Lord Surya

শ্ৰী সূৰ্য শতকম্

(Shri Surya Shatakam in Assamese)

Mayura Bhatta

Also known as mahakavisrimayurapranitam

Shri Surya Shatakam is a profound devotional composition authored by the great poet Mayura Bhatta in the 7th century. Consisting of one hundred verses dedicated to the Sun God, it is celebrated for its exquisite use of complex Sanskrit meters and rich imagery. Legend narrates that the poet composed this masterpiece to seek divine grace for recovering his health and eyesight. Chanting these verses is believed to bestow physical vitality, mental clarity, and spiritual illumination. It remains a classic of Sanskrit literature, revered both for its deep aesthetic beauty and its powerful efficacy in sun-worship rituals.

#of 102

॥ সূৰ্যশতকম্ ॥

মহাকৱিশ্ৰীমযূৰপ্ৰণীতম্
॥ শ্ৰী গণেশায নমঃ ॥
জম্ভাৰাতীভকুম্ভোদ্ভৱমিৱ দধতঃ সান্দ্ৰসিন্দূৰৰেণুং
ৰক্তাঃ সিক্তা ইৱৌঘৈৰুদযগিৰিতটীধাতুধাৰাদ্ৰৱস্য । ৱৰ্ সক্তৈঃ
আযান্ত্যা তুল্যকালং কমলৱনৰুচেৱাৰুণা ৱো ৱিভূত্যৈ
ভূযাসুৰ্ভাসযন্তো ভুৱনমভিনৱা ভানৱো ভানৱীযাঃ ॥ 1 ॥
ভক্তিপ্ৰহ্ৱায দাতুং মুকুলপুটকুটীকোটৰক্ৰোডলীনাং
লক্ষ্মীমাক্ৰষ্টুকামা ইৱ কমলৱনোদ্ধাটনং কুৰ্ৱতে যে ।
কালাকাৰান্ধকাৰাননপতিতজগত্সাধ্ৱসধ্ৱংসকল্যাঃ
কল্যাণং ৱঃ ক্ৰিযাসুঃ কিসলযৰুচযস্তে কৰা ভাস্কৰস্য ॥ 2 ॥
গৰ্ভেষ্ৱম্ভোৰুহাণাং শিখৰিষু চ শিতাগ্ৰেষু তুল্যং পতন্তঃ
প্ৰাৰম্ভে ৱাসৰস্য ৱ্যুপৰতিসমযে চৈকৰূপাস্তথৈৱ ।
নিষ্পৰ্যাযং প্ৰৱৃত্তাস্ত্ৰিভুৱনভৱনপ্ৰাঙ্গণে পান্তু যুষ্মা-
নূষ্মাণং সন্ততাধ্ৱশ্ৰমজমিৱ ভৃশং বিভ্ৰতো ব্ৰধ্নপাদাঃ ॥ 3 ॥
প্ৰভ্ৰশ্যত্যুত্তৰীযত্ৱিষি তমসি সমুদ্দীক্ষ্য ৱীতাৱৃতীন্প্ৰা-
গ্জন্তূংস্তন্তূন্যথা যানতনু ৱিতনুতে তিগ্মৰোচিৰ্মৰীচীন্ ।
তে সান্দ্ৰীভূয সদ্যঃ ক্ৰমৱিশদদশাশাদশালীৱিশালং
শশ্ৱত্সম্পাদযন্তোঽম্বৰমমলমলং মঙ্গলং ৱো দিশন্তু ॥ 4 ॥
ন্যক্কুৰ্ৱন্নোষধীশে মুষিতৰুচি শুচেৱৌষধীঃ প্ৰোষিতাভা
ভাস্ৱদ্গ্ৰাৱোদ্গতেন প্ৰথমমিৱ কৃতাভ্যুদ্গতিঃ পাৱকেন ।
পক্ষচ্ছেদৱ্ৰণাসৃক্স্ৰুত ইৱ দৃষদো দৰ্শযন্প্ৰাতৰদ্ৰে-
ৰাতাম্ৰস্তীৱ্ৰভানোৰনভিমতনুদে স্তাদ্গভস্ত্যুদ্গমো ৱঃ ॥ 5 ॥
শীৰ্ণঘ্ৰাণাঙ্ঘ্ৰিপাণীন্ৱ্ৰণিভিৰপঘনৈৰ্ঘৰ্ঘৰাৱ্যক্তঘোষান্
দীৰ্ঘাঘ্ৰাতানঘৌঘৈ পুনৰপি ঘটযত্যেক উল্লাঘযন্ যঃ ।
ঘৰ্মাংশোস্তস্য ৱোঽন্তৰ্দ্ৱিগুণঘনঘৃণানিঘ্ননিৰ্ৱিঘ্নৱৃত্তে-
ৰ্দত্তাৰ্ঘাঃ সিদ্ধসঙ্ঘৈৰ্ৱিদধতু ঘৃণযঃ শীঘ্ৰমংহোৱিধাতম্ ॥ 6 ॥
বিভ্ৰাণা ৱামনত্ৱং প্ৰথমমথ তথৈৱাংশৱঃ প্ৰাংশৱো ৱঃ
ক্ৰান্তাকাশান্তৰালাস্তদনু দশদিশঃ পূৰযন্তস্ততোঽপি ।
ধ্ৱান্তাদাচ্ছিদ্য দেৱদ্ৱিষ ইৱ বলিতো ৱিশ্ৱমাশ্ৱশ্নুৱানাঃ ৱৰ্ দেৱদ্ৰুহ
কৃচ্ছ্ৰাণ্যুচ্ছ্ৰাযহেলোপহসিতহৰযো হাৰিদশ্ৱা হৰন্তু ॥ 7 ॥
