শ্ৰী ৰাম চৰিত মানস - উত্তৰকাণ্ড

শ্ৰীজানকীৱল্লভো ৱিজযতে
শ্ৰীৰামচৰিতমানস
সপ্তম সোপান (উত্তৰকাণ্ড)
কেকীকণ্ঠাভনীলং সুৰৱৰৱিলসদ্ৱিপ্ৰপাদাব্জচিহ্নং
শোভাঢ্যং পীতৱস্ত্ৰং সৰসিজনযনং সৰ্ৱদা সুপ্ৰসন্নম্।
পাণৌ নাৰাচচাপং কপিনিকৰযুতং বন্ধুনা সেৱ্যমানং
নৌমীড্যং জানকীশং ৰঘুৱৰমনিশং পুষ্পকাৰূঢৰামম্ ॥ 1 ॥

কোসলেন্দ্ৰপদকঞ্জমঞ্জুলৌ কোমলাৱজমহেশৱন্দিতৌ।
জানকীকৰসৰোজলালিতৌ চিন্তকস্য মনভৃঙ্গসড্গিনৌ ॥ 2 ॥

কুন্দিন্দুদৰগৌৰসুন্দৰং অম্বিকাপতিমভীষ্টসিদ্ধিদম্।
কাৰুণীককলকঞ্জলোচনং নৌমি শঙ্কৰমনঙ্গমোচনম্ ॥ 3 ॥
দো. ৰহা এক দিন অৱধি কৰ অতি আৰত পুৰ লোগ।
জহঁ তহঁ সোচহিং নাৰি নৰ কৃস তন ৰাম বিযোগ ॥
সগুন হোহিং সুন্দৰ সকল মন প্ৰসন্ন সব কেৰ।
প্ৰভু আগৱন জনাৱ জনু নগৰ ৰম্য চহুঁ ফেৰ ॥
কৌসল্যাদি মাতু সব মন অনন্দ অস হোই।
আযু প্ৰভু শ্ৰী অনুজ জুত কহন চহত অব কোই ॥
ভৰত নযন ভুজ দচ্ছিন ফৰকত বাৰহিং বাৰ।
জানি সগুন মন হৰষ অতি লাগে কৰন বিচাৰ ॥
ৰহেউ এক দিন অৱধি অধাৰা। সমুঝত মন দুখ ভযু অপাৰা ॥
কাৰন কৱন নাথ নহিং আযু। জানি কুটিল কিধৌং মোহি বিসৰাযু ॥
অহহ ধন্য লছিমন বডভাগী। ৰাম পদাৰবিন্দু অনুৰাগী ॥
কপটী কুটিল মোহি প্ৰভু চীন্হা। তাতে নাথ সঙ্গ নহিং লীন্হা ॥
জৌং কৰনী সমুঝৈ প্ৰভু মোৰী। নহিং নিস্তাৰ কলপ সত কোৰী ॥
জন অৱগুন প্ৰভু মান ন ক্AU। দীন বন্ধু অতি মৃদুল সুভ্AU ॥
মোৰি জিযঁ ভৰোস দৃঢ সোঈ। মিলিহহিং ৰাম সগুন সুভ হোঈ ॥
বীতেং অৱধি ৰহহি জৌং প্ৰানা। অধম কৱন জগ মোহি সমানা ॥
দো. ৰাম বিৰহ সাগৰ মহঁ ভৰত মগন মন হোত।
বিপ্ৰ ৰূপ ধৰি পৱন সুত আই গযু জনু পোত ॥ 1(ক) ॥
বৈঠি দেখি কুসাসন জটা মুকুট কৃস গাত।
ৰাম ৰাম ৰঘুপতি জপত স্ত্ৰৱত নযন জলজাত ॥ 1(খ) ॥
দেখত হনূমান অতি হৰষেউ। পুলক গাত লোচন জল বৰষেউ ॥
মন মহঁ বহুত ভাঁতি সুখ মানী। বোলেউ শ্ৰৱন সুধা সম বানী ॥
জাসু বিৰহঁ সোচহু দিন ৰাতী। ৰটহু নিৰন্তৰ গুন গন পাঁতী ॥
ৰঘুকুল তিলক সুজন সুখদাতা। আযু কুসল দেৱ মুনি ত্ৰাতা ॥
ৰিপু ৰন জীতি সুজস সুৰ গাৱত। সীতা সহিত অনুজ প্ৰভু আৱত ॥
সুনত বচন বিসৰে সব দূখা। তৃষাৱন্ত জিমি পাই পিযূষা ॥
কো তুম্হ তাত কহাঁ তে আএ। মোহি পৰম প্ৰিয বচন সুনাএ ॥
মাৰুত সুত মৈং কপি হনুমানা। নামু মোৰ সুনু কৃপানিধানা ॥
দীনবন্ধু ৰঘুপতি কৰ কিঙ্কৰ। সুনত ভৰত ভেণ্টেউ উঠি সাদৰ ॥
মিলত প্ৰেম নহিং হৃদযঁ সমাতা। নযন স্ত্ৰৱত জল পুলকিত গাতা ॥
কপি তৱ দৰস সকল দুখ বীতে। মিলে আজু মোহি ৰাম পিৰীতে ॥
বাৰ বাৰ বূঝী কুসলাতা। তো কহুঁ দেউঁ কাহ সুনু ভ্ৰাতা ॥
এহি সন্দেস সৰিস জগ মাহীং। কৰি বিচাৰ দেখেউঁ কছু নাহীম্ ॥
নাহিন তাত উৰিন মৈং তোহী। অব প্ৰভু চৰিত সুনাৱহু মোহী ॥
তব হনুমন্ত নাই পদ মাথা। কহে সকল ৰঘুপতি গুন গাথা ॥
কহু কপি কবহুঁ কৃপাল গোসাঈং। সুমিৰহিং মোহি দাস কী নাঈম্ ॥
ছং. নিজ দাস জ্যোং ৰঘুবংসভূষন কবহুঁ মম সুমিৰন কৰ্ যো।
সুনি ভৰত বচন বিনীত অতি কপি পুলকিত তন চৰনন্হি পৰ্ যো ॥
ৰঘুবীৰ নিজ মুখ জাসু গুন গন কহত অগ জগ নাথ জো।
কাহে ন হোই বিনীত পৰম পুনীত সদগুন সিন্ধু সো ॥
দো. ৰাম প্ৰান প্ৰিয নাথ তুম্হ সত্য বচন মম তাত।
পুনি পুনি মিলত ভৰত সুনি হৰষ ন হৃদযঁ সমাত ॥ 2(ক) ॥
সো. ভৰত চৰন সিৰু নাই তুৰিত গযু কপি ৰাম পহিং।
কহী কুসল সব জাই হৰষি চলেউ প্ৰভু জান চঢই ॥ 2(খ) ॥
হৰষি ভৰত কোসলপুৰ আএ। সমাচাৰ সব গুৰহি সুনাএ ॥
পুনি মন্দিৰ মহঁ বাত জনাঈ। আৱত নগৰ কুসল ৰঘুৰাঈ ॥
সুনত সকল জননীং উঠি ধাঈং। কহি প্ৰভু কুসল ভৰত সমুঝাঈ ॥
সমাচাৰ পুৰবাসিংহ পাএ। নৰ অৰু নাৰি হৰষি সব ধাএ ॥
দধি দুৰ্বা ৰোচন ফল ফূলা। নৱ তুলসী দল মঙ্গল মূলা ॥
ভৰি ভৰি হেম থাৰ ভামিনী। গাৱত চলিং সিন্ধু সিন্ধুৰগামিনী ॥
জে জৈসেহিং তৈসেহিং উটি ধাৱহিং। বাল বৃদ্ধ কহঁ সঙ্গ ন লাৱহিম্ ॥
এক একন্হ কহঁ বূঝহিং ভাঈ। তুম্হ দেখে দযাল ৰঘুৰাঈ ॥
অৱধপুৰী প্ৰভু আৱত জানী। ভী সকল সোভা কৈ খানী ॥
বহি সুহাৱন ত্ৰিবিধ সমীৰা। ভি সৰজূ অতি নিৰ্মল নীৰা ॥
দো. হৰষিত গুৰ পৰিজন অনুজ ভূসুৰ বৃন্দ সমেত।
চলে ভৰত মন প্ৰেম অতি সন্মুখ কৃপানিকেত ॥ 3(ক) ॥
বহুতক চঢঈ অটাৰিন্হ নিৰখহিং গগন বিমান।
দেখি মধুৰ সুৰ হৰষিত কৰহিং সুমঙ্গল গান ॥ 3(খ) ॥
ৰাকা সসি ৰঘুপতি পুৰ সিন্ধু দেখি হৰষান।
বঢযো কোলাহল কৰত জনু নাৰি তৰঙ্গ সমান ॥ 3(গ) ॥
ইহাঁ ভানুকুল কমল দিৱাকৰ। কপিন্হ দেখাৱত নগৰ মনোহৰ ॥
সুনু কপীস অঙ্গদ লঙ্কেসা। পাৱন পুৰী ৰুচিৰ যহ দেসা ॥
জদ্যপি সব বৈকুণ্ঠ বখানা। বেদ পুৰান বিদিত জগু জানা ॥
অৱধপুৰী সম প্ৰিয নহিং সোঊ। যহ প্ৰসঙ্গ জানি কৌ কোঊ ॥
জন্মভূমি মম পুৰী সুহাৱনি। উত্তৰ দিসি বহ সৰজূ পাৱনি ॥
জা মজ্জন তে বিনহিং প্ৰযাসা। মম সমীপ নৰ পাৱহিং বাসা ॥
অতি প্ৰিয মোহি ইহাঁ কে বাসী। মম ধামদা পুৰী সুখ ৰাসী ॥
হৰষে সব কপি সুনি প্ৰভু বানী। ধন্য অৱধ জো ৰাম বখানী ॥
দো. আৱত দেখি লোগ সব কৃপাসিন্ধু ভগৱান।
নগৰ নিকট প্ৰভু প্ৰেৰেউ উতৰেউ ভূমি বিমান ॥ 4(ক) ॥
উতৰি কহেউ প্ৰভু পুষ্পকহি তুম্হ কুবেৰ পহিং জাহু।
প্ৰেৰিত ৰাম চলেউ সো হৰষু বিৰহু অতি তাহু ॥ 4(খ) ॥
আএ ভৰত সঙ্গ সব লোগা। কৃস তন শ্ৰীৰঘুবীৰ বিযোগা ॥
বামদেৱ বসিষ্ঠ মুনিনাযক। দেখে প্ৰভু মহি ধৰি ধনু সাযক ॥
ধাই ধৰে গুৰ চৰন সৰোৰুহ। অনুজ সহিত অতি পুলক তনোৰুহ ॥
ভেণ্টি কুসল বূঝী মুনিৰাযা। হমৰেং কুসল তুম্হাৰিহিং দাযা ॥
সকল দ্ৱিজন্হ মিলি নাযু মাথা। ধৰ্ম ধুৰন্ধৰ ৰঘুকুলনাথা ॥
গহে ভৰত পুনি প্ৰভু পদ পঙ্কজ। নমত জিন্হহি সুৰ মুনি সঙ্কৰ অজ ॥
পৰে ভূমি নহিং উঠত উঠাএ। বৰ কৰি কৃপাসিন্ধু উৰ লাএ ॥
স্যামল গাত ৰোম ভে ঠাঢএ। নৱ ৰাজীৱ নযন জল বাঢএ ॥
ছং. ৰাজীৱ লোচন স্ত্ৰৱত জল তন ললিত পুলকাৱলি বনী।
অতি প্ৰেম হৃদযঁ লগাই অনুজহি মিলে প্ৰভু ত্ৰিভুঅন ধনী ॥
প্ৰভু মিলত অনুজহি সোহ মো পহিং জাতি নহিং উপমা কহী।
জনু প্ৰেম অৰু সিঙ্গাৰ তনু ধৰি মিলে বৰ সুষমা লহী ॥ 1 ॥
বূঝত কৃপানিধি কুসল ভৰতহি বচন বেগি ন আৱী।
সুনু সিৱা সো সুখ বচন মন তে ভিন্ন জান জো পাৱী ॥
অব কুসল কৌসলনাথ আৰত জানি জন দৰসন দিযো।
বূডত বিৰহ বাৰীস কৃপানিধান মোহি কৰ গহি লিযো ॥ 2 ॥
দো. পুনি প্ৰভু হৰষি সত্ৰুহন ভেণ্টে হৃদযঁ লগাই।
লছিমন ভৰত মিলে তব পৰম প্ৰেম দৌ ভাই ॥ 5 ॥
ভৰতানুজ লছিমন পুনি ভেণ্টে। দুসহ বিৰহ সম্ভৱ দুখ মেটে ॥
সীতা চৰন ভৰত সিৰু নাৱা। অনুজ সমেত পৰম সুখ পাৱা ॥
প্ৰভু বিলোকি হৰষে পুৰবাসী। জনিত বিযোগ বিপতি সব নাসী ॥
প্ৰেমাতুৰ সব লোগ নিহাৰী। কৌতুক কীন্হ কৃপাল খৰাৰী ॥
অমিত ৰূপ প্ৰগটে তেহি কালা। জথাজোগ মিলে সবহি কৃপালা ॥
কৃপাদৃষ্টি ৰঘুবীৰ বিলোকী। কিএ সকল নৰ নাৰি বিসোকী ॥
ছন মহিং সবহি মিলে ভগৱানা। উমা মৰম যহ কাহুঁ ন জানা ॥
এহি বিধি সবহি সুখী কৰি ৰামা। আগেং চলে সীল গুন ধামা ॥
কৌসল্যাদি মাতু সব ধাঈ। নিৰখি বচ্ছ জনু ধেনু লৱাঈ ॥
ছং. জনু ধেনু বালক বচ্ছ তজি গৃহঁ চৰন বন পৰবস গীং।
দিন অন্ত পুৰ ৰুখ স্ত্ৰৱত থন হুঙ্কাৰ কৰি ধাৱত ভী ॥
অতি প্ৰেম সব মাতু ভেটীং বচন মৃদু বহুবিধি কহে।
গি বিষম বিযোগ ভৱ তিন্হ হৰষ সুখ অগনিত লহে ॥
দো. ভেটেউ তনয সুমিত্ৰাঁ ৰাম চৰন ৰতি জানি।
ৰামহি মিলত কৈকেঈ হৃদযঁ বহুত সকুচানি ॥ 6(ক) ॥
লছিমন সব মাতন্হ মিলি হৰষে আসিষ পাই।
কৈকেই কহঁ পুনি পুনি মিলে মন কৰ ছোভু ন জাই ॥ 6 ॥
সাসুন্হ সবনি মিলী বৈদেহী। চৰনন্হি লাগি হৰষু অতি তেহী ॥
দেহিং অসীস বূঝি কুসলাতা। হোই অচল তুম্হাৰ অহিৱাতা ॥
সব ৰঘুপতি মুখ কমল বিলোকহিং। মঙ্গল জানি নযন জল ৰোকহিম্ ॥
কনক থাৰ আৰতি উতাৰহিং। বাৰ বাৰ প্ৰভু গাত নিহাৰহিম্ ॥
নানা ভাঁতি নিছাৱৰি কৰহীং। পৰমানন্দ হৰষ উৰ ভৰহীম্ ॥
কৌসল্যা পুনি পুনি ৰঘুবীৰহি। চিতৱতি কৃপাসিন্ধু ৰনধীৰহি ॥
হৃদযঁ বিচাৰতি বাৰহিং বাৰা। কৱন ভাঁতি লঙ্কাপতি মাৰা ॥
অতি সুকুমাৰ জুগল মেৰে বাৰে। নিসিচৰ সুভট মহাবল ভাৰে ॥
দো. লছিমন অৰু সীতা সহিত প্ৰভুহি বিলোকতি মাতু।
পৰমানন্দ মগন মন পুনি পুনি পুলকিত গাতু ॥ 7 ॥
লঙ্কাপতি কপীস নল নীলা। জামৱন্ত অঙ্গদ সুভসীলা ॥
হনুমদাদি সব বানৰ বীৰা। ধৰে মনোহৰ মনুজ সৰীৰা ॥
ভৰত সনেহ সীল ব্ৰত নেমা। সাদৰ সব বৰনহিং অতি প্ৰেমা ॥
দেখি নগৰবাসিংহ কৈ ৰীতী। সকল সৰাহহি প্ৰভু পদ প্ৰীতী ॥
পুনি ৰঘুপতি সব সখা বোলাএ। মুনি পদ লাগহু সকল সিখাএ ॥
গুৰ বসিষ্ট কুলপূজ্য হমাৰে। ইন্হ কী কৃপাঁ দনুজ ৰন মাৰে ॥
এ সব সখা সুনহু মুনি মেৰে। ভে সমৰ সাগৰ কহঁ বেৰে ॥
মম হিত লাগি জন্ম ইন্হ হাৰে। ভৰতহু তে মোহি অধিক পিআৰে ॥
সুনি প্ৰভু বচন মগন সব ভে। নিমিষ নিমিষ উপজত সুখ নে ॥
দো. কৌসল্যা কে চৰনন্হি পুনি তিন্হ নাযু মাথ ॥
আসিষ দীন্হে হৰষি তুম্হ প্ৰিয মম জিমি ৰঘুনাথ ॥ 8(ক) ॥
সুমন বৃষ্টি নভ সঙ্কুল ভৱন চলে সুখকন্দ।
চঢঈ অটাৰিন্হ দেখহিং নগৰ নাৰি নৰ বৃন্দ ॥ 8(খ) ॥
কঞ্চন কলস বিচিত্ৰ সঁৱাৰে। সবহিং ধৰে সজি নিজ নিজ দ্ৱাৰে ॥
বন্দনৱাৰ পতাকা কেতূ। সবন্হি বনাএ মঙ্গল হেতূ ॥
বীথীং সকল সুগন্ধ সিঞ্চাঈ। গজমনি ৰচি বহু চৌক পুৰাঈ ॥
নানা ভাঁতি সুমঙ্গল সাজে। হৰষি নগৰ নিসান বহু বাজে ॥
জহঁ তহঁ নাৰি নিছাৱৰ কৰহীং। দেহিং অসীস হৰষ উৰ ভৰহীম্ ॥
কঞ্চন থাৰ আৰতী নানা। জুবতী সজেং কৰহিং সুভ গানা ॥
কৰহিং আৰতী আৰতিহৰ কেং। ৰঘুকুল কমল বিপিন দিনকৰ কেম্ ॥
পুৰ সোভা সম্পতি কল্যানা। নিগম সেষ সাৰদা বখানা ॥
তেউ যহ চৰিত দেখি ঠগি ৰহহীং। উমা তাসু গুন নৰ কিমি কহহীম্ ॥
দো. নাৰি কুমুদিনীং অৱধ সৰ ৰঘুপতি বিৰহ দিনেস।
অস্ত ভেঁ বিগসত ভীং নিৰখি ৰাম ৰাকেস ॥ 9(ক) ॥
হোহিং সগুন সুভ বিবিধ বিধি বাজহিং গগন নিসান।
পুৰ নৰ নাৰি সনাথ কৰি ভৱন চলে ভগৱান ॥ 9(খ) ॥
প্ৰভু জানী কৈকেঈ লজানী। প্ৰথম তাসু গৃহ গে ভৱানী ॥
তাহি প্ৰবোধি বহুত সুখ দীন্হা। পুনি নিজ ভৱন গৱন হৰি কীন্হা ॥
কৃপাসিন্ধু জব মন্দিৰ গে। পুৰ নৰ নাৰি সুখী সব ভে ॥
গুৰ বসিষ্ট দ্ৱিজ লিএ বুলাঈ। আজু সুঘৰী সুদিন সমুদাঈ ॥
সব দ্ৱিজ দেহু হৰষি অনুসাসন। ৰামচন্দ্ৰ বৈঠহিং সিঙ্ঘাসন ॥
মুনি বসিষ্ট কে বচন সুহাএ। সুনত সকল বিপ্ৰন্হ অতি ভাএ ॥
কহহিং বচন মৃদু বিপ্ৰ অনেকা। জগ অভিৰাম ৰাম অভিষেকা ॥
অব মুনিবৰ বিলম্ব নহিং কীজে। মহাৰাজ কহঁ তিলক কৰীজৈ ॥
দো. তব মুনি কহেউ সুমন্ত্ৰ সন সুনত চলেউ হৰষাই।
ৰথ অনেক বহু বাজি গজ তুৰত সঁৱাৰে জাই ॥ 10(ক) ॥
জহঁ তহঁ ধাৱন পঠি পুনি মঙ্গল দ্ৰব্য মগাই।
হৰষ সমেত বসিষ্ট পদ পুনি সিৰু নাযু আই ॥ 10(খ) ॥
নৱান্হপাৰাযণ, আঠৱাঁ ৱিশ্ৰাম
অৱধপুৰী অতি ৰুচিৰ বনাঈ। দেৱন্হ সুমন বৃষ্টি ঝৰি লাঈ ॥
ৰাম কহা সেৱকন্হ বুলাঈ। প্ৰথম সখন্হ অন্হৱাৱহু জাঈ ॥
সুনত বচন জহঁ তহঁ জন ধাএ। সুগ্ৰীৱাদি তুৰত অন্হৱাএ ॥
পুনি কৰুনানিধি ভৰতু হঁকাৰে। নিজ কৰ ৰাম জটা নিৰুআৰে ॥
অন্হৱাএ প্ৰভু তীনিউ ভাঈ। ভগত বছল কৃপাল ৰঘুৰাঈ ॥
ভৰত ভাগ্য প্ৰভু কোমলতাঈ। সেষ কোটি সত সকহিং ন গাঈ ॥
পুনি নিজ জটা ৰাম বিবৰাএ। গুৰ অনুসাসন মাগি নহাএ ॥
কৰি মজ্জন প্ৰভু ভূষন সাজে। অঙ্গ অনঙ্গ দেখি সত লাজে ॥
দো. সাসুন্হ সাদৰ জানকিহি মজ্জন তুৰত কৰাই।
