ଶ୍ରୀ ରାମ ଚରିତ ମାନସ - ଲଙ୍କାକାଣ୍ଡ

ଶ୍ରୀ ଜାନକୀଵଲ୍ଲଭୋ ଵିଜଯତେ
ଶ୍ରୀ ରାମଚରିତମାନସ
ଷଷ୍ଠ ସୋପାନ (ଲଙ୍କାକାଣ୍ଡ)
ରାମଂ କାମାରିସେଵ୍ଯଂ ଭଵଭଯହରଣଂ କାଲମତ୍ତେଭସିଂହଂ
ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରଂ ଜ୍ଞାନଗମ୍ଯଂ ଗୁଣନିଧିମଜିତଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ନିର୍ଵିକାରମ୍।
ମାଯାତୀତଂ ସୁରେଶଂ ଖଲଵଧନିରତଂ ବ୍ରହ୍ମଵୃନ୍ଦୈକଦେଵଂ
ଵନ୍ଦେ କନ୍ଦାଵଦାତଂ ସରସିଜନଯନଂ ଦେଵମୁର୍ଵୀଶରୂପମ୍ ॥ 1 ॥

ଶଙ୍ଖେନ୍ଦ୍ଵାଭମତୀଵସୁନ୍ଦରତନୁଂ ଶାର୍ଦୂଲଚର୍ମାମ୍ବରଂ
କାଲଵ୍ଯାଲକରାଲଭୂଷଣଧରଂ ଗଙ୍ଗାଶଶାଙ୍କପ୍ରିଯମ୍।
କାଶୀଶଂ କଲିକଲ୍ମଷୌଘଶମନଂ କଲ୍ଯାଣକଲ୍ପଦ୍ରୁମଂ
ନୌମୀଡ୍ଯଂ ଗିରିଜାପତିଂ ଗୁଣନିଧିଂ କନ୍ଦର୍ପହଂ ଶଙ୍କରମ୍ ॥ 2 ॥

ଯୋ ଦଦାତି ସତାଂ ଶମ୍ଭୁଃ କୈଵଲ୍ଯମପି ଦୁର୍ଲଭମ୍।
ଖଲାନାଂ ଦଣ୍ଡକୃଦ୍ଯୋଽସୌ ଶଙ୍କରଃ ଶଂ ତନୋତୁ ମେ ॥ 3 ॥
ଦୋ. ଲଵ ନିମେଷ ପରମାନୁ ଜୁଗ ବରଷ କଲପ ସର ଚଣ୍ଡ।
ଭଜସି ନ ମନ ତେହି ରାମ କୋ କାଲୁ ଜାସୁ କୋଦଣ୍ଡ ॥
ସୋ. ସିନ୍ଧୁ ବଚନ ସୁନି ରାମ ସଚିଵ ବୋଲି ପ୍ରଭୁ ଅସ କହେଉ।
ଅବ ବିଲମ୍ବୁ କେହି କାମ କରହୁ ସେତୁ ଉତରୈ କଟକୁ ॥
ସୁନହୁ ଭାନୁକୁଲ କେତୁ ଜାମଵନ୍ତ କର ଜୋରି କହ।
ନାଥ ନାମ ତଵ ସେତୁ ନର ଚଢ़ଇ ଭଵ ସାଗର ତରିହିମ୍ ॥
ଯହ ଲଘୁ ଜଲଧି ତରତ କତି ବାରା। ଅସ ସୁନି ପୁନି କହ ପଵନକୁମାରା ॥
ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ବଡ़ଵାନଲ ଭାରୀ। ସୋଷେଉ ପ୍ରଥମ ପଯୋନିଧି ବାରୀ ॥
ତବ ରିପୁ ନାରୀ ରୁଦନ ଜଲ ଧାରା। ଭରେଉ ବହୋରି ଭଯୁ ତେହିଂ ଖାରା ॥
ସୁନି ଅତି ଉକୁତି ପଵନସୁତ କେରୀ। ହରଷେ କପି ରଘୁପତି ତନ ହେରୀ ॥
ଜାମଵନ୍ତ ବୋଲେ ଦୌ ଭାଈ। ନଲ ନୀଲହି ସବ କଥା ସୁନାଈ ॥
ରାମ ପ୍ରତାପ ସୁମିରି ମନ ମାହୀଂ। କରହୁ ସେତୁ ପ୍ରଯାସ କଛୁ ନାହୀମ୍ ॥
ବୋଲି ଲିଏ କପି ନିକର ବହୋରୀ। ସକଲ ସୁନହୁ ବିନତୀ କଛୁ ମୋରୀ ॥
ରାମ ଚରନ ପଙ୍କଜ ଉର ଧରହୂ। କୌତୁକ ଏକ ଭାଲୁ କପି କରହୂ ॥
ଧାଵହୁ ମର୍କଟ ବିକଟ ବରୂଥା। ଆନହୁ ବିଟପ ଗିରିନ୍ହ କେ ଜୂଥା ॥
ସୁନି କପି ଭାଲୁ ଚଲେ କରି ହୂହା। ଜଯ ରଘୁବୀର ପ୍ରତାପ ସମୂହା ॥
ଦୋ. ଅତି ଉତଙ୍ଗ ଗିରି ପାଦପ ଲୀଲହିଂ ଲେହିଂ ଉଠାଇ।
ଆନି ଦେହିଂ ନଲ ନୀଲହି ରଚହିଂ ତେ ସେତୁ ବନାଇ ॥ 1 ॥
ସୈଲ ବିସାଲ ଆନି କପି ଦେହୀଂ। କନ୍ଦୁକ ଇଵ ନଲ ନୀଲ ତେ ଲେହୀମ୍ ॥
ଦେଖି ସେତୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ରଚନା। ବିହସି କୃପାନିଧି ବୋଲେ ବଚନା ॥
ପରମ ରମ୍ଯ ଉତ୍ତମ ଯହ ଧରନୀ। ମହିମା ଅମିତ ଜାଇ ନହିଂ ବରନୀ ॥
କରିହୁଁ ଇହାଁ ସମ୍ଭୁ ଥାପନା। ମୋରେ ହୃଦଯଁ ପରମ କଲପନା ॥
ସୁନି କପୀସ ବହୁ ଦୂତ ପଠାଏ। ମୁନିବର ସକଲ ବୋଲି ଲୈ ଆଏ ॥
ଲିଙ୍ଗ ଥାପି ବିଧିଵତ କରି ପୂଜା। ସିଵ ସମାନ ପ୍ରିଯ ମୋହି ନ ଦୂଜା ॥
ସିଵ ଦ୍ରୋହୀ ମମ ଭଗତ କହାଵା। ସୋ ନର ସପନେହୁଁ ମୋହି ନ ପାଵା ॥
ସଙ୍କର ବିମୁଖ ଭଗତି ଚହ ମୋରୀ। ସୋ ନାରକୀ ମୂଢ़ ମତି ଥୋରୀ ॥
ଦୋ. ସଙ୍କର ପ୍ରିଯ ମମ ଦ୍ରୋହୀ ସିଵ ଦ୍ରୋହୀ ମମ ଦାସ।
ତେ ନର କରହି କଲପ ଭରି ଧୋର ନରକ ମହୁଁ ବାସ ॥ 2 ॥
ଜେ ରାମେସ୍ଵର ଦରସନୁ କରିହହିଂ। ତେ ତନୁ ତଜି ମମ ଲୋକ ସିଧରିହହିମ୍ ॥
ଜୋ ଗଙ୍ଗାଜଲୁ ଆନି ଚଢ़ଆଇହି। ସୋ ସାଜୁଜ୍ଯ ମୁକ୍ତି ନର ପାଇହି ॥
ହୋଇ ଅକାମ ଜୋ ଛଲ ତଜି ସେଇହି। ଭଗତି ମୋରି ତେହି ସଙ୍କର ଦେଇହି ॥
ମମ କୃତ ସେତୁ ଜୋ ଦରସନୁ କରିହୀ। ସୋ ବିନୁ ଶ୍ରମ ଭଵସାଗର ତରିହୀ ॥
ରାମ ବଚନ ସବ କେ ଜିଯ ଭାଏ। ମୁନିବର ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଆଏ ॥
ଗିରିଜା ରଘୁପତି କୈ ଯହ ରୀତୀ। ସନ୍ତତ କରହିଂ ପ୍ରନତ ପର ପ୍ରୀତୀ ॥
ବାଁଧା ସେତୁ ନୀଲ ନଲ ନାଗର। ରାମ କୃପାଁ ଜସୁ ଭଯୁ ଉଜାଗର ॥
ବୂଡ़ହିଂ ଆନହି ବୋରହିଂ ଜେଈ। ଭେ ଉପଲ ବୋହିତ ସମ ତେଈ ॥
ମହିମା ଯହ ନ ଜଲଧି କି ବରନୀ। ପାହନ ଗୁନ ନ କପିନ୍ହ କି କରନୀ ॥
ଦୋ0=ଶ୍ରୀ ରଘୁବୀର ପ୍ରତାପ ତେ ସିନ୍ଧୁ ତରେ ପାଷାନ।
ତେ ମତିମନ୍ଦ ଜେ ରାମ ତଜି ଭଜହିଂ ଜାଇ ପ୍ରଭୁ ଆନ ॥ 3 ॥
ବାଁଧି ସେତୁ ଅତି ସୁଦୃଢ़ ବନାଵା। ଦେଖି କୃପାନିଧି କେ ମନ ଭାଵା ॥
ଚଲୀ ସେନ କଛୁ ବରନି ନ ଜାଈ। ଗର୍ଜହିଂ ମର୍କଟ ଭଟ ସମୁଦାଈ ॥
ସେତୁବନ୍ଧ ଢିଗ ଚଢ़ଇ ରଘୁରାଈ। ଚିତଵ କୃପାଲ ସିନ୍ଧୁ ବହୁତାଈ ॥
ଦେଖନ କହୁଁ ପ୍ରଭୁ କରୁନା କନ୍ଦା। ପ୍ରଗଟ ଭେ ସବ ଜଲଚର ବୃନ୍ଦା ॥
ମକର ନକ୍ର ନାନା ଝଷ ବ୍ଯାଲା। ସତ ଜୋଜନ ତନ ପରମ ବିସାଲା ॥
ଐସେଉ ଏକ ତିନ୍ହହି ଜେ ଖାହୀଂ। ଏକନ୍ହ କେଂ ଡର ତେପି ଡେରାହୀମ୍ ॥
ପ୍ରଭୁହି ବିଲୋକହିଂ ଟରହିଂ ନ ଟାରେ। ମନ ହରଷିତ ସବ ଭେ ସୁଖାରେ ॥
ତିନ୍ହ କୀ ଓଟ ନ ଦେଖିଅ ବାରୀ। ମଗନ ଭେ ହରି ରୂପ ନିହାରୀ ॥
ଚଲା କଟକୁ ପ୍ରଭୁ ଆଯସୁ ପାଈ। କୋ କହି ସକ କପି ଦଲ ବିପୁଲାଈ ॥
ଦୋ. ସେତୁବନ୍ଧ ଭି ଭୀର ଅତି କପି ନଭ ପନ୍ଥ ଉଡ़ଆହିଂ।
ଅପର ଜଲଚରନ୍ହି ଊପର ଚଢ़ଇ ଚଢ़ଇ ପାରହି ଜାହିମ୍ ॥ 4 ॥
ଅସ କୌତୁକ ବିଲୋକି ଦ୍ଵୌ ଭାଈ। ବିହଁସି ଚଲେ କୃପାଲ ରଘୁରାଈ ॥
ସେନ ସହିତ ଉତରେ ରଘୁବୀରା। କହି ନ ଜାଇ କପି ଜୂଥପ ଭୀରା ॥
ସିନ୍ଧୁ ପାର ପ୍ରଭୁ ଡେରା କୀନ୍ହା। ସକଲ କପିନ୍ହ କହୁଁ ଆଯସୁ ଦୀନ୍ହା ॥
ଖାହୁ ଜାଇ ଫଲ ମୂଲ ସୁହାଏ। ସୁନତ ଭାଲୁ କପି ଜହଁ ତହଁ ଧାଏ ॥
ସବ ତରୁ ଫରେ ରାମ ହିତ ଲାଗୀ। ରିତୁ ଅରୁ କୁରିତୁ କାଲ ଗତି ତ୍ଯାଗୀ ॥
ଖାହିଂ ମଧୁର ଫଲ ବଟପ ହଲାଵହିଂ। ଲଙ୍କା ସନ୍ମୁଖ ସିଖର ଚଲାଵହିମ୍ ॥
ଜହଁ କହୁଁ ଫିରତ ନିସାଚର ପାଵହିଂ। ଘେରି ସକଲ ବହୁ ନାଚ ନଚାଵହିମ୍ ॥
ଦସନନ୍ହି କାଟି ନାସିକା କାନା। କହି ପ୍ରଭୁ ସୁଜସୁ ଦେହିଂ ତବ ଜାନା ॥
ଜିନ୍ହ କର ନାସା କାନ ନିପାତା। ତିନ୍ହ ରାଵନହି କହୀ ସବ ବାତା ॥
ସୁନତ ଶ୍ରଵନ ବାରିଧି ବନ୍ଧାନା। ଦସ ମୁଖ ବୋଲି ଉଠା ଅକୁଲାନା ॥
ଦୋ. ବାନ୍ଧ୍ଯୋ ବନନିଧି ନୀରନିଧି ଜଲଧି ସିନ୍ଧୁ ବାରୀସ।
ସତ୍ଯ ତୋଯନିଧି କମ୍ପତି ଉଦଧି ପଯୋଧି ନଦୀସ ॥ 5 ॥
ନିଜ ବିକଲତା ବିଚାରି ବହୋରୀ। ବିହଁସି ଗଯୁ ଗ୍ରହ କରି ଭଯ ଭୋରୀ ॥
ମନ୍ଦୋଦରୀଂ ସୁନ୍ଯୋ ପ୍ରଭୁ ଆଯୋ। କୌତୁକହୀଂ ପାଥୋଧି ବଁଧାଯୋ ॥
କର ଗହି ପତିହି ଭଵନ ନିଜ ଆନୀ। ବୋଲୀ ପରମ ମନୋହର ବାନୀ ॥
ଚରନ ନାଇ ସିରୁ ଅଞ୍ଚଲୁ ରୋପା। ସୁନହୁ ବଚନ ପିଯ ପରିହରି କୋପା ॥
ନାଥ ବଯରୁ କୀଜେ ତାହୀ ସୋଂ। ବୁଧି ବଲ ସକିଅ ଜୀତି ଜାହୀ ସୋମ୍ ॥
ତୁମ୍ହହି ରଘୁପତିହି ଅନ୍ତର କୈସା। ଖଲୁ ଖଦ୍ଯୋତ ଦିନକରହି ଜୈସା ॥
ଅତିବଲ ମଧୁ କୈଟଭ ଜେହିଂ ମାରେ। ମହାବୀର ଦିତିସୁତ ସଙ୍ଘାରେ ॥
ଜେହିଂ ବଲି ବାଁଧି ସହଜଭୁଜ ମାରା। ସୋଇ ଅଵତରେଉ ହରନ ମହି ଭାରା ॥
ତାସୁ ବିରୋଧ ନ କୀଜିଅ ନାଥା। କାଲ କରମ ଜିଵ ଜାକେଂ ହାଥା ॥
ଦୋ. ରାମହି ସୌପି ଜାନକୀ ନାଇ କମଲ ପଦ ମାଥ।
ସୁତ କହୁଁ ରାଜ ସମର୍ପି ବନ ଜାଇ ଭଜିଅ ରଘୁନାଥ ॥ 6 ॥
ନାଥ ଦୀନଦଯାଲ ରଘୁରାଈ। ବାଘୁ ସନମୁଖ ଗେଁ ନ ଖାଈ ॥
ଚାହିଅ କରନ ସୋ ସବ କରି ବୀତେ। ତୁମ୍ହ ସୁର ଅସୁର ଚରାଚର ଜୀତେ ॥
ସନ୍ତ କହହିଂ ଅସି ନୀତି ଦସାନନ। ଚୌଥେମ୍ପନ ଜାଇହି ନୃପ କାନନ ॥
ତାସୁ ଭଜନ କୀଜିଅ ତହଁ ଭର୍ତା। ଜୋ କର୍ତା ପାଲକ ସଂହର୍ତା ॥
ସୋଇ ରଘୁଵୀର ପ୍ରନତ ଅନୁରାଗୀ। ଭଜହୁ ନାଥ ମମତା ସବ ତ୍ଯାଗୀ ॥
ମୁନିବର ଜତନୁ କରହିଂ ଜେହି ଲାଗୀ। ଭୂପ ରାଜୁ ତଜି ହୋହିଂ ବିରାଗୀ ॥
ସୋଇ କୋସଲଧୀସ ରଘୁରାଯା। ଆଯୁ କରନ ତୋହି ପର ଦାଯା ॥
ଜୌଂ ପିଯ ମାନହୁ ମୋର ସିଖାଵନ। ସୁଜସୁ ହୋଇ ତିହୁଁ ପୁର ଅତି ପାଵନ ॥
ଦୋ. ଅସ କହି ନଯନ ନୀର ଭରି ଗହି ପଦ କମ୍ପିତ ଗାତ।
ନାଥ ଭଜହୁ ରଘୁନାଥହି ଅଚଲ ହୋଇ ଅହିଵାତ ॥ 7 ॥
ତବ ରାଵନ ମଯସୁତା ଉଠାଈ। କହୈ ଲାଗ ଖଲ ନିଜ ପ୍ରଭୁତାଈ ॥
ସୁନୁ ତୈ ପ୍ରିଯା ବୃଥା ଭଯ ମାନା। ଜଗ ଜୋଧା କୋ ମୋହି ସମାନା ॥
ବରୁନ କୁବେର ପଵନ ଜମ କାଲା। ଭୁଜ ବଲ ଜିତେଉଁ ସକଲ ଦିଗପାଲା ॥
ଦେଵ ଦନୁଜ ନର ସବ ବସ ମୋରେଂ। କଵନ ହେତୁ ଉପଜା ଭଯ ତୋରେମ୍ ॥
ନାନା ବିଧି ତେହି କହେସି ବୁଝାଈ। ସଭାଁ ବହୋରି ବୈଠ ସୋ ଜାଈ ॥
ମନ୍ଦୋଦରୀଂ ହୃଦଯଁ ଅସ ଜାନା। କାଲ ବସ୍ଯ ଉପଜା ଅଭିମାନା ॥
ସଭାଁ ଆଇ ମନ୍ତ୍ରିନ୍ହ ତେଂହି ବୂଝା। କରବ କଵନ ବିଧି ରିପୁ ସୈଂ ଜୂଝା ॥
କହହିଂ ସଚିଵ ସୁନୁ ନିସିଚର ନାହା। ବାର ବାର ପ୍ରଭୁ ପୂଛହୁ କାହା ॥
କହହୁ କଵନ ଭଯ କରିଅ ବିଚାରା। ନର କପି ଭାଲୁ ଅହାର ହମାରା ॥
ଦୋ. ସବ କେ ବଚନ ଶ୍ରଵନ ସୁନି କହ ପ୍ରହସ୍ତ କର ଜୋରି।
ନିତି ବିରୋଧ ନ କରିଅ ପ୍ରଭୁ ମତ୍ରିନ୍ନ୍ହ ମତି ଅତି ଥୋରି ॥ 8 ॥
କହହିଂ ସଚିଵ ସଠ ଠକୁରସୋହାତୀ। ନାଥ ନ ପୂର ଆଵ ଏହି ଭାଁତୀ ॥
ବାରିଧି ନାଘି ଏକ କପି ଆଵା। ତାସୁ ଚରିତ ମନ ମହୁଁ ସବୁ ଗାଵା ॥
ଛୁଧା ନ ରହୀ ତୁମ୍ହହି ତବ କାହୂ। ଜାରତ ନଗରୁ କସ ନ ଧରି ଖାହୂ ॥
ସୁନତ ନୀକ ଆଗେଂ ଦୁଖ ପାଵା। ସଚିଵନ ଅସ ମତ ପ୍ରଭୁହି ସୁନାଵା ॥
ଜେହିଂ ବାରୀସ ବଁଧାଯୁ ହେଲା। ଉତରେଉ ସେନ ସମେତ ସୁବେଲା ॥
ସୋ ଭନୁ ମନୁଜ ଖାବ ହମ ଭାଈ। ବଚନ କହହିଂ ସବ ଗାଲ ଫୁଲାଈ ॥
ତାତ ବଚନ ମମ ସୁନୁ ଅତି ଆଦର। ଜନି ମନ ଗୁନହୁ ମୋହି କରି କାଦର ॥
ପ୍ରିଯ ବାନୀ ଜେ ସୁନହିଂ ଜେ କହହୀଂ। ଐସେ ନର ନିକାଯ ଜଗ ଅହହୀମ୍ ॥
ବଚନ ପରମ ହିତ ସୁନତ କଠୋରେ। ସୁନହିଂ ଜେ କହହିଂ ତେ ନର ପ୍ରଭୁ ଥୋରେ ॥
ପ୍ରଥମ ବସୀଠ ପଠୁ ସୁନୁ ନୀତୀ। ସୀତା ଦେଇ କରହୁ ପୁନି ପ୍ରୀତୀ ॥
ଦୋ. ନାରି ପାଇ ଫିରି ଜାହିଂ ଜୌଂ ତୌ ନ ବଢ़ଆଇଅ ରାରି।
ନାହିଂ ତ ସନ୍ମୁଖ ସମର ମହି ତାତ କରିଅ ହଠି ମାରି ॥ 9 ॥
ଯହ ମତ ଜୌଂ ମାନହୁ ପ୍ରଭୁ ମୋରା। ଉଭଯ ପ୍ରକାର ସୁଜସୁ ଜଗ ତୋରା ॥
ସୁତ ସନ କହ ଦସକଣ୍ଠ ରିସାଈ। ଅସି ମତି ସଠ କେହିଂ ତୋହି ସିଖାଈ ॥
ଅବହୀଂ ତେ ଉର ସଂସଯ ହୋଈ। ବେନୁମୂଲ ସୁତ ଭଯହୁ ଘମୋଈ ॥
ସୁନି ପିତୁ ଗିରା ପରୁଷ ଅତି ଘୋରା। ଚଲା ଭଵନ କହି ବଚନ କଠୋରା ॥
ହିତ ମତ ତୋହି ନ ଲାଗତ କୈସେଂ। କାଲ ବିବସ କହୁଁ ଭେଷଜ ଜୈସେମ୍ ॥
ସନ୍ଧ୍ଯା ସମଯ ଜାନି ଦସସୀସା। ଭଵନ ଚଲେଉ ନିରଖତ ଭୁଜ ବୀସା ॥
ଲଙ୍କା ସିଖର ଉପର ଆଗାରା। ଅତି ବିଚିତ୍ର ତହଁ ହୋଇ ଅଖାରା ॥
ବୈଠ ଜାଇ ତେହୀ ମନ୍ଦିର ରାଵନ। ଲାଗେ କିନ୍ନର ଗୁନ ଗନ ଗାଵନ ॥
ବାଜହିଂ ତାଲ ପଖାଉଜ ବୀନା। ନୃତ୍ଯ କରହିଂ ଅପଛରା ପ୍ରବୀନା ॥
ଦୋ. ସୁନାସୀର ସତ ସରିସ ସୋ ସନ୍ତତ କରି ବିଲାସ।
ପରମ ପ୍ରବଲ ରିପୁ ସୀସ ପର ତଦ୍ଯପି ସୋଚ ନ ତ୍ରାସ ॥ 10 ॥
ଇହାଁ ସୁବେଲ ସୈଲ ରଘୁବୀରା। ଉତରେ ସେନ ସହିତ ଅତି ଭୀରା ॥
ସିଖର ଏକ ଉତଙ୍ଗ ଅତି ଦେଖୀ। ପରମ ରମ୍ଯ ସମ ସୁଭ୍ର ବିସେଷୀ ॥
ତହଁ ତରୁ କିସଲଯ ସୁମନ ସୁହାଏ। ଲଛିମନ ରଚି ନିଜ ହାଥ ଡସାଏ ॥
ତା ପର ରୂଚିର ମୃଦୁଲ ମୃଗଛାଲା। ତେହୀଂ ଆସାନ ଆସୀନ କୃପାଲା ॥
ପ୍ରଭୁ କୃତ ସୀସ କପୀସ ଉଛଙ୍ଗା। ବାମ ଦହିନ ଦିସି ଚାପ ନିଷଙ୍ଗା ॥
ଦୁହୁଁ କର କମଲ ସୁଧାରତ ବାନା। କହ ଲଙ୍କେସ ମନ୍ତ୍ର ଲଗି କାନା ॥
ବଡ़ଭାଗୀ ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନା। ଚରନ କମଲ ଚାପତ ବିଧି ନାନା ॥
ପ୍ରଭୁ ପାଛେଂ ଲଛିମନ ବୀରାସନ। କଟି ନିଷଙ୍ଗ କର ବାନ ସରାସନ ॥
ଦୋ. ଏହି ବିଧି କୃପା ରୂପ ଗୁନ ଧାମ ରାମୁ ଆସୀନ।
ଧନ୍ଯ ତେ ନର ଏହିଂ ଧ୍ଯାନ ଜେ ରହତ ସଦା ଲଯଲୀନ ॥ 11(କ) ॥
ପୂରବ ଦିସା ବିଲୋକି ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଉଦିତ ମଂଯକ।
କହତ ସବହି ଦେଖହୁ ସସିହି ମୃଗପତି ସରିସ ଅସଙ୍କ ॥ 11(ଖ) ॥
ପୂରବ ଦିସି ଗିରିଗୁହା ନିଵାସୀ। ପରମ ପ୍ରତାପ ତେଜ ବଲ ରାସୀ ॥
ମତ୍ତ ନାଗ ତମ କୁମ୍ଭ ବିଦାରୀ। ସସି କେସରୀ ଗଗନ ବନ ଚାରୀ ॥
ବିଥୁରେ ନଭ ମୁକୁତାହଲ ତାରା। ନିସି ସୁନ୍ଦରୀ କେର ସିଙ୍ଗାରା ॥
କହ ପ୍ରଭୁ ସସି ମହୁଁ ମେଚକତାଈ। କହହୁ କାହ ନିଜ ନିଜ ମତି ଭାଈ ॥
କହ ସୁଗ़ଈଵ ସୁନହୁ ରଘୁରାଈ। ସସି ମହୁଁ ପ୍ରଗଟ ଭୂମି କୈ ଝାଁଈ ॥
ମାରେଉ ରାହୁ ସସିହି କହ କୋଈ। ଉର ମହଁ ପରୀ ସ୍ଯାମତା ସୋଈ ॥
କୌ କହ ଜବ ବିଧି ରତି ମୁଖ କୀନ୍ହା। ସାର ଭାଗ ସସି କର ହରି ଲୀନ୍ହା ॥
ଛିଦ୍ର ସୋ ପ୍ରଗଟ ଇନ୍ଦୁ ଉର ମାହୀଂ। ତେହି ମଗ ଦେଖିଅ ନଭ ପରିଛାହୀମ୍ ॥
ପ୍ରଭୁ କହ ଗରଲ ବନ୍ଧୁ ସସି କେରା। ଅତି ପ୍ରିଯ ନିଜ ଉର ଦୀନ୍ହ ବସେରା ॥
ବିଷ ସଞ୍ଜୁତ କର ନିକର ପସାରୀ। ଜାରତ ବିରହଵନ୍ତ ନର ନାରୀ ॥
ଦୋ. କହ ହନୁମନ୍ତ ସୁନହୁ ପ୍ରଭୁ ସସି ତୁମ୍ହାରା ପ୍ରିଯ ଦାସ।
ତଵ ମୂରତି ବିଧୁ ଉର ବସତି ସୋଇ ସ୍ଯାମତା ଅଭାସ ॥ 12(କ) ॥
ନଵାନ୍ହପାରାଯଣ ॥ ସାତଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ
ପଵନ ତନଯ କେ ବଚନ ସୁନି ବିହଁସେ ରାମୁ ସୁଜାନ।
ଦଚ୍ଛିନ ଦିସି ଅଵଲୋକି ପ୍ରଭୁ ବୋଲେ କୃପା ନିଧାନ ॥ 12(ଖ) ॥
ଦେଖୁ ବିଭୀଷନ ଦଚ୍ଛିନ ଆସା। ଘନ ଘମ୍ମଡ ଦାମିନି ବିଲାସା ॥
ମଧୁର ମଧୁର ଗରଜି ଘନ ଘୋରା। ହୋଇ ବୃଷ୍ଟି ଜନି ଉପଲ କଠୋରା ॥
କହତ ବିଭୀଷନ ସୁନହୁ କୃପାଲା। ହୋଇ ନ ତଡ़ଇତ ନ ବାରିଦ ମାଲା ॥
ଲଙ୍କା ସିଖର ଉପର ଆଗାରା। ତହଁ ଦସକଙ୍ଘର ଦେଖ ଅଖାରା ॥
ଛତ୍ର ମେଘଡମ୍ବର ସିର ଧାରୀ। ସୋଇ ଜନୁ ଜଲଦ ଘଟା ଅତି କାରୀ ॥
ମନ୍ଦୋଦରୀ ଶ୍ରଵନ ତାଟଙ୍କା। ସୋଇ ପ୍ରଭୁ ଜନୁ ଦାମିନୀ ଦମଙ୍କା ॥
ବାଜହିଂ ତାଲ ମୃଦଙ୍ଗ ଅନୂପା। ସୋଇ ରଵ ମଧୁର ସୁନହୁ ସୁରଭୂପା ॥
ପ୍ରଭୁ ମୁସୁକାନ ସମୁଝି ଅଭିମାନା। ଚାପ ଚଢ़ଆଇ ବାନ ସନ୍ଧାନା ॥
ଦୋ. ଛତ୍ର ମୁକୁଟ ତାଟଙ୍କ ତବ ହତେ ଏକହୀଂ ବାନ।
ସବକେଂ ଦେଖତ ମହି ପରେ ମରମୁ ନ କୋଊ ଜାନ ॥ 13(କ) ॥
ଅସ କୌତୁକ କରି ରାମ ସର ପ୍ରବିସେଉ ଆଇ ନିଷଙ୍ଗ।
ରାଵନ ସଭା ସସଙ୍କ ସବ ଦେଖି ମହା ରସଭଙ୍ଗ ॥ 13(ଖ) ॥
କମ୍ପ ନ ଭୂମି ନ ମରୁତ ବିସେଷା। ଅସ୍ତ୍ର ସସ୍ତ୍ର କଛୁ ନଯନ ନ ଦେଖା ॥
ସୋଚହିଂ ସବ ନିଜ ହୃଦଯ ମଝାରୀ। ଅସଗୁନ ଭଯୁ ଭଯଙ୍କର ଭାରୀ ॥
ଦସମୁଖ ଦେଖି ସଭା ଭଯ ପାଈ। ବିହସି ବଚନ କହ ଜୁଗୁତି ବନାଈ ॥
ସିରୁ ଗିରେ ସନ୍ତତ ସୁଭ ଜାହୀ। ମୁକୁଟ ପରେ କସ ଅସଗୁନ ତାହୀ ॥
ସଯନ କରହୁ ନିଜ ନିଜ ଗୃହ ଜାଈ। ଗଵନେ ଭଵନ ସକଲ ସିର ନାଈ ॥
ମନ୍ଦୋଦରୀ ସୋଚ ଉର ବସେଊ। ଜବ ତେ ଶ୍ରଵନପୂର ମହି ଖସେଊ ॥
ସଜଲ ନଯନ କହ ଜୁଗ କର ଜୋରୀ। ସୁନହୁ ପ୍ରାନପତି ବିନତୀ ମୋରୀ ॥
କନ୍ତ ରାମ ବିରୋଧ ପରିହରହୂ। ଜାନି ମନୁଜ ଜନି ହଠ ମନ ଧରହୂ ॥
ଦୋ. ବିସ୍ଵରୁପ ରଘୁବଂସ ମନି କରହୁ ବଚନ ବିସ୍ଵାସୁ।
ଲୋକ କଲ୍ପନା ବେଦ କର ଅଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଜାସୁ ॥ 14 ॥
ପଦ ପାତାଲ ସୀସ ଅଜ ଧାମା। ଅପର ଲୋକ ଅଁଗ ଅଁଗ ବିଶ୍ରାମା ॥
ଭୃକୁଟି ବିଲାସ ଭଯଙ୍କର କାଲା। ନଯନ ଦିଵାକର କଚ ଘନ ମାଲା ॥
ଜାସୁ ଘ୍ରାନ ଅସ୍ଵିନୀକୁମାରା। ନିସି ଅରୁ ଦିଵସ ନିମେଷ ଅପାରା ॥
ଶ୍ରଵନ ଦିସା ଦସ ବେଦ ବଖାନୀ। ମାରୁତ ସ୍ଵାସ ନିଗମ ନିଜ ବାନୀ ॥
ଅଧର ଲୋଭ ଜମ ଦସନ କରାଲା। ମାଯା ହାସ ବାହୁ ଦିଗପାଲା ॥
ଆନନ ଅନଲ ଅମ୍ବୁପତି ଜୀହା। ଉତପତି ପାଲନ ପ୍ରଲଯ ସମୀହା ॥
ରୋମ ରାଜି ଅଷ୍ଟାଦସ ଭାରା। ଅସ୍ଥି ସୈଲ ସରିତା ନସ ଜାରା ॥
ଉଦର ଉଦଧି ଅଧଗୋ ଜାତନା। ଜଗମଯ ପ୍ରଭୁ କା ବହୁ କଲପନା ॥
ଦୋ. ଅହଙ୍କାର ସିଵ ବୁଦ୍ଧି ଅଜ ମନ ସସି ଚିତ୍ତ ମହାନ।
ମନୁଜ ବାସ ସଚରାଚର ରୁପ ରାମ ଭଗଵାନ ॥ 15 କ ॥
ଅସ ବିଚାରି ସୁନୁ ପ୍ରାନପତି ପ୍ରଭୁ ସନ ବଯରୁ ବିହାଇ।
ପ୍ରୀତି କରହୁ ରଘୁବୀର ପଦ ମମ ଅହିଵାତ ନ ଜାଇ ॥ 15 ଖ ॥