উদ্গাঢেনাৰুণিম্না ৱিদধতি বহুলং যেঽৰুণস্যাৰুণত্ৱং
মূৰ্ধোদ্ধূতৌ খলীনক্ষতৰুধিৰৰুচো যে ৰথাশ্ৱাননেষু ।
শৈলানাং শেখৰত্ৱং শ্ৰিতশিখৰিশিখাস্তন্ৱতে যে দিশন্তু ৱৰ্ শিখৰশিখাঃ
প্ৰেঙ্খন্তঃ খে খৰাংশোঃ খচিতদিনমুখাস্তে মযূখাঃ সুখং ৱঃ ॥ 8 ॥
দত্তানন্দাঃ প্ৰজানাং সমুচিতসমযাকৃষ্টসৃষ্টৈঃ পযোভিঃ ৱৰ্ অক্লিষ্টসৃষ্টৈঃ
পূৰ্ৱাহ্ণে ৱিপ্ৰকীৰ্ণা দিশি দিশি ৱিৰমত্যহ্নি সংহাৰভাজঃ ।
দীপ্তাংশোৰ্দীৰ্ঘদুঃখপ্ৰভৱভৱভযোদন্ৱদুত্তাৰনাৱো
গাৱো ৱঃ পাৱনানাং পৰমপৰিমিতাং প্ৰীতিমুত্পাদযন্তু ॥ 9 ॥
বন্ধধ্ৱংসৈকহেতুং শিৰসি নতিৰসাবদ্ধসন্ধ্যাঞ্জলীনাং
লোকানাং যে প্ৰবোধং ৱিদধতি ৱিপুলাম্ভোজখণ্ডাশযেৱ ।
যুষ্মাকং তে স্ৱচিত্তপ্ৰথিতপৃথুতৰপ্ৰাৰ্থনাকল্পৱৃক্ষাঃ ৱৰ্ প্ৰথিম
কল্পন্তাং নিৰ্ৱিকল্পং দিনকৰকিৰণাঃ কেতৱঃ কল্মষস্য ॥ 10 ॥
ধাৰা ৰাযো ধনাযাপদি সপদি কৰালম্বভূতাঃ প্ৰপাতে
তত্ত্ৱালোকৈকদীপাস্ত্ৰিদশপতিপুৰপ্ৰস্থিতৌ ৱীথ্য এৱ ।
নিৰ্ৱাণোদ্যোগিযোগিপ্ৰগমনিজতনুদ্ৱাৰি ৱেত্ৰাযমাণা-
স্ত্ৰাযন্তাং তীৱ্ৰভানোৰ্দিৱসমুখসুখা ৰশ্মযঃ কল্মষাদ্ৱঃ ॥ 11 ॥
ৱৰ্ তীৱ্ৰভাসঃ ৱৰ্ কশ্মলাদ্ৱঃ
প্ৰাচি প্ৰাগাচৰন্ত্যোঽনতিচিৰমচলে চাৰুচূডামণিত্ৱং
মুঞ্চন্ত্যো ৰোচনাম্ভঃ প্ৰচুৰমিৱ দিশামুচ্চকৈশ্চৰ্চনায ।
চাটূত্কৈশ্চক্ৰনাম্নাং চতুৰমৱিচলৈৰ্লোচনৈৰৰ্চ্যমানা- ৱৰ্ সুচিৰং
শ্চেষ্টন্তাং চিন্তিতানামুচিতমচৰমাশ্চণ্ডৰোচীৰুচো ৱঃ ॥ 12 ॥
একং জ্যোতিৰ্দৃশৌ দ্ৱে ত্ৰিজগতি গদিতান্যব্জজাস্যৈশ্চতুৰ্ভি-
ৰ্ভূতানাং পঞ্চমং যান্যলমৃতুষু তথা ষট্সু নানাৱিধানি ।
যুষ্মাকং তানি সপ্তত্ৰিদশমুনিনুতান্যষ্টদিগ্ভাঞ্জি ভানো-
ৰ্যান্তি প্ৰাহ্ণে নৱত্ৱং দশ দধতু শিৱং দীধিতীনাং শতানি ॥ 13 ॥
ৱৰ্ দদতু
আৱৃত্তিভ্ৰান্তৱিশ্ৱাঃ শ্ৰমমিৱ দধতঃ শোষিণঃ স্ৱোষ্মণেৱ
গ্ৰীষ্মে দাৱাগ্নিতপ্তা ইৱ ৰসমসকৃদ্যে ধৰিত্ৰ্যা ধযন্তি ।
তে প্ৰাৱৃষ্যাত্তপানাতিশযৰুজ ইৱোদ্ৱান্ততোযা হিমৰ্তৌ
মাৰ্তণ্ডস্যাপ্ৰচণ্ডাশ্চিৰমশুভভিদেঽভীষৱো ৱো ভৱন্তু ॥ 14 ॥
তন্ৱানা দিগ্ৱধূনাং সমধিকমধুৰালোকৰম্যামৱস্থা-
মাৰুঢপ্ৰৌঢিলেশোত্কলিতকপিলিমালঙ্কৃতিঃ কেৱলৈৱ ।
উজ্জৃম্ভাম্ভোজনেত্ৰদ্যুতিনি দিনমুখে কিঞ্চিদুদ্ভিদ্যমানা
শ্মশ্ৰুশ্ৰেণীৱ ভাসাং দিশতু দশশতী শৰ্ম ঘৰ্মত্ৱিষো ৱঃ ॥ 15 ॥
মৌলীন্দোৰ্মৈষ মোষীদ্দ্যুতিমিতি ৱৃষভাঙ্কেন যঃ শঙ্কিনেৱ
প্ৰত্যগ্ৰোদ্ঘাটিতাম্ভোৰুহকুহৰগুহাসুস্থিতেনেৱ ধাত্ৰা ।
কৃষ্ণেন ধ্ৱান্তকৃষ্ণস্ৱতনুপৰিভৱত্ৰস্নুনেৱ স্তুতোঽলং
ত্ৰাণায স্তাত্তনীযানপি তিমিৰৰিপোঃ স ত্ৱিষামুদ্গমো ৱঃ ॥ 16 ॥
ৱিস্তীৰ্ণং ৱ্যোম দীৰ্ঘাঃ সপদি দশ দিশো ৱ্যস্তৱেলাম্ভসোঽব্ধীন্
কুৰ্ৱদ্ভিৰ্দৃশ্যনানানগনগৰনগাভোগপৃথ্ৱীং চ পৃথ্ৱীম্ ।
পদ্মিন্যুচ্ছ্ৱাস্যতে যৈৰুষসি জগদপি ধ্ৱংসযিত্ৱা তমিস্ৰা-
মুস্ৰা ৱিস্ৰংসযন্তু দ্ৰুতমনভিমতং তে সহস্ৰত্ৱিষো ৱঃ ॥ 17 ॥
ৱৰ্ ৱিস্ৰাৱযন্তু
অস্তৱ্যস্তত্ৱশূন্যো নিজৰুচিৰনিশানশ্ৱৰঃ কৰ্তুমীশো