দিব্য বসন বৰ ভূষন অঁগ অঁগ সজে বনাই ॥ 11(ক) ॥
ৰাম বাম দিসি সোভতি ৰমা ৰূপ গুন খানি।
দেখি মাতু সব হৰষীং জন্ম সুফল নিজ জানি ॥ 11(খ) ॥
সুনু খগেস তেহি অৱসৰ ব্ৰহ্মা সিৱ মুনি বৃন্দ।
চঢই বিমান আএ সব সুৰ দেখন সুখকন্দ ॥ 11(গ) ॥
প্ৰভু বিলোকি মুনি মন অনুৰাগা। তুৰত দিব্য সিঙ্ঘাসন মাগা ॥
ৰবি সম তেজ সো বৰনি ন জাঈ। বৈঠে ৰাম দ্ৱিজন্হ সিৰু নাঈ ॥
জনকসুতা সমেত ৰঘুৰাঈ। পেখি প্ৰহৰষে মুনি সমুদাঈ ॥
বেদ মন্ত্ৰ তব দ্ৱিজন্হ উচাৰে। নভ সুৰ মুনি জয জযতি পুকাৰে ॥
প্ৰথম তিলক বসিষ্ট মুনি কীন্হা। পুনি সব বিপ্ৰন্হ আযসু দীন্হা ॥
সুত বিলোকি হৰষীং মহতাৰী। বাৰ বাৰ আৰতী উতাৰী ॥
বিপ্ৰন্হ দান বিবিধ বিধি দীন্হে। জাচক সকল অজাচক কীন্হে ॥
সিঙ্ঘাসন পৰ ত্ৰিভুঅন সাঈ। দেখি সুৰন্হ দুন্দুভীং বজাঈম্ ॥
ছং. নভ দুন্দুভীং বাজহিং বিপুল গন্ধৰ্ব কিন্নৰ গাৱহীং।
নাচহিং অপছৰা বৃন্দ পৰমানন্দ সুৰ মুনি পাৱহীম্ ॥
ভৰতাদি অনুজ বিভীষনাঙ্গদ হনুমদাদি সমেত তে।
গহেং ছত্ৰ চামৰ ব্যজন ধনু অসি চৰ্ম সক্তি বিৰাজতে ॥ 1 ॥
শ্ৰী সহিত দিনকৰ বংস বূষন কাম বহু ছবি সোহী।
নৱ অম্বুধৰ বৰ গাত অম্বৰ পীত সুৰ মন মোহী ॥
মুকুটাঙ্গদাদি বিচিত্ৰ ভূষন অঙ্গ অঙ্গন্হি প্ৰতি সজে।
অম্ভোজ নযন বিসাল উৰ ভুজ ধন্য নৰ নিৰখন্তি জে ॥ 2 ॥
দো. ৱহ সোভা সমাজ সুখ কহত ন বনি খগেস।
বৰনহিং সাৰদ সেষ শ্ৰুতি সো ৰস জান মহেস ॥ 12(ক) ॥
ভিন্ন ভিন্ন অস্তুতি কৰি গে সুৰ নিজ নিজ ধাম।
বন্দী বেষ বেদ তব আএ জহঁ শ্ৰীৰাম ॥ 12(খ) ॥
প্ৰভু সৰ্বগ্য কীন্হ অতি আদৰ কৃপানিধান।
লখেউ ন কাহূঁ মৰম কছু লগে কৰন গুন গান ॥ 12(গ) ॥
ছং. জয সগুন নিৰ্গুন ৰূপ অনূপ ভূপ সিৰোমনে।
দসকন্ধৰাদি প্ৰচণ্ড নিসিচৰ প্ৰবল খল ভুজ বল হনে ॥
অৱতাৰ নৰ সংসাৰ ভাৰ বিভঞ্জি দাৰুন দুখ দহে।
জয প্ৰনতপাল দযাল প্ৰভু সঞ্জুক্ত সক্তি নমামহে ॥ 1 ॥
তৱ বিষম মাযা বস সুৰাসুৰ নাগ নৰ অগ জগ হৰে।
ভৱ পন্থ ভ্ৰমত অমিত দিৱস নিসি কাল কৰ্ম গুননি ভৰে ॥
জে নাথ কৰি কৰুনা বিলোকে ত্ৰিবিধি দুখ তে নিৰ্বহে।
ভৱ খেদ ছেদন দচ্ছ হম কহুঁ ৰচ্ছ ৰাম নমামহে ॥ 2 ॥
জে গ্যান মান বিমত্ত তৱ ভৱ হৰনি ভক্তি ন আদৰী।
তে পাই সুৰ দুৰ্লভ পদাদপি পৰত হম দেখত হৰী ॥
বিস্ৱাস কৰি সব আস পৰিহৰি দাস তৱ জে হোই ৰহে।
জপি নাম তৱ বিনু শ্ৰম তৰহিং ভৱ নাথ সো সমৰামহে ॥ 3 ॥
জে চৰন সিৱ অজ পূজ্য ৰজ সুভ পৰসি মুনিপতিনী তৰী।
নখ নিৰ্গতা মুনি বন্দিতা ত্ৰেলোক পাৱনি সুৰসৰী ॥
ধ্ৱজ কুলিস অঙ্কুস কঞ্জ জুত বন ফিৰত কণ্টক কিন লহে।
পদ কঞ্জ দ্ৱন্দ মুকুন্দ ৰাম ৰমেস নিত্য ভজামহে ॥ 4 ॥
অব্যক্তমূলমনাদি তৰু ত্ৱচ চাৰি নিগমাগম ভনে।
ষট কন্ধ সাখা পঞ্চ বীস অনেক পৰ্ন সুমন ঘনে ॥
ফল জুগল বিধি কটু মধুৰ বেলি অকেলি জেহি আশ্ৰিত ৰহে।
পল্লৱত ফূলত নৱল নিত সংসাৰ বিটপ নমামহে ॥ 5 ॥
জে ব্ৰহ্ম অজমদ্ৱৈতমনুভৱগম্য মনপৰ ধ্যাৱহীং।
তে কহহুঁ জানহুঁ নাথ হম তৱ সগুন জস নিত গাৱহীম্ ॥
কৰুনাযতন প্ৰভু সদগুনাকৰ দেৱ যহ বৰ মাগহীং।
মন বচন কৰ্ম বিকাৰ তজি তৱ চৰন হম অনুৰাগহীম্ ॥ 6 ॥
দো. সব কে দেখত বেদন্হ বিনতী কীন্হি উদাৰ।
অন্তৰ্ধান ভে পুনি গে ব্ৰহ্ম আগাৰ ॥ 13(ক) ॥
বৈনতেয সুনু সম্ভু তব আএ জহঁ ৰঘুবীৰ।
বিনয কৰত গদগদ গিৰা পূৰিত পুলক সৰীৰ ॥ 13(খ) ॥
ছং. জয ৰাম ৰমাৰমনং সমনং। ভৱ তাপ ভযাকুল পাহি জনম্ ॥
অৱধেস সুৰেস ৰমেস বিভো। সৰনাগত মাগত পাহি প্ৰভো ॥ 1 ॥
দসসীস বিনাসন বীস ভুজা। কৃত দূৰি মহা মহি ভূৰি ৰুজা ॥
ৰজনীচৰ বৃন্দ পতঙ্গ ৰহে। সৰ পাৱক তেজ প্ৰচণ্ড দহে ॥ 2 ॥
মহি মণ্ডল মণ্ডন চাৰুতৰং। ধৃত সাযক চাপ নিষঙ্গ বৰম্ ॥
মদ মোহ মহা মমতা ৰজনী। তম পুঞ্জ দিৱাকৰ তেজ অনী ॥ 3 ॥
মনজাত কিৰাত নিপাত কিএ। মৃগ লোগ কুভোগ সৰেন হিএ ॥
হতি নাথ অনাথনি পাহি হৰে। বিষযা বন পাৱঁৰ ভূলি পৰে ॥ 4 ॥
বহু ৰোগ বিযোগন্হি লোগ হে। ভৱদঙ্ঘ্ৰি নিৰাদৰ কে ফল এ ॥
ভৱ সিন্ধু অগাধ পৰে নৰ তে। পদ পঙ্কজ প্ৰেম ন জে কৰতে ॥ 5 ॥
অতি দীন মলীন দুখী নিতহীং। জিন্হ কে পদ পঙ্কজ প্ৰীতি নহীম্ ॥
অৱলম্ব ভৱন্ত কথা জিন্হ কে ॥ প্ৰিয সন্ত অনন্ত সদা তিন্হ কেম্ ॥ 6 ॥
নহিং ৰাগ ন লোভ ন মান মদা ॥ তিন্হ কেং সম বৈভৱ ৱা বিপদা ॥
এহি তে তৱ সেৱক হোত মুদা। মুনি ত্যাগত জোগ ভৰোস সদা ॥ 7 ॥
কৰি প্ৰেম নিৰন্তৰ নেম লিএঁ। পদ পঙ্কজ সেৱত সুদ্ধ হিএঁ ॥
সম মানি নিৰাদৰ আদৰহী। সব সন্ত সুখী বিচৰন্তি মহী ॥ 8 ॥
মুনি মানস পঙ্কজ ভৃঙ্গ ভজে। ৰঘুবীৰ মহা ৰনধীৰ অজে ॥
তৱ নাম জপামি নমামি হৰী। ভৱ ৰোগ মহাগদ মান অৰী ॥ 9 ॥
গুন সীল কৃপা পৰমাযতনং। প্ৰনমামি নিৰন্তৰ শ্ৰীৰমনম্ ॥
ৰঘুনন্দ নিকন্দয দ্ৱন্দ্ৱঘনং। মহিপাল বিলোকয দীন জনম্ ॥ 10 ॥
দো. বাৰ বাৰ বৰ মাগুঁ হৰষি দেহু শ্ৰীৰঙ্গ।
পদ সৰোজ অনপাযনী ভগতি সদা সতসঙ্গ ॥ 14(ক) ॥
বৰনি উমাপতি ৰাম গুন হৰষি গে কৈলাস।
তব প্ৰভু কপিন্হ দিৱাএ সব বিধি সুখপ্ৰদ বাস ॥ 14(খ) ॥
সুনু খগপতি যহ কথা পাৱনী। ত্ৰিবিধ তাপ ভৱ ভয দাৱনী ॥
মহাৰাজ কৰ সুভ অভিষেকা। সুনত লহহিং নৰ বিৰতি বিবেকা ॥
জে সকাম নৰ সুনহিং জে গাৱহিং। সুখ সম্পতি নানা বিধি পাৱহিম্ ॥
সুৰ দুৰ্লভ সুখ কৰি জগ মাহীং। অন্তকাল ৰঘুপতি পুৰ জাহীম্ ॥
সুনহিং বিমুক্ত বিৰত অৰু বিষী। লহহিং ভগতি গতি সম্পতি নী ॥
খগপতি ৰাম কথা মৈং বৰনী। স্ৱমতি বিলাস ত্ৰাস দুখ হৰনী ॥
বিৰতি বিবেক ভগতি দৃঢ কৰনী। মোহ নদী কহঁ সুন্দৰ তৰনী ॥
নিত নৱ মঙ্গল কৌসলপুৰী। হৰষিত ৰহহিং লোগ সব কুৰী ॥
নিত নি প্ৰীতি ৰাম পদ পঙ্কজ। সবকেং জিন্হহি নমত সিৱ মুনি অজ ॥
মঙ্গন বহু প্ৰকাৰ পহিৰাএ। দ্ৱিজন্হ দান নানা বিধি পাএ ॥
দো. ব্ৰহ্মানন্দ মগন কপি সব কেং প্ৰভু পদ প্ৰীতি।
জাত ন জানে দিৱস তিন্হ গে মাস ষট বীতি ॥ 15 ॥
বিসৰে গৃহ সপনেহুঁ সুধি নাহীং। জিমি পৰদ্ৰোহ সন্ত মন মাহী ॥
তব ৰঘুপতি সব সখা বোলাএ। আই সবন্হি সাদৰ সিৰু নাএ ॥
পৰম প্ৰীতি সমীপ বৈঠাৰে। ভগত সুখদ মৃদু বচন উচাৰে ॥
তুম্হ অতি কীন্হ মোৰি সেৱকাঈ। মুখ পৰ কেহি বিধি কৰৌং বডআঈ ॥
তাতে মোহি তুম্হ অতি প্ৰিয লাগে। মম হিত লাগি ভৱন সুখ ত্যাগে ॥
অনুজ ৰাজ সম্পতি বৈদেহী। দেহ গেহ পৰিৱাৰ সনেহী ॥
সব মম প্ৰিয নহিং তুম্হহি সমানা। মৃষা ন কহুঁ মোৰ যহ বানা ॥
সব কে প্ৰিয সেৱক যহ নীতী। মোৰেং অধিক দাস পৰ প্ৰীতী ॥
দো. অব গৃহ জাহু সখা সব ভজেহু মোহি দৃঢ নেম।
সদা সৰ্বগত সৰ্বহিত জানি কৰেহু অতি প্ৰেম ॥ 16 ॥
সুনি প্ৰভু বচন মগন সব ভে। কো হম কহাঁ বিসৰি তন গে ॥
একটক ৰহে জোৰি কৰ আগে। সকহিং ন কছু কহি অতি অনুৰাগে ॥
পৰম প্ৰেম তিন্হ কৰ প্ৰভু দেখা। কহা বিবিধ বিধি গ্যান বিসেষা ॥
প্ৰভু সন্মুখ কছু কহন ন পাৰহিং। পুনি পুনি চৰন সৰোজ নিহাৰহিম্ ॥
তব প্ৰভু ভূষন বসন মগাএ। নানা ৰঙ্গ অনূপ সুহাএ ॥
সুগ্ৰীৱহি প্ৰথমহিং পহিৰাএ। বসন ভৰত নিজ হাথ বনাএ ॥
প্ৰভু প্ৰেৰিত লছিমন পহিৰাএ। লঙ্কাপতি ৰঘুপতি মন ভাএ ॥
অঙ্গদ বৈঠ ৰহা নহিং ডোলা। প্ৰীতি দেখি প্ৰভু তাহি ন বোলা ॥
দো. জামৱন্ত নীলাদি সব পহিৰাএ ৰঘুনাথ।
হিযঁ ধৰি ৰাম ৰূপ সব চলে নাই পদ মাথ ॥ 17(ক) ॥
তব অঙ্গদ উঠি নাই সিৰু সজল নযন কৰ জোৰি।
অতি বিনীত বোলেউ বচন মনহুঁ প্ৰেম ৰস বোৰি ॥ 17(খ) ॥
সুনু সৰ্বগ্য কৃপা সুখ সিন্ধো। দীন দযাকৰ আৰত বন্ধো ॥
মৰতী বেৰ নাথ মোহি বালী। গযু তুম্হাৰেহি কোঞ্ছেং ঘালী ॥
অসৰন সৰন বিৰদু সম্ভাৰী। মোহি জনি তজহু ভগত হিতকাৰী ॥
মোৰেং তুম্হ প্ৰভু গুৰ পিতু মাতা। জাউঁ কহাঁ তজি পদ জলজাতা ॥
তুম্হহি বিচাৰি কহহু নৰনাহা। প্ৰভু তজি ভৱন কাজ মম কাহা ॥
বালক গ্যান বুদ্ধি বল হীনা। ৰাখহু সৰন নাথ জন দীনা ॥
নীচি টহল গৃহ কৈ সব কৰিহুঁ। পদ পঙ্কজ বিলোকি ভৱ তৰিহুঁ ॥
অস কহি চৰন পৰেউ প্ৰভু পাহী। অব জনি নাথ কহহু গৃহ জাহী ॥
দো. অঙ্গদ বচন বিনীত সুনি ৰঘুপতি কৰুনা সীংৱ।
প্ৰভু উঠাই উৰ লাযু সজল নযন ৰাজীৱ ॥ 18(ক) ॥
নিজ উৰ মাল বসন মনি বালিতনয পহিৰাই।
বিদা কীন্হি ভগৱান তব বহু প্ৰকাৰ সমুঝাই ॥ 18(খ) ॥
ভৰত অনুজ সৌমিত্ৰ সমেতা। পঠৱন চলে ভগত কৃত চেতা ॥
অঙ্গদ হৃদযঁ প্ৰেম নহিং থোৰা। ফিৰি ফিৰি চিতৱ ৰাম কীং ওৰা ॥
বাৰ বাৰ কৰ দণ্ড প্ৰনামা। মন অস ৰহন কহহিং মোহি ৰামা ॥
ৰাম বিলোকনি বোলনি চলনী। সুমিৰি সুমিৰি সোচত হঁসি মিলনী ॥
প্ৰভু ৰুখ দেখি বিনয বহু ভাষী। চলেউ হৃদযঁ পদ পঙ্কজ ৰাখী ॥
অতি আদৰ সব কপি পহুঁচাএ। ভাইন্হ সহিত ভৰত পুনি আএ ॥
তব সুগ্ৰীৱ চৰন গহি নানা। ভাঁতি বিনয কীন্হে হনুমানা ॥
দিন দস কৰি ৰঘুপতি পদ সেৱা। পুনি তৱ চৰন দেখিহুঁ দেৱা ॥
পুন্য পুঞ্জ তুম্হ পৱনকুমাৰা। সেৱহু জাই কৃপা আগাৰা ॥
অস কহি কপি সব চলে তুৰন্তা। অঙ্গদ কহি সুনহু হনুমন্তা ॥
দো. কহেহু দণ্ডৱত প্ৰভু সৈং তুম্হহি কহুঁ কৰ জোৰি।
বাৰ বাৰ ৰঘুনাযকহি সুৰতি কৰাএহু মোৰি ॥ 19(ক) ॥
অস কহি চলেউ বালিসুত ফিৰি আযু হনুমন্ত।
তাসু প্ৰীতি প্ৰভু সন কহি মগন ভে ভগৱন্ত ॥ !9(খ) ॥
কুলিসহু চাহি কঠোৰ অতি কোমল কুসুমহু চাহি।
চিত্ত খগেস ৰাম কৰ সমুঝি পৰি কহু কাহি ॥ 19(গ) ॥
পুনি কৃপাল লিযো বোলি নিষাদা। দীন্হে ভূষন বসন প্ৰসাদা ॥
জাহু ভৱন মম সুমিৰন কৰেহূ। মন ক্ৰম বচন ধৰ্ম অনুসৰেহূ ॥
তুম্হ মম সখা ভৰত সম ভ্ৰাতা। সদা ৰহেহু পুৰ আৱত জাতা ॥
বচন সুনত উপজা সুখ ভাৰী। পৰেউ চৰন ভৰি লোচন বাৰী ॥
চৰন নলিন উৰ ধৰি গৃহ আৱা। প্ৰভু সুভাউ পৰিজনন্হি সুনাৱা ॥
ৰঘুপতি চৰিত দেখি পুৰবাসী। পুনি পুনি কহহিং ধন্য সুখৰাসী ॥
ৰাম ৰাজ বৈণ্ঠেং ত্ৰেলোকা। হৰষিত ভে গে সব সোকা ॥
বযৰু ন কৰ কাহূ সন কোঈ। ৰাম প্ৰতাপ বিষমতা খোঈ ॥
দো. বৰনাশ্ৰম নিজ নিজ ধৰম বনিৰত বেদ পথ লোগ।
চলহিং সদা পাৱহিং সুখহি নহিং ভয সোক ন ৰোগ ॥ 20 ॥
দৈহিক দৈৱিক ভৌতিক তাপা। ৰাম ৰাজ নহিং কাহুহি ব্যাপা ॥
সব নৰ কৰহিং পৰস্পৰ প্ৰীতী। চলহিং স্ৱধৰ্ম নিৰত শ্ৰুতি নীতী ॥
চাৰিউ চৰন ধৰ্ম জগ মাহীং। পূৰি ৰহা সপনেহুঁ অঘ নাহীম্ ॥
ৰাম ভগতি ৰত নৰ অৰু নাৰী। সকল পৰম গতি কে অধিকাৰী ॥
অল্পমৃত্যু নহিং কৱনিউ পীৰা। সব সুন্দৰ সব বিৰুজ সৰীৰা ॥
নহিং দৰিদ্ৰ কৌ দুখী ন দীনা। নহিং কৌ অবুধ ন লচ্ছন হীনা ॥
সব নিৰ্দম্ভ ধৰ্মৰত পুনী। নৰ অৰু নাৰি চতুৰ সব গুনী ॥
সব গুনগ্য পণ্ডিত সব গ্যানী। সব কৃতগ্য নহিং কপট সযানী ॥
দো. ৰাম ৰাজ নভগেস সুনু সচৰাচৰ জগ মাহিম্ ॥
কাল কৰ্ম সুভাৱ গুন কৃত দুখ কাহুহি নাহিম্ ॥ 21 ॥
ভূমি সপ্ত সাগৰ মেখলা। এক ভূপ ৰঘুপতি কোসলা ॥
ভুঅন অনেক ৰোম প্ৰতি জাসূ। যহ প্ৰভুতা কছু বহুত ন তাসূ ॥
সো মহিমা সমুঝত প্ৰভু কেৰী। যহ বৰনত হীনতা ঘনেৰী ॥
সৌ মহিমা খগেস জিন্হ জানী। ফিৰী এহিং চৰিত তিন্হহুঁ ৰতি মানী ॥
সৌ জানে কৰ ফল যহ লীলা। কহহিং মহা মুনিবৰ দমসীলা ॥
ৰাম ৰাজ কৰ সুখ সম্পদা। বৰনি ন সকি ফনীস সাৰদা ॥
সব উদাৰ সব পৰ উপকাৰী। বিপ্ৰ চৰন সেৱক নৰ নাৰী ॥
একনাৰি ব্ৰত ৰত সব ঝাৰী। তে মন বচ ক্ৰম পতি হিতকাৰী ॥
দো. দণ্ড জতিন্হ কৰ ভেদ জহঁ নৰ্তক নৃত্য সমাজ।
জীতহু মনহি সুনিঅ অস ৰামচন্দ্ৰ কেং ৰাজ ॥ 22 ॥
ফূলহিং ফৰহিং সদা তৰু কানন। ৰহহি এক সঁগ গজ পঞ্চানন ॥
খগ মৃগ সহজ বযৰু বিসৰাঈ। সবন্হি পৰস্পৰ প্ৰীতি বঢআঈ ॥