ବିହଁସା ନାରି ବଚନ ସୁନି କାନା। ଅହୋ ମୋହ ମହିମା ବଲଵାନା ॥
ନାରି ସୁଭାଉ ସତ୍ଯ ସବ କହହୀଂ। ଅଵଗୁନ ଆଠ ସଦା ଉର ରହହୀମ୍ ॥
ସାହସ ଅନୃତ ଚପଲତା ମାଯା। ଭଯ ଅବିବେକ ଅସୌଚ ଅଦାଯା ॥
ରିପୁ କର ରୁପ ସକଲ ତୈଂ ଗାଵା। ଅତି ବିସାଲ ଭଯ ମୋହି ସୁନାଵା ॥
ସୋ ସବ ପ୍ରିଯା ସହଜ ବସ ମୋରେଂ। ସମୁଝି ପରା ପ୍ରସାଦ ଅବ ତୋରେମ୍ ॥
ଜାନିଉଁ ପ୍ରିଯା ତୋରି ଚତୁରାଈ। ଏହି ବିଧି କହହୁ ମୋରି ପ୍ରଭୁତାଈ ॥
ତଵ ବତକହୀ ଗୂଢ़ ମୃଗଲୋଚନି। ସମୁଝତ ସୁଖଦ ସୁନତ ଭଯ ମୋଚନି ॥
ମନ୍ଦୋଦରି ମନ ମହୁଁ ଅସ ଠଯୂ। ପିଯହି କାଲ ବସ ମତିଭ୍ରମ ଭଯୂ ॥
ଦୋ. ଏହି ବିଧି କରତ ବିନୋଦ ବହୁ ପ୍ରାତ ପ୍ରଗଟ ଦସକନ୍ଧ।
ସହଜ ଅସଙ୍କ ଲଙ୍କପତି ସଭାଁ ଗଯୁ ମଦ ଅନ୍ଧ ॥ 16(କ) ॥
ସୋ. ଫୂଲହ ଫରି ନ ବେତ ଜଦପି ସୁଧା ବରଷହିଂ ଜଲଦ।
ମୂରୁଖ ହୃଦଯଁ ନ ଚେତ ଜୌଂ ଗୁର ମିଲହିଂ ବିରଞ୍ଚି ସମ ॥ 16(ଖ) ॥
ଇହାଁ ପ୍ରାତ ଜାଗେ ରଘୁରାଈ। ପୂଛା ମତ ସବ ସଚିଵ ବୋଲାଈ ॥
କହହୁ ବେଗି କା କରିଅ ଉପାଈ। ଜାମଵନ୍ତ କହ ପଦ ସିରୁ ନାଈ ॥
ସୁନୁ ସର୍ବଗ୍ଯ ସକଲ ଉର ବାସୀ। ବୁଧି ବଲ ତେଜ ଧର୍ମ ଗୁନ ରାସୀ ॥
ମନ୍ତ୍ର କହୁଁ ନିଜ ମତି ଅନୁସାରା। ଦୂତ ପଠାଇଅ ବାଲିକୁମାରା ॥
ନୀକ ମନ୍ତ୍ର ସବ କେ ମନ ମାନା। ଅଙ୍ଗଦ ସନ କହ କୃପାନିଧାନା ॥
ବାଲିତନଯ ବୁଧି ବଲ ଗୁନ ଧାମା। ଲଙ୍କା ଜାହୁ ତାତ ମମ କାମା ॥
ବହୁତ ବୁଝାଇ ତୁମ୍ହହି କା କହୂଁ। ପରମ ଚତୁର ମୈଂ ଜାନତ ଅହୂଁ ॥
କାଜୁ ହମାର ତାସୁ ହିତ ହୋଈ। ରିପୁ ସନ କରେହୁ ବତକହୀ ସୋଈ ॥
ସୋ. ପ୍ରଭୁ ଅଗ୍ଯା ଧରି ସୀସ ଚରନ ବନ୍ଦି ଅଙ୍ଗଦ ଉଠେଉ।
ସୋଇ ଗୁନ ସାଗର ଈସ ରାମ କୃପା ଜା ପର କରହୁ ॥ 17(କ) ॥
ସ୍ଵଯଂ ସିଦ୍ଧ ସବ କାଜ ନାଥ ମୋହି ଆଦରୁ ଦିଯୁ।
ଅସ ବିଚାରି ଜୁବରାଜ ତନ ପୁଲକିତ ହରଷିତ ହିଯୁ ॥ 17(ଖ) ॥
ବନ୍ଦି ଚରନ ଉର ଧରି ପ୍ରଭୁତାଈ। ଅଙ୍ଗଦ ଚଲେଉ ସବହି ସିରୁ ନାଈ ॥
ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ଉର ସହଜ ଅସଙ୍କା। ରନ ବାଁକୁରା ବାଲିସୁତ ବଙ୍କା ॥
ପୁର ପୈଠତ ରାଵନ କର ବେଟା। ଖେଲତ ରହା ସୋ ହୋଇ ଗୈ ଭୈଣ୍ଟା ॥
ବାତହିଂ ବାତ କରଷ ବଢ़ଇ ଆଈ। ଜୁଗଲ ଅତୁଲ ବଲ ପୁନି ତରୁନାଈ ॥
ତେହି ଅଙ୍ଗଦ କହୁଁ ଲାତ ଉଠାଈ। ଗହି ପଦ ପଟକେଉ ଭୂମି ଭଵାଁଈ ॥
ନିସିଚର ନିକର ଦେଖି ଭଟ ଭାରୀ। ଜହଁ ତହଁ ଚଲେ ନ ସକହିଂ ପୁକାରୀ ॥
ଏକ ଏକ ସନ ମରମୁ ନ କହହୀଂ। ସମୁଝି ତାସୁ ବଧ ଚୁପ କରି ରହହୀମ୍ ॥
ଭଯୁ କୋଲାହଲ ନଗର ମଝାରୀ। ଆଵା କପି ଲଙ୍କା ଜେହୀଂ ଜାରୀ ॥
ଅବ ଧୌଂ କହା କରିହି କରତାରା। ଅତି ସଭୀତ ସବ କରହିଂ ବିଚାରା ॥
ବିନୁ ପୂଛେଂ ମଗୁ ଦେହିଂ ଦିଖାଈ। ଜେହି ବିଲୋକ ସୋଇ ଜାଇ ସୁଖାଈ ॥
ଦୋ. ଗଯୁ ସଭା ଦରବାର ତବ ସୁମିରି ରାମ ପଦ କଞ୍ଜ।
ସିଂହ ଠଵନି ଇତ ଉତ ଚିତଵ ଧୀର ବୀର ବଲ ପୁଞ୍ଜ ॥ 18 ॥
ତୁରତ ନିସାଚର ଏକ ପଠାଵା। ସମାଚାର ରାଵନହି ଜନାଵା ॥
ସୁନତ ବିହଁସି ବୋଲା ଦସସୀସା। ଆନହୁ ବୋଲି କହାଁ କର କୀସା ॥
ଆଯସୁ ପାଇ ଦୂତ ବହୁ ଧାଏ। କପିକୁଞ୍ଜରହି ବୋଲି ଲୈ ଆଏ ॥
ଅଙ୍ଗଦ ଦୀଖ ଦସାନନ ବୈଂସେଂ। ସହିତ ପ୍ରାନ କଜ୍ଜଲଗିରି ଜୈସେମ୍ ॥
ଭୁଜା ବିଟପ ସିର ସୃଙ୍ଗ ସମାନା। ରୋମାଵଲୀ ଲତା ଜନୁ ନାନା ॥
ମୁଖ ନାସିକା ନଯନ ଅରୁ କାନା। ଗିରି କନ୍ଦରା ଖୋହ ଅନୁମାନା ॥
ଗଯୁ ସଭାଁ ମନ ନେକୁ ନ ମୁରା। ବାଲିତନଯ ଅତିବଲ ବାଁକୁରା ॥
ଉଠେ ସଭାସଦ କପି କହୁଁ ଦେଖୀ। ରାଵନ ଉର ଭା କ୍ରୌଧ ବିସେଷୀ ॥
ଦୋ. ଜଥା ମତ୍ତ ଗଜ ଜୂଥ ମହୁଁ ପଞ୍ଚାନନ ଚଲି ଜାଇ।
ରାମ ପ୍ରତାପ ସୁମିରି ମନ ବୈଠ ସଭାଁ ସିରୁ ନାଇ ॥ 19 ॥
କହ ଦସକଣ୍ଠ କଵନ ତୈଂ ବନ୍ଦର। ମୈଂ ରଘୁବୀର ଦୂତ ଦସକନ୍ଧର ॥
ମମ ଜନକହି ତୋହି ରହୀ ମିତାଈ। ତଵ ହିତ କାରନ ଆଯୁଁ ଭାଈ ॥
ଉତ୍ତମ କୁଲ ପୁଲସ୍ତି କର ନାତୀ। ସିଵ ବିରଞ୍ଚି ପୂଜେହୁ ବହୁ ଭାଁତୀ ॥
ବର ପାଯହୁ କୀନ୍ହେହୁ ସବ କାଜା। ଜୀତେହୁ ଲୋକପାଲ ସବ ରାଜା ॥
ନୃପ ଅଭିମାନ ମୋହ ବସ କିମ୍ବା। ହରି ଆନିହୁ ସୀତା ଜଗଦମ୍ବା ॥
ଅବ ସୁଭ କହା ସୁନହୁ ତୁମ୍ହ ମୋରା। ସବ ଅପରାଧ ଛମିହି ପ୍ରଭୁ ତୋରା ॥
ଦସନ ଗହହୁ ତୃନ କଣ୍ଠ କୁଠାରୀ। ପରିଜନ ସହିତ ସଙ୍ଗ ନିଜ ନାରୀ ॥
ସାଦର ଜନକସୁତା କରି ଆଗେଂ। ଏହି ବିଧି ଚଲହୁ ସକଲ ଭଯ ତ୍ଯାଗେମ୍ ॥
ଦୋ. ପ୍ରନତପାଲ ରଘୁବଂସମନି ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଅବ ମୋହି।
ଆରତ ଗିରା ସୁନତ ପ୍ରଭୁ ଅଭଯ କରୈଗୋ ତୋହି ॥ 20 ॥
ରେ କପିପୋତ ବୋଲୁ ସମ୍ଭାରୀ। ମୂଢ़ ନ ଜାନେହି ମୋହି ସୁରାରୀ ॥
କହୁ ନିଜ ନାମ ଜନକ କର ଭାଈ। କେହି ନାତେଂ ମାନିଐ ମିତାଈ ॥
ଅଙ୍ଗଦ ନାମ ବାଲି କର ବେଟା। ତାସୋଂ କବହୁଁ ଭୀ ହୀ ଭେଟା ॥
ଅଙ୍ଗଦ ବଚନ ସୁନତ ସକୁଚାନା। ରହା ବାଲି ବାନର ମୈଂ ଜାନା ॥
ଅଙ୍ଗଦ ତହୀଂ ବାଲି କର ବାଲକ। ଉପଜେହୁ ବଂସ ଅନଲ କୁଲ ଘାଲକ ॥
ଗର୍ଭ ନ ଗଯହୁ ବ୍ଯର୍ଥ ତୁମ୍ହ ଜାଯହୁ। ନିଜ ମୁଖ ତାପସ ଦୂତ କହାଯହୁ ॥
ଅବ କହୁ କୁସଲ ବାଲି କହଁ ଅହୀ। ବିହଁସି ବଚନ ତବ ଅଙ୍ଗଦ କହୀ ॥
ଦିନ ଦସ ଗେଁ ବାଲି ପହିଂ ଜାଈ। ବୂଝେହୁ କୁସଲ ସଖା ଉର ଲାଈ ॥
ରାମ ବିରୋଧ କୁସଲ ଜସି ହୋଈ। ସୋ ସବ ତୋହି ସୁନାଇହି ସୋଈ ॥
ସୁନୁ ସଠ ଭେଦ ହୋଇ ମନ ତାକେଂ। ଶ୍ରୀରଘୁବୀର ହୃଦଯ ନହିଂ ଜାକେମ୍ ॥
ଦୋ. ହମ କୁଲ ଘାଲକ ସତ୍ଯ ତୁମ୍ହ କୁଲ ପାଲକ ଦସସୀସ।
ଅନ୍ଧୁ ବଧିର ନ ଅସ କହହିଂ ନଯନ କାନ ତଵ ବୀସ ॥ 21।
ସିଵ ବିରଞ୍ଚି ସୁର ମୁନି ସମୁଦାଈ। ଚାହତ ଜାସୁ ଚରନ ସେଵକାଈ ॥
ତାସୁ ଦୂତ ହୋଇ ହମ କୁଲ ବୋରା। ଐସିହୁଁ ମତି ଉର ବିହର ନ ତୋରା ॥
ସୁନି କଠୋର ବାନୀ କପି କେରୀ। କହତ ଦସାନନ ନଯନ ତରେରୀ ॥
ଖଲ ତଵ କଠିନ ବଚନ ସବ ସହୂଁ। ନୀତି ଧର୍ମ ମୈଂ ଜାନତ ଅହୂଁ ॥
କହ କପି ଧର୍ମସୀଲତା ତୋରୀ। ହମହୁଁ ସୁନୀ କୃତ ପର ତ୍ରିଯ ଚୋରୀ ॥
ଦେଖୀ ନଯନ ଦୂତ ରଖଵାରୀ। ବୂଡ़ଇ ନ ମରହୁ ଧର୍ମ ବ୍ରତଧାରୀ ॥
କାନ ନାକ ବିନୁ ଭଗିନି ନିହାରୀ। ଛମା କୀନ୍ହି ତୁମ୍ହ ଧର୍ମ ବିଚାରୀ ॥
ଧର୍ମସୀଲତା ତଵ ଜଗ ଜାଗୀ। ପାଵା ଦରସୁ ହମହୁଁ ବଡ़ଭାଗୀ ॥
ଦୋ. ଜନି ଜଲ୍ପସି ଜଡ़ ଜନ୍ତୁ କପି ସଠ ବିଲୋକୁ ମମ ବାହୁ।
ଲୋକପାଲ ବଲ ବିପୁଲ ସସି ଗ୍ରସନ ହେତୁ ସବ ରାହୁ ॥ 22(କ) ॥
ପୁନି ନଭ ସର ମମ କର ନିକର କମଲନ୍ହି ପର କରି ବାସ।
ସୋଭତ ଭଯୁ ମରାଲ ଇଵ ସମ୍ଭୁ ସହିତ କୈଲାସ ॥ 22(ଖ) ॥
ତୁମ୍ହରେ କଟକ ମାଝ ସୁନୁ ଅଙ୍ଗଦ। ମୋ ସନ ଭିରିହି କଵନ ଜୋଧା ବଦ ॥
ତଵ ପ୍ରଭୁ ନାରି ବିରହଁ ବଲହୀନା। ଅନୁଜ ତାସୁ ଦୁଖ ଦୁଖୀ ମଲୀନା ॥
ତୁମ୍ହ ସୁଗ୍ରୀଵ କୂଲଦ୍ରୁମ ଦୋଊ। ଅନୁଜ ହମାର ଭୀରୁ ଅତି ସୋଊ ॥
ଜାମଵନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅତି ବୂଢ़ଆ। ସୋ କି ହୋଇ ଅବ ସମରାରୂଢ़ଆ ॥
ସିଲ୍ପି କର୍ମ ଜାନହିଂ ନଲ ନୀଲା। ହୈ କପି ଏକ ମହା ବଲସୀଲା ॥
ଆଵା ପ୍ରଥମ ନଗରୁ ଜେଂହିଂ ଜାରା। ସୁନତ ବଚନ କହ ବାଲିକୁମାରା ॥
ସତ୍ଯ ବଚନ କହୁ ନିସିଚର ନାହା। ସାଁଚେହୁଁ କୀସ କୀନ୍ହ ପୁର ଦାହା ॥
ରାଵନ ନଗର ଅଲ୍ପ କପି ଦହୀ। ସୁନି ଅସ ବଚନ ସତ୍ଯ କୋ କହୀ ॥
ଜୋ ଅତି ସୁଭଟ ସରାହେହୁ ରାଵନ। ସୋ ସୁଗ୍ରୀଵ କେର ଲଘୁ ଧାଵନ ॥
ଚଲି ବହୁତ ସୋ ବୀର ନ ହୋଈ। ପଠଵା ଖବରି ଲେନ ହମ ସୋଈ ॥
ଦୋ. ସତ୍ଯ ନଗରୁ କପି ଜାରେଉ ବିନୁ ପ୍ରଭୁ ଆଯସୁ ପାଇ।
ଫିରି ନ ଗଯୁ ସୁଗ୍ରୀଵ ପହିଂ ତେହିଂ ଭଯ ରହା ଲୁକାଇ ॥ 23(କ) ॥
ସତ୍ଯ କହହି ଦସକଣ୍ଠ ସବ ମୋହି ନ ସୁନି କଛୁ କୋହ।
କୌ ନ ହମାରେଂ କଟକ ଅସ ତୋ ସନ ଲରତ ଜୋ ସୋହ ॥ 23(ଖ) ॥
ପ୍ରୀତି ବିରୋଧ ସମାନ ସନ କରିଅ ନୀତି ଅସି ଆହି।
ଜୌଂ ମୃଗପତି ବଧ ମେଡ़ଉକନ୍ହି ଭଲ କି କହି କୌ ତାହି ॥ 23(ଗ) ॥
ଜଦ୍ଯପି ଲଘୁତା ରାମ କହୁଁ ତୋହି ବଧେଂ ବଡ़ ଦୋଷ।
ତଦପି କଠିନ ଦସକଣ୍ଠ ସୁନୁ ଛତ୍ର ଜାତି କର ରୋଷ ॥ 23(ଘ) ॥
ବକ୍ର ଉକ୍ତି ଧନୁ ବଚନ ସର ହୃଦଯ ଦହେଉ ରିପୁ କୀସ।
ପ୍ରତିଉତ୍ତର ସଡ़ସିନ୍ହ ମନହୁଁ କାଢ़ତ ଭଟ ଦସସୀସ ॥ 23(ଙ) ॥
ହଁସି ବୋଲେଉ ଦସମୌଲି ତବ କପି କର ବଡ़ ଗୁନ ଏକ।
ଜୋ ପ୍ରତିପାଲି ତାସୁ ହିତ କରି ଉପାଯ ଅନେକ ॥ 23(ଛ) ॥
ଧନ୍ଯ କୀସ ଜୋ ନିଜ ପ୍ରଭୁ କାଜା। ଜହଁ ତହଁ ନାଚି ପରିହରି ଲାଜା ॥
ନାଚି କୂଦି କରି ଲୋଗ ରିଝାଈ। ପତି ହିତ କରି ଧର୍ମ ନିପୁନାଈ ॥
ଅଙ୍ଗଦ ସ୍ଵାମିଭକ୍ତ ତଵ ଜାତୀ। ପ୍ରଭୁ ଗୁନ କସ ନ କହସି ଏହି ଭାଁତୀ ॥
ମୈଂ ଗୁନ ଗାହକ ପରମ ସୁଜାନା। ତଵ କଟୁ ରଟନି କରୁଁ ନହିଂ କାନା ॥
କହ କପି ତଵ ଗୁନ ଗାହକତାଈ। ସତ୍ଯ ପଵନସୁତ ମୋହି ସୁନାଈ ॥
ବନ ବିଧଂସି ସୁତ ବଧି ପୁର ଜାରା। ତଦପି ନ ତେହିଂ କଛୁ କୃତ ଅପକାରା ॥
ସୋଇ ବିଚାରି ତଵ ପ୍ରକୃତି ସୁହାଈ। ଦସକନ୍ଧର ମୈଂ କୀନ୍ହି ଢିଠାଈ ॥
ଦେଖେଉଁ ଆଇ ଜୋ କଛୁ କପି ଭାଷା। ତୁମ୍ହରେଂ ଲାଜ ନ ରୋଷ ନ ମାଖା ॥
ଜୌଂ ଅସି ମତି ପିତୁ ଖାଏ କୀସା। କହି ଅସ ବଚନ ହଁସା ଦସସୀସା ॥
ପିତହି ଖାଇ ଖାତେଉଁ ପୁନି ତୋହୀ। ଅବହୀଂ ସମୁଝି ପରା କଛୁ ମୋହୀ ॥
ବାଲି ବିମଲ ଜସ ଭାଜନ ଜାନୀ। ହତୁଁ ନ ତୋହି ଅଧମ ଅଭିମାନୀ ॥
କହୁ ରାଵନ ରାଵନ ଜଗ କେତେ। ମୈଂ ନିଜ ଶ୍ରଵନ ସୁନେ ସୁନୁ ଜେତେ ॥
ବଲିହି ଜିତନ ଏକ ଗଯୁ ପତାଲା। ରାଖେଉ ବାଁଧି ସିସୁନ୍ହ ହଯସାଲା ॥
ଖେଲହିଂ ବାଲକ ମାରହିଂ ଜାଈ। ଦଯା ଲାଗି ବଲି ଦୀନ୍ହ ଛୋଡ़ଆଈ ॥
ଏକ ବହୋରି ସହସଭୁଜ ଦେଖା। ଧାଇ ଧରା ଜିମି ଜନ୍ତୁ ବିସେଷା ॥
କୌତୁକ ଲାଗି ଭଵନ ଲୈ ଆଵା। ସୋ ପୁଲସ୍ତି ମୁନି ଜାଇ ଛୋଡ़ଆଵା ॥
ଦୋ. ଏକ କହତ ମୋହି ସକୁଚ ଅତି ରହା ବାଲି କୀ କାଁଖ।
ଇନ୍ହ ମହୁଁ ରାଵନ ତୈଂ କଵନ ସତ୍ଯ ବଦହି ତଜି ମାଖ ॥ 24 ॥
ସୁନୁ ସଠ ସୋଇ ରାଵନ ବଲସୀଲା। ହରଗିରି ଜାନ ଜାସୁ ଭୁଜ ଲୀଲା ॥
ଜାନ ଉମାପତି ଜାସୁ ସୁରାଈ। ପୂଜେଉଁ ଜେହି ସିର ସୁମନ ଚଢ़ଆଈ ॥
ସିର ସରୋଜ ନିଜ କରନ୍ହି ଉତାରୀ। ପୂଜେଉଁ ଅମିତ ବାର ତ୍ରିପୁରାରୀ ॥
ଭୁଜ ବିକ୍ରମ ଜାନହିଂ ଦିଗପାଲା। ସଠ ଅଜହୂଁ ଜିନ୍ହ କେଂ ଉର ସାଲା ॥
ଜାନହିଂ ଦିଗ୍ଗଜ ଉର କଠିନାଈ। ଜବ ଜବ ଭିରୁଁ ଜାଇ ବରିଆଈ ॥
ଜିନ୍ହ କେ ଦସନ କରାଲ ନ ଫୂଟେ। ଉର ଲାଗତ ମୂଲକ ଇଵ ଟୂଟେ ॥
ଜାସୁ ଚଲତ ଡୋଲତି ଇମି ଧରନୀ। ଚଢ़ତ ମତ୍ତ ଗଜ ଜିମି ଲଘୁ ତରନୀ ॥
ସୋଇ ରାଵନ ଜଗ ବିଦିତ ପ୍ରତାପୀ। ସୁନେହି ନ ଶ୍ରଵନ ଅଲୀକ ପ୍ରଲାପୀ ॥
ଦୋ. ତେହି ରାଵନ କହଁ ଲଘୁ କହସି ନର କର କରସି ବଖାନ।
ରେ କପି ବର୍ବର ଖର୍ବ ଖଲ ଅବ ଜାନା ତଵ ଗ୍ଯାନ ॥ 25 ॥
ସୁନି ଅଙ୍ଗଦ ସକୋପ କହ ବାନୀ। ବୋଲୁ ସଁଭାରି ଅଧମ ଅଭିମାନୀ ॥
ସହସବାହୁ ଭୁଜ ଗହନ ଅପାରା। ଦହନ ଅନଲ ସମ ଜାସୁ କୁଠାରା ॥
ଜାସୁ ପରସୁ ସାଗର ଖର ଧାରା। ବୂଡ़ଏ ନୃପ ଅଗନିତ ବହୁ ବାରା ॥
ତାସୁ ଗର୍ବ ଜେହି ଦେଖତ ଭାଗା। ସୋ ନର କ୍ଯୋଂ ଦସସୀସ ଅଭାଗା ॥
ରାମ ମନୁଜ କସ ରେ ସଠ ବଙ୍ଗା। ଧନ୍ଵୀ କାମୁ ନଦୀ ପୁନି ଗଙ୍ଗା ॥
ପସୁ ସୁରଧେନୁ କଲ୍ପତରୁ ରୂଖା। ଅନ୍ନ ଦାନ ଅରୁ ରସ ପୀଯୂଷା ॥
ବୈନତେଯ ଖଗ ଅହି ସହସାନନ। ଚିନ୍ତାମନି ପୁନି ଉପଲ ଦସାନନ ॥
ସୁନୁ ମତିମନ୍ଦ ଲୋକ ବୈକୁଣ୍ଠା। ଲାଭ କି ରଘୁପତି ଭଗତି ଅକୁଣ୍ଠା ॥
ଦୋ. ସେନ ସହିତ ତବ ମାନ ମଥି ବନ ଉଜାରି ପୁର ଜାରି ॥
କସ ରେ ସଠ ହନୁମାନ କପି ଗଯୁ ଜୋ ତଵ ସୁତ ମାରି ॥ 26 ॥
ସୁନୁ ରାଵନ ପରିହରି ଚତୁରାଈ। ଭଜସି ନ କୃପାସିନ୍ଧୁ ରଘୁରାଈ ॥
ଜୌ ଖଲ ଭେସି ରାମ କର ଦ୍ରୋହୀ। ବ୍ରହ୍ମ ରୁଦ୍ର ସକ ରାଖି ନ ତୋହୀ ॥
ମୂଢ़ ବୃଥା ଜନି ମାରସି ଗାଲା। ରାମ ବଯର ଅସ ହୋଇହି ହାଲା ॥
ତଵ ସିର ନିକର କପିନ୍ହ କେ ଆଗେଂ। ପରିହହିଂ ଧରନି ରାମ ସର ଲାଗେମ୍ ॥
ତେ ତଵ ସିର କନ୍ଦୁକ ସମ ନାନା। ଖେଲହହିଂ ଭାଲୁ କୀସ ଚୌଗାନା ॥
ଜବହିଂ ସମର କୋପହି ରଘୁନାଯକ। ଛୁଟିହହିଂ ଅତି କରାଲ ବହୁ ସାଯକ ॥
ତବ କି ଚଲିହି ଅସ ଗାଲ ତୁମ୍ହାରା। ଅସ ବିଚାରି ଭଜୁ ରାମ ଉଦାରା ॥
ସୁନତ ବଚନ ରାଵନ ପରଜରା। ଜରତ ମହାନଲ ଜନୁ ଘୃତ ପରା ॥
ଦୋ. କୁମ୍ଭକରନ ଅସ ବନ୍ଧୁ ମମ ସୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସକ୍ରାରି।
ମୋର ପରାକ୍ରମ ନହିଂ ସୁନେହି ଜିତେଉଁ ଚରାଚର ଝାରି ॥ 27 ॥
ସଠ ସାଖାମୃଗ ଜୋରି ସହାଈ। ବାଁଧା ସିନ୍ଧୁ ଇହି ପ୍ରଭୁତାଈ ॥
ନାଘହିଂ ଖଗ ଅନେକ ବାରୀସା। ସୂର ନ ହୋହିଂ ତେ ସୁନୁ ସବ କୀସା ॥
ମମ ଭୁଜ ସାଗର ବଲ ଜଲ ପୂରା। ଜହଁ ବୂଡ़ଏ ବହୁ ସୁର ନର ସୂରା ॥
ବୀସ ପଯୋଧି ଅଗାଧ ଅପାରା। କୋ ଅସ ବୀର ଜୋ ପାଇହି ପାରା ॥
ଦିଗପାଲନ୍ହ ମୈଂ ନୀର ଭରାଵା। ଭୂପ ସୁଜସ ଖଲ ମୋହି ସୁନାଵା ॥
ଜୌଂ ପୈ ସମର ସୁଭଟ ତଵ ନାଥା। ପୁନି ପୁନି କହସି ଜାସୁ ଗୁନ ଗାଥା ॥
ତୌ ବସୀଠ ପଠଵତ କେହି କାଜା। ରିପୁ ସନ ପ୍ରୀତି କରତ ନହିଂ ଲାଜା ॥
ହରଗିରି ମଥନ ନିରଖୁ ମମ ବାହୂ। ପୁନି ସଠ କପି ନିଜ ପ୍ରଭୁହି ସରାହୂ ॥
ଦୋ. ସୂର କଵନ ରାଵନ ସରିସ ସ୍ଵକର କାଟି ଜେହିଂ ସୀସ।
ହୁନେ ଅନଲ ଅତି ହରଷ ବହୁ ବାର ସାଖି ଗୌରୀସ ॥ 28 ॥
ଜରତ ବିଲୋକେଉଁ ଜବହିଂ କପାଲା। ବିଧି କେ ଲିଖେ ଅଙ୍କ ନିଜ ଭାଲା ॥
ନର କେଂ କର ଆପନ ବଧ ବାଁଚୀ। ହସେଉଁ ଜାନି ବିଧି ଗିରା ଅସାଁଚୀ ॥
ସୌ ମନ ସମୁଝି ତ୍ରାସ ନହିଂ ମୋରେଂ। ଲିଖା ବିରଞ୍ଚି ଜରଠ ମତି ଭୋରେମ୍ ॥
ଆନ ବୀର ବଲ ସଠ ମମ ଆଗେଂ। ପୁନି ପୁନି କହସି ଲାଜ ପତି ତ୍ଯାଗେ ॥
କହ ଅଙ୍ଗଦ ସଲଜ୍ଜ ଜଗ ମାହୀଂ। ରାଵନ ତୋହି ସମାନ କୌ ନାହୀମ୍ ॥
ଲାଜଵନ୍ତ ତଵ ସହଜ ସୁଭ୍AU। ନିଜ ମୁଖ ନିଜ ଗୁନ କହସି ନ କ୍AU ॥
ସିର ଅରୁ ସୈଲ କଥା ଚିତ ରହୀ। ତାତେ ବାର ବୀସ ତୈଂ କହୀ ॥
ସୋ ଭୁଜବଲ ରାଖେଉ ଉର ଘାଲୀ। ଜୀତେହୁ ସହସବାହୁ ବଲି ବାଲୀ ॥
ସୁନୁ ମତିମନ୍ଦ ଦେହି ଅବ ପୂରା। କାଟେଂ ସୀସ କି ହୋଇଅ ସୂରା ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲି କହୁ କହିଅ ନ ବୀରା। କାଟି ନିଜ କର ସକଲ ସରୀରା ॥
ଦୋ. ଜରହିଂ ପତଙ୍ଗ ମୋହ ବସ ଭାର ବହହିଂ ଖର ବୃନ୍ଦ।
ତେ ନହିଂ ସୂର କହାଵହିଂ ସମୁଝି ଦେଖୁ ମତିମନ୍ଦ ॥ 29 ॥
ଅବ ଜନି ବତବଢ़ଆଵ ଖଲ କରହୀ। ସୁନୁ ମମ ବଚନ ମାନ ପରିହରହୀ ॥
ଦସମୁଖ ମୈଂ ନ ବସୀଠୀଂ ଆଯୁଁ। ଅସ ବିଚାରି ରଘୁବୀଷ ପଠାଯୁଁ ॥
ବାର ବାର ଅସ କହି କୃପାଲା। ନହିଂ ଗଜାରି ଜସୁ ବଧେଂ ସୃକାଲା ॥
ମନ ମହୁଁ ସମୁଝି ବଚନ ପ୍ରଭୁ କେରେ। ସହେଉଁ କଠୋର ବଚନ ସଠ ତେରେ ॥
ନାହିଂ ତ କରି ମୁଖ ଭଞ୍ଜନ ତୋରା। ଲୈ ଜାତେଉଁ ସୀତହି ବରଜୋରା ॥
ଜାନେଉଁ ତଵ ବଲ ଅଧମ ସୁରାରୀ। ସୂନେଂ ହରି ଆନିହି ପରନାରୀ ॥
ତୈଂ ନିସିଚର ପତି ଗର୍ବ ବହୂତା। ମୈଂ ରଘୁପତି ସେଵକ କର ଦୂତା ॥
ଜୌଂ ନ ରାମ ଅପମାନହି ଡରୁଁ। ତୋହି ଦେଖତ ଅସ କୌତୁକ କରୂଁ ॥
ଦୋ. ତୋହି ପଟକି ମହି ସେନ ହତି ଚୌପଟ କରି ତଵ ଗାଉଁ।
ତଵ ଜୁବତିନ୍ହ ସମେତ ସଠ ଜନକସୁତହି ଲୈ ଜାଉଁ ॥ 30 ॥
ଜୌ ଅସ କରୌଂ ତଦପି ନ ବଡ़ଆଈ। ମୁଏହି ବଧେଂ ନହିଂ କଛୁ ମନୁସାଈ ॥
କୌଲ କାମବସ କୃପିନ ବିମୂଢ़ଆ। ଅତି ଦରିଦ୍ର ଅଜସୀ ଅତି ବୂଢ़ଆ ॥
ସଦା ରୋଗବସ ସନ୍ତତ କ୍ରୋଧୀ। ବିଷ୍ନୁ ବିମୂଖ ଶ୍ରୁତି ସନ୍ତ ବିରୋଧୀ ॥
ତନୁ ପୋଷକ ନିନ୍ଦକ ଅଘ ଖାନୀ। ଜୀଵନ ସଵ ସମ ଚୌଦହ ପ୍ରାନୀ ॥
ଅସ ବିଚାରି ଖଲ ବଧୁଁ ନ ତୋହୀ। ଅବ ଜନି ରିସ ଉପଜାଵସି ମୋହୀ ॥
ସୁନି ସକୋପ କହ ନିସିଚର ନାଥା। ଅଧର ଦସନ ଦସି ମୀଜତ ହାଥା ॥
ରେ କପି ଅଧମ ମରନ ଅବ ଚହସୀ। ଛୋଟେ ବଦନ ବାତ ବଡ़ଇ କହସୀ ॥
କଟୁ ଜଲ୍ପସି ଜଡ़ କପି ବଲ ଜାକେଂ। ବଲ ପ୍ରତାପ ବୁଧି ତେଜ ନ ତାକେମ୍ ॥
ଦୋ. ଅଗୁନ ଅମାନ ଜାନି ତେହି ଦୀନ୍ହ ପିତା ବନବାସ।
ସୋ ଦୁଖ ଅରୁ ଜୁବତୀ ବିରହ ପୁନି ନିସି ଦିନ ମମ ତ୍ରାସ ॥ 31(କ) ॥