ৱিশ্ৱং ৱেশ্মেৱ দীপঃ প্ৰতিহততিমিৰং যঃ প্ৰদেশস্থিতোঽপি ।
দিক্কালাপেক্ষযাসৌ ত্ৰিভুৱনমটতস্তিগ্মভানোৰ্নৱাখ্যাং
যাতঃ শাতক্ৰতৱ্যাং দিশি দিশতু শিৱং সোঽৰ্চিষামুদ্গমো ৱঃ ॥ 18 ॥
মাগান্ম্লানিং মৃণালী মৃদুৰিতি দযযেৱাপ্ৰৱিষ্টোঽহিলোকং
লোকালোকস্য পাৰ্শ্ৱং প্ৰতপতি ন পৰং যস্তদাখ্যাৰ্থমেৱ ।
ঊৰ্ধ্ৱং ব্ৰহ্মাণ্ডখণ্ডস্ফুটনভযপৰিত্যক্তদৈৰ্ঘ্যো দ্যুসীম্নি
স্ৱেছাৱশ্যাৱকাশাৱধিৰৱতু স ৱস্তাপনো ৰোচিৰোঘঃ ॥ 19 ॥
অশ্যামঃ কাল একো ন ভৱতি ভুৱনান্তোঽপি ৱীতেঽন্ধকাৰে ৱৰ্ ৱীতান্ধকাৰঃ
সদ্যঃ প্ৰালেযপাদো ন ৱিলযমচলশ্চন্দ্ৰমা অপ্যুপৈতি ।
বন্ধঃ সিদ্ধাঞ্জলীনাং ন হি কুমুদৱনস্যাপি যত্ৰোজ্জিহানে
তত্প্ৰাতঃ প্ৰেক্ষণীযং দিশতু দিনপতেৰ্ধাম কামাধিকং ৱঃ ॥ 20 ॥
যত্কান্তিং পঙ্কজানাং ন হৰতি কুৰুতে প্ৰত্যুতাধিক্যৰম্যাং ৱৰ্ প্ৰত্যুতাতীৱ ৰম্যাং
নো ধত্তে তাৰকাভাং তিৰযতি নিতৰামাশু যন্নিত্যমেৱ । ৱৰ্ নাধত্তে
কৰ্তুং নালং নিমেষং দিৱসমপি পৰং যত্তদেকং ত্ৰিলোক্যা-
শ্চক্ষুঃ সামান্যচক্ষুৰ্ৱিসদৃশমঘভিদ্ভাস্ৱতস্তান্মহো ৱঃ ॥ 21 ॥
ক্ষ্মাং ক্ষেপীযঃ ক্ষপাম্ভঃশিশিৰতৰজলস্পৰ্শতৰ্ষাদৃতেৱ
দ্ৰাগাশা নেতুমাশাদ্ৱিৰদকৰসৰঃপুষ্কৰাণীৱ বোধম্ ।
প্ৰাতঃ প্ৰোল্লঙ্ঘ্য ৱিষ্ণোঃ পদমপি ঘৃণযেৱাতিৱেগাদ্দৱীয-
স্যুদ্দাম দ্যোতমানা দহতু দিনপতেৰ্দুৰ্নিমিত্তং দ্যুতিৰ্ৱঃ ॥ 22 ॥
নো কল্পাপাযৱাযোৰদযৰযদলত্ক্ষ্মাধৰস্যাপি গম্যা ৱৰ্ শম্যা
গাঢোদ্গীৰ্ণোজ্জ্ৱলশ্ৰীৰহনি ন ৰহিতা নো তমঃকজ্জলেন ।
প্ৰাপ্তোত্পত্তিঃ পতঙ্গান্ন পুনৰুপগতা মোষমুষ্ণত্ৱিষো ৱো
ৱৰ্তিঃ সৈৱান্যৰূপা সুখযতু নিখিলদ্ৱীপদীপস্য দীপ্তিঃ ॥ 23 ॥
নিঃশেষাশাৱপূৰপ্ৰৱণগুৰুগুণশ্লাঘনীযস্ৱৰূপা
পৰ্যাপ্তং নোদযাদৌ দিনগমসমযোপপ্লৱেঽপ্যুন্নতৈৱ ।
অত্যন্তং যানভিজ্ঞা ক্ষণমপি তমসা সাকমেকত্ৰ ৱস্তুং
ব্ৰধ্নস্যেদ্ধা ৰুচিৰ্ৱো ৰুচিৰিৱ ৰুচিতস্যাপ্তযে ৱস্তুনোস্তু ॥ 24 ॥
ৱৰ্ চিৰুৰস্য, ৰুচিৰস্য
ৱিভ্ৰাণঃ শক্তিমাশু প্ৰশমিতবলৱত্তাৰকৌৰ্জিত্যগুৰ্ৱীং
কুৰ্ৱাণো লীলযাধঃ শিখিনমপি লসচ্চন্দ্ৰকান্তাৱভাসম্ ।
আদধ্যাদন্ধকাৰে ৰতিমতিশযিনীমাৱহন্ৱীক্ষণানাং ৱৰ্ আদেযাদীক্ষণানাং
বালো লক্ষ্মীমপাৰামপৰ ইৱ গুহোঽহৰ্পতেৰাতপো ৱঃ ॥ 25 ॥
জ্যোত্স্নাংশাকৰ্ষপাণ্ডুদ্যুতি তিমিৰমষীশেষকল্মাষমীষ-
জ্জৃম্ভোদ্ভূতেন পিঙ্গং সৰসিজৰজসা সন্ধ্যযা শোণশোচিঃ ।
প্ৰাতঃপ্ৰাৰম্ভকালে সকলমপি জগচ্চিত্ৰমুন্মীলযন্তী
কান্তিস্তীক্ষ্ণত্ৱিষোঽক্ষ্ণাং মুদমুপনযতাত্তূলিকেৱাতুলাং ৱঃ ॥ 26 ॥
আযান্তী কিং সুমেৰোঃ সৰণিৰৰুণিতা পাদ্মৰাগৈঃ পৰাগৈ-
ৰাহোস্ৱিত্স্ৱস্য মাহাৰজনৱিৰচিতা ৱৈজযন্তী ৰথস্য ।
মাঞ্জিষ্ঠী প্ৰষ্ঠৱাহাৱলিৱিধুতশিৰশ্চামৰালী নু লোকৈ- ৱৰ্ চামৰালীৱ
ৰাশঙ্ক্যালোকিতৈৱং সৱিতুৰঘনুদে স্তাত্প্ৰভাতপ্ৰভা ৱঃ ॥ 27 ॥
ধ্ৱান্তধ্ৱংসং ৱিধত্তে ন তপতি ৰুচিমন্নাতিৰূপং ৱ্যনক্তি
ন্যক্ত্ৱং নীত্ৱাপি নক্তং ন ৱিতৰতিতৰাং তাৱদহ্নস্ত্ৱিষং যঃ । ৱৰ্ ন্যক্তামহ্নি
স প্ৰাতৰ্মা ৱিৰংসীদসকলপটিমা পূৰযন্যুষ্মদাশা-
