന പുലക നിര്ഭര പ്രേമ പുരന നയന മുഖ പങ്കജ ദിഏ।
മന ഗ്യാന ഗുന ഗോതീത പ്രഭു മൈം ദീഖ ജപ തപ കാ കിഏ ॥
ജപ ജോഗ ധര്മ സമൂഹ തേം നര ഭഗതി അനുപമ പാവീ।
രധുബീര ചരിത പുനീത നിസി ദിന ദാസ തുലസീ ഗാവീ ॥
ദോ. കലിമല സമന ദമന മന രാമ സുജസ സുഖമൂല।
സാദര സുനഹി ജേ തിന്ഹ പര രാമ രഹഹിം അനുകൂല ॥ 6(ക) ॥
സോ. കഠിന കാല മല കോസ ധര്മ ന ഗ്യാന ന ജോഗ ജപ।
പരിഹരി സകല ഭരോസ രാമഹി ഭജഹിം തേ ചതുര നര ॥ 6(ഖ) ॥
മുനി പദ കമല നാഇ കരി സീസാ। ചലേ ബനഹി സുര നര മുനി ഈസാ ॥
ആഗേ രാമ അനുജ പുനി പാഛേം। മുനി ബര ബേഷ ബനേ അതി കാഛേമ് ॥
ഉമയ ബീച ശ്രീ സോഹി കൈസീ। ബ്രഹ്മ ജീവ ബിച മായാ ജൈസീ ॥
സരിതാ ബന ഗിരി അവഘട ഘാടാ। പതി പഹിചാനീ ദേഹിം ബര ബാടാ ॥
ജഹഁ ജഹഁ ജാഹി ദേവ രഘുരായാ। കരഹിം മേധ തഹഁ തഹഁ നഭ ഛായാ ॥
മിലാ അസുര ബിരാധ മഗ ജാതാ। ആവതഹീം രഘുവീര നിപാതാ ॥
തുരതഹിം രുചിര രൂപ തേഹിം പാവാ। ദേഖി ദുഖീ നിജ ധാമ പഠാവാ ॥
പുനി ആഏ ജഹഁ മുനി സരഭങ്ഗാ। സുന്ദര അനുജ ജാനകീ സങ്ഗാ ॥
ദോ. ദേഖീ രാമ മുഖ പങ്കജ മുനിബര ലോചന ഭൃങ്ഗ।
സാദര പാന കരത അതി ധന്യ ജന്മ സരഭങ്ഗ ॥ 7 ॥
കഹ മുനി സുനു രഘുബീര കൃപാലാ। സങ്കര മാനസ രാജമരാലാ ॥
ജാത രഹേഉഁ ബിരഞ്ചി കേ ധാമാ। സുനേഉഁ ശ്രവന ബന ഐഹഹിം രാമാ ॥
ചിതവത പന്ഥ രഹേഉഁ ദിന രാതീ। അബ പ്രഭു ദേഖി ജുഡ़ആനീ ഛാതീ ॥
നാഥ സകല സാധന മൈം ഹീനാ। കീന്ഹീ കൃപാ ജാനി ജന ദീനാ ॥
സോ കഛു ദേവ ന മോഹി നിഹോരാ। നിജ പന രാഖേഉ ജന മന ചോരാ ॥
തബ ലഗി രഹഹു ദീന ഹിത ലാഗീ। ജബ ലഗി മിലൌം തുമ്ഹഹി തനു ത്യാഗീ ॥
ജോഗ ജഗ്യ ജപ തപ ബ്രത കീന്ഹാ। പ്രഭു കഹഁ ദേഇ ഭഗതി ബര ലീന്ഹാ ॥
ഏഹി ബിധി സര രചി മുനി സരഭങ്ഗാ। ബൈഠേ ഹൃദയഁ ഛാഡ़ഇ സബ സങ്ഗാ ॥
ദോ. സീതാ അനുജ സമേത പ്രഭു നീല ജലദ തനു സ്യാമ।
മമ ഹിയഁ ബസഹു നിരന്തര സഗുനരുപ ശ്രീരാമ ॥ 8 ॥
അസ കഹി ജോഗ അഗിനി തനു ജാരാ। രാമ കൃപാഁ ബൈകുണ്ഠ സിധാരാ ॥
താതേ മുനി ഹരി ലീന ന ഭയൂ। പ്രഥമഹിം ഭേദ ഭഗതി ബര ലയൂ ॥
രിഷി നികായ മുനിബര ഗതി ദേഖി। സുഖീ ഭേ നിജ ഹൃദയഁ ബിസേഷീ ॥
അസ്തുതി കരഹിം സകല മുനി ബൃന്ദാ। ജയതി പ്രനത ഹിത കരുനാ കന്ദാ ॥
പുനി രഘുനാഥ ചലേ ബന ആഗേ। മുനിബര ബൃന്ദ ബിപുല സഁഗ ലാഗേ ॥
അസ്ഥി സമൂഹ ദേഖി രഘുരായാ। പൂഛീ മുനിന്ഹ ലാഗി അതി ദായാ ॥
ജാനതഹുഁ പൂഛിഅ കസ സ്വാമീ। സബദരസീ തുമ്ഹ അന്തരജാമീ ॥
നിസിചര നികര സകല മുനി ഖാഏ। സുനി രഘുബീര നയന ജല ഛാഏ ॥
ദോ. നിസിചര ഹീന കരുഁ മഹി ഭുജ ഉഠാഇ പന കീന്ഹ।
സകല മുനിന്ഹ കേ ആശ്രമന്ഹി ജാഇ ജാഇ സുഖ ദീന്ഹ ॥ 9 ॥
മുനി അഗസ്തി കര സിഷ്യ സുജാനാ। നാമ സുതീഛന രതി ഭഗവാനാ ॥
മന ക്രമ ബചന രാമ പദ സേവക। സപനേഹുഁ ആന ഭരോസ ന ദേവക ॥
പ്രഭു ആഗവനു ശ്രവന സുനി പാവാ। കരത മനോരഥ ആതുര ധാവാ ॥
ഹേ ബിധി ദീനബന്ധു രഘുരായാ। മോ സേ സഠ പര കരിഹഹിം ദായാ ॥
സഹിത അനുജ മോഹി രാമ ഗോസാഈ। മിലിഹഹിം നിജ സേവക കീ നാഈ ॥
മോരേ ജിയഁ ഭരോസ ദൃഢ़ നാഹീം। ഭഗതി ബിരതി ന ഗ്യാന മന മാഹീമ് ॥
നഹിം സതസങ്ഗ ജോഗ ജപ ജാഗാ। നഹിം ദൃഢ़ ചരന കമല അനുരാഗാ ॥
ഏക ബാനി കരുനാനിധാന കീ। സോ പ്രിയ ജാകേം ഗതി ന ആന കീ ॥
ഹോഇഹൈം സുഫല ആജു മമ ലോചന। ദേഖി ബദന പങ്കജ ഭവ മോചന ॥
നിര്ഭര പ്രേമ മഗന മുനി ഗ്യാനീ। കഹി ന ജാഇ സോ ദസാ ഭവാനീ ॥
ദിസി അരു ബിദിസി പന്ഥ നഹിം സൂഝാ। കോ മൈം ചലേഉഁ കഹാഁ നഹിം ബൂഝാ ॥
കബഹുഁക ഫിരി പാഛേം പുനി ജാഈ। കബഹുഁക നൃത്യ കരി ഗുന ഗാഈ ॥
അബിരല പ്രേമ ഭഗതി മുനി പാഈ। പ്രഭു ദേഖൈം തരു ഓട ലുകാഈ ॥
അതിസയ പ്രീതി ദേഖി രഘുബീരാ। പ്രഗടേ ഹൃദയഁ ഹരന ഭവ ഭീരാ ॥
മുനി മഗ മാഝ അചല ഹോഇ ബൈസാ। പുലക സരീര പനസ ഫല ജൈസാ ॥
തബ രഘുനാഥ നികട ചലി ആഏ। ദേഖി ദസാ നിജ ജന മന ഭാഏ ॥
മുനിഹി രാമ ബഹു ഭാഁതി ജഗാവാ। ജാഗ ന ധ്യാനജനിത സുഖ പാവാ ॥
ഭൂപ രൂപ തബ രാമ ദുരാവാ। ഹൃദയഁ ചതുര്ഭുജ രൂപ ദേഖാവാ ॥
മുനി അകുലാഇ ഉഠാ തബ കൈസേം। ബികല ഹീന മനി ഫനി ബര ജൈസേമ് ॥
ആഗേം ദേഖി രാമ തന സ്യാമാ। സീതാ അനുജ സഹിത സുഖ ധാമാ ॥
പരേഉ ലകുട ഇവ ചരനന്ഹി ലാഗീ। പ്രേമ മഗന മുനിബര ബഡ़ഭാഗീ ॥
ഭുജ ബിസാല ഗഹി ലിഏ ഉഠാഈ। പരമ പ്രീതി രാഖേ ഉര ലാഈ ॥
മുനിഹി മിലത അസ സോഹ കൃപാലാ। കനക തരുഹി ജനു ഭേണ്ട തമാലാ ॥
രാമ ബദനു ബിലോക മുനി ഠാഢ़ആ। മാനഹുഁ ചിത്ര മാഝ ലിഖി കാഢ़ആ ॥
ദോ. തബ മുനി ഹൃദയഁ ധീര ധീര ഗഹി പദ ബാരഹിം ബാര।
നിജ ആശ്രമ പ്രഭു ആനി കരി പൂജാ ബിബിധ പ്രകാര ॥ 10 ॥
കഹ മുനി പ്രഭു സുനു ബിനതീ മോരീ। അസ്തുതി കരൌം കവന ബിധി തോരീ ॥
മഹിമാ അമിത മോരി മതി ഥോരീ। രബി സന്മുഖ ഖദ്യോത അഁജോരീ ॥
ശ്യാമ താമരസ ദാമ ശരീരം। ജടാ മുകുട പരിധന മുനിചീരമ് ॥
പാണി ചാപ ശര കടി തൂണീരം। നൌമി നിരന്തര ശ്രീരഘുവീരമ് ॥
മോഹ വിപിന ഘന ദഹന കൃശാനുഃ। സന്ത സരോരുഹ കാനന ഭാനുഃ ॥
നിശിചര കരി വരൂഥ മൃഗരാജഃ। ത്രാതു സദാ നോ ഭവ ഖഗ ബാജഃ ॥
അരുണ നയന രാജീവ സുവേശം। സീതാ നയന ചകോര നിശേശമ് ॥
ഹര ഹ്രദി മാനസ ബാല മരാലം। നൌമി രാമ ഉര ബാഹു വിശാലമ് ॥
സംശയ സര്പ ഗ്രസന ഉരഗാദഃ। ശമന സുകര്കശ തര്ക വിഷാദഃ ॥
ഭവ ഭഞ്ജന രഞ്ജന സുര യൂഥഃ। ത്രാതു സദാ നോ കൃപാ വരൂഥഃ ॥
നിര്ഗുണ സഗുണ വിഷമ സമ രൂപം। ജ്ഞാന ഗിരാ ഗോതീതമനൂപമ് ॥
അമലമഖിലമനവദ്യമപാരം। നൌമി രാമ ഭഞ്ജന മഹി ഭാരമ് ॥
ഭക്ത കല്പപാദപ ആരാമഃ। തര്ജന ക്രോധ ലോഭ മദ കാമഃ ॥
അതി നാഗര ഭവ സാഗര സേതുഃ। ത്രാതു സദാ ദിനകര കുല കേതുഃ ॥