কূজহিং খগ মৃগ নানা বৃন্দা। অভয চৰহিং বন কৰহিং অনন্দা ॥
সীতল সুৰভি পৱন বহ মন্দা। গূঞ্জত অলি লৈ চলি মকৰন্দা ॥
লতা বিটপ মাগেং মধু চৱহীং। মনভাৱতো ধেনু পয স্ত্ৰৱহীম্ ॥
সসি সম্পন্ন সদা ৰহ ধৰনী। ত্ৰেতাঁ ভি কৃতজুগ কৈ কৰনী ॥
প্ৰগটীং গিৰিন্হ বিবিধ মনি খানী। জগদাতমা ভূপ জগ জানী ॥
সৰিতা সকল বহহিং বৰ বাৰী। সীতল অমল স্ৱাদ সুখকাৰী ॥
সাগৰ নিজ মৰজাদাঁ ৰহহীং। ডাৰহিং ৰত্ন তটন্হি নৰ লহহীম্ ॥
সৰসিজ সঙ্কুল সকল তডআগা। অতি প্ৰসন্ন দস দিসা বিভাগা ॥
দো. বিধু মহি পূৰ মযূখন্হি ৰবি তপ জেতনেহি কাজ।
মাগেং বাৰিদ দেহিং জল ৰামচন্দ্ৰ কে ৰাজ ॥ 23 ॥
কোটিন্হ বাজিমেধ প্ৰভু কীন্হে। দান অনেক দ্ৱিজন্হ কহঁ দীন্হে ॥
শ্ৰুতি পথ পালক ধৰ্ম ধুৰন্ধৰ। গুনাতীত অৰু ভোগ পুৰন্দৰ ॥
পতি অনুকূল সদা ৰহ সীতা। সোভা খানি সুসীল বিনীতা ॥
জানতি কৃপাসিন্ধু প্ৰভুতাঈ। সেৱতি চৰন কমল মন লাঈ ॥
জদ্যপি গৃহঁ সেৱক সেৱকিনী। বিপুল সদা সেৱা বিধি গুনী ॥
নিজ কৰ গৃহ পৰিচৰজা কৰী। ৰামচন্দ্ৰ আযসু অনুসৰী ॥
জেহি বিধি কৃপাসিন্ধু সুখ মানি। সোই কৰ শ্ৰী সেৱা বিধি জানি ॥
কৌসল্যাদি সাসু গৃহ মাহীং। সেৱি সবন্হি মান মদ নাহীম্ ॥
উমা ৰমা ব্ৰহ্মাদি বন্দিতা। জগদম্বা সন্ততমনিন্দিতা ॥
দো. জাসু কৃপা কটাচ্ছু সুৰ চাহত চিতৱ ন সোই।
ৰাম পদাৰবিন্দ ৰতি কৰতি সুভাৱহি খোই ॥ 24 ॥
সেৱহিং সানকূল সব ভাঈ। ৰাম চৰন ৰতি অতি অধিকাঈ ॥
প্ৰভু মুখ কমল বিলোকত ৰহহীং। কবহুঁ কৃপাল হমহি কছু কহহীম্ ॥
ৰাম কৰহিং ভ্ৰাতন্হ পৰ প্ৰীতী। নানা ভাঁতি সিখাৱহিং নীতী ॥
হৰষিত ৰহহিং নগৰ কে লোগা। কৰহিং সকল সুৰ দুৰ্লভ ভোগা ॥
অহনিসি বিধিহি মনাৱত ৰহহীং। শ্ৰীৰঘুবীৰ চৰন ৰতি চহহীম্ ॥
দুই সুত সুন্দৰ সীতাঁ জাএ। লৱ কুস বেদ পুৰানন্হ গাএ ॥
দৌ বিজী বিনী গুন মন্দিৰ। হৰি প্ৰতিবিম্ব মনহুঁ অতি সুন্দৰ ॥
দুই দুই সুত সব ভ্ৰাতন্হ কেৰে। ভে ৰূপ গুন সীল ঘনেৰে ॥
দো. গ্যান গিৰা গোতীত অজ মাযা মন গুন পাৰ।
সোই সচ্চিদানন্দ ঘন কৰ নৰ চৰিত উদাৰ ॥ 25 ॥
প্ৰাতকাল সৰূ কৰি মজ্জন। বৈঠহিং সভাঁ সঙ্গ দ্ৱিজ সজ্জন ॥
বেদ পুৰান বসিষ্ট বখানহিং। সুনহিং ৰাম জদ্যপি সব জানহিম্ ॥
অনুজন্হ সঞ্জুত ভোজন কৰহীং। দেখি সকল জননীং সুখ ভৰহীম্ ॥
ভৰত সত্ৰুহন দোনু ভাঈ। সহিত পৱনসুত উপবন জাঈ ॥
বূঝহিং বৈঠি ৰাম গুন গাহা। কহ হনুমান সুমতি অৱগাহা ॥
সুনত বিমল গুন অতি সুখ পাৱহিং। বহুৰি বহুৰি কৰি বিনয কহাৱহিম্ ॥
সব কেং গৃহ গৃহ হোহিং পুৰানা। ৰামচৰিত পাৱন বিধি নানা ॥
নৰ অৰু নাৰি ৰাম গুন গানহিং। কৰহিং দিৱস নিসি জাত ন জানহিম্ ॥
দো. অৱধপুৰী বাসিংহ কৰ সুখ সম্পদা সমাজ।
সহস সেষ নহিং কহি সকহিং জহঁ নৃপ ৰাম বিৰাজ ॥ 26 ॥
নাৰদাদি সনকাদি মুনীসা। দৰসন লাগি কোসলাধীসা ॥
দিন প্ৰতি সকল অজোধ্যা আৱহিং। দেখি নগৰু বিৰাগু বিসৰাৱহিম্ ॥
জাতৰূপ মনি ৰচিত অটাৰীং। নানা ৰঙ্গ ৰুচিৰ গচ ঢাৰীম্ ॥
পুৰ চহুঁ পাস কোট অতি সুন্দৰ। ৰচে কঁগূৰা ৰঙ্গ ৰঙ্গ বৰ ॥
নৱ গ্ৰহ নিকৰ অনীক বনাঈ। জনু ঘেৰী অমৰাৱতি আঈ ॥
মহি বহু ৰঙ্গ ৰচিত গচ কাঁচা। জো বিলোকি মুনিবৰ মন নাচা ॥
ধৱল ধাম ঊপৰ নভ চুম্বত। কলস মনহুঁ ৰবি সসি দুতি নিন্দত ॥
বহু মনি ৰচিত ঝৰোখা ভ্ৰাজহিং। গৃহ গৃহ প্ৰতি মনি দীপ বিৰাজহিম্ ॥
ছং. মনি দীপ ৰাজহিং ভৱন ভ্ৰাজহিং দেহৰীং বিদ্ৰুম ৰচী।
মনি খম্ভ ভীতি বিৰঞ্চি বিৰচী কনক মনি মৰকত খচী ॥
সুন্দৰ মনোহৰ মন্দিৰাযত অজিৰ ৰুচিৰ ফটিক ৰচে।
প্ৰতি দ্ৱাৰ দ্ৱাৰ কপাট পুৰট বনাই বহু বজ্ৰন্হি খচে ॥
দো. চাৰু চিত্ৰসালা গৃহ গৃহ প্ৰতি লিখে বনাই।
ৰাম চৰিত জে নিৰখ মুনি তে মন লেহিং চোৰাই ॥ 27 ॥
সুমন বাটিকা সবহিং লগাঈ। বিবিধ ভাঁতি কৰি জতন বনাঈ ॥
লতা ললিত বহু জাতি সুহাঈ। ফূলহিং সদা বংসত কি নাঈ ॥
গুঞ্জত মধুকৰ মুখৰ মনোহৰ। মাৰুত ত্ৰিবিধ সদা বহ সুন্দৰ ॥
নানা খগ বালকন্হি জিআএ। বোলত মধুৰ উডআত সুহাএ ॥
মোৰ হংস সাৰস পাৰাৱত। ভৱননি পৰ সোভা অতি পাৱত ॥
জহঁ তহঁ দেখহিং নিজ পৰিছাহীং। বহু বিধি কূজহিং নৃত্য কৰাহীম্ ॥
সুক সাৰিকা পঢআৱহিং বালক। কহহু ৰাম ৰঘুপতি জনপালক ॥
ৰাজ দুআৰ সকল বিধি চাৰূ। বীথীং চৌহট ৰূচিৰ বজাৰূ ॥
ছং. বাজাৰ ৰুচিৰ ন বনি বৰনত বস্তু বিনু গথ পাইএ।
জহঁ ভূপ ৰমানিৱাস তহঁ কী সম্পদা কিমি গাইএ ॥
বৈঠে বজাজ সৰাফ বনিক অনেক মনহুঁ কুবেৰ তে।
সব সুখী সব সচ্চৰিত সুন্দৰ নাৰি নৰ সিসু জৰঠ জে ॥
দো. উত্তৰ দিসি সৰজূ বহ নিৰ্মল জল গম্ভীৰ।
বাঁধে ঘাট মনোহৰ স্ৱল্প পঙ্ক নহিং তীৰ ॥ 28 ॥
দূৰি ফৰাক ৰুচিৰ সো ঘাটা। জহঁ জল পিঅহিং বাজি গজ ঠাটা ॥
পনিঘট পৰম মনোহৰ নানা। তহাঁ ন পুৰুষ কৰহিং অস্নানা ॥
ৰাজঘাট সব বিধি সুন্দৰ বৰ। মজ্জহিং তহাঁ বৰন চাৰিউ নৰ ॥
তীৰ তীৰ দেৱন্হ কে মন্দিৰ। চহুঁ দিসি তিন্হ কে উপবন সুন্দৰ ॥
কহুঁ কহুঁ সৰিতা তীৰ উদাসী। বসহিং গ্যান ৰত মুনি সন্ন্যাসী ॥
তীৰ তীৰ তুলসিকা সুহাঈ। বৃন্দ বৃন্দ বহু মুনিন্হ লগাঈ ॥
পুৰ সোভা কছু বৰনি ন জাঈ। বাহেৰ নগৰ পৰম ৰুচিৰাঈ ॥
দেখত পুৰী অখিল অঘ ভাগা। বন উপবন বাপিকা তডআগা ॥
ছং. বাপীং তডআগ অনূপ কূপ মনোহৰাযত সোহহীং।
সোপান সুন্দৰ নীৰ নিৰ্মল দেখি সুৰ মুনি মোহহীম্ ॥
বহু ৰঙ্গ কঞ্জ অনেক খগ কূজহিং মধুপ গুঞ্জাৰহীং।
আৰাম ৰম্য পিকাদি খগ ৰৱ জনু পথিক হঙ্কাৰহীম্ ॥
দো. ৰমানাথ জহঁ ৰাজা সো পুৰ বৰনি কি জাই।
অনিমাদিক সুখ সম্পদা ৰহীং অৱধ সব ছাই ॥ 29 ॥
জহঁ তহঁ নৰ ৰঘুপতি গুন গাৱহিং। বৈঠি পৰসপৰ ইহি সিখাৱহিম্ ॥
ভজহু প্ৰনত প্ৰতিপালক ৰামহি। সোভা সীল ৰূপ গুন ধামহি ॥
জলজ বিলোচন স্যামল গাতহি। পলক নযন ইৱ সেৱক ত্ৰাতহি ॥
ধৃত সৰ ৰুচিৰ চাপ তূনীৰহি। সন্ত কঞ্জ বন ৰবি ৰনধীৰহি ॥
কাল কৰাল ব্যাল খগৰাজহি। নমত ৰাম অকাম মমতা জহি ॥
লোভ মোহ মৃগজূথ কিৰাতহি। মনসিজ কৰি হৰি জন সুখদাতহি ॥
সংসয সোক নিবিড তম ভানুহি। দনুজ গহন ঘন দহন কৃসানুহি ॥
জনকসুতা সমেত ৰঘুবীৰহি। কস ন ভজহু ভঞ্জন ভৱ ভীৰহি ॥
বহু বাসনা মসক হিম ৰাসিহি। সদা একৰস অজ অবিনাসিহি ॥
মুনি ৰঞ্জন ভঞ্জন মহি ভাৰহি। তুলসিদাস কে প্ৰভুহি উদাৰহি ॥
দো. এহি বিধি নগৰ নাৰি নৰ কৰহিং ৰাম গুন গান।
সানুকূল সব পৰ ৰহহিং সন্তত কৃপানিধান ॥ 30 ॥
জব তে ৰাম প্ৰতাপ খগেসা। উদিত ভযু অতি প্ৰবল দিনেসা ॥
পূৰি প্ৰকাস ৰহেউ তিহুঁ লোকা। বহুতেন্হ সুখ বহুতন মন সোকা ॥
জিন্হহি সোক তে কহুঁ বখানী। প্ৰথম অবিদ্যা নিসা নসানী ॥
অঘ উলূক জহঁ তহাঁ লুকানে। কাম ক্ৰোধ কৈৰৱ সকুচানে ॥
বিবিধ কৰ্ম গুন কাল সুভ্AU। এ চকোৰ সুখ লহহিং ন ক্AU ॥
মত্সৰ মান মোহ মদ চোৰা। ইন্হ কৰ হুনৰ ন কৱনিহুঁ ওৰা ॥
ধৰম তডআগ গ্যান বিগ্যানা। এ পঙ্কজ বিকসে বিধি নানা ॥
সুখ সন্তোষ বিৰাগ বিবেকা। বিগত সোক এ কোক অনেকা ॥
দো. যহ প্ৰতাপ ৰবি জাকেং উৰ জব কৰি প্ৰকাস।
পছিলে বাঢহিং প্ৰথম জে কহে তে পাৱহিং নাস ॥ 31 ॥
ভ্ৰাতন্হ সহিত ৰামু এক বাৰা। সঙ্গ পৰম প্ৰিয পৱনকুমাৰা ॥
সুন্দৰ উপবন দেখন গে। সব তৰু কুসুমিত পল্লৱ নে ॥
জানি সময সনকাদিক আএ। তেজ পুঞ্জ গুন সীল সুহাএ ॥
ব্ৰহ্মানন্দ সদা লযলীনা। দেখত বালক বহুকালীনা ॥
ৰূপ ধৰেং জনু চাৰিউ বেদা। সমদৰসী মুনি বিগত বিভেদা ॥
আসা বসন ব্যসন যহ তিন্হহীং। ৰঘুপতি চৰিত হোই তহঁ সুনহীম্ ॥
তহাঁ ৰহে সনকাদি ভৱানী। জহঁ ঘটসম্ভৱ মুনিবৰ গ্যানী ॥
ৰাম কথা মুনিবৰ বহু বৰনী। গ্যান জোনি পাৱক জিমি অৰনী ॥
দো. দেখি ৰাম মুনি আৱত হৰষি দণ্ডৱত কীন্হ।
স্ৱাগত পূঁছি পীত পট প্ৰভু বৈঠন কহঁ দীন্হ ॥ 32 ॥
কীন্হ দণ্ডৱত তীনিউঁ ভাঈ। সহিত পৱনসুত সুখ অধিকাঈ ॥
মুনি ৰঘুপতি ছবি অতুল বিলোকী। ভে মগন মন সকে ন ৰোকী ॥
স্যামল গাত সৰোৰুহ লোচন। সুন্দৰতা মন্দিৰ ভৱ মোচন ॥
একটক ৰহে নিমেষ ন লাৱহিং। প্ৰভু কৰ জোৰেং সীস নৱাৱহিম্ ॥
তিন্হ কৈ দসা দেখি ৰঘুবীৰা। স্ত্ৰৱত নযন জল পুলক সৰীৰা ॥
কৰ গহি প্ৰভু মুনিবৰ বৈঠাৰে। পৰম মনোহৰ বচন উচাৰে ॥
আজু ধন্য মৈং সুনহু মুনীসা। তুম্হৰেং দৰস জাহিং অঘ খীসা ॥
বডএ ভাগ পাইব সতসঙ্গা। বিনহিং প্ৰযাস হোহিং ভৱ ভঙ্গা ॥
দো. সন্ত সঙ্গ অপবৰ্গ কৰ কামী ভৱ কৰ পন্থ।
কহহি সন্ত কবি কোবিদ শ্ৰুতি পুৰান সদগ্ৰন্থ ॥ 33 ॥
সুনি প্ৰভু বচন হৰষি মুনি চাৰী। পুলকিত তন অস্তুতি অনুসাৰী ॥
জয ভগৱন্ত অনন্ত অনাময। অনঘ অনেক এক কৰুনাময ॥
জয নিৰ্গুন জয জয গুন সাগৰ। সুখ মন্দিৰ সুন্দৰ অতি নাগৰ ॥
জয ইন্দিৰা ৰমন জয ভূধৰ। অনুপম অজ অনাদি সোভাকৰ ॥
গ্যান নিধান অমান মানপ্ৰদ। পাৱন সুজস পুৰান বেদ বদ ॥
তগ্য কৃতগ্য অগ্যতা ভঞ্জন। নাম অনেক অনাম নিৰঞ্জন ॥
সৰ্ব সৰ্বগত সৰ্ব উৰালয। বসসি সদা হম কহুঁ পৰিপালয ॥
দ্ৱন্দ বিপতি ভৱ ফন্দ বিভঞ্জয। হ্ৰদি বসি ৰাম কাম মদ গঞ্জয ॥
দো. পৰমানন্দ কৃপাযতন মন পৰিপূৰন কাম।
প্ৰেম ভগতি অনপাযনী দেহু হমহি শ্ৰীৰাম ॥ 34 ॥
দেহু ভগতি ৰঘুপতি অতি পাৱনি। ত্ৰিবিধ তাপ ভৱ দাপ নসাৱনি ॥
প্ৰনত কাম সুৰধেনু কলপতৰু। হোই প্ৰসন্ন দীজৈ প্ৰভু যহ বৰু ॥
ভৱ বাৰিধি কুম্ভজ ৰঘুনাযক। সেৱত সুলভ সকল সুখ দাযক ॥
মন সম্ভৱ দাৰুন দুখ দাৰয। দীনবন্ধু সমতা বিস্তাৰয ॥
আস ত্ৰাস ইৰিষাদি নিৱাৰক। বিনয বিবেক বিৰতি বিস্তাৰক ॥
ভূপ মৌলি মন মণ্ডন ধৰনী। দেহি ভগতি সংসৃতি সৰি তৰনী ॥
মুনি মন মানস হংস নিৰন্তৰ। চৰন কমল বন্দিত অজ সঙ্কৰ ॥
ৰঘুকুল কেতু সেতু শ্ৰুতি ৰচ্ছক। কাল কৰম সুভাউ গুন ভচ্ছক ॥
তাৰন তৰন হৰন সব দূষন। তুলসিদাস প্ৰভু ত্ৰিভুৱন ভূষন ॥
দো. বাৰ বাৰ অস্তুতি কৰি প্ৰেম সহিত সিৰু নাই।
ব্ৰহ্ম ভৱন সনকাদি গে অতি অভীষ্ট বৰ পাই ॥ 35 ॥
সনকাদিক বিধি লোক সিধাএ। ভ্ৰাতন্হ ৰাম চৰন সিৰু নাএ ॥
পূছত প্ৰভুহি সকল সকুচাহীং। চিতৱহিং সব মাৰুতসুত পাহীম্ ॥
সুনি চহহিং প্ৰভু মুখ কৈ বানী। জো সুনি হোই সকল ভ্ৰম হানী ॥
অন্তৰজামী প্ৰভু সভ জানা। বূঝত কহহু কাহ হনুমানা ॥
জোৰি পানি কহ তব হনুমন্তা। সুনহু দীনদযাল ভগৱন্তা ॥
নাথ ভৰত কছু পূঁছন চহহীং। প্ৰস্ন কৰত মন সকুচত অহহীম্ ॥
তুম্হ জানহু কপি মোৰ সুভ্AU। ভৰতহি মোহি কছু অন্তৰ ক্AU ॥
সুনি প্ৰভু বচন ভৰত গহে চৰনা। সুনহু নাথ প্ৰনতাৰতি হৰনা ॥
দো. নাথ ন মোহি সন্দেহ কছু সপনেহুঁ সোক ন মোহ।
কেৱল কৃপা তুম্হাৰিহি কৃপানন্দ সন্দোহ ॥ 36 ॥
কৰুঁ কৃপানিধি এক ঢিঠাঈ। মৈং সেৱক তুম্হ জন সুখদাঈ ॥
সন্তন্হ কৈ মহিমা ৰঘুৰাঈ। বহু বিধি বেদ পুৰানন্হ গাঈ ॥
শ্ৰীমুখ তুম্হ পুনি কীন্হি বডআঈ। তিন্হ পৰ প্ৰভুহি প্ৰীতি অধিকাঈ ॥
সুনা চহুঁ প্ৰভু তিন্হ কৰ লচ্ছন। কৃপাসিন্ধু গুন গ্যান বিচচ্ছন ॥
সন্ত অসন্ত ভেদ বিলগাঈ। প্ৰনতপাল মোহি কহহু বুঝাঈ ॥
সন্তন্হ কে লচ্ছন সুনু ভ্ৰাতা। অগনিত শ্ৰুতি পুৰান বিখ্যাতা ॥
সন্ত অসন্তন্হি কৈ অসি কৰনী। জিমি কুঠাৰ চন্দন আচৰনী ॥
কাটি পৰসু মলয সুনু ভাঈ। নিজ গুন দেই সুগন্ধ বসাঈ ॥
দো. তাতে সুৰ সীসন্হ চঢত জগ বল্লভ শ্ৰীখণ্ড।
অনল দাহি পীটত ঘনহিং পৰসু বদন যহ দণ্ড ॥ 37 ॥
বিষয অলম্পট সীল গুনাকৰ। পৰ দুখ দুখ সুখ সুখ দেখে পৰ ॥
সম অভূতৰিপু বিমদ বিৰাগী। লোভামৰষ হৰষ ভয ত্যাগী ॥
কোমলচিত দীনন্হ পৰ দাযা। মন বচ ক্ৰম মম ভগতি অমাযা ॥