মাশাকাশাৱকাশাৱতৰণতৰুণপ্ৰক্ৰমোঽৰ্কপ্ৰকাশঃ ॥ 28 ॥
তীৱ্ৰং নিৰ্ৱাণহেতুৰ্যদপি চ ৱিপুলং যত্প্ৰকৰ্ষেণ চাণু
প্ৰত্যক্ষং যত্পৰোক্ষং যদিহ যদপৰং নশ্ৱৰং শাশ্ৱতং চ ।
যত্সৰ্ৱস্য প্ৰসিদ্ধং জগতি কতিপযে যোগিনো যদ্ৱিদন্তি
জ্যোতিস্তদ্দ্ৱিপ্ৰকাৰং সৱিতুৰৱতু ৱো বাহ্যমাভ্যন্তৰং চ ॥ 29 ॥
ৰত্নানাং মণ্ডনায প্ৰভৱতি নিযতোদ্দেশলব্ধাৱকাশং
ৱহ্নেৰ্দাৰ্ৱাদি দগ্ধুং নিজজডিমতযা কৰ্তুমানন্দমিন্দোঃ ।
যচ্চ ত্ৰৈলোক্যভূষাৱিধিৰঘদহনং হ্লাদি ৱৃষ্ট্যাশু তদ্ৱো ৱৰ্ যত্তু
বাহুল্যোত্পাদ্যকাৰ্যাধিকতৰমৱতাদেকমেৱাৰ্কতেজঃ ॥ 30 ॥
মীলচ্চক্ষুৰ্ৱিজিহ্মশ্ৰুতি জডৰসনং নিঘ্নিতঘ্ৰাণৱৃত্তি
স্ৱৱ্যাপাৰাক্ষমত্ৱক্পৰিমুষিতমনঃ শ্ৱাসমাত্ৰাৱশেষম্ ।
ৱিস্ৰস্তাঙ্গং পতিত্ৱা স্ৱপদপহৰতাদশ্ৰিযং ৱোঽৰ্কজন্মা ৱৰ্ অপ্ৰিযং
কালৱ্যালাৱলীঢং জগদগদ ইৱোত্থাপযন্প্ৰাক্প্ৰতাপঃ ॥ 31 ॥
নিঃশেষং নৈশমম্ভঃ প্ৰসভমপনুদন্নশ্ৰুলেশানুকাৰি
স্তোকস্তোকাপনীতাৰুণৰুচিৰচিৰাদস্তদোষানুষঙ্গঃ ।
দাতা দৃষ্টিং প্ৰসন্নাং ত্ৰিভুৱননযনস্যাশু যুষ্মদ্ৱিৰুদ্ধং
ৱধ্যাদ্ব্ৰধ্নস্য সিদ্ধাঞ্জনৱিধিৰপৰঃ প্ৰাক্তনোঽৰ্চিঃপ্ৰচাৰঃ ॥ 32 ॥
ভূত্ৱা জম্ভস্য ভেত্তুঃ ককুভি পৰিভৱাৰম্ভভূঃ শুভ্ৰভানো- ৱৰ্ স্থিত্ৱা
ৰ্বিভ্ৰাণা বভ্ৰুভাৱং প্ৰসভমভিনৱাম্ভোজজৃম্ভাপ্ৰগল্ভা ।
ভূষা ভূযিষ্ঠশোভা ত্ৰিভুৱনভৱনস্যাস্য ৱৈভাকৰী প্ৰাগ্-
ৱিভ্ৰান্তা ভ্ৰাজমানা ৱিভৱতু ৱিভৱোদ্ভূতযে সা ৱিভা ৱঃ ॥ 33 ॥
ৱৰ্ নিৰ্ভান্তি, ৱিভ্ৰান্তি
সংসক্তং সিক্তমূলাদভিনৱভুৱনোদ্যানকৌতূহলিন্যা
যামিন্যা কন্যযেৱামৃতকৰকলশাৱৰ্জিতেনামৃতেন ।
অৰ্কালোকঃ ক্ৰিযাদ্ৱো মুদমুদযশিৰশ্চক্ৰৱালালৱালা-
দুদ্যন্বালপ্ৰৱালপ্ৰতিমৰুচিৰহঃপাদপপ্ৰাক্প্ৰৰোহঃ ॥ 34 ॥
ভিন্নং ভাসাৰুণস্য ক্ৱচিদভিনৱযা ৱিদ্ৰুমাণাং ত্ৱিষেৱ
ত্ৱঙ্ন্নক্ষত্ৰৰত্নদ্যুতিনিকৰকৰালান্তৰালং ক্ৱচিচ্চ ।
নান্তৰ্নিঃশেষকৃষ্ণশ্ৰিযমুদধিমিৱ ধ্ৱান্তৰাশিং পিবন্স্তা-
দৌৰ্ৱঃ পূৰ্ৱোঽপ্যপূৰ্ৱোঽগ্নিৰিৱ ভৱদঘপ্লুষ্টযেঽৰ্কাৱভাসঃ ॥ 35 ॥
গন্ধৰ্ৱৈৰ্গদ্যপদ্যৱ্যতিকৰিতৱচোহৃদ্যমাতোদ্যৱাদ্যৈ-
ৰাদ্যৈৰ্যো নাৰদাদ্যৈৰ্মুনিভিৰভিনুতো ৱেদৱেদ্যৈৰ্ৱিভিদ্য ।
ৱৰ্ ৱীতৱেদ্যৈৰ্ৱিৱিদ্য, ৱেদৱিদ্ভিৰ্ৱিভিদ্য
আসাদ্যাপদ্যতে যং পুনৰপি চ জগদ্যৌৱনং সদ্য উদ্য-
ন্নুদ্দ্যোতো দ্যোতিতদ্যৌৰ্দ্যতু দিৱসকৃতোঽসাৱৱদ্যানি ৱোঽদ্য ॥ 36 ॥
আৱানৈশ্চন্দ্ৰকান্তৈশ্চ্যুততিমিৰতযা তানৱাত্তাৰকাণা- ৱৰ্ আৱান্তৈঃ
মেণাঙ্কালোকলোপাদুপহতমহসামোষধীনাং লযেন ।
আৰাদুত্প্ৰেক্ষ্যমাণা ক্ষণমুদযতটান্তৰ্হিতস্যাহিমাংশো-
ৰাভা প্ৰাভাতিকী ৱোঽৱতু ন তু নিতৰাং তাৱদাৱিৰ্ভৱন্তী ॥ 37 ॥
সানৌ সা নৌদযে নাৰুণিতদলপুনৰ্যৌৱনানাং ৱনানা- ৱৰ্ লসদ্যৌৱনানাং
মালীমালীঢপূৰ্ৱা পৰিহৃতকুহৰোপান্তনিম্না তনিম্না ।
ভা ৱোঽভাৱোপশান্তিং দিশতু দিনপতেৰ্ভাসমানা সমানা-
ৰাজী ৰাজীৱৰেণোঃ সমসমযমুদেতীৱ যস্যা ৱযস্যা ॥ 38 ॥
উজ্জৃম্ভাম্ভোৰুহাণাং প্ৰভৱতি পযসাং যা শ্ৰিযে নোষ্ণতাযৈ