അതുലിത ഭുജ പ്രതാപ ബല ധാമഃ। കലി മല വിപുല വിഭഞ്ജന നാമഃ ॥
ധര്മ വര്മ നര്മദ ഗുണ ഗ്രാമഃ। സന്തത ശം തനോതു മമ രാമഃ ॥
ജദപി ബിരജ ബ്യാപക അബിനാസീ। സബ കേ ഹൃദയഁ നിരന്തര ബാസീ ॥
തദപി അനുജ ശ്രീ സഹിത ഖരാരീ। ബസതു മനസി മമ കാനനചാരീ ॥
ജേ ജാനഹിം തേ ജാനഹുഁ സ്വാമീ। സഗുന അഗുന ഉര അന്തരജാമീ ॥
ജോ കോസല പതി രാജിവ നയനാ। കരു സോ രാമ ഹൃദയ മമ അയനാ।
അസ അഭിമാന ജാഇ ജനി ഭോരേ। മൈം സേവക രഘുപതി പതി മോരേ ॥
സുനി മുനി ബചന രാമ മന ഭാഏ। ബഹുരി ഹരഷി മുനിബര ഉര ലാഏ ॥
പരമ പ്രസന്ന ജാനു മുനി മോഹീ। ജോ ബര മാഗഹു ദേഉ സോ തോഹീ ॥
മുനി കഹ മൈ ബര കബഹുഁ ന ജാചാ। സമുഝി ന പരി ഝൂഠ കാ സാചാ ॥
തുമ്ഹഹി നീക ലാഗൈ രഘുരാഈ। സോ മോഹി ദേഹു ദാസ സുഖദാഈ ॥
അബിരല ഭഗതി ബിരതി ബിഗ്യാനാ। ഹോഹു സകല ഗുന ഗ്യാന നിധാനാ ॥
പ്രഭു ജോ ദീന്ഹ സോ ബരു മൈം പാവാ। അബ സോ ദേഹു മോഹി ജോ ഭാവാ ॥
ദോ. അനുജ ജാനകീ സഹിത പ്രഭു ചാപ ബാന ധര രാമ।
മമ ഹിയ ഗഗന ഇന്ദു ഇവ ബസഹു സദാ നിഹകാമ ॥ 11 ॥
ഏവമസ്തു കരി രമാനിവാസാ। ഹരഷി ചലേ കുഭഞ്ജ രിഷി പാസാ ॥
ബഹുത ദിവസ ഗുര ദരസന പാഏഁ। ഭേ മോഹി ഏഹിം ആശ്രമ ആഏഁ ॥
അബ പ്രഭു സങ്ഗ ജാഉഁ ഗുര പാഹീം। തുമ്ഹ കഹഁ നാഥ നിഹോരാ നാഹീമ് ॥
ദേഖി കൃപാനിധി മുനി ചതുരാഈ। ലിഏ സങ്ഗ ബിഹസൈ ദ്വൌ ഭാഈ ॥
പന്ഥ കഹത നിജ ഭഗതി അനൂപാ। മുനി ആശ്രമ പഹുഁചേ സുരഭൂപാ ॥
തുരത സുതീഛന ഗുര പഹിം ഗയൂ। കരി ദണ്ഡവത കഹത അസ ഭയൂ ॥
നാഥ കൌസലാധീസ കുമാരാ। ആഏ മിലന ജഗത ആധാരാ ॥
രാമ അനുജ സമേത ബൈദേഹീ। നിസി ദിനു ദേവ ജപത ഹഹു ജേഹീ ॥
സുനത അഗസ്തി തുരത ഉഠി ധാഏ। ഹരി ബിലോകി ലോചന ജല ഛാഏ ॥
മുനി പദ കമല പരേ ദ്വൌ ഭാഈ। രിഷി അതി പ്രീതി ലിഏ ഉര ലാഈ ॥
സാദര കുസല പൂഛി മുനി ഗ്യാനീ। ആസന ബര ബൈഠാരേ ആനീ ॥
പുനി കരി ബഹു പ്രകാര പ്രഭു പൂജാ। മോഹി സമ ഭാഗ്യവന്ത നഹിം ദൂജാ ॥
ജഹഁ ലഗി രഹേ അപര മുനി ബൃന്ദാ। ഹരഷേ സബ ബിലോകി സുഖകന്ദാ ॥
ദോ. മുനി സമൂഹ മഹഁ ബൈഠേ സന്മുഖ സബ കീ ഓര।
സരദ ഇന്ദു തന ചിതവത മാനഹുഁ നികര ചകോര ॥ 12 ॥
തബ രഘുബീര കഹാ മുനി പാഹീം। തുമ്ഹ സന പ്രഭു ദുരാവ കഛു നാഹീ ॥
തുമ്ഹ ജാനഹു ജേഹി കാരന ആയുഁ। താതേ താത ന കഹി സമുഝായുഁ ॥
അബ സോ മന്ത്ര ദേഹു പ്രഭു മോഹീ। ജേഹി പ്രകാര മാരൌം മുനിദ്രോഹീ ॥
മുനി മുസകാനേ സുനി പ്രഭു ബാനീ। പൂഛേഹു നാഥ മോഹി കാ ജാനീ ॥
തുമ്ഹരേഇഁ ഭജന പ്രഭാവ അഘാരീ। ജാനുഁ മഹിമാ കഛുക തുമ്ഹാരീ ॥
ഊമരി തരു ബിസാല തവ മായാ। ഫല ബ്രഹ്മാണ്ഡ അനേക നികായാ ॥
ജീവ ചരാചര ജന്തു സമാനാ। ഭീതര ബസഹി ന ജാനഹിം ആനാ ॥
തേ ഫല ഭച്ഛക കഠിന കരാലാ। തവ ഭയഁ ഡരത സദാ സൌ കാലാ ॥
തേ തുമ്ഹ സകല ലോകപതി സാഈം। പൂഁഛേഹു മോഹി മനുജ കീ നാഈമ് ॥
യഹ ബര മാഗുഁ കൃപാനികേതാ। ബസഹു ഹൃദയഁ ശ്രീ അനുജ സമേതാ ॥
അബിരല ഭഗതി ബിരതി സതസങ്ഗാ। ചരന സരോരുഹ പ്രീതി അഭങ്ഗാ ॥
ജദ്യപി ബ്രഹ്മ അഖണ്ഡ അനന്താ। അനുഭവ ഗമ്യ ഭജഹിം ജേഹി സന്താ ॥
അസ തവ രൂപ ബഖാനുഁ ജാനുഁ। ഫിരി ഫിരി സഗുന ബ്രഹ്മ രതി മാനുഁ ॥
സന്തത ദാസന്ഹ ദേഹു ബഡ़ആഈ। താതേം മോഹി പൂഁഛേഹു രഘുരാഈ ॥
ഹൈ പ്രഭു പരമ മനോഹര ഠ്AUഁ। പാവന പഞ്ചബടീ തേഹി ന്AUഁ ॥
ദണ്ഡക ബന പുനീത പ്രഭു കരഹൂ। ഉഗ്ര സാപ മുനിബര കര ഹരഹൂ ॥
ബാസ കരഹു തഹഁ രഘുകുല രായാ। കീജേ സകല മുനിന്ഹ പര ദായാ ॥
ചലേ രാമ മുനി ആയസു പാഈ। തുരതഹിം പഞ്ചബടീ നിഅരാഈ ॥
ദോ. ഗീധരാജ സൈം ഭൈണ്ട ഭി ബഹു ബിധി പ്രീതി ബഢ़ആഇ ॥
ഗോദാവരീ നികട പ്രഭു രഹേ പരന ഗൃഹ ഛാഇ ॥ 13 ॥
ജബ തേ രാമ കീന്ഹ തഹഁ ബാസാ। സുഖീ ഭേ മുനി ബീതീ ത്രാസാ ॥
ഗിരി ബന നദീം താല ഛബി ഛാഏ। ദിന ദിന പ്രതി അതി ഹൌഹിം സുഹാഏ ॥
ഖഗ മൃഗ ബൃന്ദ അനന്ദിത രഹഹീം। മധുപ മധുര ഗഞ്ജത ഛബി ലഹഹീമ് ॥
സോ ബന ബരനി ന സക അഹിരാജാ। ജഹാഁ പ്രഗട രഘുബീര ബിരാജാ ॥
ഏക ബാര പ്രഭു സുഖ ആസീനാ। ലഛിമന ബചന കഹേ ഛലഹീനാ ॥
സുര നര മുനി സചരാചര സാഈം। മൈം പൂഛുഁ നിജ പ്രഭു കീ നാഈ ॥
മോഹി സമുഝാഇ കഹഹു സോഇ ദേവാ। സബ തജി കരൌം ചരന രജ സേവാ ॥
കഹഹു ഗ്യാന ബിരാഗ അരു മായാ। കഹഹു സോ ഭഗതി കരഹു ജേഹിം ദായാ ॥
ദോ. ഈസ്വര ജീവ ഭേദ പ്രഭു സകല കഹൌ സമുഝാഇ ॥
ജാതേം ഹോഇ ചരന രതി സോക മോഹ ഭ്രമ ജാഇ ॥ 14 ॥
ഥോരേഹി മഹഁ സബ കഹുഁ ബുഝാഈ। സുനഹു താത മതി മന ചിത ലാഈ ॥
മൈം അരു മോര തോര തൈം മായാ। ജേഹിം ബസ കീന്ഹേ ജീവ നികായാ ॥
ഗോ ഗോചര ജഹഁ ലഗി മന ജാഈ। സോ സബ മായാ ജാനേഹു ഭാഈ ॥
തേഹി കര ഭേദ സുനഹു തുമ്ഹ സോഊ। ബിദ്യാ അപര അബിദ്യാ ദോഊ ॥
ഏക ദുഷ്ട അതിസയ ദുഖരൂപാ। ജാ ബസ ജീവ പരാ ഭവകൂപാ ॥
ഏക രചി ജഗ ഗുന ബസ ജാകേം। പ്രഭു പ്രേരിത നഹിം നിജ ബല താകേമ് ॥
ഗ്യാന മാന ജഹഁ ഏകു നാഹീം। ദേഖ ബ്രഹ്മ സമാന സബ മാഹീ ॥
കഹിഅ താത സോ പരമ ബിരാഗീ। തൃന സമ സിദ്ധി തീനി ഗുന ത്യാഗീ ॥
ദോ. മായാ ഈസ ന ആപു കഹുഁ ജാന കഹിഅ സോ ജീവ।
ബന്ധ മോച്ഛ പ്രദ സര്ബപര മായാ പ്രേരക സീവ ॥ 15 ॥
ധര്മ തേം ബിരതി ജോഗ തേം ഗ്യാനാ। ഗ്യാന മോച്ഛപ്രദ ബേദ ബഖാനാ ॥
ജാതേം ബേഗി ദ്രവുഁ മൈം ഭാഈ। സോ മമ ഭഗതി ഭഗത സുഖദാഈ ॥
സോ സുതന്ത്ര അവലമ്ബ ന ആനാ। തേഹി ആധീന ഗ്യാന ബിഗ്യാനാ ॥
ഭഗതി താത അനുപമ സുഖമൂലാ। മിലി ജോ സന്ത ഹോഇഁ അനുകൂലാ ॥
ഭഗതി കി സാധന കഹുഁ ബഖാനീ। സുഗമ പന്ഥ മോഹി പാവഹിം പ്രാനീ ॥
പ്രഥമഹിം ബിപ്ര ചരന അതി പ്രീതീ। നിജ നിജ കര്മ നിരത ശ്രുതി രീതീ ॥