সবহি মানপ্ৰদ আপু অমানী। ভৰত প্ৰান সম মম তে প্ৰানী ॥
বিগত কাম মম নাম পৰাযন। সান্তি বিৰতি বিনতী মুদিতাযন ॥
সীতলতা সৰলতা মযত্ৰী। দ্ৱিজ পদ প্ৰীতি ধৰ্ম জনযত্ৰী ॥
এ সব লচ্ছন বসহিং জাসু উৰ। জানেহু তাত সন্ত সন্তত ফুৰ ॥
সম দম নিযম নীতি নহিং ডোলহিং। পৰুষ বচন কবহূঁ নহিং বোলহিম্ ॥
দো. নিন্দা অস্তুতি উভয সম মমতা মম পদ কঞ্জ।
তে সজ্জন মম প্ৰানপ্ৰিয গুন মন্দিৰ সুখ পুঞ্জ ॥ 38 ॥
সনহু অসন্তন্হ কেৰ সুভ্AU। ভূলেহুঁ সঙ্গতি কৰিঅ ন ক্AU ॥
তিন্হ কৰ সঙ্গ সদা দুখদাঈ। জিমি কলপহি ঘালি হৰহাঈ ॥
খলন্হ হৃদযঁ অতি তাপ বিসেষী। জৰহিং সদা পৰ সম্পতি দেখী ॥
জহঁ কহুঁ নিন্দা সুনহিং পৰাঈ। হৰষহিং মনহুঁ পৰী নিধি পাঈ ॥
কাম ক্ৰোধ মদ লোভ পৰাযন। নিৰ্দয কপটী কুটিল মলাযন ॥
বযৰু অকাৰন সব কাহূ সোং। জো কৰ হিত অনহিত তাহূ সোম্ ॥
ঝূঠি লেনা ঝূঠি দেনা। ঝূঠি ভোজন ঝূঠ চবেনা ॥
বোলহিং মধুৰ বচন জিমি মোৰা। খাই মহা অতি হৃদয কঠোৰা ॥
দো. পৰ দ্ৰোহী পৰ দাৰ ৰত পৰ ধন পৰ অপবাদ।
তে নৰ পাঁৱৰ পাপময দেহ ধৰেং মনুজাদ ॥ 39 ॥
লোভি ওঢন লোভি ডাসন। সিস্ত্ৰোদৰ পৰ জমপুৰ ত্ৰাস ন ॥
কাহূ কী জৌং সুনহিং বডআঈ। স্ৱাস লেহিং জনু জূডঈ আঈ ॥
জব কাহূ কৈ দেখহিং বিপতী। সুখী ভে মানহুঁ জগ নৃপতী ॥
স্ৱাৰথ ৰত পৰিৱাৰ বিৰোধী। লম্পট কাম লোভ অতি ক্ৰোধী ॥
মাতু পিতা গুৰ বিপ্ৰ ন মানহিং। আপু গে অৰু ঘালহিং আনহিম্ ॥
কৰহিং মোহ বস দ্ৰোহ পৰাৱা। সন্ত সঙ্গ হৰি কথা ন ভাৱা ॥
অৱগুন সিন্ধু মন্দমতি কামী। বেদ বিদূষক পৰধন স্ৱামী ॥
বিপ্ৰ দ্ৰোহ পৰ দ্ৰোহ বিসেষা। দম্ভ কপট জিযঁ ধৰেং সুবেষা ॥
দো. ঐসে অধম মনুজ খল কৃতজুগ ত্ৰেতা নাহিং।
দ্ৱাপৰ কছুক বৃন্দ বহু হোইহহিং কলিজুগ মাহিম্ ॥ 40 ॥
পৰ হিত সৰিস ধৰ্ম নহিং ভাঈ। পৰ পীডআ সম নহিং অধমাঈ ॥
নিৰ্নয সকল পুৰান বেদ কৰ। কহেউঁ তাত জানহিং কোবিদ নৰ ॥
নৰ সৰীৰ ধৰি জে পৰ পীৰা। কৰহিং তে সহহিং মহা ভৱ ভীৰা ॥
কৰহিং মোহ বস নৰ অঘ নানা। স্ৱাৰথ ৰত পৰলোক নসানা ॥
কালৰূপ তিন্হ কহঁ মৈং ভ্ৰাতা। সুভ অৰু অসুভ কৰ্ম ফল দাতা ॥
অস বিচাৰি জে পৰম সযানে। ভজহিং মোহি সংসৃত দুখ জানে ॥
ত্যাগহিং কৰ্ম সুভাসুভ দাযক। ভজহিং মোহি সুৰ নৰ মুনি নাযক ॥
সন্ত অসন্তন্হ কে গুন ভাষে। তে ন পৰহিং ভৱ জিন্হ লখি ৰাখে ॥
দো. সুনহু তাত মাযা কৃত গুন অৰু দোষ অনেক।
গুন যহ উভয ন দেখিঅহিং দেখিঅ সো অবিবেক ॥ 41 ॥
শ্ৰীমুখ বচন সুনত সব ভাঈ। হৰষে প্ৰেম ন হৃদযঁ সমাঈ ॥
কৰহিং বিনয অতি বাৰহিং বাৰা। হনূমান হিযঁ হৰষ অপাৰা ॥
পুনি ৰঘুপতি নিজ মন্দিৰ গে। এহি বিধি চৰিত কৰত নিত নে ॥
বাৰ বাৰ নাৰদ মুনি আৱহিং। চৰিত পুনীত ৰাম কে গাৱহিম্ ॥
নিত নৱ চৰন দেখি মুনি জাহীং। ব্ৰহ্মলোক সব কথা কহাহীম্ ॥
সুনি বিৰঞ্চি অতিসয সুখ মানহিং। পুনি পুনি তাত কৰহু গুন গানহিম্ ॥
সনকাদিক নাৰদহি সৰাহহিং। জদ্যপি ব্ৰহ্ম নিৰত মুনি আহহিম্ ॥
সুনি গুন গান সমাধি বিসাৰী ॥ সাদৰ সুনহিং পৰম অধিকাৰী ॥
দো. জীৱনমুক্ত ব্ৰহ্মপৰ চৰিত সুনহিং তজি ধ্যান।
জে হৰি কথাঁ ন কৰহিং ৰতি তিন্হ কে হিয পাষান ॥ 42 ॥
এক বাৰ ৰঘুনাথ বোলাএ। গুৰ দ্ৱিজ পুৰবাসী সব আএ ॥
বৈঠে গুৰ মুনি অৰু দ্ৱিজ সজ্জন। বোলে বচন ভগত ভৱ ভঞ্জন ॥
সনহু সকল পুৰজন মম বানী। কহুঁ ন কছু মমতা উৰ আনী ॥
নহিং অনীতি নহিং কছু প্ৰভুতাঈ। সুনহু কৰহু জো তুম্হহি সোহাঈ ॥
সোই সেৱক প্ৰিযতম মম সোঈ। মম অনুসাসন মানৈ জোঈ ॥
জৌং অনীতি কছু ভাষৌং ভাঈ। তৌং মোহি বৰজহু ভয বিসৰাঈ ॥
বডএং ভাগ মানুষ তনু পাৱা। সুৰ দুৰ্লভ সব গ্ৰন্থিন্হ গাৱা ॥
সাধন ধাম মোচ্ছ কৰ দ্ৱাৰা। পাই ন জেহিং পৰলোক সঁৱাৰা ॥
দো. সো পৰত্ৰ দুখ পাৱি সিৰ ধুনি ধুনি পছিতাই।
কালহি কৰ্মহি ঈস্ৱৰহি মিথ্যা দোষ লগাই ॥ 43 ॥
এহি তন কৰ ফল বিষয ন ভাঈ। স্ৱৰ্গু স্ৱল্প অন্ত দুখদাঈ ॥
নৰ তনু পাই বিষযঁ মন দেহীং। পলটি সুধা তে সঠ বিষ লেহীম্ ॥
তাহি কবহুঁ ভল কহি ন কোঈ। গুঞ্জা গ্ৰহি পৰস মনি খোঈ ॥
আকৰ চাৰি লচ্ছ চৌৰাসী। জোনি ভ্ৰমত যহ জিৱ অবিনাসী ॥
ফিৰত সদা মাযা কৰ প্ৰেৰা। কাল কৰ্ম সুভাৱ গুন ঘেৰা ॥
কবহুঁক কৰি কৰুনা নৰ দেহী। দেত ঈস বিনু হেতু সনেহী ॥
নৰ তনু ভৱ বাৰিধি কহুঁ বেৰো। সন্মুখ মৰুত অনুগ্ৰহ মেৰো ॥
কৰনধাৰ সদগুৰ দৃঢ নাৱা। দুৰ্লভ সাজ সুলভ কৰি পাৱা ॥
দো. জো ন তৰৈ ভৱ সাগৰ নৰ সমাজ অস পাই।
সো কৃত নিন্দক মন্দমতি আত্মাহন গতি জাই ॥ 44 ॥
জৌং পৰলোক ইহাঁ সুখ চহহূ। সুনি মম বচন হ্ৰৃদযঁ দৃঢ গহহূ ॥
সুলভ সুখদ মাৰগ যহ ভাঈ। ভগতি মোৰি পুৰান শ্ৰুতি গাঈ ॥
গ্যান অগম প্ৰত্যূহ অনেকা। সাধন কঠিন ন মন কহুঁ টেকা ॥
কৰত কষ্ট বহু পাৱি কোঊ। ভক্তি হীন মোহি প্ৰিয নহিং সোঊ ॥
ভক্তি সুতন্ত্ৰ সকল সুখ খানী। বিনু সতসঙ্গ ন পাৱহিং প্ৰানী ॥
পুন্য পুঞ্জ বিনু মিলহিং ন সন্তা। সতসঙ্গতি সংসৃতি কৰ অন্তা ॥
পুন্য এক জগ মহুঁ নহিং দূজা। মন ক্ৰম বচন বিপ্ৰ পদ পূজা ॥
সানুকূল তেহি পৰ মুনি দেৱা। জো তজি কপটু কৰি দ্ৱিজ সেৱা ॥
দো. ঔৰু এক গুপুত মত সবহি কহুঁ কৰ জোৰি।
সঙ্কৰ ভজন বিনা নৰ ভগতি ন পাৱি মোৰি ॥ 45 ॥
কহহু ভগতি পথ কৱন প্ৰযাসা। জোগ ন মখ জপ তপ উপৱাসা ॥
সৰল সুভাৱ ন মন কুটিলাঈ। জথা লাভ সন্তোষ সদাঈ ॥
মোৰ দাস কহাই নৰ আসা। কৰি তৌ কহহু কহা বিস্ৱাসা ॥
বহুত কহুঁ কা কথা বঢআঈ। এহি আচৰন বস্য মৈং ভাঈ ॥
বৈৰ ন বিগ্ৰহ আস ন ত্ৰাসা। সুখময তাহি সদা সব আসা ॥
অনাৰম্ভ অনিকেত অমানী। অনঘ অৰোষ দচ্ছ বিগ্যানী ॥
প্ৰীতি সদা সজ্জন সংসৰ্গা। তৃন সম বিষয স্ৱৰ্গ অপবৰ্গা ॥
ভগতি পচ্ছ হঠ নহিং সঠতাঈ। দুষ্ট তৰ্ক সব দূৰি বহাঈ ॥
দো. মম গুন গ্ৰাম নাম ৰত গত মমতা মদ মোহ।
তা কৰ সুখ সোই জানি পৰানন্দ সন্দোহ ॥ 46 ॥
সুনত সুধাসম বচন ৰাম কে। গহে সবনি পদ কৃপাধাম কে ॥
জননি জনক গুৰ বন্ধু হমাৰে। কৃপা নিধান প্ৰান তে প্যাৰে ॥
তনু ধনু ধাম ৰাম হিতকাৰী। সব বিধি তুম্হ প্ৰনতাৰতি হাৰী ॥
অসি সিখ তুম্হ বিনু দেই ন কোঊ। মাতু পিতা স্ৱাৰথ ৰত ওঊ ॥
হেতু ৰহিত জগ জুগ উপকাৰী। তুম্হ তুম্হাৰ সেৱক অসুৰাৰী ॥
স্ৱাৰথ মীত সকল জগ মাহীং। সপনেহুঁ প্ৰভু পৰমাৰথ নাহীম্ ॥
সবকে বচন প্ৰেম ৰস সানে। সুনি ৰঘুনাথ হৃদযঁ হৰষানে ॥
নিজ নিজ গৃহ গে আযসু পাঈ। বৰনত প্ৰভু বতকহী সুহাঈ ॥
দো. -উমা অৱধবাসী নৰ নাৰি কৃতাৰথ ৰূপ।
ব্ৰহ্ম সচ্চিদানন্দ ঘন ৰঘুনাযক জহঁ ভূপ ॥ 47 ॥
এক বাৰ বসিষ্ট মুনি আএ। জহাঁ ৰাম সুখধাম সুহাএ ॥
অতি আদৰ ৰঘুনাযক কীন্হা। পদ পখাৰি পাদোদক লীন্হা ॥
ৰাম সুনহু মুনি কহ কৰ জোৰী। কৃপাসিন্ধু বিনতী কছু মোৰী ॥
দেখি দেখি আচৰন তুম্হাৰা। হোত মোহ মম হৃদযঁ অপাৰা ॥
মহিমা অমিত বেদ নহিং জানা। মৈং কেহি ভাঁতি কহুঁ ভগৱানা ॥
উপৰোহিত্য কৰ্ম অতি মন্দা। বেদ পুৰান সুমৃতি কৰ নিন্দা ॥
জব ন লেউঁ মৈং তব বিধি মোহী। কহা লাভ আগেং সুত তোহী ॥
পৰমাতমা ব্ৰহ্ম নৰ ৰূপা। হোইহি ৰঘুকুল ভূষন ভূপা ॥
দো. -তব মৈং হৃদযঁ বিচাৰা জোগ জগ্য ব্ৰত দান।
জা কহুঁ কৰিঅ সো পৈহুঁ ধৰ্ম ন এহি সম আন ॥ 48 ॥
জপ তপ নিযম জোগ নিজ ধৰ্মা। শ্ৰুতি সম্ভৱ নানা সুভ কৰ্মা ॥
গ্যান দযা দম তীৰথ মজ্জন। জহঁ লগি ধৰ্ম কহত শ্ৰুতি সজ্জন ॥
আগম নিগম পুৰান অনেকা। পঢএ সুনে কৰ ফল প্ৰভু একা ॥
তব পদ পঙ্কজ প্ৰীতি নিৰন্তৰ। সব সাধন কৰ যহ ফল সুন্দৰ ॥
ছূটি মল কি মলহি কে ধোএঁ। ঘৃত কি পাৱ কোই বাৰি বিলোএঁ ॥
প্ৰেম ভগতি জল বিনু ৰঘুৰাঈ। অভিঅন্তৰ মল কবহুঁ ন জাঈ ॥
সোই সৰ্বগ্য তগ্য সোই পণ্ডিত। সোই গুন গৃহ বিগ্যান অখণ্ডিত ॥
দচ্ছ সকল লচ্ছন জুত সোঈ। জাকেং পদ সৰোজ ৰতি হোঈ ॥
দো. নাথ এক বৰ মাগুঁ ৰাম কৃপা কৰি দেহু।
জন্ম জন্ম প্ৰভু পদ কমল কবহুঁ ঘটৈ জনি নেহু ॥ 49 ॥
অস কহি মুনি বসিষ্ট গৃহ আএ। কৃপাসিন্ধু কে মন অতি ভাএ ॥
হনূমান ভৰতাদিক ভ্ৰাতা। সঙ্গ লিএ সেৱক সুখদাতা ॥
পুনি কৃপাল পুৰ বাহেৰ গে। গজ ৰথ তুৰগ মগাৱত ভে ॥
দেখি কৃপা কৰি সকল সৰাহে। দিএ উচিত জিন্হ জিন্হ তেই চাহে ॥
হৰন সকল শ্ৰম প্ৰভু শ্ৰম পাঈ। গে জহাঁ সীতল অৱঁৰাঈ ॥
ভৰত দীন্হ নিজ বসন ডসাঈ। বৈঠে প্ৰভু সেৱহিং সব ভাঈ ॥
মাৰুতসুত তব মাৰূত কৰী। পুলক বপুষ লোচন জল ভৰী ॥
হনূমান সম নহিং বডভাগী। নহিং কৌ ৰাম চৰন অনুৰাগী ॥
গিৰিজা জাসু প্ৰীতি সেৱকাঈ। বাৰ বাৰ প্ৰভু নিজ মুখ গাঈ ॥
দো. তেহিং অৱসৰ মুনি নাৰদ আএ কৰতল বীন।
গাৱন লগে ৰাম কল কীৰতি সদা নবীন ॥ 50 ॥
মামৱলোকয পঙ্কজ লোচন। কৃপা বিলোকনি সোচ বিমোচন ॥
নীল তামৰস স্যাম কাম অৰি। হৃদয কঞ্জ মকৰন্দ মধুপ হৰি ॥
জাতুধান বৰূথ বল ভঞ্জন। মুনি সজ্জন ৰঞ্জন অঘ গঞ্জন ॥
ভূসুৰ সসি নৱ বৃন্দ বলাহক। অসৰন সৰন দীন জন গাহক ॥
ভুজ বল বিপুল ভাৰ মহি খণ্ডিত। খৰ দূষন বিৰাধ বধ পণ্ডিত ॥
ৰাৱনাৰি সুখৰূপ ভূপবৰ। জয দসৰথ কুল কুমুদ সুধাকৰ ॥
সুজস পুৰান বিদিত নিগমাগম। গাৱত সুৰ মুনি সন্ত সমাগম ॥
কাৰুনীক ব্যলীক মদ খণ্ডন। সব বিধি কুসল কোসলা মণ্ডন ॥
কলি মল মথন নাম মমতাহন। তুলসীদাস প্ৰভু পাহি প্ৰনত জন ॥
দো. প্ৰেম সহিত মুনি নাৰদ বৰনি ৰাম গুন গ্ৰাম।
সোভাসিন্ধু হৃদযঁ ধৰি গে জহাঁ বিধি ধাম ॥ 51 ॥
গিৰিজা সুনহু বিসদ যহ কথা। মৈং সব কহী মোৰি মতি জথা ॥
ৰাম চৰিত সত কোটি অপাৰা। শ্ৰুতি সাৰদা ন বৰনৈ পাৰা ॥
ৰাম অনন্ত অনন্ত গুনানী। জন্ম কৰ্ম অনন্ত নামানী ॥
জল সীকৰ মহি ৰজ গনি জাহীং। ৰঘুপতি চৰিত ন বৰনি সিৰাহীম্ ॥
বিমল কথা হৰি পদ দাযনী। ভগতি হোই সুনি অনপাযনী ॥
উমা কহিউঁ সব কথা সুহাঈ। জো ভুসুণ্ডি খগপতিহি সুনাঈ ॥
কছুক ৰাম গুন কহেউঁ বখানী। অব কা কহৌং সো কহহু ভৱানী ॥
সুনি সুভ কথা উমা হৰষানী। বোলী অতি বিনীত মৃদু বানী ॥
ধন্য ধন্য মৈং ধন্য পুৰাৰী। সুনেউঁ ৰাম গুন ভৱ ভয হাৰী ॥
দো. তুম্হৰী কৃপাঁ কৃপাযতন অব কৃতকৃত্য ন মোহ।
জানেউঁ ৰাম প্ৰতাপ প্ৰভু চিদানন্দ সন্দোহ ॥ 52(ক) ॥
নাথ তৱানন সসি স্ৰৱত কথা সুধা ৰঘুবীৰ।
শ্ৰৱন পুটন্হি মন পান কৰি নহিং অঘাত মতিধীৰ ॥ 52(খ) ॥
ৰাম চৰিত জে সুনত অঘাহীং। ৰস বিসেষ জানা তিন্হ নাহীম্ ॥
জীৱনমুক্ত মহামুনি জেঊ। হৰি গুন সুনহীং নিৰন্তৰ তেঊ ॥
ভৱ সাগৰ চহ পাৰ জো পাৱা। ৰাম কথা তা কহঁ দৃঢ নাৱা ॥
বিষিন্হ কহঁ পুনি হৰি গুন গ্ৰামা। শ্ৰৱন সুখদ অৰু মন অভিৰামা ॥
শ্ৰৱনৱন্ত অস কো জগ মাহীং। জাহি ন ৰঘুপতি চৰিত সোহাহীম্ ॥
তে জড জীৱ নিজাত্মক ঘাতী। জিন্হহি ন ৰঘুপতি কথা সোহাতী ॥
হৰিচৰিত্ৰ মানস তুম্হ গাৱা। সুনি মৈং নাথ অমিতি সুখ পাৱা ॥
তুম্হ জো কহী যহ কথা সুহাঈ। কাগভসুণ্ডি গৰুড প্ৰতি গাঈ ॥
দো. বিৰতি গ্যান বিগ্যান দৃঢ ৰাম চৰন অতি নেহ।
বাযস তন ৰঘুপতি ভগতি মোহি পৰম সন্দেহ ॥ 53 ॥
নৰ সহস্ৰ মহঁ সুনহু পুৰাৰী। কৌ এক হোই ধৰ্ম ব্ৰতধাৰী ॥
ধৰ্মসীল কোটিক মহঁ কোঈ। বিষয বিমুখ বিৰাগ ৰত হোঈ ॥
কোটি বিৰক্ত মধ্য শ্ৰুতি কহী। সম্যক গ্যান সকৃত কৌ লহী ॥
গ্যানৱন্ত কোটিক মহঁ কোঊ। জীৱনমুক্ত সকৃত জগ সোঊ ॥
তিন্হ সহস্ৰ মহুঁ সব সুখ খানী। দুৰ্লভ ব্ৰহ্মলীন বিগ্যানী ॥
ধৰ্মসীল বিৰক্ত অৰু গ্যানী। জীৱনমুক্ত ব্ৰহ্মপৰ প্ৰানী ॥
সব তে সো দুৰ্লভ সুৰৰাযা। ৰাম ভগতি ৰত গত মদ মাযা ॥
সো হৰিভগতি কাগ কিমি পাঈ। বিস্ৱনাথ মোহি কহহু বুঝাঈ ॥