পুষ্ণাত্যালোকমাত্ৰং ন তু দিশতি দৃশাং দৃশ্যমানা ৱিধাতম্ ।
পূৰ্ৱাদ্ৰেৰেৱ পূৰ্ৱং দিৱমনু চ পুনঃ পাৱনী দিঙ্মুখানা- ৱৰ্ ততঃ
মেনাংস্যৈনী ৱিভাসৌ নুদতু নুতিপদৈকাস্পদং প্ৰাক্তনী ৱঃ ॥ 39 ॥
ৱাচাং ৱাচস্পতেৰপ্যচলভিদুচিতাচাৰ্যকাণাং প্ৰপঞ্চৈ-
ৰ্ৱৈৰঞ্চানাং তথোচ্চাৰিতচতুৰৃচাং চাননানাং চতুৰ্ণাম্ । ৱৰ্ ৰুচিৰ
উচ্যেতাৰ্চাসু ৱাচ্যচ্যুতিশুচিচৰিতং যস্য নোচ্চৈৰ্ৱিৱিচ্য ৱৰ্ অৰ্চাস্ৱৱাচ্য
প্ৰাচ্যং ৱৰ্চশ্চকাসচ্চিৰমুপচিনুতাত্তস্য চণ্ডাৰ্চিষো ৱঃ ॥ 40 ॥
ৱৰ্ শ্ৰিযং
মূৰ্ধ্ন্যদ্ৰেৰ্ধাতুৰাগস্তৰুষু কিসলযো ৱিদ্ৰুমৌঘঃ সমুদ্ৰে
ৱৰ্ – কিসলযাদ্ৱিদ্ৰুমৌঘাত্সমুদ্ৰে
দিঙ্মাতঙ্গোত্তমাঙ্গেষ্ৱভিনৱনিহিতঃ সান্দ্ৰসিন্দূৰৰেণুঃ ।
ৱৰ্ ৱিহিতঃ, নিহিতাত্সন্দ্ৰসিন্দূৰৰেণোঃ
সীম্নি ৱ্যোম্নশ্চ হেম্নঃ সুৰশিখৰিভুৱো জাযতে যঃ প্ৰকাশঃ
শোণিম্নাসৌ খৰাংশোৰুষসি দিশতু ৱঃ শৰ্ম শোভৈকদেশঃ ॥ 41 ॥
অস্তাদ্ৰীশোত্তমাঙ্গে শ্ৰিতশশিনি তমঃকালকূটে নিপীতে
যাতি ৱ্যক্তিং পুৰস্তাদৰুণকিসলযে প্ৰত্যুষঃপাৰিজাতে ।
উদ্যন্ত্যাৰক্তপীতাম্বৰৱিশদতৰোদ্ৱীক্ষিতা তীক্ষ্ণভানো-
ৱৰ্ ৰুচিৰতৰোদ্ৱীক্ষিতা ৱৰ্ তীৱ্ৰভাসঃ
ৰ্লক্ষ্মীৰ্লক্ষ্মীৰিৱাস্তু স্ফুটকমলপুটাপাশ্ৰযা শ্ৰেযসে ৱঃ ॥ 42 ॥
ৱৰ্ পুটোপাশ্ৰয
নোদন্ৱাঞ্জন্মভূমিৰ্ন তদুদৰভুৱো বান্ধৱাঃ কৌস্তুভাদ্যা
যস্যাঃ পদ্মং ন পাণৌ ন চ নৰকৰিপূৰঃস্থলী ৱাসৱেশ্ম ।
তেজোৰূপাপৰৈৱ ত্ৰিষু ভুৱনতলেষ্ৱাদধানা ৱ্যৱস্থাং ৱৰ্ ত্ৰিভুৱনভৱনে
সা শ্ৰীঃ শ্ৰেযাংসি দিশ্যাদশিশিৰমহসো মণ্ডলাগ্ৰোদ্গতা ৱঃ ॥ 43 ॥
॥ ইতি দ্যুতিৱৰ্ণনম্ ॥ ৱৰ্ তেজোৱৰ্ণনম্
॥ অথ অশ্ৱৱৰ্ণনম্ ॥
ৰক্ষন্ত্ৱক্ষুণ্ণহেমোপলপটলমলং লাঘৱাদুত্পতন্তঃ
পাতঙ্গাঃ পঙ্গ্ৱৱজ্ঞাজিতপৱনজৱা ৱাজিনস্তে জগন্তি ।
যেষাং ৱীতান্যচিহ্নোন্নযমপি ৱহতাং মাৰ্গমাখ্যাতি মেৰা-
ৱুদ্যন্নুদ্দামদীপ্তিৰ্দ্যুমণিমণিশিলাৱেদিকাজাতৱেদাঃ ॥ 44 ॥
প্লুষ্টাঃ পৃষ্ঠেংঽশুপাতৈৰতিনিকটতযা দত্তদাহাতিৰেকৈ-
ৰেকাহাক্ৰান্তকৃত্স্নত্ৰিদিৱপথপৃথুশ্ৱাসশোষাঃ শ্ৰমেণ ।
তীৱ্ৰোদন্যাস্ত্ৱৰন্তামহিতৱিহতযে সপ্তযঃ সপ্তসপ্তে-
ৰভ্যাশাকাশগঙ্গাজলসৰলগলাৱাঙ্নতাগ্ৰাননা ৱঃ ॥ 45 ॥
ৱৰ্ গলৱৰ্জিতাগ্ৰাননাঃ
মত্ৱান্যান্পাৰ্শ্ৱতোঽশ্ৱান্ স্ফটিকতটদৃষদ্দৃষ্টদেহা দ্ৰৱন্তী
ৱ্যস্তেঽহন্যস্তসন্ধ্যেযমিতি মৃদুপদা পদ্মৰাগোপলেষু ।
সাদৃশ্যাদৃশ্যমূৰ্তিৰ্মৰকতকটকে ক্লিষ্টসূতা সুমেৰো-
ৰ্মূৰ্ধন্যাৱৃত্তিলব্ধধ্ৰুৱগতিৰৱতু ব্ৰধ্নৱাহাৱলিৰ্ৱঃ ॥ 46 ॥
ৱৰ্ দ্ৰুত
হেলালোলং ৱহন্তী ৱিষধৰদমনস্যাগ্ৰজেনাৱকৃষ্টা
স্ৱৰ্ৱাহিন্যাঃ সুদূৰং জনিতজৱজযা স্যন্দনস্য স্যদেন ।
নিৰ্ৱ্যাজং তাযমানে হৰিতিমনি নিজে স্ফীতফেনাহিতশ্ৰী- ৱৰ্ স্ফীতফেনাস্মিতশ্ৰীঃ
ৰশ্ৰেযাংস্যশ্ৱপঙ্ক্তিঃ শমযতু যমুনেৱাপৰা তাপনী ৱঃ ॥ 47 ॥
মাৰ্গোপান্তে সুমেৰোৰ্নুৱতি কৃতনতৌ নাকধাম্নাং নিকাযে
ৱীক্ষ্য ৱ্ৰীডানতানাং প্ৰতিকুহৰমুখং কিন্নৰীণাং মুখানি ।