ഏഹി കര ഫല പുനി ബിഷയ ബിരാഗാ। തബ മമ ധര്മ ഉപജ അനുരാഗാ ॥
ശ്രവനാദിക നവ ഭക്തി ദൃഢ़ആഹീം। മമ ലീലാ രതി അതി മന മാഹീമ് ॥
സന്ത ചരന പങ്കജ അതി പ്രേമാ। മന ക്രമ ബചന ഭജന ദൃഢ़ നേമാ ॥
ഗുരു പിതു മാതു ബന്ധു പതി ദേവാ। സബ മോഹി കഹഁ ജാനേ ദൃഢ़ സേവാ ॥
മമ ഗുന ഗാവത പുലക സരീരാ। ഗദഗദ ഗിരാ നയന ബഹ നീരാ ॥
കാമ ആദി മദ ദമ്ഭ ന ജാകേം। താത നിരന്തര ബസ മൈം താകേമ് ॥
ദോ. ബചന കര്മ മന മോരി ഗതി ഭജനു കരഹിം നിഃകാമ ॥
തിന്ഹ കേ ഹൃദയ കമല മഹുഁ കരുഁ സദാ ബിശ്രാമ ॥ 16 ॥
ഭഗതി ജോഗ സുനി അതി സുഖ പാവാ। ലഛിമന പ്രഭു ചരനന്ഹി സിരു നാവാ ॥
ഏഹി ബിധി ഗേ കഛുക ദിന ബീതീ। കഹത ബിരാഗ ഗ്യാന ഗുന നീതീ ॥
സൂപനഖാ രാവന കൈ ബഹിനീ। ദുഷ്ട ഹൃദയ ദാരുന ജസ അഹിനീ ॥
പഞ്ചബടീ സോ ഗി ഏക ബാരാ। ദേഖി ബികല ഭി ജുഗല കുമാരാ ॥
ഭ്രാതാ പിതാ പുത്ര ഉരഗാരീ। പുരുഷ മനോഹര നിരഖത നാരീ ॥
ഹോഇ ബികല സക മനഹി ന രോകീ। ജിമി രബിമനി ദ്രവ രബിഹി ബിലോകീ ॥
രുചിര രുപ ധരി പ്രഭു പഹിം ജാഈ। ബോലീ ബചന ബഹുത മുസുകാഈ ॥
തുമ്ഹ സമ പുരുഷ ന മോ സമ നാരീ। യഹ സഁജോഗ ബിധി രചാ ബിചാരീ ॥
മമ അനുരൂപ പുരുഷ ജഗ മാഹീം। ദേഖേഉഁ ഖോജി ലോക തിഹു നാഹീമ് ॥
താതേ അബ ലഗി രഹിഉഁ കുമാരീ। മനു മാനാ കഛു തുമ്ഹഹി നിഹാരീ ॥
സീതഹി ചിതി കഹീ പ്രഭു ബാതാ। അഹി കുആര മോര ലഘു ഭ്രാതാ ॥
ഗി ലഛിമന രിപു ഭഗിനീ ജാനീ। പ്രഭു ബിലോകി ബോലേ മൃദു ബാനീ ॥
സുന്ദരി സുനു മൈം ഉന്ഹ കര ദാസാ। പരാധീന നഹിം തോര സുപാസാ ॥
പ്രഭു സമര്ഥ കോസലപുര രാജാ। ജോ കഛു കരഹിം ഉനഹി സബ ഛാജാ ॥
സേവക സുഖ ചഹ മാന ഭിഖാരീ। ബ്യസനീ ധന സുഭ ഗതി ബിഭിചാരീ ॥
ലോഭീ ജസു ചഹ ചാര ഗുമാനീ। നഭ ദുഹി ദൂധ ചഹത ഏ പ്രാനീ ॥
പുനി ഫിരി രാമ നികട സോ ആഈ। പ്രഭു ലഛിമന പഹിം ബഹുരി പഠാഈ ॥
ലഛിമന കഹാ തോഹി സോ ബരീ। ജോ തൃന തോരി ലാജ പരിഹരീ ॥
തബ ഖിസിആനി രാമ പഹിം ഗീ। രൂപ ഭയങ്കര പ്രഗടത ഭീ ॥
സീതഹി സഭയ ദേഖി രഘുരാഈ। കഹാ അനുജ സന സയന ബുഝാഈ ॥
ദോ. ലഛിമന അതി ലാഘവഁ സോ നാക കാന ബിനു കീന്ഹി।
താകേ കര രാവന കഹഁ മനൌ ചുനൌതീ ദീന്ഹി ॥ 17 ॥
നാക കാന ബിനു ഭി ബികരാരാ। ജനു സ്ത്രവ സൈല ഗൈരു കൈ ധാരാ ॥
ഖര ദൂഷന പഹിം ഗി ബിലപാതാ। ധിഗ ധിഗ തവ പൌരുഷ ബല ഭ്രാതാ ॥
തേഹി പൂഛാ സബ കഹേസി ബുഝാഈ। ജാതുധാന സുനി സേന ബനാഈ ॥
ധാഏ നിസിചര നികര ബരൂഥാ। ജനു സപച്ഛ കജ്ജല ഗിരി ജൂഥാ ॥
നാനാ ബാഹന നാനാകാരാ। നാനായുധ ധര ഘോര അപാരാ ॥
സുപനഖാ ആഗേം കരി ലീനീ। അസുഭ രൂപ ശ്രുതി നാസാ ഹീനീ ॥
അസഗുന അമിത ഹോഹിം ഭയകാരീ। ഗനഹിം ന മൃത്യു ബിബസ സബ ഝാരീ ॥
ഗര്ജഹി തര്ജഹിം ഗഗന ഉഡ़ആഹീം। ദേഖി കടകു ഭട അതി ഹരഷാഹീമ് ॥
കൌ കഹ ജിഅത ധരഹു ദ്വൌ ഭാഈ। ധരി മാരഹു തിയ ലേഹു ഛഡ़ആഈ ॥
ധൂരി പൂരി നഭ മണ്ഡല രഹാ। രാമ ബോലാഇ അനുജ സന കഹാ ॥
ലൈ ജാനകിഹി ജാഹു ഗിരി കന്ദര। ആവാ നിസിചര കടകു ഭയങ്കര ॥
രഹേഹു സജഗ സുനി പ്രഭു കൈ ബാനീ। ചലേ സഹിത ശ്രീ സര ധനു പാനീ ॥
ദേഖി രാമ രിപുദല ചലി ആവാ। ബിഹസി കഠിന കോദണ്ഡ ചഢ़ആവാ ॥
ഛം. കോദണ്ഡ കഠിന ചഢ़ആഇ സിര ജട ജൂട ബാഁധത സോഹ ക്യോം।
മരകത സയല പര ലരത ദാമിനി കോടി സോം ജുഗ ഭുജഗ ജ്യോമ് ॥
കടി കസി നിഷങ്ഗ ബിസാല ഭുജ ഗഹി ചാപ ബിസിഖ സുധാരി കൈ ॥
ചിതവത മനഹുഁ മൃഗരാജ പ്രഭു ഗജരാജ ഘടാ നിഹാരി കൈ ॥
സോ. ആഇ ഗേ ബഗമേല ധരഹു ധരഹു ധാവത സുഭട।
ജഥാ ബിലോകി അകേല ബാല രബിഹി ഘേരത ദനുജ ॥ 18 ॥
പ്രഭു ബിലോകി സര സകഹിം ന ഡാരീ। ഥകിത ഭീ രജനീചര ധാരീ ॥
സചിവ ബോലി ബോലേ ഖര ദൂഷന। യഹ കൌ നൃപബാലക നര ഭൂഷന ॥
നാഗ അസുര സുര നര മുനി ജേതേ। ദേഖേ ജിതേ ഹതേ ഹമ കേതേ ॥
ഹമ ഭരി ജന്മ സുനഹു സബ ഭാഈ। ദേഖീ നഹിം അസി സുന്ദരതാഈ ॥
ജദ്യപി ഭഗിനീ കീന്ഹ കുരൂപാ। ബധ ലായക നഹിം പുരുഷ അനൂപാ ॥
ദേഹു തുരത നിജ നാരി ദുരാഈ। ജീഅത ഭവന ജാഹു ദ്വൌ ഭാഈ ॥
മോര കഹാ തുമ്ഹ താഹി സുനാവഹു। താസു ബചന സുനി ആതുര ആവഹു ॥
ദൂതന്ഹ കഹാ രാമ സന ജാഈ। സുനത രാമ ബോലേ മുസകാഈ ॥
ഹമ ഛത്രീ മൃഗയാ ബന കരഹീം। തുമ്ഹ സേ ഖല മൃഗ ഖൌജത ഫിരഹീമ് ॥
രിപു ബലവന്ത ദേഖി നഹിം ഡരഹീം। ഏക ബാര കാലഹു സന ലരഹീമ് ॥
ജദ്യപി മനുജ ദനുജ കുല ഘാലക। മുനി പാലക ഖല സാലക ബാലക ॥
ജൌം ന ഹോഇ ബല ഘര ഫിരി ജാഹൂ। സമര ബിമുഖ മൈം ഹതുഁ ന കാഹൂ ॥
രന ചഢ़ഇ കരിഅ കപട ചതുരാഈ। രിപു പര കൃപാ പരമ കദരാഈ ॥
ദൂതന്ഹ ജാഇ തുരത സബ കഹേഊ। സുനി ഖര ദൂഷന ഉര അതി ദഹേഊ ॥
ഛം. ഉര ദഹേഉ കഹേഉ കി ധരഹു ധാഏ ബികട ഭട രജനീചരാ।
സര ചാപ തോമര സക്തി സൂല കൃപാന പരിഘ പരസു ധരാ ॥
പ്രഭു കീന്ഹ ധനുഷ ടകോര പ്രഥമ കഠോര ഘോര ഭയാവഹാ।
ഭേ ബധിര ബ്യാകുല ജാതുധാന ന ഗ്യാന തേഹി അവസര രഹാ ॥
ദോ. സാവധാന ഹോഇ ധാഏ ജാനി സബല ആരാതി।
ലാഗേ ബരഷന രാമ പര അസ്ത്ര സസ്ത്ര ബഹു ഭാഁതി ॥ 19(ക) ॥
തിന്ഹ കേ ആയുധ തില സമ കരി കാടേ രഘുബീര।
താനി സരാസന ശ്രവന ലഗി പുനി ഛാഁഡ़ഏ നിജ തീര ॥ 19(ഖ) ॥
ഛം. തബ ചലേ ജാന ബബാന കരാല। ഫുങ്കരത ജനു ബഹു ബ്യാല ॥
കോപേഉ സമര ശ്രീരാമ। ചലേ ബിസിഖ നിസിത നികാമ ॥
അവലോകി ഖരതര തീര। മുരി ചലേ നിസിചര ബീര ॥
ഭേ ക്രുദ്ധ തീനിഉ ഭാഇ। ജോ ഭാഗി രന തേ ജാഇ ॥
തേഹി ബധബ ഹമ നിജ പാനി। ഫിരേ മരന മന മഹുഁ ഠാനി ॥
ആയുധ അനേക പ്രകാര। സനമുഖ തേ കരഹിം പ്രഹാര ॥
രിപു പരമ കോപേ ജാനി। പ്രഭു ധനുഷ സര സന്ധാനി ॥
ഛാഁഡ़ഏ ബിപുല നാരാച। ലഗേ കടന ബികട പിസാച ॥
ഉര സീസ ഭുജ കര ചരന। ജഹഁ തഹഁ ലഗേ മഹി പരന ॥