ଜିନ୍ହ କେ ବଲ କର ଗର୍ବ ତୋହି ଐସେ ମନୁଜ ଅନେକ।
ଖାହୀଂ ନିସାଚର ଦିଵସ ନିସି ମୂଢ़ ସମୁଝୁ ତଜି ଟେକ ॥ 31(ଖ) ॥
ଜବ ତେହିଂ କୀନ୍ହ ରାମ କୈ ନିନ୍ଦା। କ୍ରୋଧଵନ୍ତ ଅତି ଭଯୁ କପିନ୍ଦା ॥
ହରି ହର ନିନ୍ଦା ସୁନି ଜୋ କାନା। ହୋଇ ପାପ ଗୋଘାତ ସମାନା ॥
କଟକଟାନ କପିକୁଞ୍ଜର ଭାରୀ। ଦୁହୁ ଭୁଜଦଣ୍ଡ ତମକି ମହି ମାରୀ ॥
ଡୋଲତ ଧରନି ସଭାସଦ ଖସେ। ଚଲେ ଭାଜି ଭଯ ମାରୁତ ଗ୍ରସେ ॥
ଗିରତ ସଁଭାରି ଉଠା ଦସକନ୍ଧର। ଭୂତଲ ପରେ ମୁକୁଟ ଅତି ସୁନ୍ଦର ॥
କଛୁ ତେହିଂ ଲୈ ନିଜ ସିରନ୍ହି ସଁଵାରେ। କଛୁ ଅଙ୍ଗଦ ପ୍ରଭୁ ପାସ ପବାରେ ॥
ଆଵତ ମୁକୁଟ ଦେଖି କପି ଭାଗେ। ଦିନହୀଂ ଲୂକ ପରନ ବିଧି ଲାଗେ ॥
କୀ ରାଵନ କରି କୋପ ଚଲାଏ। କୁଲିସ ଚାରି ଆଵତ ଅତି ଧାଏ ॥
କହ ପ୍ରଭୁ ହଁସି ଜନି ହୃଦଯଁ ଡେରାହୂ। ଲୂକ ନ ଅସନି କେତୁ ନହିଂ ରାହୂ ॥
ଏ କିରୀଟ ଦସକନ୍ଧର କେରେ। ଆଵତ ବାଲିତନଯ କେ ପ୍ରେରେ ॥
ଦୋ. ତରକି ପଵନସୁତ କର ଗହେ ଆନି ଧରେ ପ୍ରଭୁ ପାସ।
କୌତୁକ ଦେଖହିଂ ଭାଲୁ କପି ଦିନକର ସରିସ ପ୍ରକାସ ॥ 32(କ) ॥
ଉହାଁ ସକୋଽପି ଦସାନନ ସବ ସନ କହତ ରିସାଇ।
ଧରହୁ କପିହି ଧରି ମାରହୁ ସୁନି ଅଙ୍ଗଦ ମୁସୁକାଇ ॥ 32(ଖ) ॥
ଏହି ବିଧି ବେଗି ସୂଭଟ ସବ ଧାଵହୁ। ଖାହୁ ଭାଲୁ କପି ଜହଁ ଜହଁ ପାଵହୁ ॥
ମର୍କଟହୀନ କରହୁ ମହି ଜାଈ। ଜିଅତ ଧରହୁ ତାପସ ଦ୍ଵୌ ଭାଈ ॥
ପୁନି ସକୋପ ବୋଲେଉ ଜୁବରାଜା। ଗାଲ ବଜାଵତ ତୋହି ନ ଲାଜା ॥
ମରୁ ଗର କାଟି ନିଲଜ କୁଲଘାତୀ। ବଲ ବିଲୋକି ବିହରତି ନହିଂ ଛାତୀ ॥
ରେ ତ୍ରିଯ ଚୋର କୁମାରଗ ଗାମୀ। ଖଲ ମଲ ରାସି ମନ୍ଦମତି କାମୀ ॥
ସନ୍ଯପାତ ଜଲ୍ପସି ଦୁର୍ବାଦା। ଭେସି କାଲବସ ଖଲ ମନୁଜାଦା ॥
ଯାକୋ ଫଲୁ ପାଵହିଗୋ ଆଗେଂ। ବାନର ଭାଲୁ ଚପେଟନ୍ହି ଲାଗେମ୍ ॥
ରାମୁ ମନୁଜ ବୋଲତ ଅସି ବାନୀ। ଗିରହିଂ ନ ତଵ ରସନା ଅଭିମାନୀ ॥
ଗିରିହହିଂ ରସନା ସଂସଯ ନାହୀଂ। ସିରନ୍ହି ସମେତ ସମର ମହି ମାହୀମ୍ ॥
ସୋ. ସୋ ନର କ୍ଯୋଂ ଦସକନ୍ଧ ବାଲି ବଧ୍ଯୋ ଜେହିଂ ଏକ ସର।
ବୀସହୁଁ ଲୋଚନ ଅନ୍ଧ ଧିଗ ତଵ ଜନ୍ମ କୁଜାତି ଜଡ़ ॥ 33(କ) ॥
ତବ ସୋନିତ କୀ ପ୍ଯାସ ତୃଷିତ ରାମ ସାଯକ ନିକର।
ତଜୁଁ ତୋହି ତେହି ତ୍ରାସ କଟୁ ଜଲ୍ପକ ନିସିଚର ଅଧମ ॥ 33(ଖ) ॥
ମୈ ତଵ ଦସନ ତୋରିବେ ଲାଯକ। ଆଯସୁ ମୋହି ନ ଦୀନ୍ହ ରଘୁନାଯକ ॥
ଅସି ରିସ ହୋତି ଦସୁ ମୁଖ ତୋରୌଂ। ଲଙ୍କା ଗହି ସମୁଦ୍ର ମହଁ ବୋରୌମ୍ ॥
ଗୂଲରି ଫଲ ସମାନ ତଵ ଲଙ୍କା। ବସହୁ ମଧ୍ଯ ତୁମ୍ହ ଜନ୍ତୁ ଅସଙ୍କା ॥
ମୈଂ ବାନର ଫଲ ଖାତ ନ ବାରା। ଆଯସୁ ଦୀନ୍ହ ନ ରାମ ଉଦାରା ॥
ଜୁଗତି ସୁନତ ରାଵନ ମୁସୁକାଈ। ମୂଢ़ ସିଖିହି କହଁ ବହୁତ ଝୁଠାଈ ॥
ବାଲି ନ କବହୁଁ ଗାଲ ଅସ ମାରା। ମିଲି ତପସିନ୍ହ ତୈଂ ଭେସି ଲବାରା ॥
ସାଁଚେହୁଁ ମୈଂ ଲବାର ଭୁଜ ବୀହା। ଜୌଂ ନ ଉପାରିଉଁ ତଵ ଦସ ଜୀହା ॥
ସମୁଝି ରାମ ପ୍ରତାପ କପି କୋପା। ସଭା ମାଝ ପନ କରି ପଦ ରୋପା ॥
ଜୌଂ ମମ ଚରନ ସକସି ସଠ ଟାରୀ। ଫିରହିଂ ରାମୁ ସୀତା ମୈଂ ହାରୀ ॥
ସୁନହୁ ସୁଭଟ ସବ କହ ଦସସୀସା। ପଦ ଗହି ଧରନି ପଛାରହୁ କୀସା ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଜୀତ ଆଦିକ ବଲଵାନା। ହରଷି ଉଠେ ଜହଁ ତହଁ ଭଟ ନାନା ॥
ଝପଟହିଂ କରି ବଲ ବିପୁଲ ଉପାଈ। ପଦ ନ ଟରି ବୈଠହିଂ ସିରୁ ନାଈ ॥
ପୁନି ଉଠି ଝପଟହୀଂ ସୁର ଆରାତୀ। ଟରି ନ କୀସ ଚରନ ଏହି ଭାଁତୀ ॥
ପୁରୁଷ କୁଜୋଗୀ ଜିମି ଉରଗାରୀ। ମୋହ ବିଟପ ନହିଂ ସକହିଂ ଉପାରୀ ॥
ଦୋ. କୋଟିନ୍ହ ମେଘନାଦ ସମ ସୁଭଟ ଉଠେ ହରଷାଇ।
ଝପଟହିଂ ଟରୈ ନ କପି ଚରନ ପୁନି ବୈଠହିଂ ସିର ନାଇ ॥ 34(କ) ॥
ଭୂମି ନ ଛାଁଡତ କପି ଚରନ ଦେଖତ ରିପୁ ମଦ ଭାଗ ॥
କୋଟି ବିଘ୍ନ ତେ ସନ୍ତ କର ମନ ଜିମି ନୀତି ନ ତ୍ଯାଗ ॥ 34(ଖ) ॥
କପି ବଲ ଦେଖି ସକଲ ହିଯଁ ହାରେ। ଉଠା ଆପୁ କପି କେଂ ପରଚାରେ ॥
ଗହତ ଚରନ କହ ବାଲିକୁମାରା। ମମ ପଦ ଗହେଂ ନ ତୋର ଉବାରା ॥
ଗହସି ନ ରାମ ଚରନ ସଠ ଜାଈ। ସୁନତ ଫିରା ମନ ଅତି ସକୁଚାଈ ॥
ଭଯୁ ତେଜହତ ଶ୍ରୀ ସବ ଗୀ। ମଧ୍ଯ ଦିଵସ ଜିମି ସସି ସୋହୀ ॥
ସିଙ୍ଘାସନ ବୈଠେଉ ସିର ନାଈ। ମାନହୁଁ ସମ୍ପତି ସକଲ ଗଁଵାଈ ॥
ଜଗଦାତମା ପ୍ରାନପତି ରାମା। ତାସୁ ବିମୁଖ କିମି ଲହ ବିଶ୍ରାମା ॥
ଉମା ରାମ କୀ ଭୃକୁଟି ବିଲାସା। ହୋଇ ବିସ୍ଵ ପୁନି ପାଵି ନାସା ॥
ତୃନ ତେ କୁଲିସ କୁଲିସ ତୃନ କରୀ। ତାସୁ ଦୂତ ପନ କହୁ କିମି ଟରୀ ॥
ପୁନି କପି କହୀ ନୀତି ବିଧି ନାନା। ମାନ ନ ତାହି କାଲୁ ନିଅରାନା ॥
ରିପୁ ମଦ ମଥି ପ୍ରଭୁ ସୁଜସୁ ସୁନାଯୋ। ଯହ କହି ଚଲ୍ଯୋ ବାଲି ନୃପ ଜାଯୋ ॥
ହତୌଂ ନ ଖେତ ଖେଲାଇ ଖେଲାଈ। ତୋହି ଅବହିଂ କା କରୌଂ ବଡ़ଆଈ ॥
ପ୍ରଥମହିଂ ତାସୁ ତନଯ କପି ମାରା। ସୋ ସୁନି ରାଵନ ଭଯୁ ଦୁଖାରା ॥
ଜାତୁଧାନ ଅଙ୍ଗଦ ପନ ଦେଖୀ। ଭଯ ବ୍ଯାକୁଲ ସବ ଭେ ବିସେଷୀ ॥
ଦୋ. ରିପୁ ବଲ ଧରଷି ହରଷି କପି ବାଲିତନଯ ବଲ ପୁଞ୍ଜ।
ପୁଲକ ସରୀର ନଯନ ଜଲ ଗହେ ରାମ ପଦ କଞ୍ଜ ॥ 35(କ) ॥
ସାଁଝ ଜାନି ଦସକନ୍ଧର ଭଵନ ଗଯୁ ବିଲଖାଇ।
ମନ୍ଦୋଦରୀ ରାଵନହି ବହୁରି କହା ସମୁଝାଇ ॥ (ଖ) ॥
କନ୍ତ ସମୁଝି ମନ ତଜହୁ କୁମତିହୀ। ସୋହ ନ ସମର ତୁମ୍ହହି ରଘୁପତିହୀ ॥
ରାମାନୁଜ ଲଘୁ ରେଖ ଖଚାଈ। ସୌ ନହିଂ ନାଘେହୁ ଅସି ମନୁସାଈ ॥
ପିଯ ତୁମ୍ହ ତାହି ଜିତବ ସଙ୍ଗ୍ରାମା। ଜାକେ ଦୂତ କେର ଯହ କାମା ॥
କୌତୁକ ସିନ୍ଧୁ ନାଘୀ ତଵ ଲଙ୍କା। ଆଯୁ କପି କେହରୀ ଅସଙ୍କା ॥
ରଖଵାରେ ହତି ବିପିନ ଉଜାରା। ଦେଖତ ତୋହି ଅଚ୍ଛ ତେହିଂ ମାରା ॥
ଜାରି ସକଲ ପୁର କୀନ୍ହେସି ଛାରା। କହାଁ ରହା ବଲ ଗର୍ବ ତୁମ୍ହାରା ॥
ଅବ ପତି ମୃଷା ଗାଲ ଜନି ମାରହୁ। ମୋର କହା କଛୁ ହୃଦଯଁ ବିଚାରହୁ ॥
ପତି ରଘୁପତିହି ନୃପତି ଜନି ମାନହୁ। ଅଗ ଜଗ ନାଥ ଅତୁଲ ବଲ ଜାନହୁ ॥
ବାନ ପ୍ରତାପ ଜାନ ମାରୀଚା। ତାସୁ କହା ନହିଂ ମାନେହି ନୀଚା ॥
ଜନକ ସଭାଁ ଅଗନିତ ଭୂପାଲା। ରହେ ତୁମ୍ହୁ ବଲ ଅତୁଲ ବିସାଲା ॥
ଭଞ୍ଜି ଧନୁଷ ଜାନକୀ ବିଆହୀ। ତବ ସଙ୍ଗ୍ରାମ ଜିତେହୁ କିନ ତାହୀ ॥
ସୁରପତି ସୁତ ଜାନି ବଲ ଥୋରା। ରାଖା ଜିଅତ ଆଁଖି ଗହି ଫୋରା ॥
ସୂପନଖା କୈ ଗତି ତୁମ୍ହ ଦେଖୀ। ତଦପି ହୃଦଯଁ ନହିଂ ଲାଜ ବିଷେଷୀ ॥
ଦୋ. ବଧି ବିରାଧ ଖର ଦୂଷନହି ଲୀଁଲାଁ ହତ୍ଯୋ କବନ୍ଧ।
ବାଲି ଏକ ସର ମାରଯୋ ତେହି ଜାନହୁ ଦସକନ୍ଧ ॥ 36 ॥
ଜେହିଂ ଜଲନାଥ ବଁଧାଯୁ ହେଲା। ଉତରେ ପ୍ରଭୁ ଦଲ ସହିତ ସୁବେଲା ॥
କାରୁନୀକ ଦିନକର କୁଲ କେତୂ। ଦୂତ ପଠାଯୁ ତଵ ହିତ ହେତୂ ॥
ସଭା ମାଝ ଜେହିଂ ତଵ ବଲ ମଥା। କରି ବରୂଥ ମହୁଁ ମୃଗପତି ଜଥା ॥
ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମତ ଅନୁଚର ଜାକେ। ରନ ବାଁକୁରେ ବୀର ଅତି ବାଁକେ ॥
ତେହି କହଁ ପିଯ ପୁନି ପୁନି ନର କହହୂ। ମୁଧା ମାନ ମମତା ମଦ ବହହୂ ॥
ଅହହ କନ୍ତ କୃତ ରାମ ବିରୋଧା। କାଲ ବିବସ ମନ ଉପଜ ନ ବୋଧା ॥
କାଲ ଦଣ୍ଡ ଗହି କାହୁ ନ ମାରା। ହରି ଧର୍ମ ବଲ ବୁଦ୍ଧି ବିଚାରା ॥
ନିକଟ କାଲ ଜେହି ଆଵତ ସାଈଂ। ତେହି ଭ୍ରମ ହୋଇ ତୁମ୍ହାରିହି ନାଈମ୍ ॥
ଦୋ. ଦୁଇ ସୁତ ମରେ ଦହେଉ ପୁର ଅଜହୁଁ ପୂର ପିଯ ଦେହୁ।
କୃପାସିନ୍ଧୁ ରଘୁନାଥ ଭଜି ନାଥ ବିମଲ ଜସୁ ଲେହୁ ॥ 37 ॥
ନାରି ବଚନ ସୁନି ବିସିଖ ସମାନା। ସଭାଁ ଗଯୁ ଉଠି ହୋତ ବିହାନା ॥
ବୈଠ ଜାଇ ସିଙ୍ଘାସନ ଫୂଲୀ। ଅତି ଅଭିମାନ ତ୍ରାସ ସବ ଭୂଲୀ ॥
ଇହାଁ ରାମ ଅଙ୍ଗଦହି ବୋଲାଵା। ଆଇ ଚରନ ପଙ୍କଜ ସିରୁ ନାଵା ॥
ଅତି ଆଦର ସପୀପ ବୈଠାରୀ। ବୋଲେ ବିହଁସି କୃପାଲ ଖରାରୀ ॥
ବାଲିତନଯ କୌତୁକ ଅତି ମୋହୀ। ତାତ ସତ୍ଯ କହୁ ପୂଛୁଁ ତୋହୀ ॥ ।
ରାଵନୁ ଜାତୁଧାନ କୁଲ ଟୀକା। ଭୁଜ ବଲ ଅତୁଲ ଜାସୁ ଜଗ ଲୀକା ॥
ତାସୁ ମୁକୁଟ ତୁମ୍ହ ଚାରି ଚଲାଏ। କହହୁ ତାତ କଵନୀ ବିଧି ପାଏ ॥
ସୁନୁ ସର୍ବଗ୍ଯ ପ୍ରନତ ସୁଖକାରୀ। ମୁକୁଟ ନ ହୋହିଂ ଭୂପ ଗୁନ ଚାରୀ ॥
ସାମ ଦାନ ଅରୁ ଦଣ୍ଡ ବିଭେଦା। ନୃପ ଉର ବସହିଂ ନାଥ କହ ବେଦା ॥
ନୀତି ଧର୍ମ କେ ଚରନ ସୁହାଏ। ଅସ ଜିଯଁ ଜାନି ନାଥ ପହିଂ ଆଏ ॥
ଦୋ. ଧର୍ମହୀନ ପ୍ରଭୁ ପଦ ବିମୁଖ କାଲ ବିବସ ଦସସୀସ।
ତେହି ପରିହରି ଗୁନ ଆଏ ସୁନହୁ କୋସଲାଧୀସ ॥ 38(((କ) ॥
ପରମ ଚତୁରତା ଶ୍ରଵନ ସୁନି ବିହଁସେ ରାମୁ ଉଦାର।
ସମାଚାର ପୁନି ସବ କହେ ଗଢ़ କେ ବାଲିକୁମାର ॥ 38(ଖ) ॥
ରିପୁ କେ ସମାଚାର ଜବ ପାଏ। ରାମ ସଚିଵ ସବ ନିକଟ ବୋଲାଏ ॥
ଲଙ୍କା ବାଁକେ ଚାରି ଦୁଆରା। କେହି ବିଧି ଲାଗିଅ କରହୁ ବିଚାରା ॥
ତବ କପୀସ ରିଚ୍ଛେସ ବିଭୀଷନ। ସୁମିରି ହୃଦଯଁ ଦିନକର କୁଲ ଭୂଷନ ॥
କରି ବିଚାର ତିନ୍ହ ମନ୍ତ୍ର ଦୃଢ़ଆଵା। ଚାରି ଅନୀ କପି କଟକୁ ବନାଵା ॥
ଜଥାଜୋଗ ସେନାପତି କୀନ୍ହେ। ଜୂଥପ ସକଲ ବୋଲି ତବ ଲୀନ୍ହେ ॥
ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ କହି ସବ ସମୁଝାଏ। ସୁନି କପି ସିଙ୍ଘନାଦ କରି ଧାଏ ॥
ହରଷିତ ରାମ ଚରନ ସିର ନାଵହିଂ। ଗହି ଗିରି ସିଖର ବୀର ସବ ଧାଵହିମ୍ ॥
ଗର୍ଜହିଂ ତର୍ଜହିଂ ଭାଲୁ କପୀସା। ଜଯ ରଘୁବୀର କୋସଲାଧୀସା ॥
ଜାନତ ପରମ ଦୁର୍ଗ ଅତି ଲଙ୍କା। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ କପି ଚଲେ ଅସଙ୍କା ॥
ଘଟାଟୋପ କରି ଚହୁଁ ଦିସି ଘେରୀ। ମୁଖହିଂ ନିସାନ ବଜାଵହୀଂ ଭେରୀ ॥
ଦୋ. ଜଯତି ରାମ ଜଯ ଲଛିମନ ଜଯ କପୀସ ସୁଗ୍ରୀଵ।
ଗର୍ଜହିଂ ସିଙ୍ଘନାଦ କପି ଭାଲୁ ମହା ବଲ ସୀଂଵ ॥ 39 ॥
ଲଙ୍କାଁ ଭଯୁ କୋଲାହଲ ଭାରୀ। ସୁନା ଦସାନନ ଅତି ଅହଁକାରୀ ॥
ଦେଖହୁ ବନରନ୍ହ କେରି ଢିଠାଈ। ବିହଁସି ନିସାଚର ସେନ ବୋଲାଈ ॥
ଆଏ କୀସ କାଲ କେ ପ୍ରେରେ। ଛୁଧାଵନ୍ତ ସବ ନିସିଚର ମେରେ ॥
ଅସ କହି ଅଟ୍ଟହାସ ସଠ କୀନ୍ହା। ଗୃହ ବୈଠେ ଅହାର ବିଧି ଦୀନ୍ହା ॥
ସୁଭଟ ସକଲ ଚାରିହୁଁ ଦିସି ଜାହୂ। ଧରି ଧରି ଭାଲୁ କୀସ ସବ ଖାହୂ ॥
ଉମା ରାଵନହି ଅସ ଅଭିମାନା। ଜିମି ଟିଟ୍ଟିଭ ଖଗ ସୂତ ଉତାନା ॥
ଚଲେ ନିସାଚର ଆଯସୁ ମାଗୀ। ଗହି କର ଭିଣ୍ଡିପାଲ ବର ସାଁଗୀ ॥
ତୋମର ମୁଗ୍ଦର ପରସୁ ପ୍ରଚଣ୍ଡା। ସୁଲ କୃପାନ ପରିଘ ଗିରିଖଣ୍ଡା ॥
ଜିମି ଅରୁନୋପଲ ନିକର ନିହାରୀ। ଧାଵହିଂ ସଠ ଖଗ ମାଂସ ଅହାରୀ ॥
ଚୋଞ୍ଚ ଭଙ୍ଗ ଦୁଖ ତିନ୍ହହି ନ ସୂଝା। ତିମି ଧାଏ ମନୁଜାଦ ଅବୂଝା ॥
ଦୋ. ନାନାଯୁଧ ସର ଚାପ ଧର ଜାତୁଧାନ ବଲ ବୀର।
କୋଟ କଁଗୂରନ୍ହି ଚଢ़ଇ ଗେ କୋଟି କୋଟି ରନଧୀର ॥ 40 ॥
କୋଟ କଁଗୂରନ୍ହି ସୋହହିଂ କୈସେ। ମେରୁ କେ ସୃଙ୍ଗନି ଜନୁ ଘନ ବୈସେ ॥
ବାଜହିଂ ଢୋଲ ନିସାନ ଜୁଝ୍AU। ସୁନି ଧୁନି ହୋଇ ଭଟନ୍ହି ମନ ଚ୍AU ॥
ବାଜହିଂ ଭେରି ନଫୀରି ଅପାରା। ସୁନି କାଦର ଉର ଜାହିଂ ଦରାରା ॥
ଦେଖିନ୍ହ ଜାଇ କପିନ୍ହ କେ ଠଟ୍ଟା। ଅତି ବିସାଲ ତନୁ ଭାଲୁ ସୁଭଟ୍ଟା ॥
ଧାଵହିଂ ଗନହିଂ ନ ଅଵଘଟ ଘାଟା। ପର୍ବତ ଫୋରି କରହିଂ ଗହି ବାଟା ॥
କଟକଟାହିଂ କୋଟିନ୍ହ ଭଟ ଗର୍ଜହିଂ। ଦସନ ଓଠ କାଟହିଂ ଅତି ତର୍ଜହିମ୍ ॥
ଉତ ରାଵନ ଇତ ରାମ ଦୋହାଈ। ଜଯତି ଜଯତି ଜଯ ପରୀ ଲରାଈ ॥
ନିସିଚର ସିଖର ସମୂହ ଢହାଵହିଂ। କୂଦି ଧରହିଂ କପି ଫେରି ଚଲାଵହିମ୍ ॥
ଦୋ. ଧରି କୁଧର ଖଣ୍ଡ ପ୍ରଚଣ୍ଡ କର୍କଟ ଭାଲୁ ଗଢ़ ପର ଡାରହୀଂ।
ଝପଟହିଂ ଚରନ ଗହି ପଟକି ମହି ଭଜି ଚଲତ ବହୁରି ପଚାରହୀମ୍ ॥
ଅତି ତରଲ ତରୁନ ପ୍ରତାପ ତରପହିଂ ତମକି ଗଢ़ ଚଢ़ଇ ଚଢ़ଇ ଗେ।
କପି ଭାଲୁ ଚଢ़ଇ ମନ୍ଦିରନ୍ହ ଜହଁ ତହଁ ରାମ ଜସୁ ଗାଵତ ଭେ ॥
ଦୋ. ଏକୁ ଏକୁ ନିସିଚର ଗହି ପୁନି କପି ଚଲେ ପରାଇ।
ଊପର ଆପୁ ହେଠ ଭଟ ଗିରହିଂ ଧରନି ପର ଆଇ ॥ 41 ॥
ରାମ ପ୍ରତାପ ପ୍ରବଲ କପିଜୂଥା। ମର୍ଦହିଂ ନିସିଚର ସୁଭଟ ବରୂଥା ॥
ଚଢ़ଏ ଦୁର୍ଗ ପୁନି ଜହଁ ତହଁ ବାନର। ଜଯ ରଘୁବୀର ପ୍ରତାପ ଦିଵାକର ॥
ଚଲେ ନିସାଚର ନିକର ପରାଈ। ପ୍ରବଲ ପଵନ ଜିମି ଘନ ସମୁଦାଈ ॥
ହାହାକାର ଭଯୁ ପୁର ଭାରୀ। ରୋଵହିଂ ବାଲକ ଆତୁର ନାରୀ ॥
ସବ ମିଲି ଦେହିଂ ରାଵନହି ଗାରୀ। ରାଜ କରତ ଏହିଂ ମୃତ୍ଯୁ ହଁକାରୀ ॥
ନିଜ ଦଲ ବିଚଲ ସୁନୀ ତେହିଂ କାନା। ଫେରି ସୁଭଟ ଲଙ୍କେସ ରିସାନା ॥
ଜୋ ରନ ବିମୁଖ ସୁନା ମୈଂ କାନା। ସୋ ମୈଂ ହତବ କରାଲ କୃପାନା ॥
ସର୍ବସୁ ଖାଇ ଭୋଗ କରି ନାନା। ସମର ଭୂମି ଭେ ବଲ୍ଲଭ ପ୍ରାନା ॥
ଉଗ୍ର ବଚନ ସୁନି ସକଲ ଡେରାନେ। ଚଲେ କ୍ରୋଧ କରି ସୁଭଟ ଲଜାନେ ॥
ସନ୍ମୁଖ ମରନ ବୀର କୈ ସୋଭା। ତବ ତିନ୍ହ ତଜା ପ୍ରାନ କର ଲୋଭା ॥
ଦୋ. ବହୁ ଆଯୁଧ ଧର ସୁଭଟ ସବ ଭିରହିଂ ପଚାରି ପଚାରି।
ବ୍ଯାକୁଲ କିଏ ଭାଲୁ କପି ପରିଘ ତ୍ରିସୂଲନ୍ହି ମାରୀ ॥ 42 ॥
ଭଯ ଆତୁର କପି ଭାଗନ ଲାଗେ। ଜଦ୍ଯପି ଉମା ଜୀତିହହିଂ ଆଗେ ॥
କୌ କହ କହଁ ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମନ୍ତା। କହଁ ନଲ ନୀଲ ଦୁବିଦ ବଲଵନ୍ତା ॥
ନିଜ ଦଲ ବିକଲ ସୁନା ହନୁମାନା। ପଚ୍ଛିମ ଦ୍ଵାର ରହା ବଲଵାନା ॥
ମେଘନାଦ ତହଁ କରି ଲରାଈ। ଟୂଟ ନ ଦ୍ଵାର ପରମ କଠିନାଈ ॥
ପଵନତନଯ ମନ ଭା ଅତି କ୍ରୋଧା। ଗର୍ଜେଉ ପ୍ରବଲ କାଲ ସମ ଜୋଧା ॥
କୂଦି ଲଙ୍କ ଗଢ़ ଊପର ଆଵା। ଗହି ଗିରି ମେଘନାଦ କହୁଁ ଧାଵା ॥
ଭଞ୍ଜେଉ ରଥ ସାରଥୀ ନିପାତା। ତାହି ହୃଦଯ ମହୁଁ ମାରେସି ଲାତା ॥
ଦୁସରେଂ ସୂତ ବିକଲ ତେହି ଜାନା। ସ୍ଯନ୍ଦନ ଘାଲି ତୁରତ ଗୃହ ଆନା ॥
ଦୋ. ଅଙ୍ଗଦ ସୁନା ପଵନସୁତ ଗଢ़ ପର ଗଯୁ ଅକେଲ।
ରନ ବାଁକୁରା ବାଲିସୁତ ତରକି ଚଢ़ଏଉ କପି ଖେଲ ॥ 43 ॥
ଜୁଦ୍ଧ ବିରୁଦ୍ଧ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦ୍ଵୌ ବନ୍ଦର। ରାମ ପ୍ରତାପ ସୁମିରି ଉର ଅନ୍ତର ॥
ରାଵନ ଭଵନ ଚଢ़ଏ ଦ୍ଵୌ ଧାଈ। କରହି କୋସଲାଧୀସ ଦୋହାଈ ॥
କଲସ ସହିତ ଗହି ଭଵନୁ ଢହାଵା। ଦେଖି ନିସାଚରପତି ଭଯ ପାଵା ॥
ନାରି ବୃନ୍ଦ କର ପୀଟହିଂ ଛାତୀ। ଅବ ଦୁଇ କପି ଆଏ ଉତପାତୀ ॥
କପିଲୀଲା କରି ତିନ୍ହହି ଡେରାଵହିଂ। ରାମଚନ୍ଦ୍ର କର ସୁଜସୁ ସୁନାଵହିମ୍ ॥
ପୁନି କର ଗହି କଞ୍ଚନ କେ ଖମ୍ଭା। କହେନ୍ହି କରିଅ ଉତପାତ ଅରମ୍ଭା ॥
ଗର୍ଜି ପରେ ରିପୁ କଟକ ମଝାରୀ। ଲାଗେ ମର୍ଦୈ ଭୁଜ ବଲ ଭାରୀ ॥
କାହୁହି ଲାତ ଚପେଟନ୍ହି କେହୂ। ଭଜହୁ ନ ରାମହି ସୋ ଫଲ ଲେହୂ ॥
ଦୋ. ଏକ ଏକ ସୋଂ ମର୍ଦହିଂ ତୋରି ଚଲାଵହିଂ ମୁଣ୍ଡ।
ରାଵନ ଆଗେଂ ପରହିଂ ତେ ଜନୁ ଫୂଟହିଂ ଦଧି କୁଣ୍ଡ ॥ 44 ॥
ମହା ମହା ମୁଖିଆ ଜେ ପାଵହିଂ। ତେ ପଦ ଗହି ପ୍ରଭୁ ପାସ ଚଲାଵହିମ୍ ॥
କହି ବିଭୀଷନୁ ତିନ୍ହ କେ ନାମା। ଦେହିଂ ରାମ ତିନ୍ହହୂ ନିଜ ଧାମା ॥
ଖଲ ମନୁଜାଦ ଦ୍ଵିଜାମିଷ ଭୋଗୀ। ପାଵହିଂ ଗତି ଜୋ ଜାଚତ ଜୋଗୀ ॥
ଉମା ରାମ ମୃଦୁଚିତ କରୁନାକର। ବଯର ଭାଵ ସୁମିରତ ମୋହି ନିସିଚର ॥
ଦେହିଂ ପରମ ଗତି ସୋ ଜିଯଁ ଜାନୀ। ଅସ କୃପାଲ କୋ କହହୁ ଭଵାନୀ ॥
ଅସ ପ୍ରଭୁ ସୁନି ନ ଭଜହିଂ ଭ୍ରମ ତ୍ଯାଗୀ। ନର ମତିମନ୍ଦ ତେ ପରମ ଅଭାଗୀ ॥
ଅଙ୍ଗଦ ଅରୁ ହନୁମନ୍ତ ପ୍ରବେସା। କୀନ୍ହ ଦୁର୍ଗ ଅସ କହ ଅଵଧେସା ॥
ଲଙ୍କାଁ ଦ୍ଵୌ କପି ସୋହହିଂ କୈସେଂ। ମଥହି ସିନ୍ଧୁ ଦୁଇ ମନ୍ଦର ଜୈସେମ୍ ॥
ଦୋ. ଭୁଜ ବଲ ରିପୁ ଦଲ ଦଲମଲି ଦେଖି ଦିଵସ କର ଅନ୍ତ।
କୂଦେ ଜୁଗଲ ବିଗତ ଶ୍ରମ ଆଏ ଜହଁ ଭଗଵନ୍ତ ॥ 45 ॥
ପ୍ରଭୁ ପଦ କମଲ ସୀସ ତିନ୍ହ ନାଏ। ଦେଖି ସୁଭଟ ରଘୁପତି ମନ ଭାଏ ॥
ରାମ କୃପା କରି ଜୁଗଲ ନିହାରେ। ଭେ ବିଗତଶ୍ରମ ପରମ ସୁଖାରେ ॥
ଗେ ଜାନି ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନା। ଫିରେ ଭାଲୁ ମର୍କଟ ଭଟ ନାନା ॥
ଜାତୁଧାନ ପ୍ରଦୋଷ ବଲ ପାଈ। ଧାଏ କରି ଦସସୀସ ଦୋହାଈ ॥
ନିସିଚର ଅନୀ ଦେଖି କପି ଫିରେ। ଜହଁ ତହଁ କଟକଟାଇ ଭଟ ଭିରେ ॥
ଦ୍ଵୌ ଦଲ ପ୍ରବଲ ପଚାରି ପଚାରୀ। ଲରତ ସୁଭଟ ନହିଂ ମାନହିଂ ହାରୀ ॥