সূতেঽসূযত্যপীষজ্জডগতি ৱহতাং কন্ধৰাৰ্ধৈৰ্ৱলদ্ভি- ৱৰ্ কন্ধৰাগ্ৰৈঃ
ৰ্ৱাহানাং ৱ্যস্যতাদ্ৱঃ সমমসমহৰেৰ্হেষিতং কল্মষাণি ॥ 48 ॥
ধুন্ৱন্তো নীৰদালীৰ্নিজৰুচিহৰিতাঃ পাৰ্শ্ৱযোঃ পক্ষতুল্যা-
স্তালূত্তানৈঃ খলীনৈঃ খচিতমুখৰুচশ্চ্যোততা লোহিতেন ।
উড্ডীযেৱ ৱ্ৰজন্তো ৱিযতি গতিৱশাদৰ্কৱাহাঃ ক্ৰিযাসুঃ
ক্ষেমং হেমাদ্ৰিহৃদ্যদ্ৰুমশিখৰশিৰঃশ্ৰেণিশাখাশুকা ৱঃ ॥ 49 ॥
॥ ইত্যশ্ৱৱৰ্ণনম্ ॥
॥ অথ অৰুণৱৰ্ণনম্ ॥
প্ৰাতঃ শৈলাগ্ৰৰঙ্গে ৰজনিজৱনিকাপাযসংলক্ষ্যলক্ষ্মী-
ৰ্ৱিক্ষিপ্তাপূৰ্ৱপুষ্পাঞ্জলিমুডুনিকৰং সূত্ৰধাৰাযমাণঃ ।
যামেষ্ৱঙ্কেষ্ৱিৱাহ্নঃ কৃতৰুচিষু চতুৰ্ষ্ৱেৱ জাতপ্ৰতিষ্ঠা- ৱৰ্ যাতঃ প্ৰতিষ্ঠাং
মৱ্যাত্প্ৰস্তাৱযন্ৱো জগদটনমহানাটিকাং সূৰ্যসূতঃ ॥ 50 ॥
আক্ৰান্ত্যা ৱাহ্যমানং পশুমিৱ হৰিণা ৱাহকোঽগ্ৰ্যো হৰীণাং
ভ্ৰাম্যন্তং পক্ষপাতাজ্জগতি সমৰুচিঃ সৰ্ৱকৰ্মৈকসাক্ষী ।
শত্ৰুং নেত্ৰশ্ৰুতীনামৱজযতি ৱযোজ্যেষ্ঠভাৱে সমেঽপি
স্থাম্নাং ধাম্নাং নিধিৰ্যঃ স ভৱদঘনুদে নূতনঃ স্তাদনূৰুঃ ॥ 51 ॥
দত্তাৰ্ঘৈৰ্দূৰনম্ৰৈৰ্ৱিযতি ৱিনযতো ৱীক্ষিতঃ সিদ্ধসাৰ্থৈঃ ৱৰ্ সিদ্ধসাধ্যৈঃ
সানাথ্যং সাৰথিৰ্ৱঃ স দশশতৰুচেঃ সাতিৰেকং কৰোতু ।
আপীয প্ৰাতৰেৱ প্ৰততহিমপযঃস্যন্দিনীৰিন্দুভাসো
যঃ কাষ্ঠাদীপনোঽগ্ৰে জডিত ইৱ ভৃশং সেৱতে পৃষ্ঠতোঽৰ্কম্ ॥ 52 ॥
মুঞ্চন্ৰশ্মীন্দিনাদৌ দিনগমসমযে সংহৰংশ্চ স্ৱতন্ত্ৰ-
স্তোত্ৰপ্ৰখ্যাতৱীৰ্যোঽৱিৰতহৰিপদাক্ৰান্তিবদ্ধাভিযোগঃ । ৱৰ্ ৱিতত
কালোত্কৰ্ষাল্লঘুত্ৱং প্ৰসভমধিপতৌ যোজযন্যো দ্ৱিজানাং
সেৱাপ্ৰীতেন পূষ্ণাত্মসম ইৱ কৃতস্ত্ৰাযতাং সোঽৰুণো ৱঃ ॥ 53 ॥
ৱৰ্ স্ৱসম
শাতঃ শ্যামালতাযাঃ পৰশুৰিৱ তমোঽৰণ্যৱহ্নেৰিৱাৰ্চিঃ ৱৰ্ দাহে দৱাভঃ
প্ৰাচ্যেৱাগ্ৰে গ্ৰহীতুং গ্ৰহকুমুদৱনং প্ৰাগুদস্তোঽগ্ৰহস্তঃ ।
ৱৰ্ প্ৰাচীৱাগ্ৰে, গ্ৰহকুমুদৰুচিং
ঐক্যং ভিন্দন্দ্যুভূম্যোৰৱধিৰিৱ ৱিধাতেৱ ৱিশ্ৱপ্ৰবোধে
ৱাহানাং ৱো ৱিনেতা ৱ্যপনযতু ৱিপন্নাম ধামাধিপস্য ॥ 54 ॥
পৌৰস্ত্যস্তোযদৰ্তোঃ পৱন ইৱ পতত্পাৱকস্যেৱ ধূমো ৱৰ্ পতন্
ৱিশ্ৱস্যেৱাদিসৰ্গঃ প্ৰণৱ ইৱ পৰং পাৱনো ৱেদৰাশেঃ
সন্ধ্যানৃত্যোত্সৱেচ্ছোৰিৱ মদনৰিপোৰ্নন্দিনান্দীনিনাদঃ
সৌৰস্যাগ্ৰে সুখং ৱো ৱিতৰতু ৱিনতানন্দনঃ স্যন্দনস্য ॥ 55 ॥
ৱৰ্ স্যন্দনো ৱঃ
পৰ্যাপ্তং তপ্তচামীকৰকটকতটে শ্লিষ্টশীতেতৰাংশা-
ৱাসীদত্স্যন্দনাশ্ৱানুকৃতিমৰকতে পদ্মৰাগাযমাণঃ । ৱৰ্ অশ্ৱানুকৃতমৰকতে
যঃ সোত্কৰ্ষাং ৱিভূষাং কুৰুত ইৱ কুলক্ষ্মাভৃদীশস্য মেৰো-
ৰেনাংস্যহ্নায দূৰং গমযতু স গুৰুঃ কাদ্ৰৱেযদ্ৱিষো ৱঃ ॥ 56 ॥
নীত্ৱাশ্ৱান্সপ্ত কক্ষা ইৱ নিযমৱশং ৱেত্ৰকল্পপ্ৰতোদ- ৱৰ্ কক্ষ্যা
স্তূৰ্ণং ধ্ৱান্তস্য ৰাশাৱিতৰজন ইৱোত্সাৰিতে দূৰভাজি ।
পূৰ্ৱং প্ৰষ্ঠো ৰথস্য ক্ষিতিভৃদধিপতীন্দৰ্শযংস্ত্ৰাযতাং ৱ-
স্ত্ৰৈলোক্যাস্থানদানোদ্যতদিৱসপতেঃ প্ৰাক্প্ৰতীহাৰপালঃ ॥ 57 ॥
ৱজ্ৰিঞ্জাতং ৱিকাসীক্ষণকমলৱনং ভাসি নাভাসি ৱহ্নে! ৱৰ্ নো ভাসি
তাতং নত্ৱাশ্ৱপাৰ্শ্ৱান্নয যম! মহিষং ৰাক্ষসা ৱীক্ষিতাঃ স্থ ।