ചിക്കരത ലാഗത ബാന। ധര പരത കുധര സമാന ॥
ഭട കടത തന സത ഖണ്ഡ। പുനി ഉഠത കരി പാഷണ്ഡ ॥
നഭ ഉഡ़ത ബഹു ഭുജ മുണ്ഡ। ബിനു മൌലി ധാവത രുണ്ഡ ॥
ഖഗ കങ്ക കാക സൃഗാല। കടകടഹിം കഠിന കരാല ॥
ഛം. കടകടഹിം ജ़മ്ബുക ഭൂത പ്രേത പിസാച ഖര്പര സഞ്ചഹീം।
ബേതാല ബീര കപാല താല ബജാഇ ജോഗിനി നഞ്ചഹീമ് ॥
രഘുബീര ബാന പ്രചണ്ഡ ഖണ്ഡഹിം ഭടന്ഹ കേ ഉര ഭുജ സിരാ।
ജഹഁ തഹഁ പരഹിം ഉഠി ലരഹിം ധര ധരു ധരു കരഹിം ഭയകര ഗിരാ ॥
അന്താവരീം ഗഹി ഉഡ़ത ഗീധ പിസാച കര ഗഹി ധാവഹീമ് ॥
സങ്ഗ്രാമ പുര ബാസീ മനഹുഁ ബഹു ബാല ഗുഡ़ഈ ഉഡ़ആവഹീമ് ॥
മാരേ പഛാരേ ഉര ബിദാരേ ബിപുല ഭട കഹഁരത പരേ।
അവലോകി നിജ ദല ബികല ഭട തിസിരാദി ഖര ദൂഷന ഫിരേ ॥
സര സക്തി തോമര പരസു സൂല കൃപാന ഏകഹി ബാരഹീം।
കരി കോപ ശ്രീരഘുബീര പര അഗനിത നിസാചര ഡാരഹീമ് ॥
പ്രഭു നിമിഷ മഹുഁ രിപു സര നിവാരി പചാരി ഡാരേ സായകാ।
ദസ ദസ ബിസിഖ ഉര മാഝ മാരേ സകല നിസിചര നായകാ ॥
മഹി പരത ഉഠി ഭട ഭിരത മരത ന കരത മായാ അതി ഘനീ।
സുര ഡരത ചൌദഹ സഹസ പ്രേത ബിലോകി ഏക അവധ ധനീ ॥
സുര മുനി സഭയ പ്രഭു ദേഖി മായാനാഥ അതി കൌതുക കര് യോ।
ദേഖഹി പരസപര രാമ കരി സങ്ഗ്രാമ രിപുദല ലരി മര് യോ ॥
ദോ. രാമ രാമ കഹി തനു തജഹിം പാവഹിം പദ നിര്ബാന।
കരി ഉപായ രിപു മാരേ ഛന മഹുഁ കൃപാനിധാന ॥ 20(ക) ॥
ഹരഷിത ബരഷഹിം സുമന സുര ബാജഹിം ഗഗന നിസാന।
അസ്തുതി കരി കരി സബ ചലേ സോഭിത ബിബിധ ബിമാന ॥ 20(ഖ) ॥
ജബ രഘുനാഥ സമര രിപു ജീതേ। സുര നര മുനി സബ കേ ഭയ ബീതേ ॥
തബ ലഛിമന സീതഹി ലൈ ആഏ। പ്രഭു പദ പരത ഹരഷി ഉര ലാഏ।
സീതാ ചിതവ സ്യാമ മൃദു ഗാതാ। പരമ പ്രേമ ലോചന ന അഘാതാ ॥
പഞ്ചവടീം ബസി ശ്രീരഘുനായക। കരത ചരിത സുര മുനി സുഖദായക ॥
ധുആഁ ദേഖി ഖരദൂഷന കേരാ। ജാഇ സുപനഖാഁ രാവന പ്രേരാ ॥
ബോലി ബചന ക്രോധ കരി ഭാരീ। ദേസ കോസ കൈ സുരതി ബിസാരീ ॥
കരസി പാന സോവസി ദിനു രാതീ। സുധി നഹിം തവ സിര പര ആരാതീ ॥
രാജ നീതി ബിനു ധന ബിനു ധര്മാ। ഹരിഹി സമര്പേ ബിനു സതകര്മാ ॥
ബിദ്യാ ബിനു ബിബേക ഉപജാഏഁ। ശ്രമ ഫല പഢ़ഏ കിഏഁ അരു പാഏഁ ॥
സങ്ഗ തേ ജതീ കുമന്ത്ര തേ രാജാ। മാന തേ ഗ്യാന പാന തേം ലാജാ ॥
പ്രീതി പ്രനയ ബിനു മദ തേ ഗുനീ। നാസഹി ബേഗി നീതി അസ സുനീ ॥
സോ. രിപു രുജ പാവക പാപ പ്രഭു അഹി ഗനിഅ ന ഛോട കരി।
അസ കഹി ബിബിധ ബിലാപ കരി ലാഗീ രോദന കരന ॥ 21(ക) ॥
ദോ. സഭാ മാഝ പരി ബ്യാകുല ബഹു പ്രകാര കഹ രോഇ।
തോഹി ജിഅത ദസകന്ധര മോരി കി അസി ഗതി ഹോഇ ॥ 21(ഖ) ॥
സുനത സഭാസദ ഉഠേ അകുലാഈ। സമുഝാഈ ഗഹി ബാഹഁ ഉഠാഈ ॥
കഹ ലങ്കേസ കഹസി നിജ ബാതാ। കേഁഇഁ തവ നാസാ കാന നിപാതാ ॥
അവധ നൃപതി ദസരഥ കേ ജാഏ। പുരുഷ സിങ്ഘ ബന ഖേലന ആഏ ॥
സമുഝി പരീ മോഹി ഉന്ഹ കൈ കരനീ। രഹിത നിസാചര കരിഹഹിം ധരനീ ॥
ജിന്ഹ കര ഭുജബല പാഇ ദസാനന। അഭയ ഭേ ബിചരത മുനി കാനന ॥
ദേഖത ബാലക കാല സമാനാ। പരമ ധീര ധന്വീ ഗുന നാനാ ॥
അതുലിത ബല പ്രതാപ ദ്വൌ ഭ്രാതാ। ഖല ബധ രത സുര മുനി സുഖദാതാ ॥
സോഭാധാമ രാമ അസ നാമാ। തിന്ഹ കേ സങ്ഗ നാരി ഏക സ്യാമാ ॥
രുപ രാസി ബിധി നാരി സഁവാരീ। രതി സത കോടി താസു ബലിഹാരീ ॥
താസു അനുജ കാടേ ശ്രുതി നാസാ। സുനി തവ ഭഗിനി കരഹിം പരിഹാസാ ॥
ഖര ദൂഷന സുനി ലഗേ പുകാരാ। ഛന മഹുഁ സകല കടക ഉന്ഹ മാരാ ॥
ഖര ദൂഷന തിസിരാ കര ഘാതാ। സുനി ദസസീസ ജരേ സബ ഗാതാ ॥
ദോ. സുപനഖഹി സമുഝാഇ കരി ബല ബോലേസി ബഹു ഭാഁതി।
ഗയു ഭവന അതി സോചബസ നീദ പരി നഹിം രാതി ॥ 22 ॥
സുര നര അസുര നാഗ ഖഗ മാഹീം। മോരേ അനുചര കഹഁ കൌ നാഹീമ് ॥
ഖര ദൂഷന മോഹി സമ ബലവന്താ। തിന്ഹഹി കോ മാരി ബിനു ഭഗവന്താ ॥
സുര രഞ്ജന ഭഞ്ജന മഹി ഭാരാ। ജൌം ഭഗവന്ത ലീന്ഹ അവതാരാ ॥
തൌ മൈ ജാഇ ബൈരു ഹഠി കരൂഁ। പ്രഭു സര പ്രാന തജേം ഭവ തരൂഁ ॥
ഹോഇഹി ഭജനു ന താമസ ദേഹാ। മന ക്രമ ബചന മന്ത്ര ദൃഢ़ ഏഹാ ॥
ജൌം നരരുപ ഭൂപസുത കോഊ। ഹരിഹുഁ നാരി ജീതി രന ദോഊ ॥
ചലാ അകേല ജാന ചഢി തഹവാഁ। ബസ മാരീച സിന്ധു തട ജഹവാഁ ॥
ഇഹാഁ രാമ ജസി ജുഗുതി ബനാഈ। സുനഹു ഉമാ സോ കഥാ സുഹാഈ ॥
ദോ. ലഛിമന ഗേ ബനഹിം ജബ ലേന മൂല ഫല കന്ദ।
ജനകസുതാ സന ബോലേ ബിഹസി കൃപാ സുഖ ബൃന്ദ ॥ 23 ॥
സുനഹു പ്രിയാ ബ്രത രുചിര സുസീലാ। മൈം കഛു കരബി ലലിത നരലീലാ ॥
തുമ്ഹ പാവക മഹുഁ കരഹു നിവാസാ। ജൌ ലഗി കരൌം നിസാചര നാസാ ॥
ജബഹിം രാമ സബ കഹാ ബഖാനീ। പ്രഭു പദ ധരി ഹിയഁ അനല സമാനീ ॥
നിജ പ്രതിബിമ്ബ രാഖി തഹഁ സീതാ। തൈസി സീല രുപ സുബിനീതാ ॥
ലഛിമനഹൂഁ യഹ മരമു ന ജാനാ। ജോ കഛു ചരിത രചാ ഭഗവാനാ ॥
ദസമുഖ ഗയു ജഹാഁ മാരീചാ। നാഇ മാഥ സ്വാരഥ രത നീചാ ॥
നവനി നീച കൈ അതി ദുഖദാഈ। ജിമി അങ്കുസ ധനു ഉരഗ ബിലാഈ ॥
ഭയദായക ഖല കൈ പ്രിയ ബാനീ। ജിമി അകാല കേ കുസുമ ഭവാനീ ॥
ദോ. കരി പൂജാ മാരീച തബ സാദര പൂഛീ ബാത।
കവന ഹേതു മന ബ്യഗ്ര അതി അകസര ആയഹു താത ॥ 24 ॥
ദസമുഖ സകല കഥാ തേഹി ആഗേം। കഹീ സഹിത അഭിമാന അഭാഗേമ് ॥
ഹോഹു കപട മൃഗ തുമ്ഹ ഛലകാരീ। ജേഹി ബിധി ഹരി ആനൌ നൃപനാരീ ॥
തേഹിം പുനി കഹാ സുനഹു ദസസീസാ। തേ നരരുപ ചരാചര ഈസാ ॥
താസോം താത ബയരു നഹിം കീജേ। മാരേം മരിഅ ജിആഏഁ ജീജൈ ॥
മുനി മഖ രാഖന ഗയു കുമാരാ। ബിനു ഫര സര രഘുപതി മോഹി മാരാ ॥
സത ജോജന ആയുഁ ഛന മാഹീം। തിന്ഹ സന ബയരു കിഏഁ ഭല നാഹീമ് ॥
ഭി മമ കീട ഭൃങ്ഗ കീ നാഈ। ജഹഁ തഹഁ മൈം ദേഖുഁ ദൌ ഭാഈ ॥