দো. ৰাম পৰাযন গ্যান ৰত গুনাগাৰ মতি ধীৰ।
নাথ কহহু কেহি কাৰন পাযু কাক সৰীৰ ॥ 54 ॥
যহ প্ৰভু চৰিত পৱিত্ৰ সুহাৱা। কহহু কৃপাল কাগ কহঁ পাৱা ॥
তুম্হ কেহি ভাঁতি সুনা মদনাৰী। কহহু মোহি অতি কৌতুক ভাৰী ॥
গৰুড মহাগ্যানী গুন ৰাসী। হৰি সেৱক অতি নিকট নিৱাসী ॥
তেহিং কেহি হেতু কাগ সন জাঈ। সুনী কথা মুনি নিকৰ বিহাঈ ॥
কহহু কৱন বিধি ভা সম্বাদা। দৌ হৰিভগত কাগ উৰগাদা ॥
গৌৰি গিৰা সুনি সৰল সুহাঈ। বোলে সিৱ সাদৰ সুখ পাঈ ॥
ধন্য সতী পাৱন মতি তোৰী। ৰঘুপতি চৰন প্ৰীতি নহিং থোৰী ॥
সুনহু পৰম পুনীত ইতিহাসা। জো সুনি সকল লোক ভ্ৰম নাসা ॥
উপজি ৰাম চৰন বিস্ৱাসা। ভৱ নিধি তৰ নৰ বিনহিং প্ৰযাসা ॥
দো. ঐসিঅ প্ৰস্ন বিহঙ্গপতি কীন্হ কাগ সন জাই।
সো সব সাদৰ কহিহুঁ সুনহু উমা মন লাই ॥ 55 ॥
মৈং জিমি কথা সুনী ভৱ মোচনি। সো প্ৰসঙ্গ সুনু সুমুখি সুলোচনি ॥
প্ৰথম দচ্ছ গৃহ তৱ অৱতাৰা। সতী নাম তব ৰহা তুম্হাৰা ॥
দচ্ছ জগ্য তব ভা অপমানা। তুম্হ অতি ক্ৰোধ তজে তব প্ৰানা ॥
মম অনুচৰন্হ কীন্হ মখ ভঙ্গা। জানহু তুম্হ সো সকল প্ৰসঙ্গা ॥
তব অতি সোচ ভযু মন মোৰেং। দুখী ভযুঁ বিযোগ প্ৰিয তোৰেম্ ॥
সুন্দৰ বন গিৰি সৰিত তডআগা। কৌতুক দেখত ফিৰুঁ বেৰাগা ॥
গিৰি সুমেৰ উত্তৰ দিসি দূৰী। নীল সৈল এক সুন্দৰ ভূৰী ॥
তাসু কনকময সিখৰ সুহাএ। চাৰি চাৰু মোৰে মন ভাএ ॥
তিন্হ পৰ এক এক বিটপ বিসালা। বট পীপৰ পাকৰী ৰসালা ॥
সৈলোপৰি সৰ সুন্দৰ সোহা। মনি সোপান দেখি মন মোহা ॥
দো. -সীতল অমল মধুৰ জল জলজ বিপুল বহুৰঙ্গ।
কূজত কল ৰৱ হংস গন গুঞ্জত মজুংল ভৃঙ্গ ॥ 56 ॥
তেহিং গিৰি ৰুচিৰ বসি খগ সোঈ। তাসু নাস কল্পান্ত ন হোঈ ॥
মাযা কৃত গুন দোষ অনেকা। মোহ মনোজ আদি অবিবেকা ॥
ৰহে ব্যাপি সমস্ত জগ মাহীং। তেহি গিৰি নিকট কবহুঁ নহিং জাহীম্ ॥
তহঁ বসি হৰিহি ভজি জিমি কাগা। সো সুনু উমা সহিত অনুৰাগা ॥
পীপৰ তৰু তৰ ধ্যান সো ধৰী। জাপ জগ্য পাকৰি তৰ কৰী ॥
আঁব ছাহঁ কৰ মানস পূজা। তজি হৰি ভজনু কাজু নহিং দূজা ॥
বৰ তৰ কহ হৰি কথা প্ৰসঙ্গা। আৱহিং সুনহিং অনেক বিহঙ্গা ॥
ৰাম চৰিত বিচীত্ৰ বিধি নানা। প্ৰেম সহিত কৰ সাদৰ গানা ॥
সুনহিং সকল মতি বিমল মৰালা। বসহিং নিৰন্তৰ জে তেহিং তালা ॥
জব মৈং জাই সো কৌতুক দেখা। উৰ উপজা আনন্দ বিসেষা ॥
দো. তব কছু কাল মৰাল তনু ধৰি তহঁ কীন্হ নিৱাস।
সাদৰ সুনি ৰঘুপতি গুন পুনি আযুঁ কৈলাস ॥ 57 ॥
গিৰিজা কহেউঁ সো সব ইতিহাসা। মৈং জেহি সময গযুঁ খগ পাসা ॥
অব সো কথা সুনহু জেহী হেতূ। গযু কাগ পহিং খগ কুল কেতূ ॥
জব ৰঘুনাথ কীন্হি ৰন ক্ৰীডআ। সমুঝত চৰিত হোতি মোহি ব্ৰীডআ ॥
ইন্দ্ৰজীত কৰ আপু বঁধাযো। তব নাৰদ মুনি গৰুড পঠাযো ॥
বন্ধন কাটি গযো উৰগাদা। উপজা হৃদযঁ প্ৰচণ্ড বিষাদা ॥
প্ৰভু বন্ধন সমুঝত বহু ভাঁতী। কৰত বিচাৰ উৰগ আৰাতী ॥
ব্যাপক ব্ৰহ্ম বিৰজ বাগীসা। মাযা মোহ পাৰ পৰমীসা ॥
সো অৱতাৰ সুনেউঁ জগ মাহীং। দেখেউঁ সো প্ৰভাৱ কছু নাহীম্ ॥
দো. -ভৱ বন্ধন তে ছূটহিং নৰ জপি জা কৰ নাম।
খৰ্চ নিসাচৰ বাঁধেউ নাগপাস সোই ৰাম ॥ 58 ॥
নানা ভাঁতি মনহি সমুঝাৱা। প্ৰগট ন গ্যান হৃদযঁ ভ্ৰম ছাৱা ॥
খেদ খিন্ন মন তৰ্ক বঢআঈ। ভযু মোহবস তুম্হৰিহিং নাঈ ॥
ব্যাকুল গযু দেৱৰিষি পাহীং। কহেসি জো সংসয নিজ মন মাহীম্ ॥
সুনি নাৰদহি লাগি অতি দাযা। সুনু খগ প্ৰবল ৰাম কৈ মাযা ॥
জো গ্যানিন্হ কৰ চিত অপহৰী। বৰিআঈ বিমোহ মন কৰী ॥
জেহিং বহু বাৰ নচাৱা মোহী। সোই ব্যাপী বিহঙ্গপতি তোহী ॥
মহামোহ উপজা উৰ তোৰেং। মিটিহি ন বেগি কহেং খগ মোৰেম্ ॥
চতুৰানন পহিং জাহু খগেসা। সোই কৰেহু জেহি হোই নিদেসা ॥
দো. অস কহি চলে দেৱৰিষি কৰত ৰাম গুন গান।
হৰি মাযা বল বৰনত পুনি পুনি পৰম সুজান ॥ 59 ॥
তব খগপতি বিৰঞ্চি পহিং গযূ। নিজ সন্দেহ সুনাৱত ভযূ ॥
সুনি বিৰঞ্চি ৰামহি সিৰু নাৱা। সমুঝি প্ৰতাপ প্ৰেম অতি ছাৱা ॥
মন মহুঁ কৰি বিচাৰ বিধাতা। মাযা বস কবি কোবিদ গ্যাতা ॥
হৰি মাযা কৰ অমিতি প্ৰভাৱা। বিপুল বাৰ জেহিং মোহি নচাৱা ॥
অগ জগময জগ মম উপৰাজা। নহিং আচৰজ মোহ খগৰাজা ॥
তব বোলে বিধি গিৰা সুহাঈ। জান মহেস ৰাম প্ৰভুতাঈ ॥
বৈনতেয সঙ্কৰ পহিং জাহূ। তাত অনত পূছহু জনি কাহূ ॥
তহঁ হোইহি তৱ সংসয হানী। চলেউ বিহঙ্গ সুনত বিধি বানী ॥
দো. পৰমাতুৰ বিহঙ্গপতি আযু তব মো পাস।
জাত ৰহেউঁ কুবেৰ গৃহ ৰহিহু উমা কৈলাস ॥ 60 ॥
তেহিং মম পদ সাদৰ সিৰু নাৱা। পুনি আপন সন্দেহ সুনাৱা ॥
সুনি তা কৰি বিনতী মৃদু বানী। পৰেম সহিত মৈং কহেউঁ ভৱানী ॥
মিলেহু গৰুড মাৰগ মহঁ মোহী। কৱন ভাঁতি সমুঝাৱৌং তোহী ॥
তবহি হোই সব সংসয ভঙ্গা। জব বহু কাল কৰিঅ সতসঙ্গা ॥
সুনিঅ তহাঁ হৰি কথা সুহাঈ। নানা ভাঁতি মুনিন্হ জো গাঈ ॥
জেহি মহুঁ আদি মধ্য অৱসানা। প্ৰভু প্ৰতিপাদ্য ৰাম ভগৱানা ॥
নিত হৰি কথা হোত জহঁ ভাঈ। পঠৱুঁ তহাঁ সুনহি তুম্হ জাঈ ॥
জাইহি সুনত সকল সন্দেহা। ৰাম চৰন হোইহি অতি নেহা ॥
দো. বিনু সতসঙ্গ ন হৰি কথা তেহি বিনু মোহ ন ভাগ।
মোহ গেঁ বিনু ৰাম পদ হোই ন দৃঢ অনুৰাগ ॥ 61 ॥
মিলহিং ন ৰঘুপতি বিনু অনুৰাগা। কিএঁ জোগ তপ গ্যান বিৰাগা ॥
উত্তৰ দিসি সুন্দৰ গিৰি নীলা। তহঁ ৰহ কাকভুসুণ্ডি সুসীলা ॥
ৰাম ভগতি পথ পৰম প্ৰবীনা। গ্যানী গুন গৃহ বহু কালীনা ॥
ৰাম কথা সো কহি নিৰন্তৰ। সাদৰ সুনহিং বিবিধ বিহঙ্গবৰ ॥
জাই সুনহু তহঁ হৰি গুন ভূৰী। হোইহি মোহ জনিত দুখ দূৰী ॥
মৈং জব তেহি সব কহা বুঝাঈ। চলেউ হৰষি মম পদ সিৰু নাঈ ॥
তাতে উমা ন মৈং সমুঝাৱা। ৰঘুপতি কৃপাঁ মৰমু মৈং পাৱা ॥
হোইহি কীন্হ কবহুঁ অভিমানা। সো খৌৱৈ চহ কৃপানিধানা ॥
কছু তেহি তে পুনি মৈং নহিং ৰাখা। সমুঝি খগ খগহী কৈ ভাষা ॥
প্ৰভু মাযা বলৱন্ত ভৱানী। জাহি ন মোহ কৱন অস গ্যানী ॥
দো. গ্যানি ভগত সিৰোমনি ত্ৰিভুৱনপতি কৰ জান।
তাহি মোহ মাযা নৰ পাৱঁৰ কৰহিং গুমান ॥ 62(ক) ॥
মাসপাৰাযণ, অট্ঠাঈসৱাঁ ৱিশ্ৰাম
সিৱ বিৰঞ্চি কহুঁ মোহি কো হৈ বপুৰা আন।
অস জিযঁ জানি ভজহিং মুনি মাযা পতি ভগৱান ॥ 62(খ) ॥
গযু গৰুড জহঁ বসি ভুসুণ্ডা। মতি অকুণ্ঠ হৰি ভগতি অখণ্ডা ॥
দেখি সৈল প্ৰসন্ন মন ভযূ। মাযা মোহ সোচ সব গযূ ॥
কৰি তডআগ মজ্জন জলপানা। বট তৰ গযু হৃদযঁ হৰষানা ॥
বৃদ্ধ বৃদ্ধ বিহঙ্গ তহঁ আএ। সুনৈ ৰাম কে চৰিত সুহাএ ॥
কথা অৰম্ভ কৰৈ সোই চাহা। তেহী সময গযু খগনাহা ॥
আৱত দেখি সকল খগৰাজা। হৰষেউ বাযস সহিত সমাজা ॥
অতি আদৰ খগপতি কৰ কীন্হা। স্ৱাগত পূছি সুআসন দীন্হা ॥
কৰি পূজা সমেত অনুৰাগা। মধুৰ বচন তব বোলেউ কাগা ॥
দো. নাথ কৃতাৰথ ভযুঁ মৈং তৱ দৰসন খগৰাজ।
আযসু দেহু সো কৰৌং অব প্ৰভু আযহু কেহি কাজ ॥ 63(ক) ॥
সদা কৃতাৰথ ৰূপ তুম্হ কহ মৃদু বচন খগেস।
জেহি কৈ অস্তুতি সাদৰ নিজ মুখ কীন্হি মহেস ॥ 63(খ) ॥
সুনহু তাত জেহি কাৰন আযুঁ। সো সব ভযু দৰস তৱ পাযুঁ ॥
দেখি পৰম পাৱন তৱ আশ্ৰম। গযু মোহ সংসয নানা ভ্ৰম ॥
অব শ্ৰীৰাম কথা অতি পাৱনি। সদা সুখদ দুখ পুঞ্জ নসাৱনি ॥
সাদৰ তাত সুনাৱহু মোহী। বাৰ বাৰ বিনৱুঁ প্ৰভু তোহী ॥
সুনত গৰুড কৈ গিৰা বিনীতা। সৰল সুপ্ৰেম সুখদ সুপুনীতা ॥
ভযু তাসু মন পৰম উছাহা। লাগ কহৈ ৰঘুপতি গুন গাহা ॥
প্ৰথমহিং অতি অনুৰাগ ভৱানী। ৰামচৰিত সৰ কহেসি বখানী ॥
পুনি নাৰদ কৰ মোহ অপাৰা। কহেসি বহুৰি ৰাৱন অৱতাৰা ॥
প্ৰভু অৱতাৰ কথা পুনি গাঈ। তব সিসু চৰিত কহেসি মন লাঈ ॥
দো. বালচৰিত কহিং বিবিধ বিধি মন মহঁ পৰম উছাহ।
ৰিষি আগৱন কহেসি পুনি শ্ৰী ৰঘুবীৰ বিবাহ ॥ 64 ॥
বহুৰি ৰাম অভিষেক প্ৰসঙ্গা। পুনি নৃপ বচন ৰাজ ৰস ভঙ্গা ॥
পুৰবাসিংহ কৰ বিৰহ বিষাদা। কহেসি ৰাম লছিমন সম্বাদা ॥
বিপিন গৱন কেৱট অনুৰাগা। সুৰসৰি উতৰি নিৱাস প্ৰযাগা ॥
বালমীক প্ৰভু মিলন বখানা। চিত্ৰকূট জিমি বসে ভগৱানা ॥
সচিৱাগৱন নগৰ নৃপ মৰনা। ভৰতাগৱন প্ৰেম বহু বৰনা ॥
কৰি নৃপ ক্ৰিযা সঙ্গ পুৰবাসী। ভৰত গে জহঁ প্ৰভু সুখ ৰাসী ॥
পুনি ৰঘুপতি বহু বিধি সমুঝাএ। লৈ পাদুকা অৱধপুৰ আএ ॥
ভৰত ৰহনি সুৰপতি সুত কৰনী। প্ৰভু অৰু অত্ৰি ভেণ্ট পুনি বৰনী ॥
দো. কহি বিৰাধ বধ জেহি বিধি দেহ তজী সৰভঙ্গ ॥
বৰনি সুতীছন প্ৰীতি পুনি প্ৰভু অগস্তি সতসঙ্গ ॥ 65 ॥
কহি দণ্ডক বন পাৱনতাঈ। গীধ মিত্ৰী পুনি তেহিং গাঈ ॥
পুনি প্ৰভু পঞ্চৱটীং কৃত বাসা। ভঞ্জী সকল মুনিন্হ কী ত্ৰাসা ॥
পুনি লছিমন উপদেস অনূপা। সূপনখা জিমি কীন্হি কুৰূপা ॥
খৰ দূষন বধ বহুৰি বখানা। জিমি সব মৰমু দসানন জানা ॥
দসকন্ধৰ মাৰীচ বতকহীং। জেহি বিধি ভী সো সব তেহিং কহী ॥
পুনি মাযা সীতা কৰ হৰনা। শ্ৰীৰঘুবীৰ বিৰহ কছু বৰনা ॥
পুনি প্ৰভু গীধ ক্ৰিযা জিমি কীন্হী। বধি কবন্ধ সবৰিহি গতি দীন্হী ॥
বহুৰি বিৰহ বৰনত ৰঘুবীৰা। জেহি বিধি গে সৰোবৰ তীৰা ॥
দো. প্ৰভু নাৰদ সম্বাদ কহি মাৰুতি মিলন প্ৰসঙ্গ।
পুনি সুগ্ৰীৱ মিতাঈ বালি প্ৰান কৰ ভঙ্গ ॥ 66((ক) ॥
কপিহি তিলক কৰি প্ৰভু কৃত সৈল প্ৰবৰষন বাস।
বৰনন বৰ্ষা সৰদ অৰু ৰাম ৰোষ কপি ত্ৰাস ॥ 66(খ) ॥
জেহি বিধি কপিপতি কীস পঠাএ। সীতা খোজ সকল দিসি ধাএ ॥
বিবৰ প্ৰবেস কীন্হ জেহি ভাঁতী। কপিন্হ বহোৰি মিলা সম্পাতী ॥
সুনি সব কথা সমীৰকুমাৰা। নাঘত ভযু পযোধি অপাৰা ॥
লঙ্কাঁ কপি প্ৰবেস জিমি কীন্হা। পুনি সীতহি ধীৰজু জিমি দীন্হা ॥
বন উজাৰি ৰাৱনহি প্ৰবোধী। পুৰ দহি নাঘেউ বহুৰি পযোধী ॥
আএ কপি সব জহঁ ৰঘুৰাঈ। বৈদেহী কি কুসল সুনাঈ ॥
সেন সমেতি জথা ৰঘুবীৰা। উতৰে জাই বাৰিনিধি তীৰা ॥
মিলা বিভীষন জেহি বিধি আঈ। সাগৰ নিগ্ৰহ কথা সুনাঈ ॥
দো. সেতু বাঁধি কপি সেন জিমি উতৰী সাগৰ পাৰ।
গযু বসীঠী বীৰবৰ জেহি বিধি বালিকুমাৰ ॥ 67(ক) ॥
নিসিচৰ কীস লৰাঈ বৰনিসি বিবিধ প্ৰকাৰ।
কুম্ভকৰন ঘননাদ কৰ বল পৌৰুষ সঙ্ঘাৰ ॥ 67(খ) ॥
নিসিচৰ নিকৰ মৰন বিধি নানা। ৰঘুপতি ৰাৱন সমৰ বখানা ॥
ৰাৱন বধ মন্দোদৰি সোকা। ৰাজ বিভীষণ দেৱ অসোকা ॥
সীতা ৰঘুপতি মিলন বহোৰী। সুৰন্হ কীন্হ অস্তুতি কৰ জোৰী ॥
পুনি পুষ্পক চঢই কপিন্হ সমেতা। অৱধ চলে প্ৰভু কৃপা নিকেতা ॥
জেহি বিধি ৰাম নগৰ নিজ আএ। বাযস বিসদ চৰিত সব গাএ ॥
কহেসি বহোৰি ৰাম অভিষৈকা। পুৰ বৰনত নৃপনীতি অনেকা ॥
কথা সমস্ত ভুসুণ্ড বখানী। জো মৈং তুম্হ সন কহী ভৱানী ॥
সুনি সব ৰাম কথা খগনাহা। কহত বচন মন পৰম উছাহা ॥
সো. গযু মোৰ সন্দেহ সুনেউঁ সকল ৰঘুপতি চৰিত।
ভযু ৰাম পদ নেহ তৱ প্ৰসাদ বাযস তিলক ॥ 68(ক) ॥
মোহি ভযু অতি মোহ প্ৰভু বন্ধন ৰন মহুঁ নিৰখি।
চিদানন্দ সন্দোহ ৰাম বিকল কাৰন কৱন। 68(খ) ॥
দেখি চৰিত অতি নৰ অনুসাৰী। ভযু হৃদযঁ মম সংসয ভাৰী ॥
সোই ভ্ৰম অব হিত কৰি মৈং মানা। কীন্হ অনুগ্ৰহ কৃপানিধানা ॥
জো অতি আতপ ব্যাকুল হোঈ। তৰু ছাযা সুখ জানি সোঈ ॥
জৌং নহিং হোত মোহ অতি মোহী। মিলতেউঁ তাত কৱন বিধি তোহী ॥
সুনতেউঁ কিমি হৰি কথা সুহাঈ। অতি বিচিত্ৰ বহু বিধি তুম্হ গাঈ ॥
নিগমাগম পুৰান মত এহা। কহহিং সিদ্ধ মুনি নহিং সন্দেহা ॥
সন্ত বিসুদ্ধ মিলহিং পৰি তেহী। চিতৱহিং ৰাম কৃপা কৰি জেহী ॥
ৰাম কৃপাঁ তৱ দৰসন ভযূ। তৱ প্ৰসাদ সব সংসয গযূ ॥
দো. সুনি বিহঙ্গপতি বানী সহিত বিনয অনুৰাগ।
পুলক গাত লোচন সজল মন হৰষেউ অতি কাগ ॥ 69(ক) ॥