সপ্তীন্সিঞ্চ প্ৰচেতঃ! পৱন! ভজ জৱং ৱিত্তপাৱেদিতস্ত্ৱং
ৱন্দে শৰ্ৱেতি জল্পন্প্ৰতিদিশমধিপান্পাতু পূষ্ণোঽগ্ৰণীৰ্ৱঃ ॥ 58 ॥
পাশানাশান্তপালাদৰুণ ৱৰুণতো মা গ্ৰহীঃ প্ৰগ্ৰহাৰ্থং
তৃষ্ণাং কৃষ্ণস্য চক্ৰে জহিহি নহি ৰথো যাতি মে নৈকচক্ৰঃ ।
যোক্তুং যুগ্যং কিমুচ্চৈঃশ্ৰৱসমভিলষস্যষ্টমং ৱৃত্ৰশত্ৰো- ৱৰ্ ত্ৱাষ্ট্ৰশত্ৰোঃ
স্ত্যক্তান্যাপেক্ষৱিশ্ৱোপকৃতিৰিৱ ৰৱিঃ শাস্তি যং সোঽৱতাদ্ৱঃ ॥ 59 ॥
নো মূৰ্চ্ছাচ্ছিন্নৱাঞ্ছঃ শ্ৰমৱিৱশৱপুৰ্নৈৱ নাপ্যাস্যশোষী
পান্থঃ পথ্যেতৰাণি ক্ষপযতু ভৱতাং ভাস্ৱতোঽগ্ৰেসৰঃ সঃ ।
যঃ সংশ্ৰিত্য ত্ৰিলোকীমটতি পটুতৰৈস্তাপ্যমানো মযূখৈ-
ৰাৰাদাৰামলেখামিৱ হৰিতমণিশ্যামলামশ্ৱপঙ্ক্তিম্ ॥ 60 ॥
ৱৰ্ হৰিততৃণ
সীদন্তোঽন্তৰ্নিমজ্জজ্জডখুৰমুসলাঃ সৈকতে নাকনদ্যাঃ
স্কন্দন্তঃ কন্দৰালীঃ কনকশিখৰিণো মেখলাসু স্খলন্তঃ ।
দূৰং দূৰ্ৱাস্থলোত্কা মৰকতদৃষদি স্থাস্নৱো যন্ন যাতাঃ
পূষ্ণোঽশ্ৱাঃ পূৰযংস্তৈস্তদৱতু জৱনৈৰ্হুঙ্কৃতেনাগ্ৰগো ৱঃ ॥ 61 ॥
ৱৰ্ প্ৰেৰযন্ হুঙ্কৃতৈৰগ্ৰণীঃ
॥ ইত্যৰুণৱৰ্ণনম্ ॥ ৱৰ্ সূতৱৰ্ণনম্
॥ অথ ৰথৱৰ্ণনম্ ॥
পীনোৰঃপ্ৰেৰিতাভ্ৰৈশ্চৰমখুৰপুটাগ্ৰস্থিতৈঃ প্ৰাতৰদ্ৰা-
ৱাদীৰ্ঘাঙ্গৈৰুদস্তো হৰিভিৰপগতাসঙ্গনিঃশব্দচক্ৰঃ ।
উত্তানানূৰুমূৰ্ধাৱনতিহঠভৱদ্ৱিপ্ৰতীপপ্ৰণামঃ
প্ৰাহ্ণে শ্ৰেযো ৱিধত্তাং সৱিতুৰৱতৰন্ৱ্যোমৱীথীং ৰথো ৱঃ ॥ 62 ॥
ৱৰ্ প্ৰেযো
ধ্ৱান্তৌঘধ্ৱংসদীক্ষাৱিধিপটু ৱহতা প্ৰাক্সহস্ৰং কৰাণা- ৱৰ্ ৱিধিগুৰু দ্ৰাক্সহস্ৰং
মৰ্যম্ণা যো গৰিম্ণঃ পদমতুলমুপানীযতাধ্যাসনেন ।
স শ্ৰান্তানাং নিতান্তং ভৰমিৱ মৰুতামক্ষমাণাং ৱিসোঢুং
স্কন্ধাত্স্কন্ধং ৱ্ৰজন্ৱো ৱৃজিনৱিজিতযে ভাস্ৱতঃ স্যন্দনোঽস্তু ॥ 63 ॥
যোক্ত্ৰীভূতান্যুগস্য গ্ৰসিতুমিৱ পুৰো দন্দশূকান্দধানো
দ্ৱেধাৱ্যস্তাম্বুৱাহাৱলিৱিহিতবৃহত্পক্ষৱিক্ষেপশোভঃ ।
সাৱিত্ৰঃ স্যন্দনোঽসৌ নিৰতিশযৰযপ্ৰীণিতানূৰুৰেনঃ-
ক্ষেপীযো ৱো গৰুত্মানিৱ হৰতু হৰীচ্ছাৱিধেযপ্ৰচাৰঃ ॥ 64 ॥
একাহেনৈৱ দীৰ্ঘাং ত্ৰিভুৱনপদৱীং লঙ্ঘযন্ যো লঘিষ্ঠঃ ৱৰ্ কৃস্ত্নাং
পৃষ্ঠে মেৰোৰ্গৰীযান্ দলিতমণিদৃষত্ত্ৱিংষি পিংষঞ্শিৰাংসি ।
সৰ্ৱস্যৈৱোপৰিষ্টাদথ চ পুনৰধস্তাদিৱাস্তাদ্ৰিমূৰ্ন্ধি
ব্ৰধ্নস্যাৱ্যাত্স এৱং দুৰধিগমপৰিস্পন্দনঃ স্যন্দনো ৱঃ ॥ 65 ॥
ধূৰ্ধ্ৱস্তাগ্ৰ্যগ্ৰহাণি ধ্ৱজপটপৱনান্দোলিতেন্দূনি দূৰং ৱৰ্ দূৰাত্
ৰাহৌ গ্ৰাসাভিলাষাদনুসৰতি পুনৰ্দত্তচক্ৰৱ্যথানি ।
শ্ৰান্তাশ্ৱশ্ৱাসহেলাধুতৱিবুধধুনীনিৰ্ঝৰাম্ভাংসি ভদ্ৰং
দেযাসুৰ্ৱো দৱীযো দিৱি দিৱসপতেঃ স্যন্দনপ্ৰস্থিতানি ॥ 66 ॥
অক্ষে ৰক্ষাং নিবধ্য প্ৰতিসৰৱলযৈৰ্যোজযন্ত্যো যুগাগ্ৰং
ধূঃস্তম্ভে দগ্ধধূপাঃ প্ৰহিতসুমনসো গোচৰে কূবৰস্য ।
চৰ্চাশ্চক্ৰে চৰন্ত্যো মলযজপযসা সিদ্ধৱধ্ৱস্ত্ৰিসন্ধ্যং ৱৰ্ চৰ্চাং
ৱন্দন্তে যং দ্যুমাৰ্গে স নুদতু দুৰিতান্যংশুমত্স্যন্দনো ৱঃ ॥ 67 ॥
উত্কীৰ্ণস্ৱৰ্ণৰেণুদ্ৰুতখুৰদলিতা পাৰ্শ্ৱযোঃ শশ্ৱদশ্ৱৈ- ৱৰ্ ৰেণুৰ্দ্ৰুত