ମହାବୀର ନିସିଚର ସବ କାରେ। ନାନା ବରନ ବଲୀମୁଖ ଭାରେ ॥
ସବଲ ଜୁଗଲ ଦଲ ସମବଲ ଜୋଧା। କୌତୁକ କରତ ଲରତ କରି କ୍ରୋଧା ॥
ପ୍ରାବିଟ ସରଦ ପଯୋଦ ଘନେରେ। ଲରତ ମନହୁଁ ମାରୁତ କେ ପ୍ରେରେ ॥
ଅନିପ ଅକମ୍ପନ ଅରୁ ଅତିକାଯା। ବିଚଲତ ସେନ କୀନ୍ହି ଇନ୍ହ ମାଯା ॥
ଭଯୁ ନିମିଷ ମହଁ ଅତି ଅଁଧିଯାରା। ବୃଷ୍ଟି ହୋଇ ରୁଧିରୋପଲ ଛାରା ॥
ଦୋ. ଦେଖି ନିବିଡ़ ତମ ଦସହୁଁ ଦିସି କପିଦଲ ଭଯୁ ଖଭାର।
ଏକହି ଏକ ନ ଦେଖୀ ଜହଁ ତହଁ କରହିଂ ପୁକାର ॥ 46 ॥
ସକଲ ମରମୁ ରଘୁନାଯକ ଜାନା। ଲିଏ ବୋଲି ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନା ॥
ସମାଚାର ସବ କହି ସମୁଝାଏ। ସୁନତ କୋଽପି କପିକୁଞ୍ଜର ଧାଏ ॥
ପୁନି କୃପାଲ ହଁସି ଚାପ ଚଢ़ଆଵା। ପାଵକ ସାଯକ ସପଦି ଚଲାଵା ॥
ଭଯୁ ପ୍ରକାସ କତହୁଁ ତମ ନାହୀଂ। ଗ୍ଯାନ ଉଦଯଁ ଜିମି ସଂସଯ ଜାହୀମ୍ ॥
ଭାଲୁ ବଲୀମୁଖ ପାଇ ପ୍ରକାସା। ଧାଏ ହରଷ ବିଗତ ଶ୍ରମ ତ୍ରାସା ॥
ହନୂମାନ ଅଙ୍ଗଦ ରନ ଗାଜେ। ହାଁକ ସୁନତ ରଜନୀଚର ଭାଜେ ॥
ଭାଗତ ପଟ ପଟକହିଂ ଧରି ଧରନୀ। କରହିଂ ଭାଲୁ କପି ଅଦ୍ଭୁତ କରନୀ ॥
ଗହି ପଦ ଡାରହିଂ ସାଗର ମାହୀଂ। ମକର ଉରଗ ଝଷ ଧରି ଧରି ଖାହୀମ୍ ॥
ଦୋ. କଛୁ ମାରେ କଛୁ ଘାଯଲ କଛୁ ଗଢ़ ଚଢ़ଏ ପରାଇ।
ଗର୍ଜହିଂ ଭାଲୁ ବଲୀମୁଖ ରିପୁ ଦଲ ବଲ ବିଚଲାଇ ॥ 47 ॥
ନିସା ଜାନି କପି ଚାରିଉ ଅନୀ। ଆଏ ଜହାଁ କୋସଲା ଧନୀ ॥
ରାମ କୃପା କରି ଚିତଵା ସବହୀ। ଭେ ବିଗତଶ୍ରମ ବାନର ତବହୀ ॥
ଉହାଁ ଦସାନନ ସଚିଵ ହଁକାରେ। ସବ ସନ କହେସି ସୁଭଟ ଜେ ମାରେ ॥
ଆଧା କଟକୁ କପିନ୍ହ ସଙ୍ଘାରା। କହହୁ ବେଗି କା କରିଅ ବିଚାରା ॥
ମାଲ୍ଯଵନ୍ତ ଅତି ଜରଠ ନିସାଚର। ରାଵନ ମାତୁ ପିତା ମନ୍ତ୍ରୀ ବର ॥
ବୋଲା ବଚନ ନୀତି ଅତି ପାଵନ। ସୁନହୁ ତାତ କଛୁ ମୋର ସିଖାଵନ ॥
ଜବ ତେ ତୁମ୍ହ ସୀତା ହରି ଆନୀ। ଅସଗୁନ ହୋହିଂ ନ ଜାହିଂ ବଖାନୀ ॥
ବେଦ ପୁରାନ ଜାସୁ ଜସୁ ଗାଯୋ। ରାମ ବିମୁଖ କାହୁଁ ନ ସୁଖ ପାଯୋ ॥
ଦୋ. ହିରନ୍ଯାଚ୍ଛ ଭ୍ରାତା ସହିତ ମଧୁ କୈଟଭ ବଲଵାନ।
ଜେହି ମାରେ ସୋଇ ଅଵତରେଉ କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭଗଵାନ ॥ 48(କ) ॥
ମାସପାରାଯଣ, ପଚୀସଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ
କାଲରୂପ ଖଲ ବନ ଦହନ ଗୁନାଗାର ଘନବୋଧ।
ସିଵ ବିରଞ୍ଚି ଜେହି ସେଵହିଂ ତାସୋଂ କଵନ ବିରୋଧ ॥ 48(ଖ) ॥
ପରିହରି ବଯରୁ ଦେହୁ ବୈଦେହୀ। ଭଜହୁ କୃପାନିଧି ପରମ ସନେହୀ ॥
ତାକେ ବଚନ ବାନ ସମ ଲାଗେ। କରିଆ ମୁହ କରି ଜାହି ଅଭାଗେ ॥
ବୂଢ़ ଭେସି ନ ତ ମରତେଉଁ ତୋହୀ। ଅବ ଜନି ନଯନ ଦେଖାଵସି ମୋହୀ ॥
ତେହି ଅପନେ ମନ ଅସ ଅନୁମାନା। ବଧ୍ଯୋ ଚହତ ଏହି କୃପାନିଧାନା ॥
ସୋ ଉଠି ଗଯୁ କହତ ଦୁର୍ବାଦା। ତବ ସକୋପ ବୋଲେଉ ଘନନାଦା ॥
କୌତୁକ ପ୍ରାତ ଦେଖିଅହୁ ମୋରା। କରିହୁଁ ବହୁତ କହୌଂ କା ଥୋରା ॥
ସୁନି ସୁତ ବଚନ ଭରୋସା ଆଵା। ପ୍ରୀତି ସମେତ ଅଙ୍କ ବୈଠାଵା ॥
କରତ ବିଚାର ଭଯୁ ଭିନୁସାରା। ଲାଗେ କପି ପୁନି ଚହୂଁ ଦୁଆରା ॥
କୋଽପି କପିନ୍ହ ଦୁର୍ଘଟ ଗଢ़ଉ ଘେରା। ନଗର କୋଲାହଲୁ ଭଯୁ ଘନେରା ॥
ବିବିଧାଯୁଧ ଧର ନିସିଚର ଧାଏ। ଗଢ़ ତେ ପର୍ବତ ସିଖର ଢହାଏ ॥
ଛଂ. ଢାହେ ମହୀଧର ସିଖର କୋଟିନ୍ହ ବିବିଧ ବିଧି ଗୋଲା ଚଲେ।
ଘହରାତ ଜିମି ପବିପାତ ଗର୍ଜତ ଜନୁ ପ୍ରଲଯ କେ ବାଦଲେ ॥
ମର୍କଟ ବିକଟ ଭଟ ଜୁଟତ କଟତ ନ ଲଟତ ତନ ଜର୍ଜର ଭେ।
ଗହି ସୈଲ ତେହି ଗଢ़ ପର ଚଲାଵହିଂ ଜହଁ ସୋ ତହଁ ନିସିଚର ହେ ॥
ଦୋ. ମେଘନାଦ ସୁନି ଶ୍ରଵନ ଅସ ଗଢ़ଉ ପୁନି ଛେଙ୍କା ଆଇ।
ଉତର୍ଯୋ ବୀର ଦୁର୍ଗ ତେଂ ସନ୍ମୁଖ ଚଲ୍ଯୋ ବଜାଇ ॥ 49 ॥
କହଁ କୋସଲାଧୀସ ଦ୍ଵୌ ଭ୍ରାତା। ଧନ୍ଵୀ ସକଲ ଲୋକ ବିଖ୍ଯାତା ॥
କହଁ ନଲ ନୀଲ ଦୁବିଦ ସୁଗ୍ରୀଵା। ଅଙ୍ଗଦ ହନୂମନ୍ତ ବଲ ସୀଂଵା ॥
କହାଁ ବିଭୀଷନୁ ଭ୍ରାତାଦ୍ରୋହୀ। ଆଜୁ ସବହି ହଠି ମାରୁଁ ଓହୀ ॥
ଅସ କହି କଠିନ ବାନ ସନ୍ଧାନେ। ଅତିସଯ କ୍ରୋଧ ଶ୍ରଵନ ଲଗି ତାନେ ॥
ସର ସମୁହ ସୋ ଛାଡ़ଐ ଲାଗା। ଜନୁ ସପଚ୍ଛ ଧାଵହିଂ ବହୁ ନାଗା ॥
ଜହଁ ତହଁ ପରତ ଦେଖିଅହିଂ ବାନର। ସନ୍ମୁଖ ହୋଇ ନ ସକେ ତେହି ଅଵସର ॥
ଜହଁ ତହଁ ଭାଗି ଚଲେ କପି ରୀଛା। ବିସରୀ ସବହି ଜୁଦ୍ଧ କୈ ଈଛା ॥
ସୋ କପି ଭାଲୁ ନ ରନ ମହଁ ଦେଖା। କୀନ୍ହେସି ଜେହି ନ ପ୍ରାନ ଅଵସେଷା ॥
ଦୋ. ଦସ ଦସ ସର ସବ ମାରେସି ପରେ ଭୂମି କପି ବୀର।
ସିଂହନାଦ କରି ଗର୍ଜା ମେଘନାଦ ବଲ ଧୀର ॥ 50 ॥
ଦେଖି ପଵନସୁତ କଟକ ବିହାଲା। କ୍ରୋଧଵନ୍ତ ଜନୁ ଧାଯୁ କାଲା ॥
ମହାସୈଲ ଏକ ତୁରତ ଉପାରା। ଅତି ରିସ ମେଘନାଦ ପର ଡାରା ॥
ଆଵତ ଦେଖି ଗଯୁ ନଭ ସୋଈ। ରଥ ସାରଥୀ ତୁରଗ ସବ ଖୋଈ ॥
ବାର ବାର ପଚାର ହନୁମାନା। ନିକଟ ନ ଆଵ ମରମୁ ସୋ ଜାନା ॥
ରଘୁପତି ନିକଟ ଗଯୁ ଘନନାଦା। ନାନା ଭାଁତି କରେସି ଦୁର୍ବାଦା ॥
ଅସ୍ତ୍ର ସସ୍ତ୍ର ଆଯୁଧ ସବ ଡାରେ। କୌତୁକହୀଂ ପ୍ରଭୁ କାଟି ନିଵାରେ ॥
ଦେଖି ପ୍ରତାପ ମୂଢ़ ଖିସିଆନା। କରୈ ଲାଗ ମାଯା ବିଧି ନାନା ॥
ଜିମି କୌ କରୈ ଗରୁଡ़ ସୈଂ ଖେଲା। ଡରପାଵୈ ଗହି ସ୍ଵଲ୍ପ ସପେଲା ॥
ଦୋ. ଜାସୁ ପ୍ରବଲ ମାଯା ବଲ ସିଵ ବିରଞ୍ଚି ବଡ़ ଛୋଟ।
ତାହି ଦିଖାଵି ନିସିଚର ନିଜ ମାଯା ମତି ଖୋଟ ॥ 51 ॥
ନଭ ଚଢ़ଇ ବରଷ ବିପୁଲ ଅଙ୍ଗାରା। ମହି ତେ ପ୍ରଗଟ ହୋହିଂ ଜଲଧାରା ॥
ନାନା ଭାଁତି ପିସାଚ ପିସାଚୀ। ମାରୁ କାଟୁ ଧୁନି ବୋଲହିଂ ନାଚୀ ॥
ବିଷ୍ଟା ପୂଯ ରୁଧିର କଚ ହାଡ़ଆ। ବରଷି କବହୁଁ ଉପଲ ବହୁ ଛାଡ़ଆ ॥
ବରଷି ଧୂରି କୀନ୍ହେସି ଅଁଧିଆରା। ସୂଝ ନ ଆପନ ହାଥ ପସାରା ॥
କପି ଅକୁଲାନେ ମାଯା ଦେଖେଂ। ସବ କର ମରନ ବନା ଏହି ଲେଖେମ୍ ॥
କୌତୁକ ଦେଖି ରାମ ମୁସୁକାନେ। ଭେ ସଭୀତ ସକଲ କପି ଜାନେ ॥
ଏକ ବାନ କାଟୀ ସବ ମାଯା। ଜିମି ଦିନକର ହର ତିମିର ନିକାଯା ॥
କୃପାଦୃଷ୍ଟି କପି ଭାଲୁ ବିଲୋକେ। ଭେ ପ୍ରବଲ ରନ ରହହିଂ ନ ରୋକେ ॥
ଦୋ. ଆଯସୁ ମାଗି ରାମ ପହିଂ ଅଙ୍ଗଦାଦି କପି ସାଥ।
ଲଛିମନ ଚଲେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବାନ ସରାସନ ହାଥ ॥ 52 ॥
ଛତଜ ନଯନ ଉର ବାହୁ ବିସାଲା। ହିମଗିରି ନିଭ ତନୁ କଛୁ ଏକ ଲାଲା ॥
ଇହାଁ ଦସାନନ ସୁଭଟ ପଠାଏ। ନାନା ଅସ୍ତ୍ର ସସ୍ତ୍ର ଗହି ଧାଏ ॥
ଭୂଧର ନଖ ବିଟପାଯୁଧ ଧାରୀ। ଧାଏ କପି ଜଯ ରାମ ପୁକାରୀ ॥
ଭିରେ ସକଲ ଜୋରିହି ସନ ଜୋରୀ। ଇତ ଉତ ଜଯ ଇଚ୍ଛା ନହିଂ ଥୋରୀ ॥
ମୁଠିକନ୍ହ ଲାତନ୍ହ ଦାତନ୍ହ କାଟହିଂ। କପି ଜଯସୀଲ ମାରି ପୁନି ଡାଟହିମ୍ ॥
ମାରୁ ମାରୁ ଧରୁ ଧରୁ ଧରୁ ମାରୂ। ସୀସ ତୋରି ଗହି ଭୁଜା ଉପାରୂ ॥
ଅସି ରଵ ପୂରି ରହୀ ନଵ ଖଣ୍ଡା। ଧାଵହିଂ ଜହଁ ତହଁ ରୁଣ୍ଡ ପ୍ରଚଣ୍ଡା ॥
ଦେଖହିଂ କୌତୁକ ନଭ ସୁର ବୃନ୍ଦା। କବହୁଁକ ବିସମଯ କବହୁଁ ଅନନ୍ଦା ॥
ଦୋ. ରୁଧିର ଗାଡ़ ଭରି ଭରି ଜମ୍ଯୋ ଊପର ଧୂରି ଉଡ़ଆଇ।
ଜନୁ ଅଁଗାର ରାସିନ୍ହ ପର ମୃତକ ଧୂମ ରହ୍ଯୋ ଛାଇ ॥ 53 ॥
ଘାଯଲ ବୀର ବିରାଜହିଂ କୈସେ। କୁସୁମିତ କିଂସୁକ କେ ତରୁ ଜୈସେ ॥
ଲଛିମନ ମେଘନାଦ ଦ୍ଵୌ ଜୋଧା। ଭିରହିଂ ପରସପର କରି ଅତି କ୍ରୋଧା ॥
ଏକହି ଏକ ସକି ନହିଂ ଜୀତୀ। ନିସିଚର ଛଲ ବଲ କରି ଅନୀତୀ ॥
କ୍ରୋଧଵନ୍ତ ତବ ଭଯୁ ଅନନ୍ତା। ଭଞ୍ଜେଉ ରଥ ସାରଥୀ ତୁରନ୍ତା ॥
ନାନା ବିଧି ପ୍ରହାର କର ସେଷା। ରାଚ୍ଛସ ଭଯୁ ପ୍ରାନ ଅଵସେଷା ॥
ରାଵନ ସୁତ ନିଜ ମନ ଅନୁମାନା। ସଙ୍କଠ ଭଯୁ ହରିହି ମମ ପ୍ରାନା ॥
ବୀରଘାତିନୀ ଛାଡ़ଇସି ସାଁଗୀ। ତେଜ ପୁଞ୍ଜ ଲଛିମନ ଉର ଲାଗୀ ॥
ମୁରୁଛା ଭୀ ସକ୍ତି କେ ଲାଗେଂ। ତବ ଚଲି ଗଯୁ ନିକଟ ଭଯ ତ୍ଯାଗେମ୍ ॥
ଦୋ. ମେଘନାଦ ସମ କୋଟି ସତ ଜୋଧା ରହେ ଉଠାଇ।
ଜଗଦାଧାର ସେଷ କିମି ଉଠୈ ଚଲେ ଖିସିଆଇ ॥ 54 ॥
ସୁନୁ ଗିରିଜା କ୍ରୋଧାନଲ ଜାସୂ। ଜାରି ଭୁଵନ ଚାରିଦସ ଆସୂ ॥
ସକ ସଙ୍ଗ୍ରାମ ଜୀତି କୋ ତାହୀ। ସେଵହିଂ ସୁର ନର ଅଗ ଜଗ ଜାହୀ ॥
ଯହ କୌତୂହଲ ଜାନି ସୋଈ। ଜା ପର କୃପା ରାମ କୈ ହୋଈ ॥
ସନ୍ଧ୍ଯା ଭି ଫିରି ଦ୍ଵୌ ବାହନୀ। ଲଗେ ସଁଭାରନ ନିଜ ନିଜ ଅନୀ ॥
ବ୍ଯାପକ ବ୍ରହ୍ମ ଅଜିତ ଭୁଵନେସ୍ଵର। ଲଛିମନ କହାଁ ବୂଝ କରୁନାକର ॥
ତବ ଲଗି ଲୈ ଆଯୁ ହନୁମାନା। ଅନୁଜ ଦେଖି ପ୍ରଭୁ ଅତି ଦୁଖ ମାନା ॥
ଜାମଵନ୍ତ କହ ବୈଦ ସୁଷେନା। ଲଙ୍କାଁ ରହି କୋ ପଠୀ ଲେନା ॥
ଧରି ଲଘୁ ରୂପ ଗଯୁ ହନୁମନ୍ତା। ଆନେଉ ଭଵନ ସମେତ ତୁରନ୍ତା ॥
ଦୋ. ରାମ ପଦାରବିନ୍ଦ ସିର ନାଯୁ ଆଇ ସୁଷେନ।
କହା ନାମ ଗିରି ଔଷଧୀ ଜାହୁ ପଵନସୁତ ଲେନ ॥ 55 ॥
ରାମ ଚରନ ସରସିଜ ଉର ରାଖୀ। ଚଲା ପ୍ରଭଞ୍ଜନ ସୁତ ବଲ ଭାଷୀ ॥
ଉହାଁ ଦୂତ ଏକ ମରମୁ ଜନାଵା। ରାଵନ କାଲନେମି ଗୃହ ଆଵା ॥
ଦସମୁଖ କହା ମରମୁ ତେହିଂ ସୁନା। ପୁନି ପୁନି କାଲନେମି ସିରୁ ଧୁନା ॥
ଦେଖତ ତୁମ୍ହହି ନଗରୁ ଜେହିଂ ଜାରା। ତାସୁ ପନ୍ଥ କୋ ରୋକନ ପାରା ॥
ଭଜି ରଘୁପତି କରୁ ହିତ ଆପନା। ଛାଁଡ़ହୁ ନାଥ ମୃଷା ଜଲ୍ପନା ॥
ନୀଲ କଞ୍ଜ ତନୁ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଯାମା। ହୃଦଯଁ ରାଖୁ ଲୋଚନାଭିରାମା ॥
ମୈଂ ତୈଂ ମୋର ମୂଢ़ତା ତ୍ଯାଗୂ। ମହା ମୋହ ନିସି ସୂତତ ଜାଗୂ ॥
କାଲ ବ୍ଯାଲ କର ଭଚ୍ଛକ ଜୋଈ। ସପନେହୁଁ ସମର କି ଜୀତିଅ ସୋଈ ॥
ଦୋ. ସୁନି ଦସକଣ୍ଠ ରିସାନ ଅତି ତେହିଂ ମନ କୀନ୍ହ ବିଚାର।
ରାମ ଦୂତ କର ମରୌଂ ବରୁ ଯହ ଖଲ ରତ ମଲ ଭାର ॥ 56 ॥
ଅସ କହି ଚଲା ରଚିସି ମଗ ମାଯା। ସର ମନ୍ଦିର ବର ବାଗ ବନାଯା ॥
ମାରୁତସୁତ ଦେଖା ସୁଭ ଆଶ୍ରମ। ମୁନିହି ବୂଝି ଜଲ ପିଯୌଂ ଜାଇ ଶ୍ରମ ॥
ରାଚ୍ଛସ କପଟ ବେଷ ତହଁ ସୋହା। ମାଯାପତି ଦୂତହି ଚହ ମୋହା ॥
ଜାଇ ପଵନସୁତ ନାଯୁ ମାଥା। ଲାଗ ସୋ କହୈ ରାମ ଗୁନ ଗାଥା ॥
ହୋତ ମହା ରନ ରାଵନ ରାମହିଂ। ଜିତହହିଂ ରାମ ନ ସଂସଯ ଯା ମହିମ୍ ॥
ଇହାଁ ଭେଁ ମୈଂ ଦେଖେଉଁ ଭାଈ। ଗ୍ଯାନ ଦୃଷ୍ଟି ବଲ ମୋହି ଅଧିକାଈ ॥
ମାଗା ଜଲ ତେହିଂ ଦୀନ୍ହ କମଣ୍ଡଲ। କହ କପି ନହିଂ ଅଘାଉଁ ଥୋରେଂ ଜଲ ॥
ସର ମଜ୍ଜନ କରି ଆତୁର ଆଵହୁ। ଦିଚ୍ଛା ଦେଉଁ ଗ୍ଯାନ ଜେହିଂ ପାଵହୁ ॥
ଦୋ. ସର ପୈଠତ କପି ପଦ ଗହା ମକରୀଂ ତବ ଅକୁଲାନ।
ମାରୀ ସୋ ଧରି ଦିଵ୍ଯ ତନୁ ଚଲୀ ଗଗନ ଚଢ़ଇ ଜାନ ॥ 57 ॥
କପି ତଵ ଦରସ ଭିଉଁ ନିଷ୍ପାପା। ମିଟା ତାତ ମୁନିବର କର ସାପା ॥
ମୁନି ନ ହୋଇ ଯହ ନିସିଚର ଘୋରା। ମାନହୁ ସତ୍ଯ ବଚନ କପି ମୋରା ॥
ଅସ କହି ଗୀ ଅପଛରା ଜବହୀଂ। ନିସିଚର ନିକଟ ଗଯୁ କପି ତବହୀମ୍ ॥
କହ କପି ମୁନି ଗୁରଦଛିନା ଲେହୂ। ପାଛେଂ ହମହି ମନ୍ତ୍ର ତୁମ୍ହ ଦେହୂ ॥
ସିର ଲଙ୍ଗୂର ଲପେଟି ପଛାରା। ନିଜ ତନୁ ପ୍ରଗଟେସି ମରତୀ ବାରା ॥
ରାମ ରାମ କହି ଛାଡ़ଏସି ପ୍ରାନା। ସୁନି ମନ ହରଷି ଚଲେଉ ହନୁମାନା ॥
ଦେଖା ସୈଲ ନ ଔଷଧ ଚୀନ୍ହା। ସହସା କପି ଉପାରି ଗିରି ଲୀନ୍ହା ॥
ଗହି ଗିରି ନିସି ନଭ ଧାଵତ ଭଯୂ। ଅଵଧପୁରୀ ଉପର କପି ଗଯୂ ॥
ଦୋ. ଦେଖା ଭରତ ବିସାଲ ଅତି ନିସିଚର ମନ ଅନୁମାନି।
ବିନୁ ଫର ସାଯକ ମାରେଉ ଚାପ ଶ୍ରଵନ ଲଗି ତାନି ॥ 58 ॥
ପରେଉ ମୁରୁଛି ମହି ଲାଗତ ସାଯକ। ସୁମିରତ ରାମ ରାମ ରଘୁନାଯକ ॥
ସୁନି ପ୍ରିଯ ବଚନ ଭରତ ତବ ଧାଏ। କପି ସମୀପ ଅତି ଆତୁର ଆଏ ॥
ବିକଲ ବିଲୋକି କୀସ ଉର ଲାଵା। ଜାଗତ ନହିଂ ବହୁ ଭାଁତି ଜଗାଵା ॥
ମୁଖ ମଲୀନ ମନ ଭେ ଦୁଖାରୀ। କହତ ବଚନ ଭରି ଲୋଚନ ବାରୀ ॥
ଜେହିଂ ବିଧି ରାମ ବିମୁଖ ମୋହି କୀନ୍ହା। ତେହିଂ ପୁନି ଯହ ଦାରୁନ ଦୁଖ ଦୀନ୍ହା ॥
ଜୌଂ ମୋରେଂ ମନ ବଚ ଅରୁ କାଯା। ପ୍ରୀତି ରାମ ପଦ କମଲ ଅମାଯା ॥
ତୌ କପି ହୌ ବିଗତ ଶ୍ରମ ସୂଲା। ଜୌଂ ମୋ ପର ରଘୁପତି ଅନୁକୂଲା ॥
ସୁନତ ବଚନ ଉଠି ବୈଠ କପୀସା। କହି ଜଯ ଜଯତି କୋସଲାଧୀସା ॥
ସୋ. ଲୀନ୍ହ କପିହି ଉର ଲାଇ ପୁଲକିତ ତନୁ ଲୋଚନ ସଜଲ।
ପ୍ରୀତି ନ ହୃଦଯଁ ସମାଇ ସୁମିରି ରାମ ରଘୁକୁଲ ତିଲକ ॥ 59 ॥
ତାତ କୁସଲ କହୁ ସୁଖନିଧାନ କୀ। ସହିତ ଅନୁଜ ଅରୁ ମାତୁ ଜାନକୀ ॥
କପି ସବ ଚରିତ ସମାସ ବଖାନେ। ଭେ ଦୁଖୀ ମନ ମହୁଁ ପଛିତାନେ ॥
ଅହହ ଦୈଵ ମୈଂ କତ ଜଗ ଜାଯୁଁ। ପ୍ରଭୁ କେ ଏକହୁ କାଜ ନ ଆଯୁଁ ॥
ଜାନି କୁଅଵସରୁ ମନ ଧରି ଧୀରା। ପୁନି କପି ସନ ବୋଲେ ବଲବୀରା ॥
ତାତ ଗହରୁ ହୋଇହି ତୋହି ଜାତା। କାଜୁ ନସାଇହି ହୋତ ପ୍ରଭାତା ॥
ଚଢ़ଉ ମମ ସାଯକ ସୈଲ ସମେତା। ପଠଵୌଂ ତୋହି ଜହଁ କୃପାନିକେତା ॥
ସୁନି କପି ମନ ଉପଜା ଅଭିମାନା। ମୋରେଂ ଭାର ଚଲିହି କିମି ବାନା ॥
ରାମ ପ୍ରଭାଵ ବିଚାରି ବହୋରୀ। ବନ୍ଦି ଚରନ କହ କପି କର ଜୋରୀ ॥
ଦୋ. ତଵ ପ୍ରତାପ ଉର ରାଖି ପ୍ରଭୁ ଜେହୁଁ ନାଥ ତୁରନ୍ତ।
ଅସ କହି ଆଯସୁ ପାଇ ପଦ ବନ୍ଦି ଚଲେଉ ହନୁମନ୍ତ ॥ 60(କ) ॥
ଭରତ ବାହୁ ବଲ ସୀଲ ଗୁନ ପ୍ରଭୁ ପଦ ପ୍ରୀତି ଅପାର।
ମନ ମହୁଁ ଜାତ ସରାହତ ପୁନି ପୁନି ପଵନକୁମାର ॥ 60(ଖ) ॥
ଉହାଁ ରାମ ଲଛିମନହିଂ ନିହାରୀ। ବୋଲେ ବଚନ ମନୁଜ ଅନୁସାରୀ ॥
ଅର୍ଧ ରାତି ଗି କପି ନହିଂ ଆଯୁ। ରାମ ଉଠାଇ ଅନୁଜ ଉର ଲାଯୁ ॥
ସକହୁ ନ ଦୁଖିତ ଦେଖି ମୋହି କ୍AU। ବନ୍ଧୁ ସଦା ତଵ ମୃଦୁଲ ସୁଭ୍AU ॥
ମମ ହିତ ଲାଗି ତଜେହୁ ପିତୁ ମାତା। ସହେହୁ ବିପିନ ହିମ ଆତପ ବାତା ॥
ସୋ ଅନୁରାଗ କହାଁ ଅବ ଭାଈ। ଉଠହୁ ନ ସୁନି ମମ ବଚ ବିକଲାଈ ॥
ଜୌଂ ଜନତେଉଁ ବନ ବନ୍ଧୁ ବିଛୋହୂ। ପିତା ବଚନ ମନତେଉଁ ନହିଂ ଓହୂ ॥
ସୁତ ବିତ ନାରି ଭଵନ ପରିଵାରା। ହୋହିଂ ଜାହିଂ ଜଗ ବାରହିଂ ବାରା ॥
ଅସ ବିଚାରି ଜିଯଁ ଜାଗହୁ ତାତା। ମିଲି ନ ଜଗତ ସହୋଦର ଭ୍ରାତା ॥
ଜଥା ପଙ୍ଖ ବିନୁ ଖଗ ଅତି ଦୀନା। ମନି ବିନୁ ଫନି କରିବର କର ହୀନା ॥
ଅସ ମମ ଜିଵନ ବନ୍ଧୁ ବିନୁ ତୋହୀ। ଜୌଂ ଜଡ़ ଦୈଵ ଜିଆଵୈ ମୋହୀ ॥
ଜୈହୁଁ ଅଵଧ କଵନ ମୁହୁ ଲାଈ। ନାରି ହେତୁ ପ୍ରିଯ ଭାଇ ଗଁଵାଈ ॥
ବରୁ ଅପଜସ ସହତେଉଁ ଜଗ ମାହୀଂ। ନାରି ହାନି ବିସେଷ ଛତି ନାହୀମ୍ ॥
ଅବ ଅପଲୋକୁ ସୋକୁ ସୁତ ତୋରା। ସହିହି ନିଠୁର କଠୋର ଉର ମୋରା ॥
ନିଜ ଜନନୀ କେ ଏକ କୁମାରା। ତାତ ତାସୁ ତୁମ୍ହ ପ୍ରାନ ଅଧାରା ॥
ସୌମ୍ପେସି ମୋହି ତୁମ୍ହହି ଗହି ପାନୀ। ସବ ବିଧି ସୁଖଦ ପରମ ହିତ ଜାନୀ ॥
ଉତରୁ କାହ ଦୈହୁଁ ତେହି ଜାଈ। ଉଠି କିନ ମୋହି ସିଖାଵହୁ ଭାଈ ॥
ବହୁ ବିଧି ସିଚତ ସୋଚ ବିମୋଚନ। ସ୍ତ୍ରଵତ ସଲିଲ ରାଜିଵ ଦଲ ଲୋଚନ ॥
ଉମା ଏକ ଅଖଣ୍ଡ ରଘୁରାଈ। ନର ଗତି ଭଗତ କୃପାଲ ଦେଖାଈ ॥
ସୋ. ପ୍ରଭୁ ପ୍ରଲାପ ସୁନି କାନ ବିକଲ ଭେ ବାନର ନିକର।
ଆଇ ଗଯୁ ହନୁମାନ ଜିମି କରୁନା ମହଁ ବୀର ରସ ॥ 61 ॥
ହରଷି ରାମ ଭେଣ୍ଟେଉ ହନୁମାନା। ଅତି କୃତଗ୍ଯ ପ୍ରଭୁ ପରମ ସୁଜାନା ॥
ତୁରତ ବୈଦ ତବ କୀନ୍ହ ଉପାଈ। ଉଠି ବୈଠେ ଲଛିମନ ହରଷାଈ ॥
ହୃଦଯଁ ଲାଇ ପ୍ରଭୁ ଭେଣ୍ଟେଉ ଭ୍ରାତା। ହରଷେ ସକଲ ଭାଲୁ କପି ବ୍ରାତା ॥
କପି ପୁନି ବୈଦ ତହାଁ ପହୁଁଚାଵା। ଜେହି ବିଧି ତବହିଂ ତାହି ଲି ଆଵା ॥
ଯହ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଦସାନନ ସୁନେଊ। ଅତି ବିଷାଦ ପୁନି ପୁନି ସିର ଧୁନେଊ ॥
ବ୍ଯାକୁଲ କୁମ୍ଭକରନ ପହିଂ ଆଵା। ବିବିଧ ଜତନ କରି ତାହି ଜଗାଵା ॥
ଜାଗା ନିସିଚର ଦେଖିଅ କୈସା। ମାନହୁଁ କାଲୁ ଦେହ ଧରି ବୈସା ॥
କୁମ୍ଭକରନ ବୂଝା କହୁ ଭାଈ। କାହେ ତଵ ମୁଖ ରହେ ସୁଖାଈ ॥
କଥା କହୀ ସବ ତେହିଂ ଅଭିମାନୀ। ଜେହି ପ୍ରକାର ସୀତା ହରି ଆନୀ ॥
ତାତ କପିନ୍ହ ସବ ନିସିଚର ମାରେ। ମହାମହା ଜୋଧା ସଙ୍ଘାରେ ॥
ଦୁର୍ମୁଖ ସୁରରିପୁ ମନୁଜ ଅହାରୀ। ଭଟ ଅତିକାଯ ଅକମ୍ପନ ଭାରୀ ॥
ଅପର ମହୋଦର ଆଦିକ ବୀରା। ପରେ ସମର ମହି ସବ ରନଧୀରା ॥
ଦୋ. ସୁନି ଦସକନ୍ଧର ବଚନ ତବ କୁମ୍ଭକରନ ବିଲଖାନ।