ജൌം നര താത തദപി അതി സൂരാ। തിന്ഹഹി ബിരോധി ന ആഇഹി പൂരാ ॥
ദോ. ജേഹിം താഡ़കാ സുബാഹു ഹതി ഖണ്ഡേഉ ഹര കോദണ്ഡ ॥
ഖര ദൂഷന തിസിരാ ബധേഉ മനുജ കി അസ ബരിബണ്ഡ ॥ 25 ॥
ജാഹു ഭവന കുല കുസല ബിചാരീ। സുനത ജരാ ദീന്ഹിസി ബഹു ഗാരീ ॥
ഗുരു ജിമി മൂഢ़ കരസി മമ ബോധാ। കഹു ജഗ മോഹി സമാന കോ ജോധാ ॥
തബ മാരീച ഹൃദയഁ അനുമാനാ। നവഹി ബിരോധേം നഹിം കല്യാനാ ॥
സസ്ത്രീ മര്മീ പ്രഭു സഠ ധനീ। ബൈദ ബന്ദി കബി ഭാനസ ഗുനീ ॥
ഉഭയ ഭാഁതി ദേഖാ നിജ മരനാ। തബ താകിസി രഘുനായക സരനാ ॥
ഉതരു ദേത മോഹി ബധബ അഭാഗേം। കസ ന മരൌം രഘുപതി സര ലാഗേമ് ॥
അസ ജിയഁ ജാനി ദസാനന സങ്ഗാ। ചലാ രാമ പദ പ്രേമ അഭങ്ഗാ ॥
മന അതി ഹരഷ ജനാവ ന തേഹീ। ആജു ദേഖിഹുഁ പരമ സനേഹീ ॥
ഛം. നിജ പരമ പ്രീതമ ദേഖി ലോചന സുഫല കരി സുഖ പാഇഹൌം।
ശ്രീ സഹിത അനുജ സമേത കൃപാനികേത പദ മന ലാഇഹൌമ് ॥
നിര്ബാന ദായക ക്രോധ ജാ കര ഭഗതി അബസഹി ബസകരീ।
നിജ പാനി സര സന്ധാനി സോ മോഹി ബധിഹി സുഖസാഗര ഹരീ ॥
ദോ. മമ പാഛേം ധര ധാവത ധരേം സരാസന ബാന।
ഫിരി ഫിരി പ്രഭുഹി ബിലോകിഹുഁ ധന്യ ന മോ സമ ആന ॥ 26 ॥
തേഹി ബന നികട ദസാനന ഗയൂ। തബ മാരീച കപടമൃഗ ഭയൂ ॥
അതി ബിചിത്ര കഛു ബരനി ന ജാഈ। കനക ദേഹ മനി രചിത ബനാഈ ॥
സീതാ പരമ രുചിര മൃഗ ദേഖാ। അങ്ഗ അങ്ഗ സുമനോഹര ബേഷാ ॥
സുനഹു ദേവ രഘുബീര കൃപാലാ। ഏഹി മൃഗ കര അതി സുന്ദര ഛാലാ ॥
സത്യസന്ധ പ്രഭു ബധി കരി ഏഹീ। ആനഹു ചര്മ കഹതി ബൈദേഹീ ॥
തബ രഘുപതി ജാനത സബ കാരന। ഉഠേ ഹരഷി സുര കാജു സഁവാരന ॥
മൃഗ ബിലോകി കടി പരികര ബാഁധാ। കരതല ചാപ രുചിര സര സാഁധാ ॥
പ്രഭു ലഛിമനിഹി കഹാ സമുഝാഈ। ഫിരത ബിപിന നിസിചര ബഹു ഭാഈ ॥
സീതാ കേരി കരേഹു രഖവാരീ। ബുധി ബിബേക ബല സമയ ബിചാരീ ॥
പ്രഭുഹി ബിലോകി ചലാ മൃഗ ഭാജീ। ധാഏ രാമു സരാസന സാജീ ॥
നിഗമ നേതി സിവ ധ്യാന ന പാവാ। മായാമൃഗ പാഛേം സോ ധാവാ ॥
കബഹുഁ നികട പുനി ദൂരി പരാഈ। കബഹുഁക പ്രഗടി കബഹുഁ ഛപാഈ ॥
പ്രഗടത ദുരത കരത ഛല ഭൂരീ। ഏഹി ബിധി പ്രഭുഹി ഗയു ലൈ ദൂരീ ॥
തബ തകി രാമ കഠിന സര മാരാ। ധരനി പരേഉ കരി ഘോര പുകാരാ ॥
ലഛിമന കര പ്രഥമഹിം ലൈ നാമാ। പാഛേം സുമിരേസി മന മഹുഁ രാമാ ॥
പ്രാന തജത പ്രഗടേസി നിജ ദേഹാ। സുമിരേസി രാമു സമേത സനേഹാ ॥
അന്തര പ്രേമ താസു പഹിചാനാ। മുനി ദുര്ലഭ ഗതി ദീന്ഹി സുജാനാ ॥
ദോ. ബിപുല സുമന സുര ബരഷഹിം ഗാവഹിം പ്രഭു ഗുന ഗാഥ।
നിജ പദ ദീന്ഹ അസുര കഹുഁ ദീനബന്ധു രഘുനാഥ ॥ 27 ॥
ഖല ബധി തുരത ഫിരേ രഘുബീരാ। സോഹ ചാപ കര കടി തൂനീരാ ॥
ആരത ഗിരാ സുനീ ജബ സീതാ। കഹ ലഛിമന സന പരമ സഭീതാ ॥
ജാഹു ബേഗി സങ്കട അതി ഭ്രാതാ। ലഛിമന ബിഹസി കഹാ സുനു മാതാ ॥
ഭൃകുടി ബിലാസ സൃഷ്ടി ലയ ഹോഈ। സപനേഹുഁ സങ്കട പരി കി സോഈ ॥
മരമ ബചന ജബ സീതാ ബോലാ। ഹരി പ്രേരിത ലഛിമന മന ഡോലാ ॥
ബന ദിസി ദേവ സൌമ്പി സബ കാഹൂ। ചലേ ജഹാഁ രാവന സസി രാഹൂ ॥
സൂന ബീച ദസകന്ധര ദേഖാ। ആവാ നികട ജതീ കേം ബേഷാ ॥
ജാകേം ഡര സുര അസുര ഡേരാഹീം। നിസി ന നീദ ദിന അന്ന ന ഖാഹീമ് ॥
സോ ദസസീസ സ്വാന കീ നാഈ। ഇത ഉത ചിതി ചലാ ഭഡ़ഇഹാഈ ॥
ഇമി കുപന്ഥ പഗ ദേത ഖഗേസാ। രഹ ന തേജ ബുധി ബല ലേസാ ॥
നാനാ ബിധി കരി കഥാ സുഹാഈ। രാജനീതി ഭയ പ്രീതി ദേഖാഈ ॥
കഹ സീതാ സുനു ജതീ ഗോസാഈം। ബോലേഹു ബചന ദുഷ്ട കീ നാഈമ് ॥
തബ രാവന നിജ രൂപ ദേഖാവാ। ഭീ സഭയ ജബ നാമ സുനാവാ ॥
കഹ സീതാ ധരി ധീരജു ഗാഢ़ആ। ആഇ ഗയു പ്രഭു രഹു ഖല ഠാഢ़ആ ॥
ജിമി ഹരിബധുഹി ഛുദ്ര സസ ചാഹാ। ഭേസി കാലബസ നിസിചര നാഹാ ॥
സുനത ബചന ദസസീസ രിസാനാ। മന മഹുഁ ചരന ബന്ദി സുഖ മാനാ ॥
ദോ. ക്രോധവന്ത തബ രാവന ലീന്ഹിസി രഥ ബൈഠാഇ।
ചലാ ഗഗനപഥ ആതുര ഭയഁ രഥ ഹാഁകി ന ജാഇ ॥ 28 ॥
ഹാ ജഗ ഏക ബീര രഘുരായാ। കേഹിം അപരാധ ബിസാരേഹു ദായാ ॥
ആരതി ഹരന സരന സുഖദായക। ഹാ രഘുകുല സരോജ ദിനനായക ॥
ഹാ ലഛിമന തുമ്ഹാര നഹിം ദോസാ। സോ ഫലു പായുഁ കീന്ഹേഉഁ രോസാ ॥
ബിബിധ ബിലാപ കരതി ബൈദേഹീ। ഭൂരി കൃപാ പ്രഭു ദൂരി സനേഹീ ॥
ബിപതി മോരി കോ പ്രഭുഹി സുനാവാ। പുരോഡാസ ചഹ രാസഭ ഖാവാ ॥
സീതാ കൈ ബിലാപ സുനി ഭാരീ। ഭേ ചരാചര ജീവ ദുഖാരീ ॥
ഗീധരാജ സുനി ആരത ബാനീ। രഘുകുലതിലക നാരി പഹിചാനീ ॥
അധമ നിസാചര ലീന്ഹേ ജാഈ। ജിമി മലേഛ ബസ കപിലാ ഗാഈ ॥
സീതേ പുത്രി കരസി ജനി ത്രാസാ। കരിഹുഁ ജാതുധാന കര നാസാ ॥
ധാവാ ക്രോധവന്ത ഖഗ കൈസേം। ഛൂടി പബി പരബത കഹുഁ ജൈസേ ॥
രേ രേ ദുഷ്ട ഠാഢ़ കിന ഹോഹീ। നിര്ഭയ ചലേസി ന ജാനേഹി മോഹീ ॥
ആവത ദേഖി കൃതാന്ത സമാനാ। ഫിരി ദസകന്ധര കര അനുമാനാ ॥
കീ മൈനാക കി ഖഗപതി ഹോഈ। മമ ബല ജാന സഹിത പതി സോഈ ॥
ജാനാ ജരഠ ജടായൂ ഏഹാ। മമ കര തീരഥ ഛാഁഡ़ഇഹി ദേഹാ ॥
സുനത ഗീധ ക്രോധാതുര ധാവാ। കഹ സുനു രാവന മോര സിഖാവാ ॥
തജി ജാനകിഹി കുസല ഗൃഹ ജാഹൂ। നാഹിം ത അസ ഹോഇഹി ബഹുബാഹൂ ॥
രാമ രോഷ പാവക അതി ഘോരാ। ഹോഇഹി സകല സലഭ കുല തോരാ ॥
ഉതരു ന ദേത ദസാനന ജോധാ। തബഹിം ഗീധ ധാവാ കരി ക്രോധാ ॥
ധരി കച ബിരഥ കീന്ഹ മഹി ഗിരാ। സീതഹി രാഖി ഗീധ പുനി ഫിരാ ॥
ചൌചന്ഹ മാരി ബിദാരേസി ദേഹീ। ദണ്ഡ ഏക ഭി മുരുഛാ തേഹീ ॥
തബ സക്രോധ നിസിചര ഖിസിആനാ। കാഢ़ഏസി പരമ കരാല കൃപാനാ ॥
കാടേസി പങ്ഖ പരാ ഖഗ ധരനീ। സുമിരി രാമ കരി അദഭുത കരനീ ॥
സീതഹി ജാനി ചഢ़ആഇ ബഹോരീ। ചലാ ഉതാഇല ത്രാസ ന ഥോരീ ॥
കരതി ബിലാപ ജാതി നഭ സീതാ। ബ്യാധ ബിബസ ജനു മൃഗീ സഭീതാ ॥
ഗിരി പര ബൈഠേ കപിന്ഹ നിഹാരീ। കഹി ഹരി നാമ ദീന്ഹ പട ഡാരീ ॥