শ্ৰোতা সুমতি সুসীল সুচি কথা ৰসিক হৰি দাস।
পাই উমা অতি গোপ্যমপি সজ্জন কৰহিং প্ৰকাস ॥ 69(খ) ॥
বোলেউ কাকভসুণ্ড বহোৰী। নভগ নাথ পৰ প্ৰীতি ন থোৰী ॥
সব বিধি নাথ পূজ্য তুম্হ মেৰে। কৃপাপাত্ৰ ৰঘুনাযক কেৰে ॥
তুম্হহি ন সংসয মোহ ন মাযা। মো পৰ নাথ কীন্হ তুম্হ দাযা ॥
পঠি মোহ মিস খগপতি তোহী। ৰঘুপতি দীন্হি বডআঈ মোহী ॥
তুম্হ নিজ মোহ কহী খগ সাঈং। সো নহিং কছু আচৰজ গোসাঈম্ ॥
নাৰদ ভৱ বিৰঞ্চি সনকাদী। জে মুনিনাযক আতমবাদী ॥
মোহ ন অন্ধ কীন্হ কেহি কেহী। কো জগ কাম নচাৱ ন জেহী ॥
তৃস্নাঁ কেহি ন কীন্হ বৌৰাহা। কেহি কৰ হৃদয ক্ৰোধ নহিং দাহা ॥
দো. গ্যানী তাপস সূৰ কবি কোবিদ গুন আগাৰ।
কেহি কৈ লৌভ বিডম্বনা কীন্হি ন এহিং সংসাৰ ॥ 70(ক) ॥
শ্ৰী মদ বক্ৰ ন কীন্হ কেহি প্ৰভুতা বধিৰ ন কাহি।
মৃগলোচনি কে নৈন সৰ কো অস লাগ ন জাহি ॥ 70(খ) ॥
গুন কৃত সন্যপাত নহিং কেহী। কৌ ন মান মদ তজেউ নিবেহী ॥
জোবন জ্ৱৰ কেহি নহিং বলকাৱা। মমতা কেহি কৰ জস ন নসাৱা ॥
মচ্ছৰ কাহি কলঙ্ক ন লাৱা। কাহি ন সোক সমীৰ ডোলাৱা ॥
চিন্তা সাঁপিনি কো নহিং খাযা। কো জগ জাহি ন ব্যাপী মাযা ॥
কীট মনোৰথ দাৰু সৰীৰা। জেহি ন লাগ ঘুন কো অস ধীৰা ॥
সুত বিত লোক ঈষনা তীনী। কেহি কে মতি ইন্হ কৃত ন মলীনী ॥
যহ সব মাযা কৰ পৰিৱাৰা। প্ৰবল অমিতি কো বৰনৈ পাৰা ॥
সিৱ চতুৰানন জাহি ডেৰাহীং। অপৰ জীৱ কেহি লেখে মাহীম্ ॥
দো. ব্যাপি ৰহেউ সংসাৰ মহুঁ মাযা কটক প্ৰচণ্ড ॥
সেনাপতি কামাদি ভট দম্ভ কপট পাষণ্ড ॥ 71(ক) ॥
সো দাসী ৰঘুবীৰ কৈ সমুঝেং মিথ্যা সোপি।
ছূট ন ৰাম কৃপা বিনু নাথ কহুঁ পদ ৰোঽপি ॥ 71(খ) ॥
জো মাযা সব জগহি নচাৱা। জাসু চৰিত লখি কাহুঁ ন পাৱা ॥
সোই প্ৰভু ভ্ৰূ বিলাস খগৰাজা। নাচ নটী ইৱ সহিত সমাজা ॥
সোই সচ্চিদানন্দ ঘন ৰামা। অজ বিগ্যান ৰূপো বল ধামা ॥
ব্যাপক ব্যাপ্য অখণ্ড অনন্তা। অখিল অমোঘসক্তি ভগৱন্তা ॥
অগুন অদভ্ৰ গিৰা গোতীতা। সবদৰসী অনৱদ্য অজীতা ॥
নিৰ্মম নিৰাকাৰ নিৰমোহা। নিত্য নিৰঞ্জন সুখ সন্দোহা ॥
প্ৰকৃতি পাৰ প্ৰভু সব উৰ বাসী। ব্ৰহ্ম নিৰীহ বিৰজ অবিনাসী ॥
ইহাঁ মোহ কৰ কাৰন নাহীং। ৰবি সন্মুখ তম কবহুঁ কি জাহীম্ ॥
দো. ভগত হেতু ভগৱান প্ৰভু ৰাম ধৰেউ তনু ভূপ।
কিএ চৰিত পাৱন পৰম প্ৰাকৃত নৰ অনুৰূপ ॥ 72(ক) ॥
জথা অনেক বেষ ধৰি নৃত্য কৰি নট কোই।
সোই সোই ভাৱ দেখাৱি আপুন হোই ন সোই ॥ 72(খ) ॥
অসি ৰঘুপতি লীলা উৰগাৰী। দনুজ বিমোহনি জন সুখকাৰী ॥
জে মতি মলিন বিষযবস কামী। প্ৰভু মোহ ধৰহিং ইমি স্ৱামী ॥
নযন দোষ জা কহঁ জব হোঈ। পীত বৰন সসি কহুঁ কহ সোঈ ॥
জব জেহি দিসি ভ্ৰম হোই খগেসা। সো কহ পচ্ছিম উযু দিনেসা ॥
নৌকাৰূঢ চলত জগ দেখা। অচল মোহ বস আপুহি লেখা ॥
বালক ভ্ৰমহিং ন ভ্ৰমহিং গৃহাদীং। কহহিং পৰস্পৰ মিথ্যাবাদী ॥
হৰি বিষিক অস মোহ বিহঙ্গা। সপনেহুঁ নহিং অগ্যান প্ৰসঙ্গা ॥
মাযাবস মতিমন্দ অভাগী। হৃদযঁ জমনিকা বহুবিধি লাগী ॥
তে সঠ হঠ বস সংসয কৰহীং। নিজ অগ্যান ৰাম পৰ ধৰহীম্ ॥
দো. কাম ক্ৰোধ মদ লোভ ৰত গৃহাসক্ত দুখৰূপ।
তে কিমি জানহিং ৰঘুপতিহি মূঢ পৰে তম কূপ ॥ 73(ক) ॥
নিৰ্গুন ৰূপ সুলভ অতি সগুন জান নহিং কোই।
সুগম অগম নানা চৰিত সুনি মুনি মন ভ্ৰম হোই ॥ 73(খ) ॥
সুনু খগেস ৰঘুপতি প্ৰভুতাঈ। কহুঁ জথামতি কথা সুহাঈ ॥
জেহি বিধি মোহ ভযু প্ৰভু মোহী। সৌ সব কথা সুনাৱুঁ তোহী ॥
ৰাম কৃপা ভাজন তুম্হ তাতা। হৰি গুন প্ৰীতি মোহি সুখদাতা ॥
তাতে নহিং কছু তুম্হহিং দুৰাৱুঁ। পৰম ৰহস্য মনোহৰ গাৱুঁ ॥
সুনহু ৰাম কৰ সহজ সুভ্AU। জন অভিমান ন ৰাখহিং ক্AU ॥
সংসৃত মূল সূলপ্ৰদ নানা। সকল সোক দাযক অভিমানা ॥
তাতে কৰহিং কৃপানিধি দূৰী। সেৱক পৰ মমতা অতি ভূৰী ॥
জিমি সিসু তন ব্ৰন হোই গোসাঈ। মাতু চিৰাৱ কঠিন কী নাঈম্ ॥
দো. জদপি প্ৰথম দুখ পাৱি ৰোৱি বাল অধীৰ।
ব্যাধি নাস হিত জননী গনতি ন সো সিসু পীৰ ॥ 74(ক) ॥
তিমি ৰঘুপতি নিজ দাসকৰ হৰহিং মান হিত লাগি।
তুলসিদাস ঐসে প্ৰভুহি কস ন ভজহু ভ্ৰম ত্যাগি ॥ 74(খ) ॥
ৰাম কৃপা আপনি জডতাঈ। কহুঁ খগেস সুনহু মন লাঈ ॥
জব জব ৰাম মনুজ তনু ধৰহীং। ভক্ত হেতু লীল বহু কৰহীম্ ॥
তব তব অৱধপুৰী মৈং জAUঁ। বালচৰিত বিলোকি হৰষ্AUঁ ॥
জন্ম মহোত্সৱ দেখুঁ জাঈ। বৰষ পাঁচ তহঁ ৰহুঁ লোভাঈ ॥
ইষ্টদেৱ মম বালক ৰামা। সোভা বপুষ কোটি সত কামা ॥
নিজ প্ৰভু বদন নিহাৰি নিহাৰী। লোচন সুফল কৰুঁ উৰগাৰী ॥
লঘু বাযস বপু ধৰি হৰি সঙ্গা। দেখুঁ বালচৰিত বহুৰঙ্গা ॥
দো. লৰিকাঈং জহঁ জহঁ ফিৰহিং তহঁ তহঁ সঙ্গ উডআউঁ।
জূঠনি পৰি অজিৰ মহঁ সো উঠাই কৰি খাউঁ ॥ 75(ক) ॥
এক বাৰ অতিসয সব চৰিত কিএ ৰঘুবীৰ।
সুমিৰত প্ৰভু লীলা সোই পুলকিত ভযু সৰীৰ ॥ 75(খ) ॥
কহি ভসুণ্ড সুনহু খগনাযক। ৰামচৰিত সেৱক সুখদাযক ॥
নৃপমন্দিৰ সুন্দৰ সব ভাঁতী। খচিত কনক মনি নানা জাতী ॥
বৰনি ন জাই ৰুচিৰ অঁগনাঈ। জহঁ খেলহিং নিত চাৰিউ ভাঈ ॥
বালবিনোদ কৰত ৰঘুৰাঈ। বিচৰত অজিৰ জননি সুখদাঈ ॥
মৰকত মৃদুল কলেৱৰ স্যামা। অঙ্গ অঙ্গ প্ৰতি ছবি বহু কামা ॥
নৱ ৰাজীৱ অৰুন মৃদু চৰনা। পদজ ৰুচিৰ নখ সসি দুতি হৰনা ॥
ললিত অঙ্ক কুলিসাদিক চাৰী। নূপুৰ চাৰূ মধুৰ ৰৱকাৰী ॥
চাৰু পুৰট মনি ৰচিত বনাঈ। কটি কিঙ্কিন কল মুখৰ সুহাঈ ॥
দো. ৰেখা ত্ৰয সুন্দৰ উদৰ নাভী ৰুচিৰ গঁভীৰ।
উৰ আযত ভ্ৰাজত বিবিধ বাল বিভূষন চীৰ ॥ 76 ॥
অৰুন পানি নখ কৰজ মনোহৰ। বাহু বিসাল বিভূষন সুন্দৰ ॥
কন্ধ বাল কেহৰি দৰ গ্ৰীৱা। চাৰু চিবুক আনন ছবি সীংৱা ॥
কলবল বচন অধৰ অৰুনাৰে। দুই দুই দসন বিসদ বৰ বাৰে ॥
ললিত কপোল মনোহৰ নাসা। সকল সুখদ সসি কৰ সম হাসা ॥
নীল কঞ্জ লোচন ভৱ মোচন। ভ্ৰাজত ভাল তিলক গোৰোচন ॥
বিকট ভৃকুটি সম শ্ৰৱন সুহাএ। কুঞ্চিত কচ মেচক ছবি ছাএ ॥
পীত ঝীনি ঝগুলী তন সোহী। কিলকনি চিতৱনি ভাৱতি মোহী ॥
ৰূপ ৰাসি নৃপ অজিৰ বিহাৰী। নাচহিং নিজ প্ৰতিবিম্ব নিহাৰী ॥
মোহি সন কৰহীং বিবিধ বিধি ক্ৰীডআ। বৰনত মোহি হোতি অতি ব্ৰীডআ ॥
কিলকত মোহি ধৰন জব ধাৱহিং। চলুঁ ভাগি তব পূপ দেখাৱহিম্ ॥
দো. আৱত নিকট হঁসহিং প্ৰভু ভাজত ৰুদন কৰাহিং।
জাউঁ সমীপ গহন পদ ফিৰি ফিৰি চিতি পৰাহিম্ ॥ 77(ক) ॥
প্ৰাকৃত সিসু ইৱ লীলা দেখি ভযু মোহি মোহ।
কৱন চৰিত্ৰ কৰত প্ৰভু চিদানন্দ সন্দোহ ॥ 77(খ) ॥
এতনা মন আনত খগৰাযা। ৰঘুপতি প্ৰেৰিত ব্যাপী মাযা ॥
সো মাযা ন দুখদ মোহি কাহীং। আন জীৱ ইৱ সংসৃত নাহীম্ ॥
নাথ ইহাঁ কছু কাৰন আনা। সুনহু সো সাৱধান হৰিজানা ॥
গ্যান অখণ্ড এক সীতাবৰ। মাযা বস্য জীৱ সচৰাচৰ ॥
জৌং সব কেং ৰহ গ্যান একৰস। ঈস্ৱৰ জীৱহি ভেদ কহহু কস ॥
মাযা বস্য জীৱ অভিমানী। ঈস বস্য মাযা গুনখানী ॥
পৰবস জীৱ স্ৱবস ভগৱন্তা। জীৱ অনেক এক শ্ৰীকন্তা ॥
মুধা ভেদ জদ্যপি কৃত মাযা। বিনু হৰি জাই ন কোটি উপাযা ॥
দো. ৰামচন্দ্ৰ কে ভজন বিনু জো চহ পদ নিৰ্বান।
গ্যানৱন্ত অপি সো নৰ পসু বিনু পূঁছ বিষান ॥ 78(ক) ॥
ৰাকাপতি ষোডস উঅহিং তাৰাগন সমুদাই ॥
সকল গিৰিন্হ দৱ লাইঅ বিনু ৰবি ৰাতি ন জাই ॥ 78(খ) ॥
ঐসেহিং হৰি বিনু ভজন খগেসা। মিটি ন জীৱন্হ কেৰ কলেসা ॥
হৰি সেৱকহি ন ব্যাপ অবিদ্যা। প্ৰভু প্ৰেৰিত ব্যাপি তেহি বিদ্যা ॥
তাতে নাস ন হোই দাস কৰ। ভেদ ভগতি ভাঢই বিহঙ্গবৰ ॥
ভ্ৰম তে চকিত ৰাম মোহি দেখা। বিহঁসে সো সুনু চৰিত বিসেষা ॥
তেহি কৌতুক কৰ মৰমু ন কাহূঁ। জানা অনুজ ন মাতু পিতাহূঁ ॥
জানু পানি ধাএ মোহি ধৰনা। স্যামল গাত অৰুন কৰ চৰনা ॥
তব মৈং ভাগি চলেউঁ উৰগামী। ৰাম গহন কহঁ ভুজা পসাৰী ॥
জিমি জিমি দূৰি উডআউঁ অকাসা। তহঁ ভুজ হৰি দেখুঁ নিজ পাসা ॥
দো. ব্ৰহ্মলোক লগি গযুঁ মৈং চিতযুঁ পাছ উডআত।
জুগ অঙ্গুল কৰ বীচ সব ৰাম ভুজহি মোহি তাত ॥ 79(ক) ॥
সপ্তাবৰন ভেদ কৰি জহাঁ লগেং গতি মোৰি।
গযুঁ তহাঁ প্ৰভু ভুজ নিৰখি ব্যাকুল ভযুঁ বহোৰি ॥ 79(খ) ॥
মূদেউঁ নযন ত্ৰসিত জব ভযুঁ। পুনি চিতৱত কোসলপুৰ গযূঁ ॥
মোহি বিলোকি ৰাম মুসুকাহীং। বিহঁসত তুৰত গযুঁ মুখ মাহীম্ ॥
উদৰ মাঝ সুনু অণ্ডজ ৰাযা। দেখেউঁ বহু ব্ৰহ্মাণ্ড নিকাযা ॥
অতি বিচিত্ৰ তহঁ লোক অনেকা। ৰচনা অধিক এক তে একা ॥
কোটিন্হ চতুৰানন গৌৰীসা। অগনিত উডগন ৰবি ৰজনীসা ॥
অগনিত লোকপাল জম কালা। অগনিত ভূধৰ ভূমি বিসালা ॥
সাগৰ সৰি সৰ বিপিন অপাৰা। নানা ভাঁতি সৃষ্টি বিস্তাৰা ॥
সুৰ মুনি সিদ্ধ নাগ নৰ কিন্নৰ। চাৰি প্ৰকাৰ জীৱ সচৰাচৰ ॥
দো. জো নহিং দেখা নহিং সুনা জো মনহূঁ ন সমাই।
সো সব অদ্ভুত দেখেউঁ বৰনি কৱনি বিধি জাই ॥ 80(ক) ॥
এক এক ব্ৰহ্মাণ্ড মহুঁ ৰহুঁ বৰষ সত এক।
এহি বিধি দেখত ফিৰুঁ মৈং অণ্ড কটাহ অনেক ॥ 80(খ) ॥
এহি বিধি দেখত ফিৰুঁ মৈং অণ্ড কটাহ অনেক ॥ 80(খ) ॥
লোক লোক প্ৰতি ভিন্ন বিধাতা। ভিন্ন বিষ্নু সিৱ মনু দিসিত্ৰাতা ॥
নৰ গন্ধৰ্ব ভূত বেতালা। কিন্নৰ নিসিচৰ পসু খগ ব্যালা ॥
দেৱ দনুজ গন নানা জাতী। সকল জীৱ তহঁ আনহি ভাঁতী ॥
মহি সৰি সাগৰ সৰ গিৰি নানা। সব প্ৰপঞ্চ তহঁ আনি আনা ॥
অণ্ডকোস প্ৰতি প্ৰতি নিজ ৰুপা। দেখেউঁ জিনস অনেক অনূপা ॥
অৱধপুৰী প্ৰতি ভুৱন নিনাৰী। সৰজূ ভিন্ন ভিন্ন নৰ নাৰী ॥
দসৰথ কৌসল্যা সুনু তাতা। বিবিধ ৰূপ ভৰতাদিক ভ্ৰাতা ॥
প্ৰতি ব্ৰহ্মাণ্ড ৰাম অৱতাৰা। দেখুঁ বালবিনোদ অপাৰা ॥
দো. ভিন্ন ভিন্ন মৈ দীখ সবু অতি বিচিত্ৰ হৰিজান।
অগনিত ভুৱন ফিৰেউঁ প্ৰভু ৰাম ন দেখেউঁ আন ॥ 81(ক) ॥
সোই সিসুপন সোই সোভা সোই কৃপাল ৰঘুবীৰ।
ভুৱন ভুৱন দেখত ফিৰুঁ প্ৰেৰিত মোহ সমীৰ ॥ 81(খ)
ভ্ৰমত মোহি ব্ৰহ্মাণ্ড অনেকা। বীতে মনহুঁ কল্প সত একা ॥
ফিৰত ফিৰত নিজ আশ্ৰম আযুঁ। তহঁ পুনি ৰহি কছু কাল গৱাঁযুঁ ॥
নিজ প্ৰভু জন্ম অৱধ সুনি পাযুঁ। নিৰ্ভৰ প্ৰেম হৰষি উঠি ধাযুঁ ॥
দেখুঁ জন্ম মহোত্সৱ জাঈ। জেহি বিধি প্ৰথম কহা মৈং গাঈ ॥
ৰাম উদৰ দেখেউঁ জগ নানা। দেখত বনি ন জাই বখানা ॥
তহঁ পুনি দেখেউঁ ৰাম সুজানা। মাযা পতি কৃপাল ভগৱানা ॥
কৰুঁ বিচাৰ বহোৰি বহোৰী। মোহ কলিল ব্যাপিত মতি মোৰী ॥
উভয ঘৰী মহঁ মৈং সব দেখা। ভযুঁ ভ্ৰমিত মন মোহ বিসেষা ॥
দো. দেখি কৃপাল বিকল মোহি বিহঁসে তব ৰঘুবীৰ।
বিহঁসতহীং মুখ বাহেৰ আযুঁ সুনু মতিধীৰ ॥ 82(ক) ॥
সোই লৰিকাঈ মো সন কৰন লগে পুনি ৰাম।
কোটি ভাঁতি সমুঝাৱুঁ মনু ন লহি বিশ্ৰাম ॥ 82(খ) ॥
দেখি চৰিত যহ সো প্ৰভুতাঈ। সমুঝত দেহ দসা বিসৰাঈ ॥
ধৰনি পৰেউঁ মুখ আৱ ন বাতা। ত্ৰাহি ত্ৰাহি আৰত জন ত্ৰাতা ॥
প্ৰেমাকুল প্ৰভু মোহি বিলোকী। নিজ মাযা প্ৰভুতা তব ৰোকী ॥
কৰ সৰোজ প্ৰভু মম সিৰ ধৰেঊ। দীনদযাল সকল দুখ হৰেঊ ॥
কীন্হ ৰাম মোহি বিগত বিমোহা। সেৱক সুখদ কৃপা সন্দোহা ॥
প্ৰভুতা প্ৰথম বিচাৰি বিচাৰী। মন মহঁ হোই হৰষ অতি ভাৰী ॥
ভগত বছলতা প্ৰভু কৈ দেখী। উপজী মম উৰ প্ৰীতি বিসেষী ॥
সজল নযন পুলকিত কৰ জোৰী। কীন্হিউঁ বহু বিধি বিনয বহোৰী ॥
দো. সুনি সপ্ৰেম মম বানী দেখি দীন নিজ দাস।
বচন সুখদ গম্ভীৰ মৃদু বোলে ৰমানিৱাস ॥ 83(ক) ॥
কাকভসুণ্ডি মাগু বৰ অতি প্ৰসন্ন মোহি জানি।
অনিমাদিক সিধি অপৰ ৰিধি মোচ্ছ সকল সুখ খানি ॥ 83(খ) ॥
গ্যান বিবেক বিৰতি বিগ্যানা। মুনি দুৰ্লভ গুন জে জগ নানা ॥
আজু দেউঁ সব সংসয নাহীং। মাগু জো তোহি ভাৱ মন মাহীম্ ॥