ଜଗଦମ୍ବା ହରି ଆନି ଅବ ସଠ ଚାହତ କଲ୍ଯାନ ॥ 62 ॥
ଭଲ ନ କୀନ୍ହ ତୈଂ ନିସିଚର ନାହା। ଅବ ମୋହି ଆଇ ଜଗାଏହି କାହା ॥
ଅଜହୂଁ ତାତ ତ୍ଯାଗି ଅଭିମାନା। ଭଜହୁ ରାମ ହୋଇହି କଲ୍ଯାନା ॥
ହୈଂ ଦସସୀସ ମନୁଜ ରଘୁନାଯକ। ଜାକେ ହନୂମାନ ସେ ପାଯକ ॥
ଅହହ ବନ୍ଧୁ ତୈଂ କୀନ୍ହି ଖୋଟାଈ। ପ୍ରଥମହିଂ ମୋହି ନ ସୁନାଏହି ଆଈ ॥
କୀନ୍ହେହୁ ପ୍ରଭୂ ବିରୋଧ ତେହି ଦେଵକ। ସିଵ ବିରଞ୍ଚି ସୁର ଜାକେ ସେଵକ ॥
ନାରଦ ମୁନି ମୋହି ଗ୍ଯାନ ଜୋ କହା। କହତେଉଁ ତୋହି ସମଯ ନିରବହା ॥
ଅବ ଭରି ଅଙ୍କ ଭେଣ୍ଟୁ ମୋହି ଭାଈ। ଲୋଚନ ସୂଫଲ କରୌ ମୈଂ ଜାଈ ॥
ସ୍ଯାମ ଗାତ ସରସୀରୁହ ଲୋଚନ। ଦେଖୌଂ ଜାଇ ତାପ ତ୍ରଯ ମୋଚନ ॥
ଦୋ. ରାମ ରୂପ ଗୁନ ସୁମିରତ ମଗନ ଭଯୁ ଛନ ଏକ।
ରାଵନ ମାଗେଉ କୋଟି ଘଟ ମଦ ଅରୁ ମହିଷ ଅନେକ ॥ 63 ॥
ମହିଷ ଖାଇ କରି ମଦିରା ପାନା। ଗର୍ଜା ବଜ୍ରାଘାତ ସମାନା ॥
କୁମ୍ଭକରନ ଦୁର୍ମଦ ରନ ରଙ୍ଗା। ଚଲା ଦୁର୍ଗ ତଜି ସେନ ନ ସଙ୍ଗା ॥
ଦେଖି ବିଭୀଷନୁ ଆଗେଂ ଆଯୁ। ପରେଉ ଚରନ ନିଜ ନାମ ସୁନାଯୁ ॥
ଅନୁଜ ଉଠାଇ ହୃଦଯଁ ତେହି ଲାଯୋ। ରଘୁପତି ଭକ୍ତ ଜାନି ମନ ଭାଯୋ ॥
ତାତ ଲାତ ରାଵନ ମୋହି ମାରା। କହତ ପରମ ହିତ ମନ୍ତ୍ର ବିଚାରା ॥
ତେହିଂ ଗଲାନି ରଘୁପତି ପହିଂ ଆଯୁଁ। ଦେଖି ଦୀନ ପ୍ରଭୁ କେ ମନ ଭାଯୁଁ ॥
ସୁନୁ ସୁତ ଭଯୁ କାଲବସ ରାଵନ। ସୋ କି ମାନ ଅବ ପରମ ସିଖାଵନ ॥
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ତୈଂ ଧନ୍ଯ ବିଭୀଷନ। ଭଯହୁ ତାତ ନିସିଚର କୁଲ ଭୂଷନ ॥
ବନ୍ଧୁ ବଂସ ତୈଂ କୀନ୍ହ ଉଜାଗର। ଭଜେହୁ ରାମ ସୋଭା ସୁଖ ସାଗର ॥
ଦୋ. ବଚନ କର୍ମ ମନ କପଟ ତଜି ଭଜେହୁ ରାମ ରନଧୀର।
ଜାହୁ ନ ନିଜ ପର ସୂଝ ମୋହି ଭଯୁଁ କାଲବସ ବୀର। 64 ॥
ବନ୍ଧୁ ବଚନ ସୁନି ଚଲା ବିଭୀଷନ। ଆଯୁ ଜହଁ ତ୍ରୈଲୋକ ବିଭୂଷନ ॥
ନାଥ ଭୂଧରାକାର ସରୀରା। କୁମ୍ଭକରନ ଆଵତ ରନଧୀରା ॥
ଏତନା କପିନ୍ହ ସୁନା ଜବ କାନା। କିଲକିଲାଇ ଧାଏ ବଲଵାନା ॥
ଲିଏ ଉଠାଇ ବିଟପ ଅରୁ ଭୂଧର। କଟକଟାଇ ଡାରହିଂ ତା ଊପର ॥
କୋଟି କୋଟି ଗିରି ସିଖର ପ୍ରହାରା। କରହିଂ ଭାଲୁ କପି ଏକ ଏକ ବାରା ॥
ମୁର୍ ଯୋ ନ ମନ ତନୁ ଟର୍ ଯୋ ନ ଟାର୍ ଯୋ। ଜିମି ଗଜ ଅର୍କ ଫଲନି କୋ ମାର୍ଯୋ ॥
ତବ ମାରୁତସୁତ ମୁଠିକା ହନ୍ଯୋ। ପର୍ ଯୋ ଧରନି ବ୍ଯାକୁଲ ସିର ଧୁନ୍ଯୋ ॥
ପୁନି ଉଠି ତେହିଂ ମାରେଉ ହନୁମନ୍ତା। ଘୁର୍ମିତ ଭୂତଲ ପରେଉ ତୁରନ୍ତା ॥
ପୁନି ନଲ ନୀଲହି ଅଵନି ପଛାରେସି। ଜହଁ ତହଁ ପଟକି ପଟକି ଭଟ ଡାରେସି ॥
ଚଲୀ ବଲୀମୁଖ ସେନ ପରାଈ। ଅତି ଭଯ ତ୍ରସିତ ନ କୌ ସମୁହାଈ ॥
ଦୋ. ଅଙ୍ଗଦାଦି କପି ମୁରୁଛିତ କରି ସମେତ ସୁଗ୍ରୀଵ।
କାଁଖ ଦାବି କପିରାଜ କହୁଁ ଚଲା ଅମିତ ବଲ ସୀଂଵ ॥ 65 ॥
ଉମା କରତ ରଘୁପତି ନରଲୀଲା। ଖେଲତ ଗରୁଡ़ ଜିମି ଅହିଗନ ମୀଲା ॥
ଭୃକୁଟି ଭଙ୍ଗ ଜୋ କାଲହି ଖାଈ। ତାହି କି ସୋହି ଐସି ଲରାଈ ॥
ଜଗ ପାଵନି କୀରତି ବିସ୍ତରିହହିଂ। ଗାଇ ଗାଇ ଭଵନିଧି ନର ତରିହହିମ୍ ॥
ମୁରୁଛା ଗି ମାରୁତସୁତ ଜାଗା। ସୁଗ୍ରୀଵହି ତବ ଖୋଜନ ଲାଗା ॥
ସୁଗ୍ରୀଵହୁ କୈ ମୁରୁଛା ବୀତୀ। ନିବୁକ ଗଯୁ ତେହି ମୃତକ ପ୍ରତୀତୀ ॥
କାଟେସି ଦସନ ନାସିକା କାନା। ଗରଜି ଅକାସ ଚଲୁ ତେହିଂ ଜାନା ॥
ଗହେଉ ଚରନ ଗହି ଭୂମି ପଛାରା। ଅତି ଲାଘଵଁ ଉଠି ପୁନି ତେହି ମାରା ॥
ପୁନି ଆଯସୁ ପ୍ରଭୁ ପହିଂ ବଲଵାନା। ଜଯତି ଜଯତି ଜଯ କୃପାନିଧାନା ॥
ନାକ କାନ କାଟେ ଜିଯଁ ଜାନୀ। ଫିରା କ୍ରୋଧ କରି ଭି ମନ ଗ୍ଲାନୀ ॥
ସହଜ ଭୀମ ପୁନି ବିନୁ ଶ୍ରୁତି ନାସା। ଦେଖତ କପି ଦଲ ଉପଜୀ ତ୍ରାସା ॥
ଦୋ. ଜଯ ଜଯ ଜଯ ରଘୁବଂସ ମନି ଧାଏ କପି ଦୈ ହୂହ।
ଏକହି ବାର ତାସୁ ପର ଛାଡ़ଏନ୍ହି ଗିରି ତରୁ ଜୂହ ॥ 66 ॥
କୁମ୍ଭକରନ ରନ ରଙ୍ଗ ବିରୁଦ୍ଧା। ସନ୍ମୁଖ ଚଲା କାଲ ଜନୁ କ୍ରୁଦ୍ଧା ॥
କୋଟି କୋଟି କପି ଧରି ଧରି ଖାଈ। ଜନୁ ଟୀଡ़ଈ ଗିରି ଗୁହାଁ ସମାଈ ॥
କୋଟିନ୍ହ ଗହି ସରୀର ସନ ମର୍ଦା। କୋଟିନ୍ହ ମୀଜି ମିଲଵ ମହି ଗର୍ଦା ॥
ମୁଖ ନାସା ଶ୍ରଵନନ୍ହି କୀଂ ବାଟା। ନିସରି ପରାହିଂ ଭାଲୁ କପି ଠାଟା ॥
ରନ ମଦ ମତ୍ତ ନିସାଚର ଦର୍ପା। ବିସ୍ଵ ଗ୍ରସିହି ଜନୁ ଏହି ବିଧି ଅର୍ପା ॥
ମୁରେ ସୁଭଟ ସବ ଫିରହିଂ ନ ଫେରେ। ସୂଝ ନ ନଯନ ସୁନହିଂ ନହିଂ ଟେରେ ॥
କୁମ୍ଭକରନ କପି ଫୌଜ ବିଡାରୀ। ସୁନି ଧାଈ ରଜନୀଚର ଧାରୀ ॥
ଦେଖି ରାମ ବିକଲ କଟକାଈ। ରିପୁ ଅନୀକ ନାନା ବିଧି ଆଈ ॥
ଦୋ. ସୁନୁ ସୁଗ୍ରୀଵ ବିଭୀଷନ ଅନୁଜ ସଁଭାରେହୁ ସୈନ।
ମୈଂ ଦେଖୁଁ ଖଲ ବଲ ଦଲହି ବୋଲେ ରାଜିଵନୈନ ॥ 67 ॥
କର ସାରଙ୍ଗ ସାଜି କଟି ଭାଥା। ଅରି ଦଲ ଦଲନ ଚଲେ ରଘୁନାଥା ॥
ପ୍ରଥମ କୀନ୍ହ ପ୍ରଭୁ ଧନୁଷ ଟଁକୋରା। ରିପୁ ଦଲ ବଧିର ଭଯୁ ସୁନି ସୋରା ॥
ସତ୍ଯସନ୍ଧ ଛାଁଡ़ଏ ସର ଲଚ୍ଛା। କାଲସର୍ପ ଜନୁ ଚଲେ ସପଚ୍ଛା ॥
ଜହଁ ତହଁ ଚଲେ ବିପୁଲ ନାରାଚା। ଲଗେ କଟନ ଭଟ ବିକଟ ପିସାଚା ॥
କଟହିଂ ଚରନ ଉର ସିର ଭୁଜଦଣ୍ଡା। ବହୁତକ ବୀର ହୋହିଂ ସତ ଖଣ୍ଡା ॥
ଘୁର୍ମି ଘୁର୍ମି ଘାଯଲ ମହି ପରହୀଂ। ଉଠି ସମ୍ଭାରି ସୁଭଟ ପୁନି ଲରହୀମ୍ ॥
ଲାଗତ ବାନ ଜଲଦ ଜିମି ଗାଜହୀଂ। ବହୁତକ ଦେଖୀ କଠିନ ସର ଭାଜହିମ୍ ॥
ରୁଣ୍ଡ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ ବିନୁ ଧାଵହିଂ। ଧରୁ ଧରୁ ମାରୂ ମାରୁ ଧୁନି ଗାଵହିମ୍ ॥
ଦୋ. ଛନ ମହୁଁ ପ୍ରଭୁ କେ ସାଯକନ୍ହି କାଟେ ବିକଟ ପିସାଚ।
ପୁନି ରଘୁବୀର ନିଷଙ୍ଗ ମହୁଁ ପ୍ରବିସେ ସବ ନାରାଚ ॥ 68 ॥
କୁମ୍ଭକରନ ମନ ଦୀଖ ବିଚାରୀ। ହତି ଧନ ମାଝ ନିସାଚର ଧାରୀ ॥
ଭା ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାବଲ ବୀରା। କିଯୋ ମୃଗନାଯକ ନାଦ ଗଁଭୀରା ॥
କୋଽପି ମହୀଧର ଲେଇ ଉପାରୀ। ଡାରି ଜହଁ ମର୍କଟ ଭଟ ଭାରୀ ॥
ଆଵତ ଦେଖି ସୈଲ ପ୍ରଭୂ ଭାରେ। ସରନ୍ହି କାଟି ରଜ ସମ କରି ଡାରେ ॥ ।
ପୁନି ଧନୁ ତାନି କୋଽପି ରଘୁନାଯକ। ଛାଁଡ़ଏ ଅତି କରାଲ ବହୁ ସାଯକ ॥
ତନୁ ମହୁଁ ପ୍ରବିସି ନିସରି ସର ଜାହୀଂ। ଜିମି ଦାମିନି ଘନ ମାଝ ସମାହୀମ୍ ॥
ସୋନିତ ସ୍ତ୍ରଵତ ସୋହ ତନ କାରେ। ଜନୁ କଜ୍ଜଲ ଗିରି ଗେରୁ ପନାରେ ॥
ବିକଲ ବିଲୋକି ଭାଲୁ କପି ଧାଏ। ବିହଁସା ଜବହିଂ ନିକଟ କପି ଆଏ ॥
ଦୋ. ମହାନାଦ କରି ଗର୍ଜା କୋଟି କୋଟି ଗହି କୀସ।
ମହି ପଟକି ଗଜରାଜ ଇଵ ସପଥ କରି ଦସସୀସ ॥ 69 ॥
ଭାଗେ ଭାଲୁ ବଲୀମୁଖ ଜୂଥା। ବୃକୁ ବିଲୋକି ଜିମି ମେଷ ବରୂଥା ॥
ଚଲେ ଭାଗି କପି ଭାଲୁ ଭଵାନୀ। ବିକଲ ପୁକାରତ ଆରତ ବାନୀ ॥
ଯହ ନିସିଚର ଦୁକାଲ ସମ ଅହୀ। କପିକୁଲ ଦେସ ପରନ ଅବ ଚହୀ ॥
କୃପା ବାରିଧର ରାମ ଖରାରୀ। ପାହି ପାହି ପ୍ରନତାରତି ହାରୀ ॥
ସକରୁନ ବଚନ ସୁନତ ଭଗଵାନା। ଚଲେ ସୁଧାରି ସରାସନ ବାନା ॥
ରାମ ସେନ ନିଜ ପାଛୈଂ ଘାଲୀ। ଚଲେ ସକୋପ ମହା ବଲସାଲୀ ॥
ଖୈଞ୍ଚି ଧନୁଷ ସର ସତ ସନ୍ଧାନେ। ଛୂଟେ ତୀର ସରୀର ସମାନେ ॥
ଲାଗତ ସର ଧାଵା ରିସ ଭରା। କୁଧର ଡଗମଗତ ଡୋଲତି ଧରା ॥
ଲୀନ୍ହ ଏକ ତେହିଂ ସୈଲ ଉପାଟୀ। ରଘୁକୁଲ ତିଲକ ଭୁଜା ସୋଇ କାଟୀ ॥
ଧାଵା ବାମ ବାହୁ ଗିରି ଧାରୀ। ପ୍ରଭୁ ସୌ ଭୁଜା କାଟି ମହି ପାରୀ ॥
କାଟେଂ ଭୁଜା ସୋହ ଖଲ କୈସା। ପଚ୍ଛହୀନ ମନ୍ଦର ଗିରି ଜୈସା ॥
ଉଗ୍ର ବିଲୋକନି ପ୍ରଭୁହି ବିଲୋକା। ଗ୍ରସନ ଚହତ ମାନହୁଁ ତ୍ରେଲୋକା ॥
ଦୋ. କରି ଚିକ୍କାର ଘୋର ଅତି ଧାଵା ବଦନୁ ପସାରି।
ଗଗନ ସିଦ୍ଧ ସୁର ତ୍ରାସିତ ହା ହା ହେତି ପୁକାରି ॥ 70 ॥
ସଭଯ ଦେଵ କରୁନାନିଧି ଜାନ୍ଯୋ। ଶ୍ରଵନ ପ୍ରଜନ୍ତ ସରାସନୁ ତାନ୍ଯୋ ॥
ବିସିଖ ନିକର ନିସିଚର ମୁଖ ଭରେଊ। ତଦପି ମହାବଲ ଭୂମି ନ ପରେଊ ॥
ସରନ୍ହି ଭରା ମୁଖ ସନ୍ମୁଖ ଧାଵା। କାଲ ତ୍ରୋନ ସଜୀଵ ଜନୁ ଆଵା ॥
ତବ ପ୍ରଭୁ କୋଽପି ତୀବ୍ର ସର ଲୀନ୍ହା। ଧର ତେ ଭିନ୍ନ ତାସୁ ସିର କୀନ୍ହା ॥
ସୋ ସିର ପରେଉ ଦସାନନ ଆଗେଂ। ବିକଲ ଭଯୁ ଜିମି ଫନି ମନି ତ୍ଯାଗେମ୍ ॥
ଧରନି ଧସି ଧର ଧାଵ ପ୍ରଚଣ୍ଡା। ତବ ପ୍ରଭୁ କାଟି କୀନ୍ହ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡା ॥
ପରେ ଭୂମି ଜିମି ନଭ ତେଂ ଭୂଧର। ହେଠ ଦାବି କପି ଭାଲୁ ନିସାଚର ॥
ତାସୁ ତେଜ ପ୍ରଭୁ ବଦନ ସମାନା। ସୁର ମୁନି ସବହିଂ ଅଚମ୍ଭଵ ମାନା ॥
ସୁର ଦୁନ୍ଦୁଭୀଂ ବଜାଵହିଂ ହରଷହିଂ। ଅସ୍ତୁତି କରହିଂ ସୁମନ ବହୁ ବରଷହିମ୍ ॥
କରି ବିନତୀ ସୁର ସକଲ ସିଧାଏ। ତେହୀ ସମଯ ଦେଵରିଷି ଆଏ ॥
ଗଗନୋପରି ହରି ଗୁନ ଗନ ଗାଏ। ରୁଚିର ବୀରରସ ପ୍ରଭୁ ମନ ଭାଏ ॥
ବେଗି ହତହୁ ଖଲ କହି ମୁନି ଗେ। ରାମ ସମର ମହି ସୋଭତ ଭେ ॥
ଛଂ. ସଙ୍ଗ୍ରାମ ଭୂମି ବିରାଜ ରଘୁପତି ଅତୁଲ ବଲ କୋସଲ ଧନୀ।
ଶ୍ରମ ବିନ୍ଦୁ ମୁଖ ରାଜୀଵ ଲୋଚନ ଅରୁନ ତନ ସୋନିତ କନୀ ॥
ଭୁଜ ଜୁଗଲ ଫେରତ ସର ସରାସନ ଭାଲୁ କପି ଚହୁ ଦିସି ବନେ।
କହ ଦାସ ତୁଲସୀ କହି ନ ସକ ଛବି ସେଷ ଜେହି ଆନନ ଘନେ ॥
ଦୋ. ନିସିଚର ଅଧମ ମଲାକର ତାହି ଦୀନ୍ହ ନିଜ ଧାମ।
ଗିରିଜା ତେ ନର ମନ୍ଦମତି ଜେ ନ ଭଜହିଂ ଶ୍ରୀରାମ ॥ 71 ॥
ଦିନ କେଂ ଅନ୍ତ ଫିରୀଂ ଦୌ ଅନୀ। ସମର ଭୀ ସୁଭଟନ୍ହ ଶ୍ରମ ଘନୀ ॥
ରାମ କୃପାଁ କପି ଦଲ ବଲ ବାଢ़ଆ। ଜିମି ତୃନ ପାଇ ଲାଗ ଅତି ଡାଢ़ଆ ॥
ଛୀଜହିଂ ନିସିଚର ଦିନୁ ଅରୁ ରାତୀ। ନିଜ ମୁଖ କହେଂ ସୁକୃତ ଜେହି ଭାଁତୀ ॥
ବହୁ ବିଲାପ ଦସକନ୍ଧର କରୀ। ବନ୍ଧୁ ସୀସ ପୁନି ପୁନି ଉର ଧରୀ ॥
ରୋଵହିଂ ନାରି ହୃଦଯ ହତି ପାନୀ। ତାସୁ ତେଜ ବଲ ବିପୁଲ ବଖାନୀ ॥
ମେଘନାଦ ତେହି ଅଵସର ଆଯୁ। କହି ବହୁ କଥା ପିତା ସମୁଝାଯୁ ॥
ଦେଖେହୁ କାଲି ମୋରି ମନୁସାଈ। ଅବହିଂ ବହୁତ କା କରୌଂ ବଡ़ଆଈ ॥
ଇଷ୍ଟଦେଵ ସୈଂ ବଲ ରଥ ପାଯୁଁ। ସୋ ବଲ ତାତ ନ ତୋହି ଦେଖାଯୁଁ ॥
ଏହି ବିଧି ଜଲ୍ପତ ଭଯୁ ବିହାନା। ଚହୁଁ ଦୁଆର ଲାଗେ କପି ନାନା ॥
ଇତ କପି ଭାଲୁ କାଲ ସମ ବୀରା। ଉତ ରଜନୀଚର ଅତି ରନଧୀରା ॥
ଲରହିଂ ସୁଭଟ ନିଜ ନିଜ ଜଯ ହେତୂ। ବରନି ନ ଜାଇ ସମର ଖଗକେତୂ ॥
ଦୋ. ମେଘନାଦ ମାଯାମଯ ରଥ ଚଢ़ଇ ଗଯୁ ଅକାସ ॥
ଗର୍ଜେଉ ଅଟ୍ଟହାସ କରି ଭି କପି କଟକହି ତ୍ରାସ ॥ 72 ॥
ସକ୍ତି ସୂଲ ତରଵାରି କୃପାନା। ଅସ୍ତ୍ର ସସ୍ତ୍ର କୁଲିସାଯୁଧ ନାନା ॥
ଡାରହ ପରସୁ ପରିଘ ପାଷାନା। ଲାଗେଉ ବୃଷ୍ଟି କରୈ ବହୁ ବାନା ॥
ଦସ ଦିସି ରହେ ବାନ ନଭ ଛାଈ। ମାନହୁଁ ମଘା ମେଘ ଝରି ଲାଈ ॥
ଧରୁ ଧରୁ ମାରୁ ସୁନିଅ ଧୁନି କାନା। ଜୋ ମାରି ତେହି କୌ ନ ଜାନା ॥
ଗହି ଗିରି ତରୁ ଅକାସ କପି ଧାଵହିଂ। ଦେଖହି ତେହି ନ ଦୁଖିତ ଫିରି ଆଵହିମ୍ ॥
ଅଵଘଟ ଘାଟ ବାଟ ଗିରି କନ୍ଦର। ମାଯା ବଲ କୀନ୍ହେସି ସର ପଞ୍ଜର ॥
ଜାହିଂ କହାଁ ବ୍ଯାକୁଲ ଭେ ବନ୍ଦର। ସୁରପତି ବନ୍ଦି ପରେ ଜନୁ ମନ୍ଦର ॥
ମାରୁତସୁତ ଅଙ୍ଗଦ ନଲ ନୀଲା। କୀନ୍ହେସି ବିକଲ ସକଲ ବଲସୀଲା ॥
ପୁନି ଲଛିମନ ସୁଗ୍ରୀଵ ବିଭୀଷନ। ସରନ୍ହି ମାରି କୀନ୍ହେସି ଜର୍ଜର ତନ ॥
ପୁନି ରଘୁପତି ସୈଂ ଜୂଝେ ଲାଗା। ସର ଛାଁଡ़ଇ ହୋଇ ଲାଗହିଂ ନାଗା ॥
ବ୍ଯାଲ ପାସ ବସ ଭେ ଖରାରୀ। ସ୍ଵବସ ଅନନ୍ତ ଏକ ଅବିକାରୀ ॥
ନଟ ଇଵ କପଟ ଚରିତ କର ନାନା। ସଦା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଏକ ଭଗଵାନା ॥
ରନ ସୋଭା ଲଗି ପ୍ରଭୁହିଂ ବଁଧାଯୋ। ନାଗପାସ ଦେଵନ୍ହ ଭଯ ପାଯୋ ॥
ଦୋ. ଗିରିଜା ଜାସୁ ନାମ ଜପି ମୁନି କାଟହିଂ ଭଵ ପାସ।
ସୋ କି ବନ୍ଧ ତର ଆଵି ବ୍ଯାପକ ବିସ୍ଵ ନିଵାସ ॥ 73 ॥
ଚରିତ ରାମ କେ ସଗୁନ ଭଵାନୀ। ତର୍କି ନ ଜାହିଂ ବୁଦ୍ଧି ବଲ ବାନୀ ॥
ଅସ ବିଚାରି ଜେ ତଗ୍ଯ ବିରାଗୀ। ରାମହି ଭଜହିଂ ତର୍କ ସବ ତ୍ଯାଗୀ ॥
ବ୍ଯାକୁଲ କଟକୁ କୀନ୍ହ ଘନନାଦା। ପୁନି ଭା ପ୍ରଗଟ କହି ଦୁର୍ବାଦା ॥
ଜାମଵନ୍ତ କହ ଖଲ ରହୁ ଠାଢ़ଆ। ସୁନି କରି ତାହି କ୍ରୋଧ ଅତି ବାଢ़ଆ ॥
ବୂଢ़ ଜାନି ସଠ ଛାଁଡ़ଏଉଁ ତୋହୀ। ଲାଗେସି ଅଧମ ପଚାରୈ ମୋହୀ ॥
ଅସ କହି ତରଲ ତ୍ରିସୂଲ ଚଲାଯୋ। ଜାମଵନ୍ତ କର ଗହି ସୋଇ ଧାଯୋ ॥
ମାରିସି ମେଘନାଦ କୈ ଛାତୀ। ପରା ଭୂମି ଘୁର୍ମିତ ସୁରଘାତୀ ॥
ପୁନି ରିସାନ ଗହି ଚରନ ଫିରାଯୌ। ମହି ପଛାରି ନିଜ ବଲ ଦେଖରାଯୋ ॥
ବର ପ୍ରସାଦ ସୋ ମରି ନ ମାରା। ତବ ଗହି ପଦ ଲଙ୍କା ପର ଡାରା ॥
ଇହାଁ ଦେଵରିଷି ଗରୁଡ़ ପଠାଯୋ। ରାମ ସମୀପ ସପଦି ସୋ ଆଯୋ ॥
ଦୋ. ଖଗପତି ସବ ଧରି ଖାଏ ମାଯା ନାଗ ବରୂଥ।
ମାଯା ବିଗତ ଭେ ସବ ହରଷେ ବାନର ଜୂଥ। 74(କ) ॥
ଗହି ଗିରି ପାଦପ ଉପଲ ନଖ ଧାଏ କୀସ ରିସାଇ।
ଚଲେ ତମୀଚର ବିକଲତର ଗଢ़ ପର ଚଢ़ଏ ପରାଇ ॥ 74(ଖ) ॥
ମେଘନାଦ କେ ମୁରଛା ଜାଗୀ। ପିତହି ବିଲୋକି ଲାଜ ଅତି ଲାଗୀ ॥
ତୁରତ ଗଯୁ ଗିରିବର କନ୍ଦରା। କରୌଂ ଅଜଯ ମଖ ଅସ ମନ ଧରା ॥
ଇହାଁ ବିଭୀଷନ ମନ୍ତ୍ର ବିଚାରା। ସୁନହୁ ନାଥ ବଲ ଅତୁଲ ଉଦାରା ॥
ମେଘନାଦ ମଖ କରି ଅପାଵନ। ଖଲ ମାଯାଵୀ ଦେଵ ସତାଵନ ॥
ଜୌଂ ପ୍ରଭୁ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ ସୋ ପାଇହି। ନାଥ ବେଗି ପୁନି ଜୀତି ନ ଜାଇହି ॥
ସୁନି ରଘୁପତି ଅତିସଯ ସୁଖ ମାନା। ବୋଲେ ଅଙ୍ଗଦାଦି କପି ନାନା ॥
ଲଛିମନ ସଙ୍ଗ ଜାହୁ ସବ ଭାଈ। କରହୁ ବିଧଂସ ଜଗ୍ଯ କର ଜାଈ ॥
ତୁମ୍ହ ଲଛିମନ ମାରେହୁ ରନ ଓହୀ। ଦେଖି ସଭଯ ସୁର ଦୁଖ ଅତି ମୋହୀ ॥
ମାରେହୁ ତେହି ବଲ ବୁଦ୍ଧି ଉପାଈ। ଜେହିଂ ଛୀଜୈ ନିସିଚର ସୁନୁ ଭାଈ ॥
ଜାମଵନ୍ତ ସୁଗ୍ରୀଵ ବିଭୀଷନ। ସେନ ସମେତ ରହେହୁ ତୀନିଉ ଜନ ॥
ଜବ ରଘୁବୀର ଦୀନ୍ହି ଅନୁସାସନ। କଟି ନିଷଙ୍ଗ କସି ସାଜି ସରାସନ ॥
ପ୍ରଭୁ ପ୍ରତାପ ଉର ଧରି ରନଧୀରା। ବୋଲେ ଘନ ଇଵ ଗିରା ଗଁଭୀରା ॥
ଜୌଂ ତେହି ଆଜୁ ବଧେଂ ବିନୁ ଆଵୌଂ। ତୌ ରଘୁପତି ସେଵକ ନ କହାଵୌମ୍ ॥
ଜୌଂ ସତ ସଙ୍କର କରହିଂ ସହାଈ। ତଦପି ହତୁଁ ରଘୁବୀର ଦୋହାଈ ॥
ଦୋ. ରଘୁପତି ଚରନ ନାଇ ସିରୁ ଚଲେଉ ତୁରନ୍ତ ଅନନ୍ତ।
ଅଙ୍ଗଦ ନୀଲ ମଯନ୍ଦ ନଲ ସଙ୍ଗ ସୁଭଟ ହନୁମନ୍ତ ॥ 75 ॥
ଜାଇ କପିନ୍ହ ସୋ ଦେଖା ବୈସା। ଆହୁତି ଦେତ ରୁଧିର ଅରୁ ଭୈଂସା ॥
କୀନ୍ହ କପିନ୍ହ ସବ ଜଗ୍ଯ ବିଧଂସା। ଜବ ନ ଉଠି ତବ କରହିଂ ପ୍ରସଂସା ॥
ତଦପି ନ ଉଠି ଧରେନ୍ହି କଚ ଜାଈ। ଲାତନ୍ହି ହତି ହତି ଚଲେ ପରାଈ ॥
ଲୈ ତ୍ରିସୁଲ ଧାଵା କପି ଭାଗେ। ଆଏ ଜହଁ ରାମାନୁଜ ଆଗେ ॥
ଆଵା ପରମ କ୍ରୋଧ କର ମାରା। ଗର୍ଜ ଘୋର ରଵ ବାରହିଂ ବାରା ॥
କୋଽପି ମରୁତସୁତ ଅଙ୍ଗଦ ଧାଏ। ହତି ତ୍ରିସୂଲ ଉର ଧରନି ଗିରାଏ ॥
ପ୍ରଭୁ କହଁ ଛାଁଡ़ଏସି ସୂଲ ପ୍ରଚଣ୍ଡା। ସର ହତି କୃତ ଅନନ୍ତ ଜୁଗ ଖଣ୍ଡା ॥
ଉଠି ବହୋରି ମାରୁତି ଜୁବରାଜା। ହତହିଂ କୋଽପି ତେହି ଘାଉ ନ ବାଜା ॥
ଫିରେ ବୀର ରିପୁ ମରି ନ ମାରା। ତବ ଧାଵା କରି ଘୋର ଚିକାରା ॥
ଆଵତ ଦେଖି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଜନୁ କାଲା। ଲଛିମନ ଛାଡ़ଏ ବିସିଖ କରାଲା ॥
ଦେଖେସି ଆଵତ ପବି ସମ ବାନା। ତୁରତ ଭଯୁ ଖଲ ଅନ୍ତରଧାନା ॥
ବିବିଧ ବେଷ ଧରି କରି ଲରାଈ। କବହୁଁକ ପ୍ରଗଟ କବହୁଁ ଦୁରି ଜାଈ ॥
ଦେଖି ଅଜଯ ରିପୁ ଡରପେ କୀସା। ପରମ କ୍ରୁଦ୍ଧ ତବ ଭଯୁ ଅହୀସା ॥
ଲଛିମନ ମନ ଅସ ମନ୍ତ୍ର ଦୃଢ़ଆଵା। ଏହି ପାପିହି ମୈଂ ବହୁତ ଖେଲାଵା ॥
ସୁମିରି କୋସଲାଧୀସ ପ୍ରତାପା। ସର ସନ୍ଧାନ କୀନ୍ହ କରି ଦାପା ॥
ଛାଡ़ଆ ବାନ ମାଝ ଉର ଲାଗା। ମରତୀ ବାର କପଟୁ ସବ ତ୍ଯାଗା ॥
ଦୋ. ରାମାନୁଜ କହଁ ରାମୁ କହଁ ଅସ କହି ଛାଁଡ़ଏସି ପ୍ରାନ।
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ତଵ ଜନନୀ କହ ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନ ॥ 76 ॥
ବିନୁ ପ୍ରଯାସ ହନୁମାନ ଉଠାଯୋ। ଲଙ୍କା ଦ୍ଵାର ରାଖି ପୁନି ଆଯୋ ॥