ഏഹി ബിധി സീതഹി സോ ലൈ ഗയൂ। ബന അസോക മഹഁ രാഖത ഭയൂ ॥
ദോ. ഹാരി പരാ ഖല ബഹു ബിധി ഭയ അരു പ്രീതി ദേഖാഇ।
തബ അസോക പാദപ തര രാഖിസി ജതന കരാഇ ॥ 29(ക) ॥
നവാന്ഹപാരായണ, ഛഠാ വിശ്രാമ
ജേഹി ബിധി കപട കുരങ്ഗ സഁഗ ധാഇ ചലേ ശ്രീരാമ।
സോ ഛബി സീതാ രാഖി ഉര രടതി രഹതി ഹരിനാമ ॥ 29(ഖ) ॥
രഘുപതി അനുജഹി ആവത ദേഖീ। ബാഹിജ ചിന്താ കീന്ഹി ബിസേഷീ ॥
ജനകസുതാ പരിഹരിഹു അകേലീ। ആയഹു താത ബചന മമ പേലീ ॥
നിസിചര നികര ഫിരഹിം ബന മാഹീം। മമ മന സീതാ ആശ്രമ നാഹീമ് ॥
ഗഹി പദ കമല അനുജ കര ജോരീ। കഹേഉ നാഥ കഛു മോഹി ന ഖോരീ ॥
അനുജ സമേത ഗേ പ്രഭു തഹവാഁ। ഗോദാവരി തട ആശ്രമ ജഹവാഁ ॥
ആശ്രമ ദേഖി ജാനകീ ഹീനാ। ഭേ ബികല ജസ പ്രാകൃത ദീനാ ॥
ഹാ ഗുന ഖാനി ജാനകീ സീതാ। രൂപ സീല ബ്രത നേമ പുനീതാ ॥
ലഛിമന സമുഝാഏ ബഹു ഭാഁതീ। പൂഛത ചലേ ലതാ തരു പാഁതീ ॥
ഹേ ഖഗ മൃഗ ഹേ മധുകര ശ്രേനീ। തുമ്ഹ ദേഖീ സീതാ മൃഗനൈനീ ॥
ഖഞ്ജന സുക കപോത മൃഗ മീനാ। മധുപ നികര കോകിലാ പ്രബീനാ ॥
കുന്ദ കലീ ദാഡ़ഇമ ദാമിനീ। കമല സരദ സസി അഹിഭാമിനീ ॥
ബരുന പാസ മനോജ ധനു ഹംസാ। ഗജ കേഹരി നിജ സുനത പ്രസംസാ ॥
ശ്രീഫല കനക കദലി ഹരഷാഹീം। നേകു ന സങ്ക സകുച മന മാഹീമ് ॥
സുനു ജാനകീ തോഹി ബിനു ആജൂ। ഹരഷേ സകല പാഇ ജനു രാജൂ ॥
കിമി സഹി ജാത അനഖ തോഹി പാഹീമ് । പ്രിയാ ബേഗി പ്രഗടസി കസ നാഹീമ് ॥
ഏഹി ബിധി ഖൌജത ബിലപത സ്വാമീ। മനഹുഁ മഹാ ബിരഹീ അതി കാമീ ॥
പൂരനകാമ രാമ സുഖ രാസീ। മനുജ ചരിത കര അജ അബിനാസീ ॥
ആഗേ പരാ ഗീധപതി ദേഖാ। സുമിരത രാമ ചരന ജിന്ഹ രേഖാ ॥
ദോ. കര സരോജ സിര പരസേഉ കൃപാസിന്ധു രധുബീര ॥
നിരഖി രാമ ഛബി ധാമ മുഖ ബിഗത ഭീ സബ പീര ॥ 30 ॥
തബ കഹ ഗീധ ബചന ധരി ധീരാ । സുനഹു രാമ ഭഞ്ജന ഭവ ഭീരാ ॥
നാഥ ദസാനന യഹ ഗതി കീന്ഹീ। തേഹി ഖല ജനകസുതാ ഹരി ലീന്ഹീ ॥
ലൈ ദച്ഛിന ദിസി ഗയു ഗോസാഈ। ബിലപതി അതി കുരരീ കീ നാഈ ॥
ദരസ ലാഗീ പ്രഭു രാഖേംഉഁ പ്രാനാ। ചലന ചഹത അബ കൃപാനിധാനാ ॥
രാമ കഹാ തനു രാഖഹു താതാ। മുഖ മുസകാഇ കഹീ തേഹിം ബാതാ ॥
ജാ കര നാമ മരത മുഖ ആവാ। അധമു മുകുത ഹോഈ ശ്രുതി ഗാവാ ॥
സോ മമ ലോചന ഗോചര ആഗേം। രാഖൌം ദേഹ നാഥ കേഹി ഖാഁഗേഁ ॥
ജല ഭരി നയന കഹഹിഁ രഘുരാഈ। താത കര്മ നിജ തേ ഗതിം പാഈ ॥
പരഹിത ബസ ജിന്ഹ കേ മന മാഹീഁ। തിന്ഹ കഹുഁ ജഗ ദുര്ലഭ കഛു നാഹീഁ ॥
തനു തജി താത ജാഹു മമ ധാമാ। ദേഉഁ കാഹ തുമ്ഹ പൂരനകാമാ ॥
ദോ. സീതാ ഹരന താത ജനി കഹഹു പിതാ സന ജാഇ ॥
ജൌഁ മൈഁ രാമ ത കുല സഹിത കഹിഹി ദസാനന ആഇ ॥ 31 ॥
ഗീധ ദേഹ തജി ധരി ഹരി രുപാ। ഭൂഷന ബഹു പട പീത അനൂപാ ॥
സ്യാമ ഗാത ബിസാല ഭുജ ചാരീ। അസ്തുതി കരത നയന ഭരി ബാരീ ॥
ഛം. ജയ രാമ രൂപ അനൂപ നിര്ഗുന സഗുന ഗുന പ്രേരക സഹീ।
ദസസീസ ബാഹു പ്രചണ്ഡ ഖണ്ഡന ചണ്ഡ സര മണ്ഡന മഹീ ॥
പാഥോദ ഗാത സരോജ മുഖ രാജീവ ആയത ലോചനം।
നിത നൌമി രാമു കൃപാല ബാഹു ബിസാല ഭവ ഭയ മോചനമ് ॥ 1 ॥
ബലമപ്രമേയമനാദിമജമബ്യക്തമേകമഗോചരം।
ഗോബിന്ദ ഗോപര ദ്വന്ദ്വഹര ബിഗ്യാനഘന ധരനീധരമ് ॥
ജേ രാമ മന്ത്ര ജപന്ത സന്ത അനന്ത ജന മന രഞ്ജനം।
നിത നൌമി രാമ അകാമ പ്രിയ കാമാദി ഖല ദല ഗഞ്ജനമ് ॥ 2।
ജേഹി ശ്രുതി നിരഞ്ജന ബ്രഹ്മ ബ്യാപക ബിരജ അജ കഹി ഗാവഹീമ് ॥
കരി ധ്യാന ഗ്യാന ബിരാഗ ജോഗ അനേക മുനി ജേഹി പാവഹീമ് ॥
സോ പ്രഗട കരുനാ കന്ദ സോഭാ ബൃന്ദ അഗ ജഗ മോഹീ।
മമ ഹൃദയ പങ്കജ ഭൃങ്ഗ അങ്ഗ അനങ്ഗ ബഹു ഛബി സോഹീ ॥ 3 ॥
ജോ അഗമ സുഗമ സുഭാവ നിര്മല അസമ സമ സീതല സദാ।
പസ്യന്തി ജം ജോഗീ ജതന കരി കരത മന ഗോ ബസ സദാ ॥
സോ രാമ രമാ നിവാസ സന്തത ദാസ ബസ ത്രിഭുവന ധനീ।
മമ ഉര ബസു സോ സമന സംസൃതി ജാസു കീരതി പാവനീ ॥ 4 ॥
ദോ. അബിരല ഭഗതി മാഗി ബര ഗീധ ഗയു ഹരിധാമ।
തേഹി കീ ക്രിയാ ജഥോചിത നിജ കര കീന്ഹീ രാമ ॥ 32 ॥
കോമല ചിത അതി ദീനദയാലാ। കാരന ബിനു രഘുനാഥ കൃപാലാ ॥
ഗീധ അധമ ഖഗ ആമിഷ ഭോഗീ। ഗതി ദീന്ഹി ജോ ജാചത ജോഗീ ॥
സുനഹു ഉമാ തേ ലോഗ അഭാഗീ। ഹരി തജി ഹോഹിം ബിഷയ അനുരാഗീ ॥
പുനി സീതഹി ഖോജത ദ്വൌ ഭാഈ। ചലേ ബിലോകത ബന ബഹുതാഈ ॥
സങ്കുല ലതാ ബിടപ ഘന കാനന। ബഹു ഖഗ മൃഗ തഹഁ ഗജ പഞ്ചാനന ॥
ആവത പന്ഥ കബന്ധ നിപാതാ। തേഹിം സബ കഹീ സാപ കൈ ബാതാ ॥
ദുരബാസാ മോഹി ദീന്ഹീ സാപാ। പ്രഭു പദ പേഖി മിടാ സോ പാപാ ॥
സുനു ഗന്ധര്ബ കഹുഁ മൈ തോഹീ। മോഹി ന സോഹാഇ ബ്രഹ്മകുല ദ്രോഹീ ॥
ദോ. മന ക്രമ ബചന കപട തജി ജോ കര ഭൂസുര സേവ।
മോഹി സമേത ബിരഞ്ചി സിവ ബസ താകേം സബ ദേവ ॥ 33 ॥
സാപത താഡ़ത പരുഷ കഹന്താ। ബിപ്ര പൂജ്യ അസ ഗാവഹിം സന്താ ॥
പൂജിഅ ബിപ്ര സീല ഗുന ഹീനാ। സൂദ്ര ന ഗുന ഗന ഗ്യാന പ്രബീനാ ॥
കഹി നിജ ധര്മ താഹി സമുഝാവാ। നിജ പദ പ്രീതി ദേഖി മന ഭാവാ ॥
രഘുപതി ചരന കമല സിരു നാഈ। ഗയു ഗഗന ആപനി ഗതി പാഈ ॥
താഹി ദേഇ ഗതി രാമ ഉദാരാ। സബരീ കേം ആശ്രമ പഗു ധാരാ ॥
സബരീ ദേഖി രാമ ഗൃഹഁ ആഏ। മുനി കേ ബചന സമുഝി ജിയഁ ഭാഏ ॥
സരസിജ ലോചന ബാഹു ബിസാലാ। ജടാ മുകുട സിര ഉര ബനമാലാ ॥
സ്യാമ ഗൌര സുന്ദര ദൌ ഭാഈ। സബരീ പരീ ചരന ലപടാഈ ॥
പ്രേമ മഗന മുഖ ബചന ന ആവാ। പുനി പുനി പദ സരോജ സിര നാവാ ॥
സാദര ജല ലൈ ചരന പഖാരേ। പുനി സുന്ദര ആസന ബൈഠാരേ ॥
ദോ. കന്ദ മൂല ഫല സുരസ അതി ദിഏ രാമ കഹുഁ ആനി।
പ്രേമ സഹിത പ്രഭു ഖാഏ ബാരമ്ബാര ബഖാനി ॥ 34 ॥
പാനി ജോരി ആഗേം ഭി ഠാഢ़ഈ। പ്രഭുഹി ബിലോകി പ്രീതി അതി ബാഢ़ഈ ॥