সুনি প্ৰভু বচন অধিক অনুৰাগেউঁ। মন অনুমান কৰন তব লাগেঊঁ ॥
প্ৰভু কহ দেন সকল সুখ সহী। ভগতি আপনী দেন ন কহী ॥
ভগতি হীন গুন সব সুখ ঐসে। লৱন বিনা বহু বিঞ্জন জৈসে ॥
ভজন হীন সুখ কৱনে কাজা। অস বিচাৰি বোলেউঁ খগৰাজা ॥
জৌং প্ৰভু হোই প্ৰসন্ন বৰ দেহূ। মো পৰ কৰহু কৃপা অৰু নেহূ ॥
মন ভাৱত বৰ মাগুঁ স্ৱামী। তুম্হ উদাৰ উৰ অন্তৰজামী ॥
দো. অবিৰল ভগতি বিসুধ্দ তৱ শ্ৰুতি পুৰান জো গাৱ।
জেহি খোজত জোগীস মুনি প্ৰভু প্ৰসাদ কৌ পাৱ ॥ 84(ক) ॥
ভগত কল্পতৰু প্ৰনত হিত কৃপা সিন্ধু সুখ ধাম।
সোই নিজ ভগতি মোহি প্ৰভু দেহু দযা কৰি ৰাম ॥ 84(খ) ॥
এৱমস্তু কহি ৰঘুকুলনাযক। বোলে বচন পৰম সুখদাযক ॥
সুনু বাযস তৈং সহজ সযানা। কাহে ন মাগসি অস বৰদানা ॥
সব সুখ খানি ভগতি তৈং মাগী। নহিং জগ কৌ তোহি সম বডভাগী ॥
জো মুনি কোটি জতন নহিং লহহীং। জে জপ জোগ অনল তন দহহীম্ ॥
ৰীঝেউঁ দেখি তোৰি চতুৰাঈ। মাগেহু ভগতি মোহি অতি ভাঈ ॥
সুনু বিহঙ্গ প্ৰসাদ অব মোৰেং। সব সুভ গুন বসিহহিং উৰ তোৰেম্ ॥
ভগতি গ্যান বিগ্যান বিৰাগা। জোগ চৰিত্ৰ ৰহস্য বিভাগা ॥
জানব তৈং সবহী কৰ ভেদা। মম প্ৰসাদ নহিং সাধন খেদা ॥
দোংংআযা সম্ভৱ ভ্ৰম সব অব ন ব্যাপিহহিং তোহি।
জানেসু ব্ৰহ্ম অনাদি অজ অগুন গুনাকৰ মোহি ॥ 85(ক) ॥
মোহি ভগত প্ৰিয সন্তত অস বিচাৰি সুনু কাগ।
কাযঁ বচন মন মম পদ কৰেসু অচল অনুৰাগ ॥ 85(খ) ॥
অব সুনু পৰম বিমল মম বানী। সত্য সুগম নিগমাদি বখানী ॥
নিজ সিদ্ধান্ত সুনাৱুঁ তোহী। সুনু মন ধৰু সব তজি ভজু মোহী ॥
মম মাযা সম্ভৱ সংসাৰা। জীৱ চৰাচৰ বিবিধি প্ৰকাৰা ॥
সব মম প্ৰিয সব মম উপজাএ। সব তে অধিক মনুজ মোহি ভাএ ॥
তিন্হ মহঁ দ্ৱিজ দ্ৱিজ মহঁ শ্ৰুতিধাৰী। তিন্হ মহুঁ নিগম ধৰম অনুসাৰী ॥
তিন্হ মহঁ প্ৰিয বিৰক্ত পুনি গ্যানী। গ্যানিহু তে অতি প্ৰিয বিগ্যানী ॥
তিন্হ তে পুনি মোহি প্ৰিয নিজ দাসা। জেহি গতি মোৰি ন দূসৰি আসা ॥
পুনি পুনি সত্য কহুঁ তোহি পাহীং। মোহি সেৱক সম প্ৰিয কৌ নাহীম্ ॥
ভগতি হীন বিৰঞ্চি কিন হোঈ। সব জীৱহু সম প্ৰিয মোহি সোঈ ॥
ভগতিৱন্ত অতি নীচু প্ৰানী। মোহি প্ৰানপ্ৰিয অসি মম বানী ॥
দো. সুচি সুসীল সেৱক সুমতি প্ৰিয কহু কাহি ন লাগ।
শ্ৰুতি পুৰান কহ নীতি অসি সাৱধান সুনু কাগ ॥ 86 ॥
এক পিতা কে বিপুল কুমাৰা। হোহিং পৃথক গুন সীল অচাৰা ॥
কৌ পণ্ডিন্ত কৌ তাপস গ্যাতা। কৌ ধনৱন্ত সূৰ কৌ দাতা ॥
কৌ সৰ্বগ্য ধৰ্মৰত কোঈ। সব পৰ পিতহি প্ৰীতি সম হোঈ ॥
কৌ পিতু ভগত বচন মন কৰ্মা। সপনেহুঁ জান ন দূসৰ ধৰ্মা ॥
সো সুত প্ৰিয পিতু প্ৰান সমানা। জদ্যপি সো সব ভাঁতি অযানা ॥
এহি বিধি জীৱ চৰাচৰ জেতে। ত্ৰিজগ দেৱ নৰ অসুৰ সমেতে ॥
অখিল বিস্ৱ যহ মোৰ উপাযা। সব পৰ মোহি বৰাবৰি দাযা ॥
তিন্হ মহঁ জো পৰিহৰি মদ মাযা। ভজৈ মোহি মন বচ অৰূ কাযা ॥
দো. পুৰূষ নপুংসক নাৰি ৱা জীৱ চৰাচৰ কোই।
সৰ্ব ভাৱ ভজ কপট তজি মোহি পৰম প্ৰিয সোই ॥ 87(ক) ॥
সো. সত্য কহুঁ খগ তোহি সুচি সেৱক মম প্ৰানপ্ৰিয।
অস বিচাৰি ভজু মোহি পৰিহৰি আস ভৰোস সব ॥ 87(খ) ॥
কবহূঁ কাল ন ব্যাপিহি তোহী। সুমিৰেসু ভজেসু নিৰন্তৰ মোহী ॥
প্ৰভু বচনামৃত সুনি ন অঘ্AUঁ। তনু পুলকিত মন অতি হৰষ্AUঁ ॥
সো সুখ জানি মন অৰু কানা। নহিং ৰসনা পহিং জাই বখানা ॥
প্ৰভু সোভা সুখ জানহিং নযনা। কহি কিমি সকহিং তিন্হহি নহিং বযনা ॥
বহু বিধি মোহি প্ৰবোধি সুখ দেঈ। লগে কৰন সিসু কৌতুক তেঈ ॥
সজল নযন কছু মুখ কৰি ৰূখা। চিতি মাতু লাগী অতি ভূখা ॥
দেখি মাতু আতুৰ উঠি ধাঈ। কহি মৃদু বচন লিএ উৰ লাঈ ॥
গোদ ৰাখি কৰাৱ পয পানা। ৰঘুপতি চৰিত ললিত কৰ গানা ॥
সো. জেহি সুখ লাগি পুৰাৰি অসুভ বেষ কৃত সিৱ সুখদ।
অৱধপুৰী নৰ নাৰি তেহি সুখ মহুঁ সন্তত মগন ॥ 88(ক) ॥
সোই সুখ লৱলেস জিন্হ বাৰক সপনেহুঁ লহেউ।
তে নহিং গনহিং খগেস ব্ৰহ্মসুখহি সজ্জন সুমতি ॥ 88(খ) ॥
মৈং পুনি অৱধ ৰহেউঁ কছু কালা। দেখেউঁ বালবিনোদ ৰসালা ॥
ৰাম প্ৰসাদ ভগতি বৰ পাযুঁ। প্ৰভু পদ বন্দি নিজাশ্ৰম আযুঁ ॥
তব তে মোহি ন ব্যাপী মাযা। জব তে ৰঘুনাযক অপনাযা ॥
যহ সব গুপ্ত চৰিত মৈং গাৱা। হৰি মাযাঁ জিমি মোহি নচাৱা ॥
নিজ অনুভৱ অব কহুঁ খগেসা। বিনু হৰি ভজন ন জাহি কলেসা ॥
ৰাম কৃপা বিনু সুনু খগৰাঈ। জানি ন জাই ৰাম প্ৰভুতাঈ ॥
জানেং বিনু ন হোই পৰতীতী। বিনু পৰতীতি হোই নহিং প্ৰীতী ॥
প্ৰীতি বিনা নহিং ভগতি দিঢআঈ। জিমি খগপতি জল কৈ চিকনাঈ ॥
সো. বিনু গুৰ হোই কি গ্যান গ্যান কি হোই বিৰাগ বিনু।
গাৱহিং বেদ পুৰান সুখ কি লহিঅ হৰি ভগতি বিনু ॥ 89(ক) ॥
কৌ বিশ্ৰাম কি পাৱ তাত সহজ সন্তোষ বিনু।
চলৈ কি জল বিনু নাৱ কোটি জতন পচি পচি মৰিঅ ॥ 89(খ) ॥
বিনু সন্তোষ ন কাম নসাহীং। কাম অছত সুখ সপনেহুঁ নাহীম্ ॥
ৰাম ভজন বিনু মিটহিং কি কামা। থল বিহীন তৰু কবহুঁ কি জামা ॥
বিনু বিগ্যান কি সমতা আৱি। কৌ অৱকাস কি নভ বিনু পাৱি ॥
শ্ৰদ্ধা বিনা ধৰ্ম নহিং হোঈ। বিনু মহি গন্ধ কি পাৱি কোঈ ॥
বিনু তপ তেজ কি কৰ বিস্তাৰা। জল বিনু ৰস কি হোই সংসাৰা ॥
সীল কি মিল বিনু বুধ সেৱকাঈ। জিমি বিনু তেজ ন ৰূপ গোসাঈ ॥
নিজ সুখ বিনু মন হোই কি থীৰা। পৰস কি হোই বিহীন সমীৰা ॥
কৱনিউ সিদ্ধি কি বিনু বিস্ৱাসা। বিনু হৰি ভজন ন ভৱ ভয নাসা ॥
দো. বিনু বিস্ৱাস ভগতি নহিং তেহি বিনু দ্ৰৱহিং ন ৰামু।
ৰাম কৃপা বিনু সপনেহুঁ জীৱ ন লহ বিশ্ৰামু ॥ 90(ক) ॥
সো. অস বিচাৰি মতিধীৰ তজি কুতৰ্ক সংসয সকল।
ভজহু ৰাম ৰঘুবীৰ কৰুনাকৰ সুন্দৰ সুখদ ॥ 90(খ) ॥
নিজ মতি সৰিস নাথ মৈং গাঈ। প্ৰভু প্ৰতাপ মহিমা খগৰাঈ ॥
কহেউঁ ন কছু কৰি জুগুতি বিসেষী। যহ সব মৈং নিজ নযনন্হি দেখী ॥
মহিমা নাম ৰূপ গুন গাথা। সকল অমিত অনন্ত ৰঘুনাথা ॥
নিজ নিজ মতি মুনি হৰি গুন গাৱহিং। নিগম সেষ সিৱ পাৰ ন পাৱহিম্ ॥
তুম্হহি আদি খগ মসক প্ৰজন্তা। নভ উডআহিং নহিং পাৱহিং অন্তা ॥
তিমি ৰঘুপতি মহিমা অৱগাহা। তাত কবহুঁ কৌ পাৱ কি থাহা ॥
ৰামু কাম সত কোটি সুভগ তন। দুৰ্গা কোটি অমিত অৰি মৰ্দন ॥
সক্ৰ কোটি সত সৰিস বিলাসা। নভ সত কোটি অমিত অৱকাসা ॥
দো. মৰুত কোটি সত বিপুল বল ৰবি সত কোটি প্ৰকাস।
সসি সত কোটি সুসীতল সমন সকল ভৱ ত্ৰাস ॥ 91(ক) ॥
কাল কোটি সত সৰিস অতি দুস্তৰ দুৰ্গ দুৰন্ত।
ধূমকেতু সত কোটি সম দুৰাধৰষ ভগৱন্ত ॥ 91(খ) ॥
প্ৰভু অগাধ সত কোটি পতালা। সমন কোটি সত সৰিস কৰালা ॥
তীৰথ অমিত কোটি সম পাৱন। নাম অখিল অঘ পূগ নসাৱন ॥
হিমগিৰি কোটি অচল ৰঘুবীৰা। সিন্ধু কোটি সত সম গম্ভীৰা ॥
কামধেনু সত কোটি সমানা। সকল কাম দাযক ভগৱানা ॥
সাৰদ কোটি অমিত চতুৰাঈ। বিধি সত কোটি সৃষ্টি নিপুনাঈ ॥
বিষ্নু কোটি সম পালন কৰ্তা। ৰুদ্ৰ কোটি সত সম সংহৰ্তা ॥
ধনদ কোটি সত সম ধনৱানা। মাযা কোটি প্ৰপঞ্চ নিধানা ॥
ভাৰ ধৰন সত কোটি অহীসা। নিৰৱধি নিৰুপম প্ৰভু জগদীসা ॥
ছং. নিৰুপম ন উপমা আন ৰাম সমান ৰামু নিগম কহৈ।
জিমি কোটি সত খদ্যোত সম ৰবি কহত অতি লঘুতা লহৈ ॥
এহি ভাঁতি নিজ নিজ মতি বিলাস মুনিস হৰিহি বখানহীং।
প্ৰভু ভাৱ গাহক অতি কৃপাল সপ্ৰেম সুনি সুখ মানহীম্ ॥
দো. ৰামু অমিত গুন সাগৰ থাহ কি পাৱি কোই।
সন্তন্হ সন জস কিছু সুনেউঁ তুম্হহি সুনাযুঁ সোই ॥ 92(ক) ॥
সো. ভাৱ বস্য ভগৱান সুখ নিধান কৰুনা ভৱন।
তজি মমতা মদ মান ভজিঅ সদা সীতা ৰৱন ॥ 92(খ) ॥
সুনি ভুসুণ্ডি কে বচন সুহাএ। হৰষিত খগপতি পঙ্খ ফুলাএ ॥
নযন নীৰ মন অতি হৰষানা। শ্ৰীৰঘুপতি প্ৰতাপ উৰ আনা ॥
পাছিল মোহ সমুঝি পছিতানা। ব্ৰহ্ম অনাদি মনুজ কৰি মানা ॥
পুনি পুনি কাগ চৰন সিৰু নাৱা। জানি ৰাম সম প্ৰেম বঢআৱা ॥
গুৰ বিনু ভৱ নিধি তৰি ন কোঈ। জৌং বিৰঞ্চি সঙ্কৰ সম হোঈ ॥
সংসয সৰ্প গ্ৰসেউ মোহি তাতা। দুখদ লহৰি কুতৰ্ক বহু ব্ৰাতা ॥
তৱ সৰূপ গাৰুডই ৰঘুনাযক। মোহি জিআযু জন সুখদাযক ॥
তৱ প্ৰসাদ মম মোহ নসানা। ৰাম ৰহস্য অনূপম জানা ॥
দো. তাহি প্ৰসংসি বিবিধ বিধি সীস নাই কৰ জোৰি।
বচন বিনীত সপ্ৰেম মৃদু বোলেউ গৰুড বহোৰি ॥ 93(ক) ॥
প্ৰভু অপনে অবিবেক তে বূঝুঁ স্ৱামী তোহি।
কৃপাসিন্ধু সাদৰ কহহু জানি দাস নিজ মোহি ॥ 93(খ) ॥
তুম্হ সৰ্বগ্য তন্য তম পাৰা। সুমতি সুসীল সৰল আচাৰা ॥
গ্যান বিৰতি বিগ্যান নিৱাসা। ৰঘুনাযক কে তুম্হ প্ৰিয দাসা ॥
কাৰন কৱন দেহ যহ পাঈ। তাত সকল মোহি কহহু বুঝাঈ ॥
ৰাম চৰিত সৰ সুন্দৰ স্ৱামী। পাযহু কহাঁ কহহু নভগামী ॥
নাথ সুনা মৈং অস সিৱ পাহীং। মহা প্ৰলযহুঁ নাস তৱ নাহীম্ ॥
মুধা বচন নহিং ঈস্ৱৰ কহী। সৌ মোৰেং মন সংসয অহী ॥
অগ জগ জীৱ নাগ নৰ দেৱা। নাথ সকল জগু কাল কলেৱা ॥
অণ্ড কটাহ অমিত লয কাৰী। কালু সদা দুৰতিক্ৰম ভাৰী ॥
সো. তুম্হহি ন ব্যাপত কাল অতি কৰাল কাৰন কৱন।
মোহি সো কহহু কৃপাল গ্যান প্ৰভাৱ কি জোগ বল ॥ 94(ক) ॥
দো. প্ৰভু তৱ আশ্ৰম আএঁ মোৰ মোহ ভ্ৰম ভাগ।
কাৰন কৱন সো নাথ সব কহহু সহিত অনুৰাগ ॥ 94(খ) ॥
গৰুড গিৰা সুনি হৰষেউ কাগা। বোলেউ উমা পৰম অনুৰাগা ॥
ধন্য ধন্য তৱ মতি উৰগাৰী। প্ৰস্ন তুম্হাৰি মোহি অতি প্যাৰী ॥
সুনি তৱ প্ৰস্ন সপ্ৰেম সুহাঈ। বহুত জনম কৈ সুধি মোহি আঈ ॥
সব নিজ কথা কহুঁ মৈং গাঈ। তাত সুনহু সাদৰ মন লাঈ ॥
জপ তপ মখ সম দম ব্ৰত দানা। বিৰতি বিবেক জোগ বিগ্যানা ॥
সব কৰ ফল ৰঘুপতি পদ প্ৰেমা। তেহি বিনু কৌ ন পাৱি ছেমা ॥
এহি তন ৰাম ভগতি মৈং পাঈ। তাতে মোহি মমতা অধিকাঈ ॥
জেহি তেং কছু নিজ স্ৱাৰথ হোঈ। তেহি পৰ মমতা কৰ সব কোঈ ॥
সো. পন্নগাৰি অসি নীতি শ্ৰুতি সম্মত সজ্জন কহহিং।
অতি নীচহু সন প্ৰীতি কৰিঅ জানি নিজ পৰম হিত ॥ 95(ক) ॥
পাট কীট তেং হোই তেহি তেং পাটম্বৰ ৰুচিৰ।
কৃমি পালি সবু কোই পৰম অপাৱন প্ৰান সম ॥ 95(খ) ॥
স্ৱাৰথ সাঁচ জীৱ কহুঁ এহা। মন ক্ৰম বচন ৰাম পদ নেহা ॥
সোই পাৱন সোই সুভগ সৰীৰা। জো তনু পাই ভজিঅ ৰঘুবীৰা ॥
ৰাম বিমুখ লহি বিধি সম দেহী। কবি কোবিদ ন প্ৰসংসহিং তেহী ॥
ৰাম ভগতি এহিং তন উৰ জামী। তাতে মোহি পৰম প্ৰিয স্ৱামী ॥
তজুঁ ন তন নিজ ইচ্ছা মৰনা। তন বিনু বেদ ভজন নহিং বৰনা ॥
প্ৰথম মোহঁ মোহি বহুত বিগোৱা। ৰাম বিমুখ সুখ কবহুঁ ন সোৱা ॥
নানা জনম কৰ্ম পুনি নানা। কিএ জোগ জপ তপ মখ দানা ॥
কৱন জোনি জনমেউঁ জহঁ নাহীং। মৈং খগেস ভ্ৰমি ভ্ৰমি জগ মাহীম্ ॥
দেখেউঁ কৰি সব কৰম গোসাঈ। সুখী ন ভযুঁ অবহিং কী নাঈ ॥
সুধি মোহি নাথ জন্ম বহু কেৰী। সিৱ প্ৰসাদ মতি মোহঁ ন ঘেৰী ॥
দো. প্ৰথম জন্ম কে চৰিত অব কহুঁ সুনহু বিহগেস।
সুনি প্ৰভু পদ ৰতি উপজি জাতেং মিটহিং কলেস ॥ 96(ক) ॥
পূৰুব কল্প এক প্ৰভু জুগ কলিজুগ মল মূল ॥
নৰ অৰু নাৰি অধৰ্ম ৰত সকল নিগম প্ৰতিকূল ॥ 96(খ) ॥
তেহি কলিজুগ কোসলপুৰ জাঈ। জন্মত ভযুঁ সূদ্ৰ তনু পাঈ ॥
সিৱ সেৱক মন ক্ৰম অৰু বানী। আন দেৱ নিন্দক অভিমানী ॥
ধন মদ মত্ত পৰম বাচালা। উগ্ৰবুদ্ধি উৰ দম্ভ বিসালা ॥
জদপি ৰহেউঁ ৰঘুপতি ৰজধানী। তদপি ন কছু মহিমা তব জানী ॥
অব জানা মৈং অৱধ প্ৰভাৱা। নিগমাগম পুৰান অস গাৱা ॥
কৱনেহুঁ জন্ম অৱধ বস জোঈ। ৰাম পৰাযন সো পৰি হোঈ ॥
অৱধ প্ৰভাৱ জান তব প্ৰানী। জব উৰ বসহিং ৰামু ধনুপানী ॥
সো কলিকাল কঠিন উৰগাৰী। পাপ পৰাযন সব নৰ নাৰী ॥