ତାସୁ ମରନ ସୁନି ସୁର ଗନ୍ଧର୍ବା। ଚଢ़ଇ ବିମାନ ଆଏ ନଭ ସର୍ବା ॥
ବରଷି ସୁମନ ଦୁନ୍ଦୁଭୀଂ ବଜାଵହିଂ। ଶ୍ରୀରଘୁନାଥ ବିମଲ ଜସୁ ଗାଵହିମ୍ ॥
ଜଯ ଅନନ୍ତ ଜଯ ଜଗଦାଧାରା। ତୁମ୍ହ ପ୍ରଭୁ ସବ ଦେଵନ୍ହି ନିସ୍ତାରା ॥
ଅସ୍ତୁତି କରି ସୁର ସିଦ୍ଧ ସିଧାଏ। ଲଛିମନ କୃପାସିନ୍ଧୁ ପହିଂ ଆଏ ॥
ସୁତ ବଧ ସୁନା ଦସାନନ ଜବହୀଂ। ମୁରୁଛିତ ଭଯୁ ପରେଉ ମହି ତବହୀମ୍ ॥
ମନ୍ଦୋଦରୀ ରୁଦନ କର ଭାରୀ। ଉର ତାଡ़ନ ବହୁ ଭାଁତି ପୁକାରୀ ॥
ନଗର ଲୋଗ ସବ ବ୍ଯାକୁଲ ସୋଚା। ସକଲ କହହିଂ ଦସକନ୍ଧର ପୋଚା ॥
ଦୋ. ତବ ଦସକଣ୍ଠ ବିବିଧ ବିଧି ସମୁଝାଈଂ ସବ ନାରି।
ନସ୍ଵର ରୂପ ଜଗତ ସବ ଦେଖହୁ ହୃଦଯଁ ବିଚାରି ॥ 77 ॥
ତିନ୍ହହି ଗ୍ଯାନ ଉପଦେସା ରାଵନ। ଆପୁନ ମନ୍ଦ କଥା ସୁଭ ପାଵନ ॥
ପର ଉପଦେସ କୁସଲ ବହୁତେରେ। ଜେ ଆଚରହିଂ ତେ ନର ନ ଘନେରେ ॥
ନିସା ସିରାନି ଭଯୁ ଭିନୁସାରା। ଲଗେ ଭାଲୁ କପି ଚାରିହୁଁ ଦ୍ଵାରା ॥
ସୁଭଟ ବୋଲାଇ ଦସାନନ ବୋଲା। ରନ ସନ୍ମୁଖ ଜା କର ମନ ଡୋଲା ॥
ସୋ ଅବହୀଂ ବରୁ ଜାଉ ପରାଈ। ସଞ୍ଜୁଗ ବିମୁଖ ଭେଁ ନ ଭଲାଈ ॥
ନିଜ ଭୁଜ ବଲ ମୈଂ ବଯରୁ ବଢ़ଆଵା। ଦେହୁଁ ଉତରୁ ଜୋ ରିପୁ ଚଢ़ଇ ଆଵା ॥
ଅସ କହି ମରୁତ ବେଗ ରଥ ସାଜା। ବାଜେ ସକଲ ଜୁଝ୍AU ବାଜା ॥
ଚଲେ ବୀର ସବ ଅତୁଲିତ ବଲୀ। ଜନୁ କଜ୍ଜଲ କୈ ଆଁଧୀ ଚଲୀ ॥
ଅସଗୁନ ଅମିତ ହୋହିଂ ତେହି କାଲା। ଗନି ନ ଭୁଜବଲ ଗର୍ବ ବିସାଲା ॥
ଛଂ. ଅତି ଗର୍ବ ଗନି ନ ସଗୁନ ଅସଗୁନ ସ୍ତ୍ରଵହିଂ ଆଯୁଧ ହାଥ ତେ।
ଭଟ ଗିରତ ରଥ ତେ ବାଜି ଗଜ ଚିକ୍କରତ ଭାଜହିଂ ସାଥ ତେ ॥
ଗୋମାଯ ଗୀଧ କରାଲ ଖର ରଵ ସ୍ଵାନ ବୋଲହିଂ ଅତି ଘନେ।
ଜନୁ କାଲଦୂତ ଉଲୂକ ବୋଲହିଂ ବଚନ ପରମ ଭଯାଵନେ ॥
ଦୋ. ତାହି କି ସମ୍ପତି ସଗୁନ ସୁଭ ସପନେହୁଁ ମନ ବିଶ୍ରାମ।
ଭୂତ ଦ୍ରୋହ ରତ ମୋହବସ ରାମ ବିମୁଖ ରତି କାମ ॥ 78 ॥
ଚଲେଉ ନିସାଚର କଟକୁ ଅପାରା। ଚତୁରଙ୍ଗିନୀ ଅନୀ ବହୁ ଧାରା ॥
ବିବିଧ ଭାଁତି ବାହନ ରଥ ଜାନା। ବିପୁଲ ବରନ ପତାକ ଧ୍ଵଜ ନାନା ॥
ଚଲେ ମତ୍ତ ଗଜ ଜୂଥ ଘନେରେ। ପ୍ରାବିଟ ଜଲଦ ମରୁତ ଜନୁ ପ୍ରେରେ ॥
ବରନ ବରଦ ବିରଦୈତ ନିକାଯା। ସମର ସୂର ଜାନହିଂ ବହୁ ମାଯା ॥
ଅତି ବିଚିତ୍ର ବାହିନୀ ବିରାଜୀ। ବୀର ବସନ୍ତ ସେନ ଜନୁ ସାଜୀ ॥
ଚଲତ କଟକ ଦିଗସିଧୁଂର ଡଗହୀଂ। ଛୁଭିତ ପଯୋଧି କୁଧର ଡଗମଗହୀମ୍ ॥
ଉଠୀ ରେନୁ ରବି ଗଯୁ ଛପାଈ। ମରୁତ ଥକିତ ବସୁଧା ଅକୁଲାଈ ॥
ପନଵ ନିସାନ ଘୋର ରଵ ବାଜହିଂ। ପ୍ରଲଯ ସମଯ କେ ଘନ ଜନୁ ଗାଜହିମ୍ ॥
ଭେରି ନଫୀରି ବାଜ ସହନାଈ। ମାରୂ ରାଗ ସୁଭଟ ସୁଖଦାଈ ॥
କେହରି ନାଦ ବୀର ସବ କରହୀଂ। ନିଜ ନିଜ ବଲ ପୌରୁଷ ଉଚ୍ଚରହୀମ୍ ॥
କହି ଦସାନନ ସୁନହୁ ସୁଭଟ୍ଟା। ମର୍ଦହୁ ଭାଲୁ କପିନ୍ହ କେ ଠଟ୍ଟା ॥
ହୌଂ ମାରିହୁଁ ଭୂପ ଦ୍ଵୌ ଭାଈ। ଅସ କହି ସନ୍ମୁଖ ଫୌଜ ରେଙ୍ଗାଈ ॥
ଯହ ସୁଧି ସକଲ କପିନ୍ହ ଜବ ପାଈ। ଧାଏ କରି ରଘୁବୀର ଦୋହାଈ ॥
ଛଂ. ଧାଏ ବିସାଲ କରାଲ ମର୍କଟ ଭାଲୁ କାଲ ସମାନ ତେ।
ମାନହୁଁ ସପଚ୍ଛ ଉଡ़ଆହିଂ ଭୂଧର ବୃନ୍ଦ ନାନା ବାନ ତେ ॥
ନଖ ଦସନ ସୈଲ ମହାଦ୍ରୁମାଯୁଧ ସବଲ ସଙ୍କ ନ ମାନହୀଂ।
ଜଯ ରାମ ରାଵନ ମତ୍ତ ଗଜ ମୃଗରାଜ ସୁଜସୁ ବଖାନହୀମ୍ ॥
ଦୋ. ଦୁହୁ ଦିସି ଜଯ ଜଯକାର କରି ନିଜ ନିଜ ଜୋରୀ ଜାନି।
ଭିରେ ବୀର ଇତ ରାମହି ଉତ ରାଵନହି ବଖାନି ॥ 79 ॥
ରାଵନୁ ରଥୀ ବିରଥ ରଘୁବୀରା। ଦେଖି ବିଭୀଷନ ଭଯୁ ଅଧୀରା ॥
ଅଧିକ ପ୍ରୀତି ମନ ଭା ସନ୍ଦେହା। ବନ୍ଦି ଚରନ କହ ସହିତ ସନେହା ॥
ନାଥ ନ ରଥ ନହିଂ ତନ ପଦ ତ୍ରାନା। କେହି ବିଧି ଜିତବ ବୀର ବଲଵାନା ॥
ସୁନହୁ ସଖା କହ କୃପାନିଧାନା। ଜେହିଂ ଜଯ ହୋଇ ସୋ ସ୍ଯନ୍ଦନ ଆନା ॥
ସୌରଜ ଧୀରଜ ତେହି ରଥ ଚାକା। ସତ୍ଯ ସୀଲ ଦୃଢ़ ଧ୍ଵଜା ପତାକା ॥
ବଲ ବିବେକ ଦମ ପରହିତ ଘୋରେ। ଛମା କୃପା ସମତା ରଜୁ ଜୋରେ ॥
ଈସ ଭଜନୁ ସାରଥୀ ସୁଜାନା। ବିରତି ଚର୍ମ ସନ୍ତୋଷ କୃପାନା ॥
ଦାନ ପରସୁ ବୁଧି ସକ୍ତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ़ଆ। ବର ବିଗ୍ଯାନ କଠିନ କୋଦଣ୍ଡା ॥
ଅମଲ ଅଚଲ ମନ ତ୍ରୋନ ସମାନା। ସମ ଜମ ନିଯମ ସିଲୀମୁଖ ନାନା ॥
କଵଚ ଅଭେଦ ବିପ୍ର ଗୁର ପୂଜା। ଏହି ସମ ବିଜଯ ଉପାଯ ନ ଦୂଜା ॥
ସଖା ଧର୍ମମଯ ଅସ ରଥ ଜାକେଂ। ଜୀତନ କହଁ ନ କତହୁଁ ରିପୁ ତାକେମ୍ ॥
ଦୋ. ମହା ଅଜଯ ସଂସାର ରିପୁ ଜୀତି ସକି ସୋ ବୀର।
ଜାକେଂ ଅସ ରଥ ହୋଇ ଦୃଢ़ ସୁନହୁ ସଖା ମତିଧୀର ॥ 80(କ) ॥
ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ବିଭୀଷନ ହରଷି ଗହେ ପଦ କଞ୍ଜ।
ଏହି ମିସ ମୋହି ଉପଦେସେହୁ ରାମ କୃପା ସୁଖ ପୁଞ୍ଜ ॥ 80(ଖ) ॥
ଉତ ପଚାର ଦସକନ୍ଧର ଇତ ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନ।
ଲରତ ନିସାଚର ଭାଲୁ କପି କରି ନିଜ ନିଜ ପ୍ରଭୁ ଆନ ॥ 80(ଗ) ॥
ସୁର ବ୍ରହ୍ମାଦି ସିଦ୍ଧ ମୁନି ନାନା। ଦେଖତ ରନ ନଭ ଚଢ़ଏ ବିମାନା ॥
ହମହୂ ଉମା ରହେ ତେହି ସଙ୍ଗା। ଦେଖତ ରାମ ଚରିତ ରନ ରଙ୍ଗା ॥
ସୁଭଟ ସମର ରସ ଦୁହୁ ଦିସି ମାତେ। କପି ଜଯସୀଲ ରାମ ବଲ ତାତେ ॥
ଏକ ଏକ ସନ ଭିରହିଂ ପଚାରହିଂ। ଏକନ୍ହ ଏକ ମର୍ଦି ମହି ପାରହିମ୍ ॥
ମାରହିଂ କାଟହିଂ ଧରହିଂ ପଛାରହିଂ। ସୀସ ତୋରି ସୀସନ୍ହ ସନ ମାରହିମ୍ ॥
ଉଦର ବିଦାରହିଂ ଭୁଜା ଉପାରହିଂ। ଗହି ପଦ ଅଵନି ପଟକି ଭଟ ଡାରହିମ୍ ॥
ନିସିଚର ଭଟ ମହି ଗାଡ़ହି ଭାଲୂ। ଊପର ଢାରି ଦେହିଂ ବହୁ ବାଲୂ ॥
ବୀର ବଲିମୁଖ ଜୁଦ୍ଧ ବିରୁଦ୍ଧେ। ଦେଖିଅତ ବିପୁଲ କାଲ ଜନୁ କ୍ରୁଦ୍ଧେ ॥
ଛଂ. କ୍ରୁଦ୍ଧେ କୃତାନ୍ତ ସମାନ କପି ତନ ସ୍ତ୍ରଵତ ସୋନିତ ରାଜହୀଂ।
ମର୍ଦହିଂ ନିସାଚର କଟକ ଭଟ ବଲଵନ୍ତ ଘନ ଜିମି ଗାଜହୀମ୍ ॥
ମାରହିଂ ଚପେଟନ୍ହି ଡାଟି ଦାତନ୍ହ କାଟି ଲାତନ୍ହ ମୀଜହୀଂ।
ଚିକ୍କରହିଂ ମର୍କଟ ଭାଲୁ ଛଲ ବଲ କରହିଂ ଜେହିଂ ଖଲ ଛୀଜହୀମ୍ ॥
ଧରି ଗାଲ ଫାରହିଂ ଉର ବିଦାରହିଂ ଗଲ ଅଁତାଵରି ମେଲହୀଂ।
ପ୍ରହଲାଦପତି ଜନୁ ବିବିଧ ତନୁ ଧରି ସମର ଅଙ୍ଗନ ଖେଲହୀମ୍ ॥
ଧରୁ ମାରୁ କାଟୁ ପଛାରୁ ଘୋର ଗିରା ଗଗନ ମହି ଭରି ରହୀ।
ଜଯ ରାମ ଜୋ ତୃନ ତେ କୁଲିସ କର କୁଲିସ ତେ କର ତୃନ ସହୀ ॥
ଦୋ. ନିଜ ଦଲ ବିଚଲତ ଦେଖେସି ବୀସ ଭୁଜାଁ ଦସ ଚାପ।
ରଥ ଚଢ़ଇ ଚଲେଉ ଦସାନନ ଫିରହୁ ଫିରହୁ କରି ଦାପ ॥ 81 ॥
ଧାଯୁ ପରମ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦସକନ୍ଧର। ସନ୍ମୁଖ ଚଲେ ହୂହ ଦୈ ବନ୍ଦର ॥
ଗହି କର ପାଦପ ଉପଲ ପହାରା। ଡାରେନ୍ହି ତା ପର ଏକହିଂ ବାରା ॥
ଲାଗହିଂ ସୈଲ ବଜ୍ର ତନ ତାସୂ। ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଫୂଟହିଂ ଆସୂ ॥
ଚଲା ନ ଅଚଲ ରହା ରଥ ରୋପୀ। ରନ ଦୁର୍ମଦ ରାଵନ ଅତି କୋପୀ ॥
ଇତ ଉତ ଝପଟି ଦପଟି କପି ଜୋଧା। ମର୍ଦୈ ଲାଗ ଭଯୁ ଅତି କ୍ରୋଧା ॥
ଚଲେ ପରାଇ ଭାଲୁ କପି ନାନା। ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନା ॥
ପାହି ପାହି ରଘୁବୀର ଗୋସାଈ। ଯହ ଖଲ ଖାଇ କାଲ କୀ ନାଈ ॥
ତେହି ଦେଖେ କପି ସକଲ ପରାନେ। ଦସହୁଁ ଚାପ ସାଯକ ସନ୍ଧାନେ ॥
ଛଂ. ସନ୍ଧାନି ଧନୁ ସର ନିକର ଛାଡ़ଏସି ଉରଗ ଜିମି ଉଡ़ଇ ଲାଗହୀଂ।
ରହେ ପୂରି ସର ଧରନୀ ଗଗନ ଦିସି ବିଦସି କହଁ କପି ଭାଗହୀମ୍ ॥
ଭଯୋ ଅତି କୋଲାହଲ ବିକଲ କପି ଦଲ ଭାଲୁ ବୋଲହିଂ ଆତୁରେ।
ରଘୁବୀର କରୁନା ସିନ୍ଧୁ ଆରତ ବନ୍ଧୁ ଜନ ରଚ୍ଛକ ହରେ ॥
ଦୋ. ନିଜ ଦଲ ବିକଲ ଦେଖି କଟି କସି ନିଷଙ୍ଗ ଧନୁ ହାଥ।
ଲଛିମନ ଚଲେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନାଇ ରାମ ପଦ ମାଥ ॥ 82 ॥
ରେ ଖଲ କା ମାରସି କପି ଭାଲୂ। ମୋହି ବିଲୋକୁ ତୋର ମୈଂ କାଲୂ ॥
ଖୋଜତ ରହେଉଁ ତୋହି ସୁତଘାତୀ। ଆଜୁ ନିପାତି ଜୁଡ़ଆଵୁଁ ଛାତୀ ॥
ଅସ କହି ଛାଡ़ଏସି ବାନ ପ୍ରଚଣ୍ଡା। ଲଛିମନ କିଏ ସକଲ ସତ ଖଣ୍ଡା ॥
କୋଟିନ୍ହ ଆଯୁଧ ରାଵନ ଡାରେ। ତିଲ ପ୍ରଵାନ କରି କାଟି ନିଵାରେ ॥
ପୁନି ନିଜ ବାନନ୍ହ କୀନ୍ହ ପ୍ରହାରା। ସ୍ଯନ୍ଦନୁ ଭଞ୍ଜି ସାରଥୀ ମାରା ॥
ସତ ସତ ସର ମାରେ ଦସ ଭାଲା। ଗିରି ସୃଙ୍ଗନ୍ହ ଜନୁ ପ୍ରବିସହିଂ ବ୍ଯାଲା ॥
ପୁନି ସତ ସର ମାରା ଉର ମାହୀଂ। ପରେଉ ଧରନି ତଲ ସୁଧି କଛୁ ନାହୀମ୍ ॥
ଉଠା ପ୍ରବଲ ପୁନି ମୁରୁଛା ଜାଗୀ। ଛାଡ़ଇସି ବ୍ରହ୍ମ ଦୀନ୍ହି ଜୋ ସାଁଗୀ ॥
ଛଂ. ସୋ ବ୍ରହ୍ମ ଦତ୍ତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସକ୍ତି ଅନନ୍ତ ଉର ଲାଗୀ ସହୀ।
ପର୍ଯୋ ବୀର ବିକଲ ଉଠାଵ ଦସମୁଖ ଅତୁଲ ବଲ ମହିମା ରହୀ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭଵନ ବିରାଜ ଜାକେଂ ଏକ ସିର ଜିମି ରଜ କନୀ।
ତେହି ଚହ ଉଠାଵନ ମୂଢ़ ରାଵନ ଜାନ ନହିଂ ତ୍ରିଭୁଅନ ଧନୀ ॥
ଦୋ. ଦେଖି ପଵନସୁତ ଧାଯୁ ବୋଲତ ବଚନ କଠୋର।
ଆଵତ କପିହି ହନ୍ଯୋ ତେହିଂ ମୁଷ୍ଟି ପ୍ରହାର ପ୍ରଘୋର ॥ 83 ॥
ଜାନୁ ଟେକି କପି ଭୂମି ନ ଗିରା। ଉଠା ସଁଭାରି ବହୁତ ରିସ ଭରା ॥
ମୁଠିକା ଏକ ତାହି କପି ମାରା। ପରେଉ ସୈଲ ଜନୁ ବଜ୍ର ପ୍ରହାରା ॥
ମୁରୁଛା ଗୈ ବହୋରି ସୋ ଜାଗା। କପି ବଲ ବିପୁଲ ସରାହନ ଲାଗା ॥
ଧିଗ ଧିଗ ମମ ପୌରୁଷ ଧିଗ ମୋହୀ। ଜୌଂ ତୈଂ ଜିଅତ ରହେସି ସୁରଦ୍ରୋହୀ ॥
ଅସ କହି ଲଛିମନ କହୁଁ କପି ଲ୍ଯାଯୋ। ଦେଖି ଦସାନନ ବିସମଯ ପାଯୋ ॥
କହ ରଘୁବୀର ସମୁଝୁ ଜିଯଁ ଭ୍ରାତା। ତୁମ୍ହ କୃତାନ୍ତ ଭଚ୍ଛକ ସୁର ତ୍ରାତା ॥
ସୁନତ ବଚନ ଉଠି ବୈଠ କୃପାଲା। ଗୀ ଗଗନ ସୋ ସକତି କରାଲା ॥
ପୁନି କୋଦଣ୍ଡ ବାନ ଗହି ଧାଏ। ରିପୁ ସନ୍ମୁଖ ଅତି ଆତୁର ଆଏ ॥
ଛଂ. ଆତୁର ବହୋରି ବିଭଞ୍ଜି ସ୍ଯନ୍ଦନ ସୂତ ହତି ବ୍ଯାକୁଲ କିଯୋ।
ଗିର୍ ଯୋ ଧରନି ଦସକନ୍ଧର ବିକଲତର ବାନ ସତ ବେଧ୍ଯୋ ହିଯୋ ॥
ସାରଥୀ ଦୂସର ଘାଲି ରଥ ତେହି ତୁରତ ଲଙ୍କା ଲୈ ଗଯୋ।
ରଘୁବୀର ବନ୍ଧୁ ପ୍ରତାପ ପୁଞ୍ଜ ବହୋରି ପ୍ରଭୁ ଚରନନ୍ହି ନଯୋ ॥
ଦୋ. ଉହାଁ ଦସାନନ ଜାଗି କରି କରୈ ଲାଗ କଛୁ ଜଗ୍ଯ।
ରାମ ବିରୋଧ ବିଜଯ ଚହ ସଠ ହଠ ବସ ଅତି ଅଗ୍ଯ ॥ 84 ॥
ଇହାଁ ବିଭୀଷନ ସବ ସୁଧି ପାଈ। ସପଦି ଜାଇ ରଘୁପତିହି ସୁନାଈ ॥
ନାଥ କରି ରାଵନ ଏକ ଜାଗା। ସିଦ୍ଧ ଭେଁ ନହିଂ ମରିହି ଅଭାଗା ॥
ପଠଵହୁ ନାଥ ବେଗି ଭଟ ବନ୍ଦର। କରହିଂ ବିଧଂସ ଆଵ ଦସକନ୍ଧର ॥
ପ୍ରାତ ହୋତ ପ୍ରଭୁ ସୁଭଟ ପଠାଏ। ହନୁମଦାଦି ଅଙ୍ଗଦ ସବ ଧାଏ ॥
କୌତୁକ କୂଦି ଚଢ़ଏ କପି ଲଙ୍କା। ପୈଠେ ରାଵନ ଭଵନ ଅସଙ୍କା ॥
ଜଗ୍ଯ କରତ ଜବହୀଂ ସୋ ଦେଖା। ସକଲ କପିନ୍ହ ଭା କ୍ରୋଧ ବିସେଷା ॥
ରନ ତେ ନିଲଜ ଭାଜି ଗୃହ ଆଵା। ଇହାଁ ଆଇ ବକ ଧ୍ଯାନ ଲଗାଵା ॥
ଅସ କହି ଅଙ୍ଗଦ ମାରା ଲାତା। ଚିତଵ ନ ସଠ ସ୍ଵାରଥ ମନ ରାତା ॥
ଛଂ. ନହିଂ ଚିତଵ ଜବ କରି କୋପ କପି ଗହି ଦସନ ଲାତନ୍ହ ମାରହୀଂ।
ଧରି କେସ ନାରି ନିକାରି ବାହେର ତେଽତିଦୀନ ପୁକାରହୀମ୍ ॥
ତବ ଉଠେଉ କ୍ରୁଦ୍ଧ କୃତାନ୍ତ ସମ ଗହି ଚରନ ବାନର ଡାରୀ।
ଏହି ବୀଚ କପିନ୍ହ ବିଧଂସ କୃତ ମଖ ଦେଖି ମନ ମହୁଁ ହାରୀ ॥
ଦୋ. ଜଗ୍ଯ ବିଧଂସି କୁସଲ କପି ଆଏ ରଘୁପତି ପାସ।
ଚଲେଉ ନିସାଚର କ୍ରୁର୍ଦ୍ଧ ହୋଇ ତ୍ଯାଗି ଜିଵନ କୈ ଆସ ॥ 85 ॥
ଚଲତ ହୋହିଂ ଅତି ଅସୁଭ ଭଯଙ୍କର। ବୈଠହିଂ ଗୀଧ ଉଡ़ଆଇ ସିରନ୍ହ ପର ॥
ଭଯୁ କାଲବସ କାହୁ ନ ମାନା। କହେସି ବଜାଵହୁ ଜୁଦ୍ଧ ନିସାନା ॥
ଚଲୀ ତମୀଚର ଅନୀ ଅପାରା। ବହୁ ଗଜ ରଥ ପଦାତି ଅସଵାରା ॥
ପ୍ରଭୁ ସନ୍ମୁଖ ଧାଏ ଖଲ କୈଂସେଂ। ସଲଭ ସମୂହ ଅନଲ କହଁ ଜୈଂସେମ୍ ॥
ଇହାଁ ଦେଵତନ୍ହ ଅସ୍ତୁତି କୀନ୍ହୀ। ଦାରୁନ ବିପତି ହମହି ଏହିଂ ଦୀନ୍ହୀ ॥
ଅବ ଜନି ରାମ ଖେଲାଵହୁ ଏହୀ। ଅତିସଯ ଦୁଖିତ ହୋତି ବୈଦେହୀ ॥
ଦେଵ ବଚନ ସୁନି ପ୍ରଭୁ ମୁସକାନା। ଉଠି ରଘୁବୀର ସୁଧାରେ ବାନା।
ଜଟା ଜୂଟ ଦୃଢ़ ବାଁଧୈ ମାଥେ। ସୋହହିଂ ସୁମନ ବୀଚ ବିଚ ଗାଥେ ॥
ଅରୁନ ନଯନ ବାରିଦ ତନୁ ସ୍ଯାମା। ଅଖିଲ ଲୋକ ଲୋଚନାଭିରାମା ॥
କଟିତଟ ପରିକର କସ୍ଯୋ ନିଷଙ୍ଗା। କର କୋଦଣ୍ଡ କଠିନ ସାରଙ୍ଗା ॥
ଛଂ. ସାରଙ୍ଗ କର ସୁନ୍ଦର ନିଷଙ୍ଗ ସିଲୀମୁଖାକର କଟି କସ୍ଯୋ।
ଭୁଜଦଣ୍ଡ ପୀନ ମନୋହରାଯତ ଉର ଧରାସୁର ପଦ ଲସ୍ଯୋ ॥
କହ ଦାସ ତୁଲସୀ ଜବହିଂ ପ୍ରଭୁ ସର ଚାପ କର ଫେରନ ଲଗେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦିଗ୍ଗଜ କମଠ ଅହି ମହି ସିନ୍ଧୁ ଭୂଧର ଡଗମଗେ ॥
ଦୋ. ସୋଭା ଦେଖି ହରଷି ସୁର ବରଷହିଂ ସୁମନ ଅପାର।
ଜଯ ଜଯ ଜଯ କରୁନାନିଧି ଛବି ବଲ ଗୁନ ଆଗାର ॥ 86 ॥
ଏହୀଂ ବୀଚ ନିସାଚର ଅନୀ। କସମସାତ ଆଈ ଅତି ଘନୀ।
ଦେଖି ଚଲେ ସନ୍ମୁଖ କପି ଭଟ୍ଟା। ପ୍ରଲଯକାଲ କେ ଜନୁ ଘନ ଘଟ୍ଟା ॥
ବହୁ କୃପାନ ତରଵାରି ଚମଙ୍କହିଂ। ଜନୁ ଦହଁ ଦିସି ଦାମିନୀଂ ଦମଙ୍କହିମ୍ ॥
ଗଜ ରଥ ତୁରଗ ଚିକାର କଠୋରା। ଗର୍ଜହିଂ ମନହୁଁ ବଲାହକ ଘୋରା ॥
କପି ଲଙ୍ଗୂର ବିପୁଲ ନଭ ଛାଏ। ମନହୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଉଏ ସୁହାଏ ॥
ଉଠି ଧୂରି ମାନହୁଁ ଜଲଧାରା। ବାନ ବୁନ୍ଦ ଭୈ ବୃଷ୍ଟି ଅପାରା ॥
ଦୁହୁଁ ଦିସି ପର୍ବତ କରହିଂ ପ୍ରହାରା। ବଜ୍ରପାତ ଜନୁ ବାରହିଂ ବାରା ॥
ରଘୁପତି କୋଽପି ବାନ ଝରି ଲାଈ। ଘାଯଲ ଭୈ ନିସିଚର ସମୁଦାଈ ॥
ଲାଗତ ବାନ ବୀର ଚିକ୍କରହୀଂ। ଘୁର୍ମି ଘୁର୍ମି ଜହଁ ତହଁ ମହି ପରହୀମ୍ ॥
ସ୍ତ୍ରଵହିଂ ସୈଲ ଜନୁ ନିର୍ଝର ଭାରୀ। ସୋନିତ ସରି କାଦର ଭଯକାରୀ ॥
ଛଂ. କାଦର ଭଯଙ୍କର ରୁଧିର ସରିତା ଚଲୀ ପରମ ଅପାଵନୀ।
ଦୌ କୂଲ ଦଲ ରଥ ରେତ ଚକ୍ର ଅବର୍ତ ବହତି ଭଯାଵନୀ ॥
ଜଲ ଜନ୍ତୁଗଜ ପଦଚର ତୁରଗ ଖର ବିବିଧ ବାହନ କୋ ଗନେ।
ସର ସକ୍ତି ତୋମର ସର୍ପ ଚାପ ତରଙ୍ଗ ଚର୍ମ କମଠ ଘନେ ॥
ଦୋ. ବୀର ପରହିଂ ଜନୁ ତୀର ତରୁ ମଜ୍ଜା ବହୁ ବହ ଫେନ।
କାଦର ଦେଖି ଡରହିଂ ତହଁ ସୁଭଟନ୍ହ କେ ମନ ଚେନ ॥ 87 ॥
ମଜ୍ଜହି ଭୂତ ପିସାଚ ବେତାଲା। ପ୍ରମଥ ମହା ଝୋଟିଙ୍ଗ କରାଲା ॥
କାକ କଙ୍କ ଲୈ ଭୁଜା ଉଡ़ଆହୀଂ। ଏକ ତେ ଛୀନି ଏକ ଲୈ ଖାହୀମ୍ ॥
ଏକ କହହିଂ ଐସିଉ ସୌଙ୍ଘାଈ। ସଠହୁ ତୁମ୍ହାର ଦରିଦ୍ର ନ ଜାଈ ॥
କହଁରତ ଭଟ ଘାଯଲ ତଟ ଗିରେ। ଜହଁ ତହଁ ମନହୁଁ ଅର୍ଧଜଲ ପରେ ॥
ଖୈଞ୍ଚହିଂ ଗୀଧ ଆଁତ ତଟ ଭେ। ଜନୁ ବଂସୀ ଖେଲତ ଚିତ ଦେ ॥
ବହୁ ଭଟ ବହହିଂ ଚଢ़ଏ ଖଗ ଜାହୀଂ। ଜନୁ ନାଵରି ଖେଲହିଂ ସରି ମାହୀମ୍ ॥
ଜୋଗିନି ଭରି ଭରି ଖପ୍ପର ସଞ୍ଚହିଂ। ଭୂତ ପିସାଚ ବଧୂ ନଭ ନଞ୍ଚହିମ୍ ॥
ଭଟ କପାଲ କରତାଲ ବଜାଵହିଂ। ଚାମୁଣ୍ଡା ନାନା ବିଧି ଗାଵହିମ୍ ॥
ଜମ୍ବୁକ ନିକର କଟକ୍କଟ କଟ୍ଟହିଂ। ଖାହିଂ ହୁଆହିଂ ଅଘାହିଂ ଦପଟ୍ଟହିମ୍ ॥
କୋଟିନ୍ହ ରୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ ବିନୁ ଡୋଲ୍ଲହିଂ। ସୀସ ପରେ ମହି ଜଯ ଜଯ ବୋଲ୍ଲହିମ୍ ॥
ଛଂ. ବୋଲ୍ଲହିଂ ଜୋ ଜଯ ଜଯ ମୁଣ୍ଡ ରୁଣ୍ଡ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସିର ବିନୁ ଧାଵହୀଂ।
ଖପ୍ପରିନ୍ହ ଖଗ୍ଗ ଅଲୁଜ୍ଝି ଜୁଜ୍ଝହିଂ ସୁଭଟ ଭଟନ୍ହ ଢହାଵହୀମ୍ ॥
ବାନର ନିସାଚର ନିକର ମର୍ଦହିଂ ରାମ ବଲ ଦର୍ପିତ ଭେ।
ସଙ୍ଗ୍ରାମ ଅଙ୍ଗନ ସୁଭଟ ସୋଵହିଂ ରାମ ସର ନିକରନ୍ହି ହେ ॥
ଦୋ. ରାଵନ ହୃଦଯଁ ବିଚାରା ଭା ନିସିଚର ସଙ୍ଘାର।
ମୈଂ ଅକେଲ କପି ଭାଲୁ ବହୁ ମାଯା କରୌଂ ଅପାର ॥ 88 ॥
ଦେଵନ୍ହ ପ୍ରଭୁହି ପଯାଦେଂ ଦେଖା। ଉପଜା ଉର ଅତି ଛୋଭ ବିସେଷା ॥
ସୁରପତି ନିଜ ରଥ ତୁରତ ପଠାଵା। ହରଷ ସହିତ ମାତଲି ଲୈ ଆଵା ॥
ତେଜ ପୁଞ୍ଜ ରଥ ଦିବ୍ଯ ଅନୂପା। ହରଷି ଚଢ़ଏ କୋସଲପୁର ଭୂପା ॥
ଚଞ୍ଚଲ ତୁରଗ ମନୋହର ଚାରୀ। ଅଜର ଅମର ମନ ସମ ଗତିକାରୀ ॥
ରଥାରୂଢ़ ରଘୁନାଥହି ଦେଖୀ। ଧାଏ କପି ବଲୁ ପାଇ ବିସେଷୀ ॥