കേഹി ബിധി അസ്തുതി കരൌ തുമ്ഹാരീ। അധമ ജാതി മൈം ജഡ़മതി ഭാരീ ॥
അധമ തേ അധമ അധമ അതി നാരീ। തിന്ഹ മഹഁ മൈം മതിമന്ദ അഘാരീ ॥
കഹ രഘുപതി സുനു ഭാമിനി ബാതാ। മാനുഁ ഏക ഭഗതി കര നാതാ ॥
ജാതി പാഁതി കുല ധര്മ ബഡ़ആഈ। ധന ബല പരിജന ഗുന ചതുരാഈ ॥
ഭഗതി ഹീന നര സോഹി കൈസാ। ബിനു ജല ബാരിദ ദേഖിഅ ജൈസാ ॥
നവധാ ഭഗതി കഹുഁ തോഹി പാഹീം। സാവധാന സുനു ധരു മന മാഹീമ് ॥
പ്രഥമ ഭഗതി സന്തന്ഹ കര സങ്ഗാ। ദൂസരി രതി മമ കഥാ പ്രസങ്ഗാ ॥
ദോ. ഗുര പദ പങ്കജ സേവാ തീസരി ഭഗതി അമാന।
ചൌഥി ഭഗതി മമ ഗുന ഗന കരി കപട തജി ഗാന ॥ 35 ॥
മന്ത്ര ജാപ മമ ദൃഢ़ ബിസ്വാസാ। പഞ്ചമ ഭജന സോ ബേദ പ്രകാസാ ॥
ഛഠ ദമ സീല ബിരതി ബഹു കരമാ। നിരത നിരന്തര സജ്ജന ധരമാ ॥
സാതവഁ സമ മോഹി മയ ജഗ ദേഖാ। മോതേം സന്ത അധിക കരി ലേഖാ ॥
ആഠവഁ ജഥാലാഭ സന്തോഷാ। സപനേഹുഁ നഹിം ദേഖി പരദോഷാ ॥
നവമ സരല സബ സന ഛലഹീനാ। മമ ഭരോസ ഹിയഁ ഹരഷ ന ദീനാ ॥
നവ മഹുഁ ഏകു ജിന്ഹ കേ ഹോഈ। നാരി പുരുഷ സചരാചര കോഈ ॥
സോഇ അതിസയ പ്രിയ ഭാമിനി മോരേ। സകല പ്രകാര ഭഗതി ദൃഢ़ തോരേമ് ॥
ജോഗി ബൃന്ദ ദുരലഭ ഗതി ജോഈ। തോ കഹുഁ ആജു സുലഭ ഭി സോഈ ॥
മമ ദരസന ഫല പരമ അനൂപാ। ജീവ പാവ നിജ സഹജ സരൂപാ ॥
ജനകസുതാ കി സുധി ഭാമിനീ। ജാനഹി കഹു കരിബരഗാമിനീ ॥
പമ്പാ സരഹി ജാഹു രഘുരാഈ। തഹഁ ഹോഇഹി സുഗ്രീവ മിതാഈ ॥
സോ സബ കഹിഹി ദേവ രഘുബീരാ। ജാനതഹൂഁ പൂഛഹു മതിധീരാ ॥
ബാര ബാര പ്രഭു പദ സിരു നാഈ। പ്രേമ സഹിത സബ കഥാ സുനാഈ ॥
ഛം. കഹി കഥാ സകല ബിലോകി ഹരി മുഖ ഹൃദയഁ പദ പങ്കജ ധരേ।
തജി ജോഗ പാവക ദേഹ ഹരി പദ ലീന ഭി ജഹഁ നഹിം ഫിരേ ॥
നര ബിബിധ കര്മ അധര്മ ബഹു മത സോകപ്രദ സബ ത്യാഗഹൂ।
ബിസ്വാസ കരി കഹ ദാസ തുലസീ രാമ പദ അനുരാഗഹൂ ॥
ദോ. ജാതി ഹീന അഘ ജന്മ മഹി മുക്ത കീന്ഹി അസി നാരി।
മഹാമന്ദ മന സുഖ ചഹസി ഐസേ പ്രഭുഹി ബിസാരി ॥ 36 ॥
ചലേ രാമ ത്യാഗാ ബന സോഊ। അതുലിത ബല നര കേഹരി ദോഊ ॥
ബിരഹീ ഇവ പ്രഭു കരത ബിഷാദാ। കഹത കഥാ അനേക സമ്ബാദാ ॥
ലഛിമന ദേഖു ബിപിന കി സോഭാ। ദേഖത കേഹി കര മന നഹിം ഛോഭാ ॥
നാരി സഹിത സബ ഖഗ മൃഗ ബൃന്ദാ। മാനഹുഁ മോരി കരത ഹഹിം നിന്ദാ ॥
ഹമഹി ദേഖി മൃഗ നികര പരാഹീം। മൃഗീം കഹഹിം തുമ്ഹ കഹഁ ഭയ നാഹീമ് ॥
തുമ്ഹ ആനന്ദ കരഹു മൃഗ ജാഏ। കഞ്ചന മൃഗ ഖോജന ഏ ആഏ ॥
സങ്ഗ ലാഇ കരിനീം കരി ലേഹീം। മാനഹുഁ മോഹി സിഖാവനു ദേഹീമ് ॥
സാസ്ത്ര സുചിന്തിത പുനി പുനി ദേഖിഅ। ഭൂപ സുസേവിത ബസ നഹിം ലേഖിഅ ॥
രാഖിഅ നാരി ജദപി ഉര മാഹീം। ജുബതീ സാസ്ത്ര നൃപതി ബസ നാഹീമ് ॥
ദേഖഹു താത ബസന്ത സുഹാവാ। പ്രിയാ ഹീന മോഹി ഭയ ഉപജാവാ ॥
ദോ. ബിരഹ ബികല ബലഹീന മോഹി ജാനേസി നിപട അകേല।
സഹിത ബിപിന മധുകര ഖഗ മദന കീന്ഹ ബഗമേല ॥ 37(ക) ॥
ദേഖി ഗയു ഭ്രാതാ സഹിത താസു ദൂത സുനി ബാത।
ഡേരാ കീന്ഹേഉ മനഹുഁ തബ കടകു ഹടകി മനജാത ॥ 37(ഖ) ॥
ബിടപ ബിസാല ലതാ അരുഝാനീ। ബിബിധ ബിതാന ദിഏ ജനു താനീ ॥
കദലി താല ബര ധുജാ പതാകാ। ദൈഖി ന മോഹ ധീര മന ജാകാ ॥
ബിബിധ ഭാഁതി ഫൂലേ തരു നാനാ। ജനു ബാനൈത ബനേ ബഹു ബാനാ ॥
കഹുഁ കഹുഁ സുന്ദര ബിടപ സുഹാഏ। ജനു ഭട ബിലഗ ബിലഗ ഹോഇ ഛാഏ ॥
കൂജത പിക മാനഹുഁ ഗജ മാതേ। ഢേക മഹോഖ ഊഁട ബിസരാതേ ॥
മോര ചകോര കീര ബര ബാജീ। പാരാവത മരാല സബ താജീ ॥
തീതിര ലാവക പദചര ജൂഥാ। ബരനി ന ജാഇ മനോജ ബരുഥാ ॥
രഥ ഗിരി സിലാ ദുന്ദുഭീ ഝരനാ। ചാതക ബന്ദീ ഗുന ഗന ബരനാ ॥
മധുകര മുഖര ഭേരി സഹനാഈ। ത്രിബിധ ബയാരി ബസീഠീം ആഈ ॥
ചതുരങ്ഗിനീ സേന സഁഗ ലീന്ഹേം। ബിചരത സബഹി ചുനൌതീ ദീന്ഹേമ് ॥
ലഛിമന ദേഖത കാമ അനീകാ। രഹഹിം ധീര തിന്ഹ കൈ ജഗ ലീകാ ॥
ഏഹി കേം ഏക പരമ ബല നാരീ। തേഹി തേം ഉബര സുഭട സോഇ ഭാരീ ॥
ദോ. താത തീനി അതി പ്രബല ഖല കാമ ക്രോധ അരു ലോഭ।
മുനി ബിഗ്യാന ധാമ മന കരഹിം നിമിഷ മഹുഁ ഛോഭ ॥ 38(ക) ॥
ലോഭ കേം ഇച്ഛാ ദമ്ഭ ബല കാമ കേം കേവല നാരി।
ക്രോധ കേ പരുഷ ബചന ബല മുനിബര കഹഹിം ബിചാരി ॥ 38(ഖ) ॥
ഗുനാതീത സചരാചര സ്വാമീ। രാമ ഉമാ സബ അന്തരജാമീ ॥
കാമിന്ഹ കൈ ദീനതാ ദേഖാഈ। ധീരന്ഹ കേം മന ബിരതി ദൃഢ़ആഈ ॥
ക്രോധ മനോജ ലോഭ മദ മായാ। ഛൂടഹിം സകല രാമ കീം ദായാ ॥
സോ നര ഇന്ദ്രജാല നഹിം ഭൂലാ। ജാ പര ഹോഇ സോ നട അനുകൂലാ ॥
ഉമാ കഹുഁ മൈം അനുഭവ അപനാ। സത ഹരി ഭജനു ജഗത സബ സപനാ ॥
പുനി പ്രഭു ഗേ സരോബര തീരാ। പമ്പാ നാമ സുഭഗ ഗമ്ഭീരാ ॥
സന്ത ഹൃദയ ജസ നിര്മല ബാരീ। ബാഁധേ ഘാട മനോഹര ചാരീ ॥
ജഹഁ തഹഁ പിഅഹിം ബിബിധ മൃഗ നീരാ। ജനു ഉദാര ഗൃഹ ജാചക ഭീരാ ॥
ദോ. പുരിനി സബന ഓട ജല ബേഗി ന പാഇഅ മര്മ।
മായാഛന്ന ന ദേഖിഐ ജൈസേ നിര്ഗുന ബ്രഹ്മ ॥ 39(ക) ॥
സുഖി മീന സബ ഏകരസ അതി അഗാധ ജല മാഹിം।
ജഥാ ധര്മസീലന്ഹ കേ ദിന സുഖ സഞ്ജുത ജാഹിമ് ॥ 39(ഖ) ॥
ബികസേ സരസിജ നാനാ രങ്ഗാ। മധുര മുഖര ഗുഞ്ജത ബഹു ഭൃങ്ഗാ ॥
ബോലത ജലകുക്കുട കലഹംസാ। പ്രഭു ബിലോകി ജനു കരത പ്രസംസാ ॥
ചക്രവാക ബക ഖഗ സമുദാഈ। ദേഖത ബനി ബരനി നഹിം ജാഈ ॥
സുന്ദര ഖഗ ഗന ഗിരാ സുഹാഈ। ജാത പഥിക ജനു ലേത ബോലാഈ ॥
താല സമീപ മുനിന്ഹ ഗൃഹ ഛാഏ। ചഹു ദിസി കാനന ബിടപ സുഹാഏ ॥
ചമ്പക ബകുല കദമ്ബ തമാലാ। പാടല പനസ പരാസ രസാലാ ॥
നവ പല്ലവ കുസുമിത തരു നാനാ। ചഞ്ചരീക പടലീ കര ഗാനാ ॥
സീതല മന്ദ സുഗന്ധ സുഭ്AU। സന്തത ബഹി മനോഹര ബ്AU ॥
കുഹൂ കുഹൂ കോകില ധുനി കരഹീം। സുനി രവ സരസ ധ്യാന മുനി ടരഹീമ് ॥