দো. কলিমল গ্ৰসে ধৰ্ম সব লুপ্ত ভে সদগ্ৰন্থ।
দম্ভিন্হ নিজ মতি কল্পি কৰি প্ৰগট কিএ বহু পন্থ ॥ 97(ক) ॥
ভে লোগ সব মোহবস লোভ গ্ৰসে সুভ কৰ্ম।
সুনু হৰিজান গ্যান নিধি কহুঁ কছুক কলিধৰ্ম ॥ 97(খ) ॥
বৰন ধৰ্ম নহিং আশ্ৰম চাৰী। শ্ৰুতি বিৰোধ ৰত সব নৰ নাৰী ॥
দ্ৱিজ শ্ৰুতি বেচক ভূপ প্ৰজাসন। কৌ নহিং মান নিগম অনুসাসন ॥
মাৰগ সোই জা কহুঁ জোই ভাৱা। পণ্ডিত সোই জো গাল বজাৱা ॥
মিথ্যাৰম্ভ দম্ভ ৰত জোঈ। তা কহুঁ সন্ত কহি সব কোঈ ॥
সোই সযান জো পৰধন হাৰী। জো কৰ দম্ভ সো বড আচাৰী ॥
জৌ কহ ঝূঁঠ মসখৰী জানা। কলিজুগ সোই গুনৱন্ত বখানা ॥
নিৰাচাৰ জো শ্ৰুতি পথ ত্যাগী। কলিজুগ সোই গ্যানী সো বিৰাগী ॥
জাকেং নখ অৰু জটা বিসালা। সোই তাপস প্ৰসিদ্ধ কলিকালা ॥
দো. অসুভ বেষ ভূষন ধৰেং ভচ্ছাভচ্ছ জে খাহিং।
তেই জোগী তেই সিদ্ধ নৰ পূজ্য তে কলিজুগ মাহিম্ ॥ 98(ক) ॥
সো. জে অপকাৰী চাৰ তিন্হ কৰ গৌৰৱ মান্য তেই।
মন ক্ৰম বচন লবাৰ তেই বকতা কলিকাল মহুঁ ॥ 98(খ) ॥
নাৰি বিবস নৰ সকল গোসাঈ। নাচহিং নট মৰ্কট কী নাঈ ॥
সূদ্ৰ দ্ৱিজন্হ উপদেসহিং গ্যানা। মেলি জনেঊ লেহিং কুদানা ॥
সব নৰ কাম লোভ ৰত ক্ৰোধী। দেৱ বিপ্ৰ শ্ৰুতি সন্ত বিৰোধী ॥
গুন মন্দিৰ সুন্দৰ পতি ত্যাগী। ভজহিং নাৰি পৰ পুৰুষ অভাগী ॥
সৌভাগিনীং বিভূষন হীনা। বিধৱন্হ কে সিঙ্গাৰ নবীনা ॥
গুৰ সিষ বধিৰ অন্ধ কা লেখা। এক ন সুনি এক নহিং দেখা ॥
হৰি সিষ্য ধন সোক ন হৰী। সো গুৰ ঘোৰ নৰক মহুঁ পৰী ॥
মাতু পিতা বালকন্হি বোলাবহিং। উদৰ ভৰৈ সোই ধৰ্ম সিখাৱহিম্ ॥
দো. ব্ৰহ্ম গ্যান বিনু নাৰি নৰ কহহিং ন দূসৰি বাত।
কৌডঈ লাগি লোভ বস কৰহিং বিপ্ৰ গুৰ ঘাত ॥ 99(ক) ॥
বাদহিং সূদ্ৰ দ্ৱিজন্হ সন হম তুম্হ তে কছু ঘাটি।
জানি ব্ৰহ্ম সো বিপ্ৰবৰ আঁখি দেখাৱহিং ডাটি ॥ 99(খ) ॥
পৰ ত্ৰিয লম্পট কপট সযানে। মোহ দ্ৰোহ মমতা লপটানে ॥
তেই অভেদবাদী গ্যানী নৰ। দেখা মেং চৰিত্ৰ কলিজুগ কৰ ॥
আপু গে অৰু তিন্হহূ ঘালহিং। জে কহুঁ সত মাৰগ প্ৰতিপালহিম্ ॥
কল্প কল্প ভৰি এক এক নৰকা। পৰহিং জে দূষহিং শ্ৰুতি কৰি তৰকা ॥
জে বৰনাধম তেলি কুম্হাৰা। স্ৱপচ কিৰাত কোল কলৱাৰা ॥
নাৰি মুঈ গৃহ সম্পতি নাসী। মূড মুডআই হোহিং সন্যাসী ॥
তে বিপ্ৰন্হ সন আপু পুজাৱহিং। উভয লোক নিজ হাথ নসাৱহিম্ ॥
বিপ্ৰ নিৰচ্ছৰ লোলুপ কামী। নিৰাচাৰ সঠ বৃষলী স্ৱামী ॥
সূদ্ৰ কৰহিং জপ তপ ব্ৰত নানা। বৈঠি বৰাসন কহহিং পুৰানা ॥
সব নৰ কল্পিত কৰহিং অচাৰা। জাই ন বৰনি অনীতি অপাৰা ॥
দো. ভে বৰন সঙ্কৰ কলি ভিন্নসেতু সব লোগ।
কৰহিং পাপ পাৱহিং দুখ ভয ৰুজ সোক বিযোগ ॥ 100(ক) ॥
শ্ৰুতি সম্মত হৰি ভক্তি পথ সঞ্জুত বিৰতি বিবেক।
তেহি ন চলহিং নৰ মোহ বস কল্পহিং পন্থ অনেক ॥ 100(খ) ॥
ছং. বহু দাম সঁৱাৰহিং ধাম জতী। বিষযা হৰি লীন্হি ন ৰহি বিৰতী ॥
তপসী ধনৱন্ত দৰিদ্ৰ গৃহী। কলি কৌতুক তাত ন জাত কহী ॥
কুলৱন্তি নিকাৰহিং নাৰি সতী। গৃহ আনিহিং চেৰী নিবেৰি গতী ॥
সুত মানহিং মাতু পিতা তব লৌং। অবলানন দীখ নহীং জব লৌম্ ॥
সসুৰাৰি পিআৰি লগী জব তেং। ৰিপৰূপ কুটুম্ব ভে তব তেম্ ॥
নৃপ পাপ পৰাযন ধৰ্ম নহীং। কৰি দণ্ড বিডম্ব প্ৰজা নিতহীম্ ॥
ধনৱন্ত কুলীন মলীন অপী। দ্ৱিজ চিন্হ জনেউ উঘাৰ তপী ॥
নহিং মান পুৰান ন বেদহি জো। হৰি সেৱক সন্ত সহী কলি সো।
কবি বৃন্দ উদাৰ দুনী ন সুনী। গুন দূষক ব্ৰাত ন কোঽপি গুনী ॥
কলি বাৰহিং বাৰ দুকাল পৰৈ। বিনু অন্ন দুখী সব লোগ মৰৈ ॥
দো. সুনু খগেস কলি কপট হঠ দম্ভ দ্ৱেষ পাষণ্ড।
মান মোহ মাৰাদি মদ ব্যাপি ৰহে ব্ৰহ্মণ্ড ॥ 101(ক) ॥
তামস ধৰ্ম কৰহিং নৰ জপ তপ ব্ৰত মখ দান।
দেৱ ন বৰষহিং ধৰনীং বে ন জামহিং ধান ॥ 101(খ) ॥
ছং. অবলা কচ ভূষন ভূৰি ছুধা। ধনহীন দুখী মমতা বহুধা ॥
সুখ চাহহিং মূঢ ন ধৰ্ম ৰতা। মতি থোৰি কঠোৰি ন কোমলতা ॥ 1 ॥
নৰ পীডইত ৰোগ ন ভোগ কহীং। অভিমান বিৰোধ অকাৰনহীম্ ॥
লঘু জীৱন সম্বতু পঞ্চ দসা। কলপান্ত ন নাস গুমানু অসা ॥ 2 ॥
কলিকাল বিহাল কিএ মনুজা। নহিং মানত ক্ৱৌ অনুজা তনুজা।
নহিং তোষ বিচাৰ ন সীতলতা। সব জাতি কুজাতি ভে মগতা ॥ 3 ॥
ইৰিষা পৰুষাচ্ছৰ লোলুপতা। ভৰি পূৰি ৰহী সমতা বিগতা ॥
সব লোগ বিযোগ বিসোক হুএ। বৰনাশ্ৰম ধৰ্ম অচাৰ গে ॥ 4 ॥
দম দান দযা নহিং জানপনী। জডতা পৰবঞ্চনতাতি ঘনী ॥
তনু পোষক নাৰি নৰা সগৰে। পৰনিন্দক জে জগ মো বগৰে ॥ 5 ॥
দো. সুনু ব্যালাৰি কাল কলি মল অৱগুন আগাৰ।
গুনুঁ বহুত কলিজুগ কৰ বিনু প্ৰযাস নিস্তাৰ ॥ 102(ক) ॥
কৃতজুগ ত্ৰেতা দ্ৱাপৰ পূজা মখ অৰু জোগ।
জো গতি হোই সো কলি হৰি নাম তে পাৱহিং লোগ ॥ 102(খ) ॥
কৃতজুগ সব জোগী বিগ্যানী। কৰি হৰি ধ্যান তৰহিং ভৱ প্ৰানী ॥
ত্ৰেতাঁ বিবিধ জগ্য নৰ কৰহীং। প্ৰভুহি সমৰ্পি কৰ্ম ভৱ তৰহীম্ ॥
দ্ৱাপৰ কৰি ৰঘুপতি পদ পূজা। নৰ ভৱ তৰহিং উপায ন দূজা ॥
কলিজুগ কেৱল হৰি গুন গাহা। গাৱত নৰ পাৱহিং ভৱ থাহা ॥
কলিজুগ জোগ ন জগ্য ন গ্যানা। এক অধাৰ ৰাম গুন গানা ॥
সব ভৰোস তজি জো ভজ ৰামহি। প্ৰেম সমেত গাৱ গুন গ্ৰামহি ॥
সোই ভৱ তৰ কছু সংসয নাহীং। নাম প্ৰতাপ প্ৰগট কলি মাহীম্ ॥
কলি কৰ এক পুনীত প্ৰতাপা। মানস পুন্য হোহিং নহিং পাপা ॥
দো. কলিজুগ সম জুগ আন নহিং জৌং নৰ কৰ বিস্ৱাস।
গাই ৰাম গুন গন বিমলঁ ভৱ তৰ বিনহিং প্ৰযাস ॥ 103(ক) ॥
প্ৰগট চাৰি পদ ধৰ্ম কে কলিল মহুঁ এক প্ৰধান।
জেন কেন বিধি দীন্হেং দান কৰি কল্যান ॥ 103(খ) ॥
নিত জুগ ধৰ্ম হোহিং সব কেৰে। হৃদযঁ ৰাম মাযা কে প্ৰেৰে ॥
সুদ্ধ সত্ৱ সমতা বিগ্যানা। কৃত প্ৰভাৱ প্ৰসন্ন মন জানা ॥
সত্ৱ বহুত ৰজ কছু ৰতি কৰ্মা। সব বিধি সুখ ত্ৰেতা কৰ ধৰ্মা ॥
বহু ৰজ স্ৱল্প সত্ৱ কছু তামস। দ্ৱাপৰ ধৰ্ম হৰষ ভয মানস ॥
তামস বহুত ৰজোগুন থোৰা। কলি প্ৰভাৱ বিৰোধ চহুঁ ওৰা ॥
বুধ জুগ ধৰ্ম জানি মন মাহীং। তজি অধৰ্ম ৰতি ধৰ্ম কৰাহীম্ ॥
কাল ধৰ্ম নহিং ব্যাপহিং তাহী। ৰঘুপতি চৰন প্ৰীতি অতি জাহী ॥
নট কৃত বিকট কপট খগৰাযা। নট সেৱকহি ন ব্যাপি মাযা ॥
দো. হৰি মাযা কৃত দোষ গুন বিনু হৰি ভজন ন জাহিং।
ভজিঅ ৰাম তজি কাম সব অস বিচাৰি মন মাহিম্ ॥ 104(ক) ॥
তেহি কলিকাল বৰষ বহু বসেউঁ অৱধ বিহগেস।
পৰেউ দুকাল বিপতি বস তব মৈং গযুঁ বিদেস ॥ 104(খ) ॥
গযুঁ উজেনী সুনু উৰগাৰী। দীন মলীন দৰিদ্ৰ দুখাৰী ॥
গেঁ কাল কছু সম্পতি পাঈ। তহঁ পুনি কৰুঁ সম্ভু সেৱকাঈ ॥
বিপ্ৰ এক বৈদিক সিৱ পূজা। কৰি সদা তেহি কাজু ন দূজা ॥
পৰম সাধু পৰমাৰথ বিন্দক। সম্ভু উপাসক নহিং হৰি নিন্দক ॥
তেহি সেৱুঁ মৈং কপট সমেতা। দ্ৱিজ দযাল অতি নীতি নিকেতা ॥
বাহিজ নম্ৰ দেখি মোহি সাঈং। বিপ্ৰ পঢআৱ পুত্ৰ কী নাঈম্ ॥
সম্ভু মন্ত্ৰ মোহি দ্ৱিজবৰ দীন্হা। সুভ উপদেস বিবিধ বিধি কীন্হা ॥
জপুঁ মন্ত্ৰ সিৱ মন্দিৰ জাঈ। হৃদযঁ দম্ভ অহমিতি অধিকাঈ ॥
দো. মৈং খল মল সঙ্কুল মতি নীচ জাতি বস মোহ।
হৰি জন দ্ৱিজ দেখেং জৰুঁ কৰুঁ বিষ্নু কৰ দ্ৰোহ ॥ 105(ক) ॥
সো. গুৰ নিত মোহি প্ৰবোধ দুখিত দেখি আচৰন মম।
মোহি উপজি অতি ক্ৰোধ দম্ভিহি নীতি কি ভাৱী ॥ 105(খ) ॥
এক বাৰ গুৰ লীন্হ বোলাঈ। মোহি নীতি বহু ভাঁতি সিখাঈ ॥
সিৱ সেৱা কৰ ফল সুত সোঈ। অবিৰল ভগতি ৰাম পদ হোঈ ॥
ৰামহি ভজহিং তাত সিৱ ধাতা। নৰ পাৱঁৰ কৈ কেতিক বাতা ॥
জাসু চৰন অজ সিৱ অনুৰাগী। তাতু দ্ৰোহঁ সুখ চহসি অভাগী ॥
হৰ কহুঁ হৰি সেৱক গুৰ কহেঊ। সুনি খগনাথ হৃদয মম দহেঊ ॥
অধম জাতি মৈং বিদ্যা পাএঁ। ভযুঁ জথা অহি দূধ পিআএঁ ॥
মানী কুটিল কুভাগ্য কুজাতী। গুৰ কৰ দ্ৰোহ কৰুঁ দিনু ৰাতী ॥
অতি দযাল গুৰ স্ৱল্প ন ক্ৰোধা। পুনি পুনি মোহি সিখাৱ সুবোধা ॥
জেহি তে নীচ বডআঈ পাৱা। সো প্ৰথমহিং হতি তাহি নসাৱা ॥
ধূম অনল সম্ভৱ সুনু ভাঈ। তেহি বুঝাৱ ঘন পদৱী পাঈ ॥
ৰজ মগ পৰী নিৰাদৰ ৰহী। সব কৰ পদ প্ৰহাৰ নিত সহী ॥
মৰুত উডআৱ প্ৰথম তেহি ভৰী। পুনি নৃপ নযন কিৰীটন্হি পৰী ॥
সুনু খগপতি অস সমুঝি প্ৰসঙ্গা। বুধ নহিং কৰহিং অধম কৰ সঙ্গা ॥
কবি কোবিদ গাৱহিং অসি নীতী। খল সন কলহ ন ভল নহিং প্ৰীতী ॥
উদাসীন নিত ৰহিঅ গোসাঈং। খল পৰিহৰিঅ স্ৱান কী নাঈম্ ॥
মৈং খল হৃদযঁ কপট কুটিলাঈ। গুৰ হিত কহি ন মোহি সোহাঈ ॥
দো. এক বাৰ হৰ মন্দিৰ জপত ৰহেউঁ সিৱ নাম।
গুৰ আযু অভিমান তেং উঠি নহিং কীন্হ প্ৰনাম ॥ 106(ক) ॥
সো দযাল নহিং কহেউ কছু উৰ ন ৰোষ লৱলেস।
অতি অঘ গুৰ অপমানতা সহি নহিং সকে মহেস ॥ 106(খ) ॥
মন্দিৰ মাঝ ভী নভ বানী। ৰে হতভাগ্য অগ্য অভিমানী ॥
জদ্যপি তৱ গুৰ কেং নহিং ক্ৰোধা। অতি কৃপাল চিত সম্যক বোধা ॥
তদপি সাপ সঠ দৈহুঁ তোহী। নীতি বিৰোধ সোহাই ন মোহী ॥
জৌং নহিং দণ্ড কৰৌং খল তোৰা। ভ্ৰষ্ট হোই শ্ৰুতিমাৰগ মোৰা ॥
জে সঠ গুৰ সন ইৰিষা কৰহীং। ৰৌৰৱ নৰক কোটি জুগ পৰহীম্ ॥
ত্ৰিজগ জোনি পুনি ধৰহিং সৰীৰা। অযুত জন্ম ভৰি পাৱহিং পীৰা ॥
বৈঠ ৰহেসি অজগৰ ইৱ পাপী। সৰ্প হোহি খল মল মতি ব্যাপী ॥
মহা বিটপ কোটৰ মহুঁ জাঈ ॥ ৰহু অধমাধম অধগতি পাঈ ॥
দো. হাহাকাৰ কীন্হ গুৰ দাৰুন সুনি সিৱ সাপ ॥
কম্পিত মোহি বিলোকি অতি উৰ উপজা পৰিতাপ ॥ 107(ক) ॥
কৰি দণ্ডৱত সপ্ৰেম দ্ৱিজ সিৱ সন্মুখ কৰ জোৰি।
বিনয কৰত গদগদ স্ৱৰ সমুঝি ঘোৰ গতি মোৰি ॥ 107(খ) ॥
নমামীশমীশান নিৰ্ৱাণৰূপং। ৱিম্ভুং ব্যাপকং ব্ৰহ্ম ৱেদস্ৱৰূপং।
নিজং নিৰ্গুণং নিৰ্ৱিকল্পং নিৰীংহ। চিদাকাশমাকাশৱাসং ভজেঽহম্ ॥
নিৰাকাৰমোঙ্কাৰমূলং তুৰীযং। গিৰা গ্যান গোতীতমীশং গিৰীশম্ ॥
কৰালং মহাকাল কালং কৃপালং। গুণাগাৰ সংসাৰপাৰং নতোঽহম্ ॥
তুষাৰাদ্ৰি সঙ্কাশ গৌৰং গভীৰং। মনোভূত কোটি প্ৰভা শ্ৰী শৰীৰম্ ॥
স্ফুৰন্মৌলি কল্লোলিনী চাৰু গঙ্গা। লসদ্ভালবালেন্দু কণ্ঠে ভুজঙ্গা ॥
চলত্কুণ্ডলং ভ্ৰূ সুনেত্ৰং ৱিশালং। প্ৰসন্নাননং নীলকণ্ঠং দযালম্ ॥
মৃগাধীশচৰ্মাম্বৰং মুণ্ডমালং। প্ৰিযং শঙ্কৰং সৰ্ৱনাথং ভজামি ॥
প্ৰচণ্ডং প্ৰকৃষ্টং প্ৰগল্ভং পৰেশং। অখণ্ডং অজং ভানুকোটিপ্ৰকাশম্ ॥
ত্ৰযঃশূল নিৰ্মূলনং শূলপাণিং। ভজেঽহং ভৱানীপতিং ভাৱগম্যম্ ॥
কলাতীত কল্যাণ কল্পান্তকাৰী। সদা সজ্জনান্দদাতা পুৰাৰী ॥
চিদানন্দসন্দোহ মোহাপহাৰী। প্ৰসীদ প্ৰসীদ প্ৰভো মন্মথাৰী ॥
ন যাৱদ্ উমানাথ পাদাৰৱিন্দং। ভজন্তীহ লোকে পৰে ৱা নৰাণাম্ ॥
ন তাৱত্সুখং শান্তি সন্তাপনাশং। প্ৰসীদ প্ৰভো সৰ্ৱভূতাধিৱাসম্ ॥
ন জানামি যোগং জপং নৈৱ পূজাং। নতোঽহং সদা সৰ্ৱদা শম্ভু তুভ্যম্ ॥
জৰা জন্ম দুঃখৌঘ তাতপ্যমানং। প্ৰভো পাহি আপন্নমামীশ শম্ভো ॥
শ্লোক-ৰুদ্ৰাষ্টকমিদং প্ৰোক্তং ৱিপ্ৰেণ হৰতোষযে।
যে পঠন্তি নৰা ভক্ত্যা তেষাং শম্ভুঃ প্ৰসীদতি ॥ 9 ॥
দো. -সুনি বিনতী সৰ্বগ্য সিৱ দেখি ব্ৰিপ্ৰ অনুৰাগু।
পুনি মন্দিৰ নভবানী ভি দ্ৱিজবৰ বৰ মাগু ॥ 108(ক) ॥
জৌং প্ৰসন্ন প্ৰভু মো পৰ নাথ দীন পৰ নেহু।
নিজ পদ ভগতি দেই প্ৰভু পুনি দূসৰ বৰ দেহু ॥ 108(খ) ॥
তৱ মাযা বস জীৱ জড সন্তত ফিৰি ভুলান।
তেহি পৰ ক্ৰোধ ন কৰিঅ প্ৰভু কৃপা সিন্ধু ভগৱান ॥ 108(গ) ॥
সঙ্কৰ দীনদযাল অব এহি পৰ হোহু কৃপাল।
সাপ অনুগ্ৰহ হোই জেহিং নাথ থোৰেহীং কাল ॥ 108(ঘ) ॥
এহি কৰ হোই পৰম কল্যানা। সোই কৰহু অব কৃপানিধানা ॥
বিপ্ৰগিৰা সুনি পৰহিত সানী। এৱমস্তু