ସହୀ ନ ଜାଇ କପିନ୍ହ କୈ ମାରୀ। ତବ ରାଵନ ମାଯା ବିସ୍ତାରୀ ॥
ସୋ ମାଯା ରଘୁବୀରହି ବାଁଚୀ। ଲଛିମନ କପିନ୍ହ ସୋ ମାନୀ ସାଁଚୀ ॥
ଦେଖୀ କପିନ୍ହ ନିସାଚର ଅନୀ। ଅନୁଜ ସହିତ ବହୁ କୋସଲଧନୀ ॥
ଛଂ. ବହୁ ରାମ ଲଛିମନ ଦେଖି ମର୍କଟ ଭାଲୁ ମନ ଅତି ଅପଡରେ।
ଜନୁ ଚିତ୍ର ଲିଖିତ ସମେତ ଲଛିମନ ଜହଁ ସୋ ତହଁ ଚିତଵହିଂ ଖରେ ॥
ନିଜ ସେନ ଚକିତ ବିଲୋକି ହଁସି ସର ଚାପ ସଜି କୋସଲ ଧନୀ।
ମାଯା ହରୀ ହରି ନିମିଷ ମହୁଁ ହରଷୀ ସକଲ ମର୍କଟ ଅନୀ ॥
ଦୋ. ବହୁରି ରାମ ସବ ତନ ଚିତି ବୋଲେ ବଚନ ଗଁଭୀର।
ଦ୍ଵନ୍ଦଜୁଦ୍ଧ ଦେଖହୁ ସକଲ ଶ୍ରମିତ ଭେ ଅତି ବୀର ॥ 89 ॥
ଅସ କହି ରଥ ରଘୁନାଥ ଚଲାଵା। ବିପ୍ର ଚରନ ପଙ୍କଜ ସିରୁ ନାଵା ॥
ତବ ଲଙ୍କେସ କ୍ରୋଧ ଉର ଛାଵା। ଗର୍ଜତ ତର୍ଜତ ସନ୍ମୁଖ ଧାଵା ॥
ଜୀତେହୁ ଜେ ଭଟ ସଞ୍ଜୁଗ ମାହୀଂ। ସୁନୁ ତାପସ ମୈଂ ତିନ୍ହ ସମ ନାହୀମ୍ ॥
ରାଵନ ନାମ ଜଗତ ଜସ ଜାନା। ଲୋକପ ଜାକେଂ ବନ୍ଦୀଖାନା ॥
ଖର ଦୂଷନ ବିରାଧ ତୁମ୍ହ ମାରା। ବଧେହୁ ବ୍ଯାଧ ଇଵ ବାଲି ବିଚାରା ॥
ନିସିଚର ନିକର ସୁଭଟ ସଙ୍ଘାରେହୁ। କୁମ୍ଭକରନ ଘନନାଦହି ମାରେହୁ ॥
ଆଜୁ ବଯରୁ ସବୁ ଲେଉଁ ନିବାହୀ। ଜୌଂ ରନ ଭୂପ ଭାଜି ନହିଂ ଜାହୀମ୍ ॥
ଆଜୁ କରୁଁ ଖଲୁ କାଲ ହଵାଲେ। ପରେହୁ କଠିନ ରାଵନ କେ ପାଲେ ॥
ସୁନି ଦୁର୍ବଚନ କାଲବସ ଜାନା। ବିହଁସି ବଚନ କହ କୃପାନିଧାନା ॥
ସତ୍ଯ ସତ୍ଯ ସବ ତଵ ପ୍ରଭୁତାଈ। ଜଲ୍ପସି ଜନି ଦେଖାଉ ମନୁସାଈ ॥
ଛଂ. ଜନି ଜଲ୍ପନା କରି ସୁଜସୁ ନାସହି ନୀତି ସୁନହି କରହି ଛମା।
ସଂସାର ମହଁ ପୂରୁଷ ତ୍ରିବିଧ ପାଟଲ ରସାଲ ପନସ ସମା ॥
ଏକ ସୁମନପ୍ରଦ ଏକ ସୁମନ ଫଲ ଏକ ଫଲି କେଵଲ ଲାଗହୀଂ।
ଏକ କହହିଂ କହହିଂ କରହିଂ ଅପର ଏକ କରହିଂ କହତ ନ ବାଗହୀମ୍ ॥
ଦୋ. ରାମ ବଚନ ସୁନି ବିହଁସା ମୋହି ସିଖାଵତ ଗ୍ଯାନ।
ବଯରୁ କରତ ନହିଂ ତବ ଡରେ ଅବ ଲାଗେ ପ୍ରିଯ ପ୍ରାନ ॥ 90 ॥
କହି ଦୁର୍ବଚନ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦସକନ୍ଧର। କୁଲିସ ସମାନ ଲାଗ ଛାଁଡ़ଐ ସର ॥
ନାନାକାର ସିଲୀମୁଖ ଧାଏ। ଦିସି ଅରୁ ବିଦିସ ଗଗନ ମହି ଛାଏ ॥
ପାଵକ ସର ଛାଁଡ़ଏଉ ରଘୁବୀରା। ଛନ ମହୁଁ ଜରେ ନିସାଚର ତୀରା ॥
ଛାଡ़ଇସି ତୀବ୍ର ସକ୍ତି ଖିସିଆଈ। ବାନ ସଙ୍ଗ ପ୍ରଭୁ ଫେରି ଚଲାଈ ॥
କୋଟିକ ଚକ୍ର ତ୍ରିସୂଲ ପବାରୈ। ବିନୁ ପ୍ରଯାସ ପ୍ରଭୁ କାଟି ନିଵାରୈ ॥
ନିଫଲ ହୋହିଂ ରାଵନ ସର କୈସେଂ। ଖଲ କେ ସକଲ ମନୋରଥ ଜୈସେମ୍ ॥
ତବ ସତ ବାନ ସାରଥୀ ମାରେସି। ପରେଉ ଭୂମି ଜଯ ରାମ ପୁକାରେସି ॥
ରାମ କୃପା କରି ସୂତ ଉଠାଵା। ତବ ପ୍ରଭୁ ପରମ କ୍ରୋଧ କହୁଁ ପାଵା ॥
ଛଂ. ଭେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଜୁଦ୍ଧ ବିରୁଦ୍ଧ ରଘୁପତି ତ୍ରୋନ ସାଯକ କସମସେ।
କୋଦଣ୍ଡ ଧୁନି ଅତି ଚଣ୍ଡ ସୁନି ମନୁଜାଦ ସବ ମାରୁତ ଗ୍ରସେ ॥
ମଁଦୋଦରୀ ଉର କମ୍ପ କମ୍ପତି କମଠ ଭୂ ଭୂଧର ତ୍ରସେ।
ଚିକ୍କରହିଂ ଦିଗ୍ଗଜ ଦସନ ଗହି ମହି ଦେଖି କୌତୁକ ସୁର ହଁସେ ॥
ଦୋ. ତାନେଉ ଚାପ ଶ୍ରଵନ ଲଗି ଛାଁଡ़ଏ ବିସିଖ କରାଲ।
ରାମ ମାରଗନ ଗନ ଚଲେ ଲହଲହାତ ଜନୁ ବ୍ଯାଲ ॥ 91 ॥
ଚଲେ ବାନ ସପଚ୍ଛ ଜନୁ ଉରଗା। ପ୍ରଥମହିଂ ହତେଉ ସାରଥୀ ତୁରଗା ॥
ରଥ ବିଭଞ୍ଜି ହତି କେତୁ ପତାକା। ଗର୍ଜା ଅତି ଅନ୍ତର ବଲ ଥାକା ॥
ତୁରତ ଆନ ରଥ ଚଢ़ଇ ଖିସିଆନା। ଅସ୍ତ୍ର ସସ୍ତ୍ର ଛାଁଡ़ଏସି ବିଧି ନାନା ॥
ବିଫଲ ହୋହିଂ ସବ ଉଦ୍ଯମ ତାକେ। ଜିମି ପରଦ୍ରୋହ ନିରତ ମନସା କେ ॥
ତବ ରାଵନ ଦସ ସୂଲ ଚଲାଵା। ବାଜି ଚାରି ମହି ମାରି ଗିରାଵା ॥
ତୁରଗ ଉଠାଇ କୋଽପି ରଘୁନାଯକ। ଖୈଞ୍ଚି ସରାସନ ଛାଁଡ़ଏ ସାଯକ ॥
ରାଵନ ସିର ସରୋଜ ବନଚାରୀ। ଚଲି ରଘୁବୀର ସିଲୀମୁଖ ଧାରୀ ॥
ଦସ ଦସ ବାନ ଭାଲ ଦସ ମାରେ। ନିସରି ଗେ ଚଲେ ରୁଧିର ପନାରେ ॥
ସ୍ତ୍ରଵତ ରୁଧିର ଧାଯୁ ବଲଵାନା। ପ୍ରଭୁ ପୁନି କୃତ ଧନୁ ସର ସନ୍ଧାନା ॥
ତୀସ ତୀର ରଘୁବୀର ପବାରେ। ଭୁଜନ୍ହି ସମେତ ସୀସ ମହି ପାରେ ॥
କାଟତହୀଂ ପୁନି ଭେ ନବୀନେ। ରାମ ବହୋରି ଭୁଜା ସିର ଛୀନେ ॥
ପ୍ରଭୁ ବହୁ ବାର ବାହୁ ସିର ହେ। କଟତ ଝଟିତି ପୁନି ନୂତନ ଭେ ॥
ପୁନି ପୁନି ପ୍ରଭୁ କାଟତ ଭୁଜ ସୀସା। ଅତି କୌତୁକୀ କୋସଲାଧୀସା ॥
ରହେ ଛାଇ ନଭ ସିର ଅରୁ ବାହୂ। ମାନହୁଁ ଅମିତ କେତୁ ଅରୁ ରାହୂ ॥
ଛଂ. ଜନୁ ରାହୁ କେତୁ ଅନେକ ନଭ ପଥ ସ୍ତ୍ରଵତ ସୋନିତ ଧାଵହୀଂ।
ରଘୁବୀର ତୀର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଲାଗହିଂ ଭୂମି ଗିରନ ନ ପାଵହୀମ୍ ॥
ଏକ ଏକ ସର ସିର ନିକର ଛେଦେ ନଭ ଉଡ़ତ ଇମି ସୋହହୀଂ।
ଜନୁ କୋଽପି ଦିନକର କର ନିକର ଜହଁ ତହଁ ବିଧୁନ୍ତୁଦ ପୋହହୀମ୍ ॥
ଦୋ. ଜିମି ଜିମି ପ୍ରଭୁ ହର ତାସୁ ସିର ତିମି ତିମି ହୋହିଂ ଅପାର।
ସେଵତ ବିଷଯ ବିବର୍ଧ ଜିମି ନିତ ନିତ ନୂତନ ମାର ॥ 92 ॥
ଦସମୁଖ ଦେଖି ସିରନ୍ହ କୈ ବାଢ़ଈ। ବିସରା ମରନ ଭୀ ରିସ ଗାଢ़ଈ ॥
ଗର୍ଜେଉ ମୂଢ़ ମହା ଅଭିମାନୀ। ଧାଯୁ ଦସହୁ ସରାସନ ତାନୀ ॥
ସମର ଭୂମି ଦସକନ୍ଧର କୋପ୍ଯୋ। ବରଷି ବାନ ରଘୁପତି ରଥ ତୋପ୍ଯୋ ॥
ଦଣ୍ଡ ଏକ ରଥ ଦେଖି ନ ପରେଊ। ଜନୁ ନିହାର ମହୁଁ ଦିନକର ଦୁରେଊ ॥
ହାହାକାର ସୁରନ୍ହ ଜବ କୀନ୍ହା। ତବ ପ୍ରଭୁ କୋଽପି କାରମୁକ ଲୀନ୍ହା ॥
ସର ନିଵାରି ରିପୁ କେ ସିର କାଟେ। ତେ ଦିସି ବିଦିସ ଗଗନ ମହି ପାଟେ ॥
କାଟେ ସିର ନଭ ମାରଗ ଧାଵହିଂ। ଜଯ ଜଯ ଧୁନି କରି ଭଯ ଉପଜାଵହିମ୍ ॥
କହଁ ଲଛିମନ ସୁଗ୍ରୀଵ କପୀସା। କହଁ ରଘୁବୀର କୋସଲାଧୀସା ॥
ଛଂ. କହଁ ରାମୁ କହି ସିର ନିକର ଧାଏ ଦେଖି ମର୍କଟ ଭଜି ଚଲେ।
ସନ୍ଧାନି ଧନୁ ରଘୁବଂସମନି ହଁସି ସରନ୍ହି ସିର ବେଧେ ଭଲେ ॥
ସିର ମାଲିକା କର କାଲିକା ଗହି ବୃନ୍ଦ ବୃନ୍ଦନ୍ହି ବହୁ ମିଲୀଂ।
କରି ରୁଧିର ସରି ମଜ୍ଜନୁ ମନହୁଁ ସଙ୍ଗ୍ରାମ ବଟ ପୂଜନ ଚଲୀମ୍ ॥
ଦୋ. ପୁନି ଦସକଣ୍ଠ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଛାଁଡ़ଈ ସକ୍ତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ।
ଚଲୀ ବିଭୀଷନ ସନ୍ମୁଖ ମନହୁଁ କାଲ କର ଦଣ୍ଡ ॥ 93 ॥
ଆଵତ ଦେଖି ସକ୍ତି ଅତି ଘୋରା। ପ୍ରନତାରତି ଭଞ୍ଜନ ପନ ମୋରା ॥
ତୁରତ ବିଭୀଷନ ପାଛେଂ ମେଲା। ସନ୍ମୁଖ ରାମ ସହେଉ ସୋଇ ସେଲା ॥
ଲାଗି ସକ୍ତି ମୁରୁଛା କଛୁ ଭୀ। ପ୍ରଭୁ କୃତ ଖେଲ ସୁରନ୍ହ ବିକଲୀ ॥
ଦେଖି ବିଭୀଷନ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରମ ପାଯୋ। ଗହି କର ଗଦା କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଧାଯୋ ॥
ରେ କୁଭାଗ୍ଯ ସଠ ମନ୍ଦ କୁବୁଦ୍ଧେ। ତୈଂ ସୁର ନର ମୁନି ନାଗ ବିରୁଦ୍ଧେ ॥
ସାଦର ସିଵ କହୁଁ ସୀସ ଚଢ़ଆଏ। ଏକ ଏକ କେ କୋଟିନ୍ହ ପାଏ ॥
ତେହି କାରନ ଖଲ ଅବ ଲଗି ବାଁଚ୍ଯୋ। ଅବ ତଵ କାଲୁ ସୀସ ପର ନାଚ୍ଯୋ ॥
ରାମ ବିମୁଖ ସଠ ଚହସି ସମ୍ପଦା। ଅସ କହି ହନେସି ମାଝ ଉର ଗଦା ॥
ଛଂ. ଉର ମାଝ ଗଦା ପ୍ରହାର ଘୋର କଠୋର ଲାଗତ ମହି ପର୍ ଯୋ।
ଦସ ବଦନ ସୋନିତ ସ୍ତ୍ରଵତ ପୁନି ସମ୍ଭାରି ଧାଯୋ ରିସ ଭର୍ ଯୋ ॥
ଦ୍ଵୌ ଭିରେ ଅତିବଲ ମଲ୍ଲଜୁଦ୍ଧ ବିରୁଦ୍ଧ ଏକୁ ଏକହି ହନୈ।
ରଘୁବୀର ବଲ ଦର୍ପିତ ବିଭୀଷନୁ ଘାଲି ନହିଂ ତା କହୁଁ ଗନୈ ॥
ଦୋ. ଉମା ବିଭୀଷନୁ ରାଵନହି ସନ୍ମୁଖ ଚିତଵ କି କାଉ।
ସୋ ଅବ ଭିରତ କାଲ ଜ୍ଯୋଂ ଶ୍ରୀରଘୁବୀର ପ୍ରଭାଉ ॥ 94 ॥
ଦେଖା ଶ୍ରମିତ ବିଭୀଷନୁ ଭାରୀ। ଧାଯୁ ହନୂମାନ ଗିରି ଧାରୀ ॥
ରଥ ତୁରଙ୍ଗ ସାରଥୀ ନିପାତା। ହୃଦଯ ମାଝ ତେହି ମାରେସି ଲାତା ॥
ଠାଢ़ ରହା ଅତି କମ୍ପିତ ଗାତା। ଗଯୁ ବିଭୀଷନୁ ଜହଁ ଜନତ୍ରାତା ॥
ପୁନି ରାଵନ କପି ହତେଉ ପଚାରୀ। ଚଲେଉ ଗଗନ କପି ପୂଁଛ ପସାରୀ ॥
ଗହିସି ପୂଁଛ କପି ସହିତ ଉଡ़ଆନା। ପୁନି ଫିରି ଭିରେଉ ପ୍ରବଲ ହନୁମାନା ॥
ଲରତ ଅକାସ ଜୁଗଲ ସମ ଜୋଧା। ଏକହି ଏକୁ ହନତ କରି କ୍ରୋଧା ॥
ସୋହହିଂ ନଭ ଛଲ ବଲ ବହୁ କରହୀଂ। କଜ୍ଜଲ ଗିରି ସୁମେରୁ ଜନୁ ଲରହୀମ୍ ॥
ବୁଧି ବଲ ନିସିଚର ପରି ନ ପାର୍ ଯୋ। ତବ ମାରୁତ ସୁତ ପ୍ରଭୁ ସମ୍ଭାର୍ ଯୋ ॥
ଛଂ. ସମ୍ଭାରି ଶ୍ରୀରଘୁବୀର ଧୀର ପଚାରି କପି ରାଵନୁ ହନ୍ଯୋ।
ମହି ପରତ ପୁନି ଉଠି ଲରତ ଦେଵନ୍ହ ଜୁଗଲ କହୁଁ ଜଯ ଜଯ ଭନ୍ଯୋ ॥
ହନୁମନ୍ତ ସଙ୍କଟ ଦେଖି ମର୍କଟ ଭାଲୁ କ୍ରୋଧାତୁର ଚଲେ।
ରନ ମତ୍ତ ରାଵନ ସକଲ ସୁଭଟ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଭୁଜ ବଲ ଦଲମଲେ ॥
ଦୋ. ତବ ରଘୁବୀର ପଚାରେ ଧାଏ କୀସ ପ୍ରଚଣ୍ଡ।
କପି ବଲ ପ୍ରବଲ ଦେଖି ତେହିଂ କୀନ୍ହ ପ୍ରଗଟ ପାଷଣ୍ଡ ॥ 95 ॥
ଅନ୍ତରଧାନ ଭଯୁ ଛନ ଏକା। ପୁନି ପ୍ରଗଟେ ଖଲ ରୂପ ଅନେକା ॥
ରଘୁପତି କଟକ ଭାଲୁ କପି ଜେତେ। ଜହଁ ତହଁ ପ୍ରଗଟ ଦସାନନ ତେତେ ॥
ଦେଖେ କପିନ୍ହ ଅମିତ ଦସସୀସା। ଜହଁ ତହଁ ଭଜେ ଭାଲୁ ଅରୁ କୀସା ॥
ଭାଗେ ବାନର ଧରହିଂ ନ ଧୀରା। ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଲଛିମନ ରଘୁବୀରା ॥
ଦହଁ ଦିସି ଧାଵହିଂ କୋଟିନ୍ହ ରାଵନ। ଗର୍ଜହିଂ ଘୋର କଠୋର ଭଯାଵନ ॥
ଡରେ ସକଲ ସୁର ଚଲେ ପରାଈ। ଜଯ କୈ ଆସ ତଜହୁ ଅବ ଭାଈ ॥
ସବ ସୁର ଜିତେ ଏକ ଦସକନ୍ଧର। ଅବ ବହୁ ଭେ ତକହୁ ଗିରି କନ୍ଦର ॥
ରହେ ବିରଞ୍ଚି ସମ୍ଭୁ ମୁନି ଗ୍ଯାନୀ। ଜିନ୍ହ ଜିନ୍ହ ପ୍ରଭୁ ମହିମା କଛୁ ଜାନୀ ॥
ଛଂ. ଜାନା ପ୍ରତାପ ତେ ରହେ ନିର୍ଭଯ କପିନ୍ହ ରିପୁ ମାନେ ଫୁରେ।
ଚଲେ ବିଚଲି ମର୍କଟ ଭାଲୁ ସକଲ କୃପାଲ ପାହି ଭଯାତୁରେ ॥
ହନୁମନ୍ତ ଅଙ୍ଗଦ ନୀଲ ନଲ ଅତିବଲ ଲରତ ରନ ବାଁକୁରେ।
ମର୍ଦହିଂ ଦସାନନ କୋଟି କୋଟିନ୍ହ କପଟ ଭୂ ଭଟ ଅଙ୍କୁରେ ॥
ଦୋ. ସୁର ବାନର ଦେଖେ ବିକଲ ହଁସ୍ଯୋ କୋସଲାଧୀସ।
ସଜି ସାରଙ୍ଗ ଏକ ସର ହତେ ସକଲ ଦସସୀସ ॥ 96 ॥
ପ୍ରଭୁ ଛନ ମହୁଁ ମାଯା ସବ କାଟୀ। ଜିମି ରବି ଉଏଁ ଜାହିଂ ତମ ଫାଟୀ ॥
ରାଵନୁ ଏକୁ ଦେଖି ସୁର ହରଷେ। ଫିରେ ସୁମନ ବହୁ ପ୍ରଭୁ ପର ବରଷେ ॥
ଭୁଜ ଉଠାଇ ରଘୁପତି କପି ଫେରେ। ଫିରେ ଏକ ଏକନ୍ହ ତବ ଟେରେ ॥
ପ୍ରଭୁ ବଲୁ ପାଇ ଭାଲୁ କପି ଧାଏ। ତରଲ ତମକି ସଞ୍ଜୁଗ ମହି ଆଏ ॥
ଅସ୍ତୁତି କରତ ଦେଵତନ୍ହି ଦେଖେଂ। ଭଯୁଁ ଏକ ମୈଂ ଇନ୍ହ କେ ଲେଖେମ୍ ॥
ସଠହୁ ସଦା ତୁମ୍ହ ମୋର ମରାଯଲ। ଅସ କହି କୋଽପି ଗଗନ ପର ଧାଯଲ ॥
ହାହାକାର କରତ ସୁର ଭାଗେ। ଖଲହୁ ଜାହୁ କହଁ ମୋରେଂ ଆଗେ ॥
ଦେଖି ବିକଲ ସୁର ଅଙ୍ଗଦ ଧାଯୋ। କୂଦି ଚରନ ଗହି ଭୂମି ଗିରାଯୋ ॥
ଛଂ. ଗହି ଭୂମି ପାର୍ ଯୋ ଲାତ ମାର୍ ଯୋ ବାଲିସୁତ ପ୍ରଭୁ ପହିଂ ଗଯୋ।
ସମ୍ଭାରି ଉଠି ଦସକଣ୍ଠ ଘୋର କଠୋର ରଵ ଗର୍ଜତ ଭଯୋ ॥
କରି ଦାପ ଚାପ ଚଢ़ଆଇ ଦସ ସନ୍ଧାନି ସର ବହୁ ବରଷୀ।
କିଏ ସକଲ ଭଟ ଘାଯଲ ଭଯାକୁଲ ଦେଖି ନିଜ ବଲ ହରଷୀ ॥
ଦୋ. ତବ ରଘୁପତି ରାଵନ କେ ସୀସ ଭୁଜା ସର ଚାପ।
କାଟେ ବହୁତ ବଢ़ଏ ପୁନି ଜିମି ତୀରଥ କର ପାପ। 97 ॥
ସିର ଭୁଜ ବାଢ़ଇ ଦେଖି ରିପୁ କେରୀ। ଭାଲୁ କପିନ୍ହ ରିସ ଭୀ ଘନେରୀ ॥
ମରତ ନ ମୂଢ़ କଟେଉ ଭୁଜ ସୀସା। ଧାଏ କୋଽପି ଭାଲୁ ଭଟ କୀସା ॥
ବାଲିତନଯ ମାରୁତି ନଲ ନୀଲା। ବାନରରାଜ ଦୁବିଦ ବଲସୀଲା ॥
ବିଟପ ମହୀଧର କରହିଂ ପ୍ରହାରା। ସୋଇ ଗିରି ତରୁ ଗହି କପିନ୍ହ ସୋ ମାରା ॥
ଏକ ନଖନ୍ହି ରିପୁ ବପୁଷ ବିଦାରୀ। ଭାଗି ଚଲହିଂ ଏକ ଲାତନ୍ହ ମାରୀ ॥
ତବ ନଲ ନୀଲ ସିରନ୍ହି ଚଢ़ଇ ଗଯୂ। ନଖନ୍ହି ଲିଲାର ବିଦାରତ ଭଯୂ ॥
ରୁଧିର ଦେଖି ବିଷାଦ ଉର ଭାରୀ। ତିନ୍ହହି ଧରନ କହୁଁ ଭୁଜା ପସାରୀ ॥
ଗହେ ନ ଜାହିଂ କରନ୍ହି ପର ଫିରହୀଂ। ଜନୁ ଜୁଗ ମଧୁପ କମଲ ବନ ଚରହୀମ୍ ॥
କୋଽପି କୂଦି ଦ୍ଵୌ ଧରେସି ବହୋରୀ। ମହି ପଟକତ ଭଜେ ଭୁଜା ମରୋରୀ ॥
ପୁନି ସକୋପ ଦସ ଧନୁ କର ଲୀନ୍ହେ। ସରନ୍ହି ମାରି ଘାଯଲ କପି କୀନ୍ହେ ॥
ହନୁମଦାଦି ମୁରୁଛିତ କରି ବନ୍ଦର। ପାଇ ପ୍ରଦୋଷ ହରଷ ଦସକନ୍ଧର ॥
ମୁରୁଛିତ ଦେଖି ସକଲ କପି ବୀରା। ଜାମଵନ୍ତ ଧାଯୁ ରନଧୀରା ॥
ସଙ୍ଗ ଭାଲୁ ଭୂଧର ତରୁ ଧାରୀ। ମାରନ ଲଗେ ପଚାରି ପଚାରୀ ॥
ଭଯୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାଵନ ବଲଵାନା। ଗହି ପଦ ମହି ପଟକି ଭଟ ନାନା ॥
ଦେଖି ଭାଲୁପତି ନିଜ ଦଲ ଘାତା। କୋଽପି ମାଝ ଉର ମାରେସି ଲାତା ॥
ଛଂ. ଉର ଲାତ ଘାତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଲାଗତ ବିକଲ ରଥ ତେ ମହି ପରା।
ଗହି ଭାଲୁ ବୀସହୁଁ କର ମନହୁଁ କମଲନ୍ହି ବସେ ନିସି ମଧୁକରା ॥
ମୁରୁଛିତ ବିଲୋକି ବହୋରି ପଦ ହତି ଭାଲୁପତି ପ୍ରଭୁ ପହିଂ ଗଯୌ।
ନିସି ଜାନି ସ୍ଯନ୍ଦନ ଘାଲି ତେହି ତବ ସୂତ ଜତନୁ କରତ ଭଯୋ ॥
ଦୋ. ମୁରୁଛା ବିଗତ ଭାଲୁ କପି ସବ ଆଏ ପ୍ରଭୁ ପାସ।
ନିସିଚର ସକଲ ରାଵନହି ଘେରି ରହେ ଅତି ତ୍ରାସ ॥ 98 ॥
ମାସପାରାଯଣ, ଛବ୍ବୀସଵାଁ ଵିଶ୍ରାମ
ତେହୀ ନିସି ସୀତା ପହିଂ ଜାଈ। ତ୍ରିଜଟା କହି ସବ କଥା ସୁନାଈ ॥
ସିର ଭୁଜ ବାଢ़ଇ ସୁନତ ରିପୁ କେରୀ। ସୀତା ଉର ଭି ତ୍ରାସ ଘନେରୀ ॥
ମୁଖ ମଲୀନ ଉପଜୀ ମନ ଚିନ୍ତା। ତ୍ରିଜଟା ସନ ବୋଲୀ ତବ ସୀତା ॥
ହୋଇହି କହା କହସି କିନ ମାତା। କେହି ବିଧି ମରିହି ବିସ୍ଵ ଦୁଖଦାତା ॥
ରଘୁପତି ସର ସିର କଟେହୁଁ ନ ମରୀ। ବିଧି ବିପରୀତ ଚରିତ ସବ କରୀ ॥
ମୋର ଅଭାଗ୍ଯ ଜିଆଵତ ଓହୀ। ଜେହିଂ ହୌ ହରି ପଦ କମଲ ବିଛୋହୀ ॥
ଜେହିଂ କୃତ କପଟ କନକ ମୃଗ ଝୂଠା। ଅଜହୁଁ ସୋ ଦୈଵ ମୋହି ପର ରୂଠା ॥
ଜେହିଂ ବିଧି ମୋହି ଦୁଖ ଦୁସହ ସହାଏ। ଲଛିମନ କହୁଁ କଟୁ ବଚନ କହାଏ ॥
ରଘୁପତି ବିରହ ସବିଷ ସର ଭାରୀ। ତକି ତକି ମାର ବାର ବହୁ ମାରୀ ॥
ଐସେହୁଁ ଦୁଖ ଜୋ ରାଖ ମମ ପ୍ରାନା। ସୋଇ ବିଧି ତାହି ଜିଆଵ ନ ଆନା ॥
ବହୁ ବିଧି କର ବିଲାପ ଜାନକୀ। କରି କରି ସୁରତି କୃପାନିଧାନ କୀ ॥
କହ ତ୍ରିଜଟା ସୁନୁ ରାଜକୁମାରୀ। ଉର ସର ଲାଗତ ମରି ସୁରାରୀ ॥
ପ୍ରଭୁ ତାତେ ଉର ହତି ନ ତେହୀ। ଏହି କେ ହୃଦଯଁ ବସତି ବୈଦେହୀ ॥
ଛଂ. ଏହି କେ ହୃଦଯଁ ବସ ଜାନକୀ ଜାନକୀ ଉର ମମ ବାସ ହୈ।
ମମ ଉଦର ଭୁଅନ ଅନେକ ଲାଗତ ବାନ ସବ କର ନାସ ହୈ ॥
ସୁନି ବଚନ ହରଷ ବିଷାଦ ମନ ଅତି ଦେଖି ପୁନି ତ୍ରିଜଟାଁ କହା।
ଅବ ମରିହି ରିପୁ ଏହି ବିଧି ସୁନହି ସୁନ୍ଦରି ତଜହି ସଂସଯ ମହା ॥
ଦୋ. କାଟତ ସିର ହୋଇହି ବିକଲ ଛୁଟି ଜାଇହି ତଵ ଧ୍ଯାନ।
ତବ ରାଵନହି ହୃଦଯ ମହୁଁ ମରିହହିଂ ରାମୁ ସୁଜାନ ॥ 99 ॥
ଅସ କହି ବହୁତ ଭାଁତି ସମୁଝାଈ। ପୁନି ତ୍ରିଜଟା ନିଜ ଭଵନ ସିଧାଈ ॥
ରାମ ସୁଭାଉ ସୁମିରି ବୈଦେହୀ। ଉପଜୀ ବିରହ ବିଥା ଅତି ତେହୀ ॥
ନିସିହି ସସିହି ନିନ୍ଦତି ବହୁ ଭାଁତୀ। ଜୁଗ ସମ ଭୀ ସିରାତି ନ ରାତୀ ॥
କରତି ବିଲାପ ମନହିଂ ମନ ଭାରୀ। ରାମ ବିରହଁ ଜାନକୀ ଦୁଖାରୀ ॥
ଜବ ଅତି ଭଯୁ ବିରହ ଉର ଦାହୂ। ଫରକେଉ ବାମ ନଯନ ଅରୁ ବାହୂ ॥
ସଗୁନ ବିଚାରି ଧରୀ ମନ ଧୀରା। ଅବ ମିଲିହହିଂ କୃପାଲ ରଘୁବୀରା ॥
ଇହାଁ ଅର୍ଧନିସି ରାଵନୁ ଜାଗା। ନିଜ ସାରଥି ସନ ଖୀଝନ ଲାଗା ॥
ସଠ ରନଭୂମି ଛଡ़ଆଇସି ମୋହୀ। ଧିଗ ଧିଗ ଅଧମ ମନ୍ଦମତି ତୋହୀ ॥
ତେହିଂ ପଦ ଗହି ବହୁ ବିଧି ସମୁଝାଵା। ଭୌରୁ ଭେଁ ରଥ ଚଢ़ଇ ପୁନି ଧାଵା ॥
ସୁନି ଆଗଵନୁ ଦସାନନ କେରା। କପି ଦଲ ଖରଭର ଭଯୁ ଘନେରା ॥
ଜହଁ ତହଁ ଭୂଧର ବିଟପ ଉପାରୀ। ଧାଏ କଟକଟାଇ ଭଟ ଭାରୀ ॥
ଛଂ. ଧାଏ ଜୋ ମର୍କଟ ବିକଟ ଭାଲୁ କରାଲ କର ଭୂଧର ଧରା।
ଅତି କୋପ କରହିଂ ପ୍ରହାର ମାରତ ଭଜି ଚଲେ ରଜନୀଚରା ॥
ବିଚଲାଇ ଦଲ ବଲଵନ୍ତ କୀସନ୍ହ ଘେରି ପୁନି ରାଵନୁ ଲିଯୋ।
ଚହୁଁ ଦିସି ଚପେଟନ୍ହି ମାରି ନଖନ୍ହି ବିଦାରି ତନୁ ବ୍ଯାକୁଲ କିଯୋ ॥
ଦୋ. ଦେଖି ମହା ମର୍କଟ ପ୍ରବଲ ରାଵନ କୀନ୍ହ ବିଚାର।