ദോ. ഫല ഭാരന നമി ബിടപ സബ രഹേ ഭൂമി നിഅരാഇ।
പര ഉപകാരീ പുരുഷ ജിമി നവഹിം സുസമ്പതി പാഇ ॥ 40 ॥
ദേഖി രാമ അതി രുചിര തലാവാ। മജ്ജനു കീന്ഹ പരമ സുഖ പാവാ ॥
ദേഖീ സുന്ദര തരുബര ഛായാ। ബൈഠേ അനുജ സഹിത രഘുരായാ ॥
തഹഁ പുനി സകല ദേവ മുനി ആഏ। അസ്തുതി കരി നിജ ധാമ സിധാഏ ॥
ബൈഠേ പരമ പ്രസന്ന കൃപാലാ। കഹത അനുജ സന കഥാ രസാലാ ॥
ബിരഹവന്ത ഭഗവന്തഹി ദേഖീ। നാരദ മന ഭാ സോച ബിസേഷീ ॥
മോര സാപ കരി അങ്ഗീകാരാ। സഹത രാമ നാനാ ദുഖ ഭാരാ ॥
ഐസേ പ്രഭുഹി ബിലോകുഁ ജാഈ। പുനി ന ബനിഹി അസ അവസരു ആഈ ॥
യഹ ബിചാരി നാരദ കര ബീനാ। ഗേ ജഹാഁ പ്രഭു സുഖ ആസീനാ ॥
ഗാവത രാമ ചരിത മൃദു ബാനീ। പ്രേമ സഹിത ബഹു ഭാഁതി ബഖാനീ ॥
കരത ദണ്ഡവത ലിഏ ഉഠാഈ। രാഖേ ബഹുത ബാര ഉര ലാഈ ॥
സ്വാഗത പൂഁഛി നികട ബൈഠാരേ। ലഛിമന സാദര ചരന പഖാരേ ॥
ദോ. നാനാ ബിധി ബിനതീ കരി പ്രഭു പ്രസന്ന ജിയഁ ജാനി।
നാരദ ബോലേ ബചന തബ ജോരി സരോരുഹ പാനി ॥ 41 ॥
സുനഹു ഉദാര സഹജ രഘുനായക। സുന്ദര അഗമ സുഗമ ബര ദായക ॥
ദേഹു ഏക ബര മാഗുഁ സ്വാമീ। ജദ്യപി ജാനത അന്തരജാമീ ॥
ജാനഹു മുനി തുമ്ഹ മോര സുഭ്AU। ജന സന കബഹുഁ കി കരുഁ ദുര്AU ॥
കവന ബസ്തു അസി പ്രിയ മോഹി ലാഗീ। ജോ മുനിബര ന സകഹു തുമ്ഹ മാഗീ ॥
ജന കഹുഁ കഛു അദേയ നഹിം മോരേം। അസ ബിസ്വാസ തജഹു ജനി ഭോരേമ് ॥
തബ നാരദ ബോലേ ഹരഷാഈ । അസ ബര മാഗുഁ കരുഁ ഢിഠാഈ ॥
ജദ്യപി പ്രഭു കേ നാമ അനേകാ। ശ്രുതി കഹ അധിക ഏക തേം ഏകാ ॥
രാമ സകല നാമന്ഹ തേ അധികാ। ഹൌ നാഥ അഘ ഖഗ ഗന ബധികാ ॥
ദോ. രാകാ രജനീ ഭഗതി തവ രാമ നാമ സോഇ സോമ।
അപര നാമ ഉഡഗന ബിമല ബസുഹുഁ ഭഗത ഉര ബ്യോമ ॥ 42(ക) ॥
ഏവമസ്തു മുനി സന കഹേഉ കൃപാസിന്ധു രഘുനാഥ।
തബ നാരദ മന ഹരഷ അതി പ്രഭു പദ നായു മാഥ ॥ 42(ഖ) ॥
അതി പ്രസന്ന രഘുനാഥഹി ജാനീ। പുനി നാരദ ബോലേ മൃദു ബാനീ ॥
രാമ ജബഹിം പ്രേരേഉ നിജ മായാ। മോഹേഹു മോഹി സുനഹു രഘുരായാ ॥
തബ ബിബാഹ മൈം ചാഹുഁ കീന്ഹാ। പ്രഭു കേഹി കാരന കരൈ ന ദീന്ഹാ ॥
സുനു മുനി തോഹി കഹുഁ സഹരോസാ। ഭജഹിം ജേ മോഹി തജി സകല ഭരോസാ ॥
കരുഁ സദാ തിന്ഹ കൈ രഖവാരീ। ജിമി ബാലക രാഖി മഹതാരീ ॥
ഗഹ സിസു ബച്ഛ അനല അഹി ധാഈ। തഹഁ രാഖി ജനനീ അരഗാഈ ॥
പ്രൌഢ़ ഭേഁ തേഹി സുത പര മാതാ। പ്രീതി കരി നഹിം പാഛിലി ബാതാ ॥
മോരേ പ്രൌഢ़ തനയ സമ ഗ്യാനീ। ബാലക സുത സമ ദാസ അമാനീ ॥
ജനഹി മോര ബല നിജ ബല താഹീ। ദുഹു കഹഁ കാമ ക്രോധ രിപു ആഹീ ॥
യഹ ബിചാരി പണ്ഡിത മോഹി ഭജഹീം। പാഏഹുഁ ഗ്യാന ഭഗതി നഹിം തജഹീമ് ॥
ദോ. കാമ ക്രോധ ലോഭാദി മദ പ്രബല മോഹ കൈ ധാരി।
തിന്ഹ മഹഁ അതി ദാരുന ദുഖദ മായാരൂപീ നാരി ॥ 43 ॥
സുനി മുനി കഹ പുരാന ശ്രുതി സന്താ। മോഹ ബിപിന കഹുഁ നാരി ബസന്താ ॥
ജപ തപ നേമ ജലാശ്രയ ഝാരീ। ഹോഇ ഗ്രീഷമ സോഷി സബ നാരീ ॥
കാമ ക്രോധ മദ മത്സര ഭേകാ। ഇന്ഹഹി ഹരഷപ്രദ ബരഷാ ഏകാ ॥
ദുര്ബാസനാ കുമുദ സമുദാഈ। തിന്ഹ കഹഁ സരദ സദാ സുഖദാഈ ॥
ധര്മ സകല സരസീരുഹ ബൃന്ദാ। ഹോഇ ഹിമ തിന്ഹഹി ദഹി സുഖ മന്ദാ ॥
പുനി മമതാ ജവാസ ബഹുതാഈ। പലുഹി നാരി സിസിര രിതു പാഈ ॥
പാപ ഉലൂക നികര സുഖകാരീ। നാരി നിബിഡ़ രജനീ അഁധിആരീ ॥
ബുധി ബല സീല സത്യ സബ മീനാ। ബനസീ സമ ത്രിയ കഹഹിം പ്രബീനാ ॥
ദോ. അവഗുന മൂല സൂലപ്രദ പ്രമദാ സബ ദുഖ ഖാനി।
താതേ കീന്ഹ നിവാരന മുനി മൈം യഹ ജിയഁ ജാനി ॥ 44 ॥
സുനി രഘുപതി കേ ബചന സുഹാഏ। മുനി തന പുലക നയന ഭരി ആഏ ॥
കഹഹു കവന പ്രഭു കൈ അസി രീതീ। സേവക പര മമതാ അരു പ്രീതീ ॥
ജേ ന ഭജഹിം അസ പ്രഭു ഭ്രമ ത്യാഗീ। ഗ്യാന രങ്ക നര മന്ദ അഭാഗീ ॥
പുനി സാദര ബോലേ മുനി നാരദ। സുനഹു രാമ ബിഗ്യാന ബിസാരദ ॥
സന്തന്ഹ കേ ലച്ഛന രഘുബീരാ। കഹഹു നാഥ ഭവ ഭഞ്ജന ഭീരാ ॥
സുനു മുനി സന്തന്ഹ കേ ഗുന കഹൂഁ। ജിന്ഹ തേ മൈം ഉന്ഹ കേം ബസ രഹൂഁ ॥
ഷട ബികാര ജിത അനഘ അകാമാ। അചല അകിഞ്ചന സുചി സുഖധാമാ ॥
അമിതബോധ അനീഹ മിതഭോഗീ। സത്യസാര കബി കോബിദ ജോഗീ ॥
സാവധാന മാനദ മദഹീനാ। ധീര ധര്മ ഗതി പരമ പ്രബീനാ ॥
ദോ. ഗുനാഗാര സംസാര ദുഖ രഹിത ബിഗത സന്ദേഹ ॥
തജി മമ ചരന സരോജ പ്രിയ തിന്ഹ കഹുഁ ദേഹ ന ഗേഹ ॥ 45 ॥
നിജ ഗുന ശ്രവന സുനത സകുചാഹീം। പര ഗുന സുനത അധിക ഹരഷാഹീമ് ॥
സമ സീതല നഹിം ത്യാഗഹിം നീതീ। സരല സുഭാഉ സബഹിം സന പ്രീതീ ॥
ജപ തപ ബ്രത ദമ സഞ്ജമ നേമാ। ഗുരു ഗോബിന്ദ ബിപ്ര പദ പ്രേമാ ॥
ശ്രദ്ധാ ഛമാ മയത്രീ ദായാ। മുദിതാ മമ പദ പ്രീതി അമായാ ॥
ബിരതി ബിബേക ബിനയ ബിഗ്യാനാ। ബോധ ജഥാരഥ ബേദ പുരാനാ ॥
ദമ്ഭ മാന മദ കരഹിം ന ക്AU। ഭൂലി ന ദേഹിം കുമാരഗ പ്AU ॥
ഗാവഹിം സുനഹിം സദാ മമ ലീലാ। ഹേതു രഹിത പരഹിത രത സീലാ ॥
മുനി സുനു സാധുന്ഹ കേ ഗുന ജേതേ। കഹി ന സകഹിം സാരദ ശ്രുതി തേതേ ॥
ഛം. കഹി സക ന സാരദ സേഷ നാരദ സുനത പദ പങ്കജ ഗഹേ।
അസ ദീനബന്ധു കൃപാല അപനേ ഭഗത ഗുന നിജ മുഖ കഹേ ॥
സിരു നാഹ ബാരഹിം ബാര ചരനന്ഹി ബ്രഹ്മപുര നാരദ ഗേ ॥
തേ ധന്യ തുലസീദാസ ആസ ബിഹാഇ ജേ ഹരി രഁഗ രഁഏ ॥
ദോ. രാവനാരി ജസു പാവന ഗാവഹിം സുനഹിം ജേ ലോഗ।
രാമ ഭഗതി ദൃഢ़ പാവഹിം ബിനു ബിരാഗ ജപ ജോഗ ॥ 46(ക) ॥
ദീപ സിഖാ സമ ജുബതി തന മന ജനി ഹോസി പതങ്ഗ।
ഭജഹി രാമ തജി കാമ മദ കരഹി സദാ സതസങ്ഗ ॥ 46(ഖ) ॥
മാസപാരായണ, ബാഈസവാഁ വിശ്രാമ
ഇതി ശ്രീമദ്രാമചരിതമാനസേ സകലകലികലുഷവിധ്വംസനേ തൃതീയഃ സോപാനഃ സമാപ്തഃ। (അരണ്യകാണ്ഡ സമാപ്ത)

Explore More