ଅନ୍ତରହିତ ହୋଇ ନିମିଷ ମହୁଁ କୃତ ମାଯା ବିସ୍ତାର ॥ 100 ॥
ଛଂ. ଜବ କୀନ୍ହ ତେହିଂ ପାଷଣ୍ଡ। ଭେ ପ୍ରଗଟ ଜନ୍ତୁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ॥
ବେତାଲ ଭୂତ ପିସାଚ। କର ଧରେଂ ଧନୁ ନାରାଚ ॥ 1 ॥
ଜୋଗିନି ଗହେଂ କରବାଲ। ଏକ ହାଥ ମନୁଜ କପାଲ ॥
କରି ସଦ୍ଯ ସୋନିତ ପାନ। ନାଚହିଂ କରହିଂ ବହୁ ଗାନ ॥ 2 ॥
ଧରୁ ମାରୁ ବୋଲହିଂ ଘୋର। ରହି ପୂରି ଧୁନି ଚହୁଁ ଓର ॥
ମୁଖ ବାଇ ଧାଵହିଂ ଖାନ। ତବ ଲଗେ କୀସ ପରାନ ॥ 3 ॥
ଜହଁ ଜାହିଂ ମର୍କଟ ଭାଗି। ତହଁ ବରତ ଦେଖହିଂ ଆଗି ॥
ଭେ ବିକଲ ବାନର ଭାଲୁ। ପୁନି ଲାଗ ବରଷୈ ବାଲୁ ॥ 4 ॥
ଜହଁ ତହଁ ଥକିତ କରି କୀସ। ଗର୍ଜେଉ ବହୁରି ଦସସୀସ ॥
ଲଛିମନ କପୀସ ସମେତ। ଭେ ସକଲ ବୀର ଅଚେତ ॥ 5 ॥
ହା ରାମ ହା ରଘୁନାଥ। କହି ସୁଭଟ ମୀଜହିଂ ହାଥ ॥
ଏହି ବିଧି ସକଲ ବଲ ତୋରି। ତେହିଂ କୀନ୍ହ କପଟ ବହୋରି ॥ 6 ॥
ପ୍ରଗଟେସି ବିପୁଲ ହନୁମାନ। ଧାଏ ଗହେ ପାଷାନ ॥
ତିନ୍ହ ରାମୁ ଘେରେ ଜାଇ। ଚହୁଁ ଦିସି ବରୂଥ ବନାଇ ॥ 7 ॥
ମାରହୁ ଧରହୁ ଜନି ଜାଇ। କଟକଟହିଂ ପୂଁଛ ଉଠାଇ ॥
ଦହଁ ଦିସି ଲଁଗୂର ବିରାଜ। ତେହିଂ ମଧ୍ଯ କୋସଲରାଜ ॥ 8 ॥
ଛଂ. ତେହିଂ ମଧ୍ଯ କୋସଲରାଜ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଯାମ ତନ ସୋଭା ଲହୀ।
ଜନୁ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁଷ ଅନେକ କୀ ବର ବାରି ତୁଙ୍ଗ ତମାଲହୀ ॥
ପ୍ରଭୁ ଦେଖି ହରଷ ବିଷାଦ ଉର ସୁର ବଦତ ଜଯ ଜଯ ଜଯ କରୀ।
ରଘୁବୀର ଏକହି ତୀର କୋଽପି ନିମେଷ ମହୁଁ ମାଯା ହରୀ ॥ 1 ॥
ମାଯା ବିଗତ କପି ଭାଲୁ ହରଷେ ବିଟପ ଗିରି ଗହି ସବ ଫିରେ।
ସର ନିକର ଛାଡ़ଏ ରାମ ରାଵନ ବାହୁ ସିର ପୁନି ମହି ଗିରେ ॥
ଶ୍ରୀରାମ ରାଵନ ସମର ଚରିତ ଅନେକ କଲ୍ପ ଜୋ ଗାଵହୀଂ।
ସତ ସେଷ ସାରଦ ନିଗମ କବି ତେଉ ତଦପି ପାର ନ ପାଵହୀମ୍ ॥ 2 ॥
ଦୋ. ତାକେ ଗୁନ ଗନ କଛୁ କହେ ଜଡ़ମତି ତୁଲସୀଦାସ।
ଜିମି ନିଜ ବଲ ଅନୁରୂପ ତେ ମାଛୀ ଉଡ़ଇ ଅକାସ ॥ 101(କ) ॥
କାଟେ ସିର ଭୁଜ ବାର ବହୁ ମରତ ନ ଭଟ ଲଙ୍କେସ।
ପ୍ରଭୁ କ୍ରୀଡ़ତ ସୁର ସିଦ୍ଧ ମୁନି ବ୍ଯାକୁଲ ଦେଖି କଲେସ ॥ 101(ଖ) ॥
କାଟତ ବଢ़ହିଂ ସୀସ ସମୁଦାଈ। ଜିମି ପ୍ରତି ଲାଭ ଲୋଭ ଅଧିକାଈ ॥
ମରି ନ ରିପୁ ଶ୍ରମ ଭଯୁ ବିସେଷା। ରାମ ବିଭୀଷନ ତନ ତବ ଦେଖା ॥
ଉମା କାଲ ମର ଜାକୀଂ ଈଛା। ସୋ ପ୍ରଭୁ ଜନ କର ପ୍ରୀତି ପରୀଛା ॥
ସୁନୁ ସରବଗ୍ଯ ଚରାଚର ନାଯକ। ପ୍ରନତପାଲ ସୁର ମୁନି ସୁଖଦାଯକ ॥
ନାଭିକୁଣ୍ଡ ପିଯୂଷ ବସ ଯାକେଂ। ନାଥ ଜିଅତ ରାଵନୁ ବଲ ତାକେମ୍ ॥
ସୁନତ ବିଭୀଷନ ବଚନ କୃପାଲା। ହରଷି ଗହେ କର ବାନ କରାଲା ॥
ଅସୁଭ ହୋନ ଲାଗେ ତବ ନାନା। ରୋଵହିଂ ଖର ସୃକାଲ ବହୁ ସ୍ଵାନା ॥
ବୋଲହି ଖଗ ଜଗ ଆରତି ହେତୂ। ପ୍ରଗଟ ଭେ ନଭ ଜହଁ ତହଁ କେତୂ ॥
ଦସ ଦିସି ଦାହ ହୋନ ଅତି ଲାଗା। ଭଯୁ ପରବ ବିନୁ ରବି ଉପରାଗା ॥
ମନ୍ଦୋଦରି ଉର କମ୍ପତି ଭାରୀ। ପ୍ରତିମା ସ୍ତ୍ରଵହିଂ ନଯନ ମଗ ବାରୀ ॥
ଛଂ. ପ୍ରତିମା ରୁଦହିଂ ପବିପାତ ନଭ ଅତି ବାତ ବହ ଡୋଲତି ମହୀ।
ବରଷହିଂ ବଲାହକ ରୁଧିର କଚ ରଜ ଅସୁଭ ଅତି ସକ କୋ କହୀ ॥
ଉତପାତ ଅମିତ ବିଲୋକି ନଭ ସୁର ବିକଲ ବୋଲହି ଜଯ ଜେ।
ସୁର ସଭଯ ଜାନି କୃପାଲ ରଘୁପତି ଚାପ ସର ଜୋରତ ଭେ ॥
ଦୋ. ଖୈଚି ସରାସନ ଶ୍ରଵନ ଲଗି ଛାଡ़ଏ ସର ଏକତୀସ।
ରଘୁନାଯକ ସାଯକ ଚଲେ ମାନହୁଁ କାଲ ଫନୀସ ॥ 102 ॥
ସାଯକ ଏକ ନାଭି ସର ସୋଷା। ଅପର ଲଗେ ଭୁଜ ସିର କରି ରୋଷା ॥
ଲୈ ସିର ବାହୁ ଚଲେ ନାରାଚା। ସିର ଭୁଜ ହୀନ ରୁଣ୍ଡ ମହି ନାଚା ॥
ଧରନି ଧସି ଧର ଧାଵ ପ୍ରଚଣ୍ଡା। ତବ ସର ହତି ପ୍ରଭୁ କୃତ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡା ॥
ଗର୍ଜେଉ ମରତ ଘୋର ରଵ ଭାରୀ। କହାଁ ରାମୁ ରନ ହତୌଂ ପଚାରୀ ॥
ଡୋଲୀ ଭୂମି ଗିରତ ଦସକନ୍ଧର। ଛୁଭିତ ସିନ୍ଧୁ ସରି ଦିଗ୍ଗଜ ଭୂଧର ॥
ଧରନି ପରେଉ ଦ୍ଵୌ ଖଣ୍ଡ ବଢ़ଆଈ। ଚାପି ଭାଲୁ ମର୍କଟ ସମୁଦାଈ ॥
ମନ୍ଦୋଦରି ଆଗେଂ ଭୁଜ ସୀସା। ଧରି ସର ଚଲେ ଜହାଁ ଜଗଦୀସା ॥
ପ୍ରବିସେ ସବ ନିଷଙ୍ଗ ମହୁ ଜାଈ। ଦେଖି ସୁରନ୍ହ ଦୁନ୍ଦୁଭୀଂ ବଜାଈ ॥
ତାସୁ ତେଜ ସମାନ ପ୍ରଭୁ ଆନନ। ହରଷେ ଦେଖି ସମ୍ଭୁ ଚତୁରାନନ ॥
ଜଯ ଜଯ ଧୁନି ପୂରୀ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡା। ଜଯ ରଘୁବୀର ପ୍ରବଲ ଭୁଜଦଣ୍ଡା ॥
ବରଷହି ସୁମନ ଦେଵ ମୁନି ବୃନ୍ଦା। ଜଯ କୃପାଲ ଜଯ ଜଯତି ମୁକୁନ୍ଦା ॥
ଛଂ. ଜଯ କୃପା କନ୍ଦ ମୁକନ୍ଦ ଦ୍ଵନ୍ଦ ହରନ ସରନ ସୁଖପ୍ରଦ ପ୍ରଭୋ।
ଖଲ ଦଲ ବିଦାରନ ପରମ କାରନ କାରୁନୀକ ସଦା ବିଭୋ ॥
ସୁର ସୁମନ ବରଷହିଂ ହରଷ ସଙ୍କୁଲ ବାଜ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଗହଗହୀ।
ସଙ୍ଗ୍ରାମ ଅଙ୍ଗନ ରାମ ଅଙ୍ଗ ଅନଙ୍ଗ ବହୁ ସୋଭା ଲହୀ ॥
ସିର ଜଟା ମୁକୁଟ ପ୍ରସୂନ ବିଚ ବିଚ ଅତି ମନୋହର ରାଜହୀଂ।
ଜନୁ ନୀଲଗିରି ପର ତଡ़ଇତ ପଟଲ ସମେତ ଉଡ़ଉଗନ ଭ୍ରାଜହୀମ୍ ॥
ଭୁଜଦଣ୍ଡ ସର କୋଦଣ୍ଡ ଫେରତ ରୁଧିର କନ ତନ ଅତି ବନେ।
ଜନୁ ରାଯମୁନୀଂ ତମାଲ ପର ବୈଠୀଂ ବିପୁଲ ସୁଖ ଆପନେ ॥
ଦୋ. କୃପାଦୃଷ୍ଟି କରି ପ୍ରଭୁ ଅଭଯ କିଏ ସୁର ବୃନ୍ଦ।
ଭାଲୁ କୀସ ସବ ହରଷେ ଜଯ ସୁଖ ଧାମ ମୁକନ୍ଦ ॥ 103 ॥
ପତି ସିର ଦେଖତ ମନ୍ଦୋଦରୀ। ମୁରୁଛିତ ବିକଲ ଧରନି ଖସି ପରୀ ॥
ଜୁବତି ବୃନ୍ଦ ରୋଵତ ଉଠି ଧାଈଂ। ତେହି ଉଠାଇ ରାଵନ ପହିଂ ଆଈ ॥
ପତି ଗତି ଦେଖି ତେ କରହିଂ ପୁକାରା। ଛୂଟେ କଚ ନହିଂ ବପୁଷ ସଁଭାରା ॥
ଉର ତାଡ़ନା କରହିଂ ବିଧି ନାନା। ରୋଵତ କରହିଂ ପ୍ରତାପ ବଖାନା ॥
ତଵ ବଲ ନାଥ ଡୋଲ ନିତ ଧରନୀ। ତେଜ ହୀନ ପାଵକ ସସି ତରନୀ ॥
ସେଷ କମଠ ସହି ସକହିଂ ନ ଭାରା। ସୋ ତନୁ ଭୂମି ପରେଉ ଭରି ଛାରା ॥
ବରୁନ କୁବେର ସୁରେସ ସମୀରା। ରନ ସନ୍ମୁଖ ଧରି କାହୁଁ ନ ଧୀରା ॥
ଭୁଜବଲ ଜିତେହୁ କାଲ ଜମ ସାଈଂ। ଆଜୁ ପରେହୁ ଅନାଥ କୀ ନାଈମ୍ ॥
ଜଗତ ବିଦିତ ତୁମ୍ହାରୀ ପ୍ରଭୁତାଈ। ସୁତ ପରିଜନ ବଲ ବରନି ନ ଜାଈ ॥
ରାମ ବିମୁଖ ଅସ ହାଲ ତୁମ୍ହାରା। ରହା ନ କୌ କୁଲ ରୋଵନିହାରା ॥
ତଵ ବସ ବିଧି ପ୍ରପଞ୍ଚ ସବ ନାଥା। ସଭଯ ଦିସିପ ନିତ ନାଵହିଂ ମାଥା ॥
ଅବ ତଵ ସିର ଭୁଜ ଜମ୍ବୁକ ଖାହୀଂ। ରାମ ବିମୁଖ ଯହ ଅନୁଚିତ ନାହୀମ୍ ॥
କାଲ ବିବସ ପତି କହା ନ ମାନା। ଅଗ ଜଗ ନାଥୁ ମନୁଜ କରି ଜାନା ॥
ଛଂ. ଜାନ୍ଯୋ ମନୁଜ କରି ଦନୁଜ କାନନ ଦହନ ପାଵକ ହରି ସ୍ଵଯଂ।
ଜେହି ନମତ ସିଵ ବ୍ରହ୍ମାଦି ସୁର ପିଯ ଭଜେହୁ ନହିଂ କରୁନାମଯମ୍ ॥
ଆଜନ୍ମ ତେ ପରଦ୍ରୋହ ରତ ପାପୌଘମଯ ତଵ ତନୁ ଅଯଂ।
ତୁମ୍ହହୂ ଦିଯୋ ନିଜ ଧାମ ରାମ ନମାମି ବ୍ରହ୍ମ ନିରାମଯମ୍ ॥
ଦୋ. ଅହହ ନାଥ ରଘୁନାଥ ସମ କୃପାସିନ୍ଧୁ ନହିଂ ଆନ।
ଜୋଗି ବୃନ୍ଦ ଦୁର୍ଲଭ ଗତି ତୋହି ଦୀନ୍ହି ଭଗଵାନ ॥ 104 ॥
ମନ୍ଦୋଦରୀ ବଚନ ସୁନି କାନା। ସୁର ମୁନି ସିଦ୍ଧ ସବନ୍ହି ସୁଖ ମାନା ॥
ଅଜ ମହେସ ନାରଦ ସନକାଦୀ। ଜେ ମୁନିବର ପରମାରଥବାଦୀ ॥
ଭରି ଲୋଚନ ରଘୁପତିହି ନିହାରୀ। ପ୍ରେମ ମଗନ ସବ ଭେ ସୁଖାରୀ ॥
ରୁଦନ କରତ ଦେଖୀଂ ସବ ନାରୀ। ଗଯୁ ବିଭୀଷନୁ ମନ ଦୁଖ ଭାରୀ ॥
ବନ୍ଧୁ ଦସା ବିଲୋକି ଦୁଖ କୀନ୍ହା। ତବ ପ୍ରଭୁ ଅନୁଜହି ଆଯସୁ ଦୀନ୍ହା ॥
ଲଛିମନ ତେହି ବହୁ ବିଧି ସମୁଝାଯୋ। ବହୁରି ବିଭୀଷନ ପ୍ରଭୁ ପହିଂ ଆଯୋ ॥
କୃପାଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରଭୁ ତାହି ବିଲୋକା। କରହୁ କ୍ରିଯା ପରିହରି ସବ ସୋକା ॥
କୀନ୍ହି କ୍ରିଯା ପ୍ରଭୁ ଆଯସୁ ମାନୀ। ବିଧିଵତ ଦେସ କାଲ ଜିଯଁ ଜାନୀ ॥
ଦୋ. ମନ୍ଦୋଦରୀ ଆଦି ସବ ଦେଇ ତିଲାଞ୍ଜଲି ତାହି।
ଭଵନ ଗୀ ରଘୁପତି ଗୁନ ଗନ ବରନତ ମନ ମାହି ॥ 105 ॥
ଆଇ ବିଭୀଷନ ପୁନି ସିରୁ ନାଯୋ। କୃପାସିନ୍ଧୁ ତବ ଅନୁଜ ବୋଲାଯୋ ॥
ତୁମ୍ହ କପୀସ ଅଙ୍ଗଦ ନଲ ନୀଲା। ଜାମଵନ୍ତ ମାରୁତି ନଯସୀଲା ॥
ସବ ମିଲି ଜାହୁ ବିଭୀଷନ ସାଥା। ସାରେହୁ ତିଲକ କହେଉ ରଘୁନାଥା ॥
ପିତା ବଚନ ମୈଂ ନଗର ନ ଆଵୁଁ। ଆପୁ ସରିସ କପି ଅନୁଜ ପଠାଵୁଁ ॥
ତୁରତ ଚଲେ କପି ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନା। କୀନ୍ହୀ ଜାଇ ତିଲକ କୀ ରଚନା ॥
ସାଦର ସିଂହାସନ ବୈଠାରୀ। ତିଲକ ସାରି ଅସ୍ତୁତି ଅନୁସାରୀ ॥
ଜୋରି ପାନି ସବହୀଂ ସିର ନାଏ। ସହିତ ବିଭୀଷନ ପ୍ରଭୁ ପହିଂ ଆଏ ॥
ତବ ରଘୁବୀର ବୋଲି କପି ଲୀନ୍ହେ। କହି ପ୍ରିଯ ବଚନ ସୁଖୀ ସବ କୀନ୍ହେ ॥
ଛଂ. କିଏ ସୁଖୀ କହି ବାନୀ ସୁଧା ସମ ବଲ ତୁମ୍ହାରେଂ ରିପୁ ହଯୋ।
ପାଯୋ ବିଭୀଷନ ରାଜ ତିହୁଁ ପୁର ଜସୁ ତୁମ୍ହାରୋ ନିତ ନଯୋ ॥
ମୋହି ସହିତ ସୁଭ କୀରତି ତୁମ୍ହାରୀ ପରମ ପ୍ରୀତି ଜୋ ଗାଇହୈଂ।
ସଂସାର ସିନ୍ଧୁ ଅପାର ପାର ପ୍ରଯାସ ବିନୁ ନର ପାଇହୈମ୍ ॥
ଦୋ. ପ୍ରଭୁ କେ ବଚନ ଶ୍ରଵନ ସୁନି ନହିଂ ଅଘାହିଂ କପି ପୁଞ୍ଜ।
ବାର ବାର ସିର ନାଵହିଂ ଗହହିଂ ସକଲ ପଦ କଞ୍ଜ ॥ 106 ॥
ପୁନି ପ୍ରଭୁ ବୋଲି ଲିଯୁ ହନୁମାନା। ଲଙ୍କା ଜାହୁ କହେଉ ଭଗଵାନା ॥
ସମାଚାର ଜାନକିହି ସୁନାଵହୁ। ତାସୁ କୁସଲ ଲୈ ତୁମ୍ହ ଚଲି ଆଵହୁ ॥
ତବ ହନୁମନ୍ତ ନଗର ମହୁଁ ଆଏ। ସୁନି ନିସିଚରୀ ନିସାଚର ଧାଏ ॥
ବହୁ ପ୍ରକାର ତିନ୍ହ ପୂଜା କୀନ୍ହୀ। ଜନକସୁତା ଦେଖାଇ ପୁନି ଦୀନ୍ହୀ ॥
ଦୂରହି ତେ ପ୍ରନାମ କପି କୀନ୍ହା। ରଘୁପତି ଦୂତ ଜାନକୀଂ ଚୀନ୍ହା ॥
କହହୁ ତାତ ପ୍ରଭୁ କୃପାନିକେତା। କୁସଲ ଅନୁଜ କପି ସେନ ସମେତା ॥
ସବ ବିଧି କୁସଲ କୋସଲାଧୀସା। ମାତୁ ସମର ଜୀତ୍ଯୋ ଦସସୀସା ॥
ଅବିଚଲ ରାଜୁ ବିଭୀଷନ ପାଯୋ। ସୁନି କପି ବଚନ ହରଷ ଉର ଛାଯୋ ॥
ଛଂ. ଅତି ହରଷ ମନ ତନ ପୁଲକ ଲୋଚନ ସଜଲ କହ ପୁନି ପୁନି ରମା।
କା ଦେଉଁ ତୋହି ତ୍ରେଲୋକ ମହୁଁ କପି କିମପି ନହିଂ ବାନୀ ସମା ॥
ସୁନୁ ମାତୁ ମୈଂ ପାଯୋ ଅଖିଲ ଜଗ ରାଜୁ ଆଜୁ ନ ସଂସଯଂ।
ରନ ଜୀତି ରିପୁଦଲ ବନ୍ଧୁ ଜୁତ ପସ୍ଯାମି ରାମମନାମଯମ୍ ॥
ଦୋ. ସୁନୁ ସୁତ ସଦଗୁନ ସକଲ ତଵ ହୃଦଯଁ ବସହୁଁ ହନୁମନ୍ତ।
ସାନୁକୂଲ କୋସଲପତି ରହହୁଁ ସମେତ ଅନନ୍ତ ॥ 107 ॥
ଅବ ସୋଇ ଜତନ କରହୁ ତୁମ୍ହ ତାତା। ଦେଖୌଂ ନଯନ ସ୍ଯାମ ମୃଦୁ ଗାତା ॥
ତବ ହନୁମାନ ରାମ ପହିଂ ଜାଈ। ଜନକସୁତା କୈ କୁସଲ ସୁନାଈ ॥
ସୁନି ସନ୍ଦେସୁ ଭାନୁକୁଲଭୂଷନ। ବୋଲି ଲିଏ ଜୁବରାଜ ବିଭୀଷନ ॥
ମାରୁତସୁତ କେ ସଙ୍ଗ ସିଧାଵହୁ। ସାଦର ଜନକସୁତହି ଲୈ ଆଵହୁ ॥
ତୁରତହିଂ ସକଲ ଗେ ଜହଁ ସୀତା। ସେଵହିଂ ସବ ନିସିଚରୀଂ ବିନୀତା ॥
ବେଗି ବିଭୀଷନ ତିନ୍ହହି ସିଖାଯୋ। ତିନ୍ହ ବହୁ ବିଧି ମଜ୍ଜନ କରଵାଯୋ ॥
ବହୁ ପ୍ରକାର ଭୂଷନ ପହିରାଏ। ସିବିକା ରୁଚିର ସାଜି ପୁନି ଲ୍ଯାଏ ॥
ତା ପର ହରଷି ଚଢ़ଈ ବୈଦେହୀ। ସୁମିରି ରାମ ସୁଖଧାମ ସନେହୀ ॥
ବେତପାନି ରଚ୍ଛକ ଚହୁଁ ପାସା। ଚଲେ ସକଲ ମନ ପରମ ହୁଲାସା ॥
ଦେଖନ ଭାଲୁ କୀସ ସବ ଆଏ। ରଚ୍ଛକ କୋଽପି ନିଵାରନ ଧାଏ ॥
କହ ରଘୁବୀର କହା ମମ ମାନହୁ। ସୀତହି ସଖା ପଯାଦେଂ ଆନହୁ ॥
ଦେଖହୁଁ କପି ଜନନୀ କୀ ନାଈଂ। ବିହସି କହା ରଘୁନାଥ ଗୋସାଈ ॥
ସୁନି ପ୍ରଭୁ ବଚନ ଭାଲୁ କପି ହରଷେ। ନଭ ତେ ସୁରନ୍ହ ସୁମନ ବହୁ ବରଷେ ॥
ସୀତା ପ୍ରଥମ ଅନଲ ମହୁଁ ରାଖୀ। ପ୍ରଗଟ କୀନ୍ହି ଚହ ଅନ୍ତର ସାଖୀ ॥
ଦୋ. ତେହି କାରନ କରୁନାନିଧି କହେ କଛୁକ ଦୁର୍ବାଦ।
ସୁନତ ଜାତୁଧାନୀଂ ସବ ଲାଗୀଂ କରୈ ବିଷାଦ ॥ 108 ॥
ପ୍ରଭୁ କେ ବଚନ ସୀସ ଧରି ସୀତା। ବୋଲୀ ମନ କ୍ରମ ବଚନ ପୁନୀତା ॥
ଲଛିମନ ହୋହୁ ଧରମ କେ ନେଗୀ। ପାଵକ ପ୍ରଗଟ କରହୁ ତୁମ୍ହ ବେଗୀ ॥
ସୁନି ଲଛିମନ ସୀତା କୈ ବାନୀ। ବିରହ ବିବେକ ଧରମ ନିତି ସାନୀ ॥
ଲୋଚନ ସଜଲ ଜୋରି କର ଦୋଊ। ପ୍ରଭୁ ସନ କଛୁ କହି ସକତ ନ ଓଊ ॥
ଦେଖି ରାମ ରୁଖ ଲଛିମନ ଧାଏ। ପାଵକ ପ୍ରଗଟି କାଠ ବହୁ ଲାଏ ॥
ପାଵକ ପ୍ରବଲ ଦେଖି ବୈଦେହୀ। ହୃଦଯଁ ହରଷ ନହିଂ ଭଯ କଛୁ ତେହୀ ॥
ଜୌଂ ମନ ବଚ କ୍ରମ ମମ ଉର ମାହୀଂ। ତଜି ରଘୁବୀର ଆନ ଗତି ନାହୀମ୍ ॥
ତୌ କୃସାନୁ ସବ କୈ ଗତି ଜାନା। ମୋ କହୁଁ ହୌ ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ ସମାନା ॥
ଛଂ. ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ ସମ ପାଵକ ପ୍ରବେସ କିଯୋ ସୁମିରି ପ୍ରଭୁ ମୈଥିଲୀ।
ଜଯ କୋସଲେସ ମହେସ ବନ୍ଦିତ ଚରନ ରତି ଅତି ନିର୍ମଲୀ ॥
ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଅରୁ ଲୌକିକ କଲଙ୍କ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପାଵକ ମହୁଁ ଜରେ।
ପ୍ରଭୁ ଚରିତ କାହୁଁ ନ ଲଖେ ନଭ ସୁର ସିଦ୍ଧ ମୁନି ଦେଖହିଂ ଖରେ ॥ 1 ॥
ଧରି ରୂପ ପାଵକ ପାନି ଗହି ଶ୍ରୀ ସତ୍ଯ ଶ୍ରୁତି ଜଗ ବିଦିତ ଜୋ।
ଜିମି ଛୀରସାଗର ଇନ୍ଦିରା ରାମହି ସମର୍ପୀ ଆନି ସୋ ॥
ସୋ ରାମ ବାମ ବିଭାଗ ରାଜତି ରୁଚିର ଅତି ସୋଭା ଭଲୀ।
ନଵ ନୀଲ ନୀରଜ ନିକଟ ମାନହୁଁ କନକ ପଙ୍କଜ କୀ କଲୀ ॥ 2 ॥
ଦୋ. ବରଷହିଂ ସୁମନ ହରଷି ସୁନ ବାଜହିଂ ଗଗନ ନିସାନ।
ଗାଵହିଂ କିନ୍ନର ସୁରବଧୂ ନାଚହିଂ ଚଢ़ଈଂ ବିମାନ ॥ 109(କ) ॥
ଜନକସୁତା ସମେତ ପ୍ରଭୁ ସୋଭା ଅମିତ ଅପାର।
ଦେଖି ଭାଲୁ କପି ହରଷେ ଜଯ ରଘୁପତି ସୁଖ ସାର ॥ 109(ଖ) ॥
ତବ ରଘୁପତି ଅନୁସାସନ ପାଈ। ମାତଲି ଚଲେଉ ଚରନ ସିରୁ ନାଈ ॥
ଆଏ ଦେଵ ସଦା ସ୍ଵାରଥୀ। ବଚନ କହହିଂ ଜନୁ ପରମାରଥୀ ॥
ଦୀନ ବନ୍ଧୁ ଦଯାଲ ରଘୁରାଯା। ଦେଵ କୀନ୍ହି ଦେଵନ୍ହ ପର ଦାଯା ॥
ବିସ୍ଵ ଦ୍ରୋହ ରତ ଯହ ଖଲ କାମୀ। ନିଜ ଅଘ ଗଯୁ କୁମାରଗଗାମୀ ॥
ତୁମ୍ହ ସମରୂପ ବ୍ରହ୍ମ ଅବିନାସୀ। ସଦା ଏକରସ ସହଜ ଉଦାସୀ ॥
ଅକଲ ଅଗୁନ ଅଜ ଅନଘ ଅନାମଯ। ଅଜିତ ଅମୋଘସକ୍ତି କରୁନାମଯ ॥
ମୀନ କମଠ ସୂକର ନରହରୀ। ବାମନ ପରସୁରାମ ବପୁ ଧରୀ ॥
ଜବ ଜବ ନାଥ ସୁରନ୍ହ ଦୁଖୁ ପାଯୋ। ନାନା ତନୁ ଧରି ତୁମ୍ହିଁ ନସାଯୋ ॥
ଯହ ଖଲ ମଲିନ ସଦା ସୁରଦ୍ରୋହୀ। କାମ ଲୋଭ ମଦ ରତ ଅତି କୋହୀ ॥
ଅଧମ ସିରୋମନି ତଵ ପଦ ପାଵା। ଯହ ହମରେ ମନ ବିସମଯ ଆଵା ॥
ହମ ଦେଵତା ପରମ ଅଧିକାରୀ। ସ୍ଵାରଥ ରତ ପ୍ରଭୁ ଭଗତି ବିସାରୀ ॥
ଭଵ ପ୍ରବାହଁ ସନ୍ତତ ହମ ପରେ। ଅବ ପ୍ରଭୁ ପାହି ସରନ ଅନୁସରେ ॥
ଦୋ. କରି ବିନତୀ ସୁର ସିଦ୍ଧ ସବ ରହେ ଜହଁ ତହଁ କର ଜୋରି।
ଅତି ସପ୍ରେମ ତନ ପୁଲକି ବିଧି ଅସ୍ତୁତି କରତ ବହୋରି ॥ 110 ॥
ଛଂ. ଜଯ ରାମ ସଦା ସୁଖଧାମ ହରେ। ରଘୁନାଯକ ସାଯକ ଚାପ ଧରେ ॥
ଭଵ ବାରନ ଦାରନ ସିଂହ ପ୍ରଭୋ। ଗୁନ ସାଗର ନାଗର ନାଥ ବିଭୋ ॥
ତନ କାମ ଅନେକ ଅନୂପ ଛବୀ। ଗୁନ ଗାଵତ ସିଦ୍ଧ ମୁନୀନ୍ଦ୍ର କବୀ ॥
ଜସୁ ପାଵନ ରାଵନ ନାଗ ମହା। ଖଗନାଥ ଜଥା କରି କୋପ ଗହା ॥
ଜନ ରଞ୍ଜନ ଭଞ୍ଜନ ସୋକ ଭଯଂ। ଗତକ୍ରୋଧ ସଦା ପ୍ରଭୁ ବୋଧମଯମ୍ ॥
ଅଵତାର ଉଦାର ଅପାର ଗୁନଂ। ମହି ଭାର ବିଭଞ୍ଜନ ଗ୍ଯାନଘନମ୍ ॥
ଅଜ ବ୍ଯାପକମେକମନାଦି ସଦା। କରୁନାକର ରାମ ନମାମି ମୁଦା ॥
ରଘୁବଂସ ବିଭୂଷନ ଦୂଷନ ହା। କୃତ ଭୂପ ବିଭୀଷନ ଦୀନ ରହା ॥
ଗୁନ ଗ୍ଯାନ ନିଧାନ ଅମାନ ଅଜଂ। ନିତ ରାମ ନମାମି ବିଭୁଂ ବିରଜମ୍ ॥
ଭୁଜଦଣ୍ଡ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରତାପ ବଲଂ। ଖଲ ବୃନ୍ଦ ନିକନ୍ଦ ମହା କୁସଲମ୍ ॥
ବିନୁ କାରନ ଦୀନ ଦଯାଲ ହିତଂ। ଛବି ଧାମ ନମାମି ରମା ସହିତମ୍ ॥
ଭଵ ତାରନ କାରନ କାଜ ପରଂ। ମନ ସମ୍ଭଵ ଦାରୁନ ଦୋଷ ହରମ୍ ॥
ସର ଚାପ ମନୋହର ତ୍ରୋନ ଧରଂ। ଜରଜାରୁନ ଲୋଚନ ଭୂପବରମ୍ ॥
ସୁଖ ମନ୍ଦିର ସୁନ୍ଦର ଶ୍ରୀରମନଂ। ମଦ ମାର ମୁଧା ମମତା ସମନମ୍ ॥
ଅନଵଦ୍ଯ ଅଖଣ୍ଡ ନ ଗୋଚର ଗୋ। ସବରୂପ ସଦା ସବ ହୋଇ ନ ଗୋ ॥