ৰশ্ৰান্তভ্ৰান্তচক্ৰক্ৰমনিখিলমিলন্নেমিনিম্না ভৰেণ ।
মেৰোৰ্মূৰ্ধন্যঘং ৱো ৱিঘটযতু ৰৱেৰেকৱীথী ৰথস্য
স্ৱোষ্মোদক্তাম্বুৰিক্তপ্ৰকটিতপুলিনোদ্ধূসৰা স্ৱৰ্ধুনীৱ ॥ 68 ॥
ৱৰ্ স্ৱোষ্মোদস্তাম্বু
নন্তুং নাকালযানামনিশমনুযতাং পদ্ধতিঃ পঙ্ক্তিৰেৱ ৱৰ্ উপযতাং
ক্ষোদো নক্ষত্ৰৰাশেৰদযৰযমিলচ্চক্ৰপিষ্টস্য ধূলিঃ ।
হেষহ্লাদো হৰীণাং সুৰশিখৰিদৰীঃ পূৰযন্নেমিনাদো ৱৰ্ নাদো
যস্যাৱ্যাত্তীৱ্ৰভানোঃ স দিৱি ভুৱি যথা ৱ্যক্তচিহ্নো ৰথো ৱঃ ॥ 69 ॥
নিঃস্পন্দানাং ৱিমানাৱলিৱিততদিৱাং দেৱৱৃন্দাৰকাণাং ৱৰ্ ৱলিতদিশা
ৱৃন্দৈৰানন্দসান্দ্ৰোদ্যমমপি ৱহতাং ৱিন্দতাং ৱন্দিতুং নো ।
মন্দাকিন্যামমন্দঃ পুলিনভৃতি মৃদুৰ্মন্দৰে মন্দিৰাভে ৱৰ্ মন্দৰাভে
মন্দাৰৈৰ্মণ্ডিতাৰং দধদৰি দিনকৃত্স্যন্দনঃ স্তান্মুদে ৱঃ ॥ 70 ॥
চক্ৰী চক্ৰাৰপঙ্ক্তিং হৰিৰপি চ হৰীন্ ধূৰ্জটিৰ্ধূৰ্ধ্ৱজান্তা-
নক্ষং নক্ষত্ৰনাথোঽৰুণমপি ৱৰুণঃ কূবৰাগ্ৰং কুবেৰঃ ।
ৰংহঃ সঙ্ঘঃ সুৰাণাং জগদুপকৃতযে নিত্যযুক্তস্য যস্য
স্তৌতি প্ৰীতিপ্ৰসন্নোঽন্ৱহমহিমৰুচেঃ সোঽৱতাত্স্যন্দনো ৱঃ ॥ 71 ॥
ৱৰ্ ৰুচ
নেত্ৰাহীনেন মূলে ৱিহিতপৰিকৰঃ সিদ্ধসাধ্যৈৰ্মৰুদ্ভিঃ
পাদোপান্তে স্তুতোঽলং বলিহৰিৰভসাকৰ্ষণাবদ্ধৱেগঃ ।
ভ্ৰাম্যন্ৱ্যোমাম্বুৰাশাৱশিশিৰকিৰণস্যন্দনঃ সন্ততং ৱো
দিশ্যাল্লক্ষ্মীমপাৰামতুলিতমহিমেৱাপৰো মন্দৰাদ্ৰিঃ ॥ 72 ॥
ৱৰ্ অতুল্যাং
॥ ইতি ৰথৱৰ্ণনম্ ॥
॥ অথ মণ্ডলৱৰ্ণনম্ ॥
যজ্জ্যাযো বীজমহ্নামপহততিমিৰং চক্ষুষামঞ্জনং য- ৱৰ্ জ্যাযো যদ্বীজমহ্নামপহৃত
দ্দ্ৱাৰং যন্মুক্তিভাজাং যদখিলভুৱনজ্যোতিষামেকমোকঃ ।
যদ্ৱৃষ্ট্যম্ভোনিধানং ধৰণিৰসসুধাপানপাত্ৰং মহদ্য-
দ্দিশ্যাদীশস্য ভাসাং তদধীকলমলং মঙ্গলং মণ্ডলং ৱঃ ॥ 73 ॥
ৱৰ্ দেৱস্য
ভানোঃ তদধিকমমলং মণ্ডলং মঙ্গলং
ৱেলাৱৰ্ধিষ্ণু সিন্ধোঃ পয ইৱ খমিৱাৰ্ধোদ্গতাগ্য্ৰগ্ৰহোডু
স্তোকোদ্ভিন্নস্ৱচিহ্নপ্ৰসৱমিৱ মধোৰাস্যমস্যন্মনাংসি । ৱৰ্ মহাংসি
প্ৰাতঃ পূষ্ণোঽশুভানি প্ৰশমযতু শিৰঃশেখৰীভূতমদ্ৰেঃ
পৌৰস্ত্যস্যোদ্গভস্তিস্তিমিততমতমঃখণ্ডনং মণ্ডলং ৱঃ ॥ 74 ॥
প্ৰত্যুপ্তস্তপ্তহেমোজ্জ্ৱলৰুচিৰচলঃ পদ্মৰাগেণ যেন
জ্যাযঃ কিঞ্জল্কপুঞ্জো যদলিকুলশিতেৰম্বৰেন্দীৱৰস্য ।
কালৱ্যালস্য চিহ্নং মহিততমমহোমূৰ্ন্ধি ৰত্নং মহদ্য-
দ্দীপ্তাংশোঃ প্ৰাতৰৱ্যাত্তদৱিকলজগন্মণ্ডনং মণ্ডলং ৱঃ ॥ 75 ॥
কস্ত্ৰাতা তাৰকাণাং পততি তনুৰৱশ্যাযবিন্দুৰ্যথেন্দু-
ৰ্ৱিদ্ৰাণা দৃক্স্মৰাৰেৰুৰসি মুৰৰিপোঃ কৌস্তুভো নোদ্গভস্তিঃ ।
ৱহ্নেঃ সাপহ্নৱেৱ দ্যুতিৰুদযগতে যত্ৰ তন্মণ্ডলং ৱো
মাৰ্তণ্ডীযং পুনীতাদ্দিৱি ভুৱি চ তমাংসীৱ মৃষ্ণন্মহাংসি ॥ 76 ॥
যত্প্ৰাচ্যাং প্ৰাক্চকাস্তি প্ৰভৱতি চ যতঃ প্ৰাচ্যসাৱুজ্জিহানা-
দিদ্ধং মধ্যে যদহ্নো ভৱতি ততৰুচা যেন চোত্পাদ্যতেঽহঃ ।
যত্পৰ্যাযেণ লোকানৱতি চ জগতাং জীৱিতং যচ্চ তদ্ৱো
ৱিশ্ৱানুগ্ৰাহি ৱিশ্ৱং সৃজদপি চ ৰৱেৰ্মণ্ডলং মুক্তযেঽস্তু ॥ 77 ॥
শুষ্যন্ত্যূঢানুকাৰা মকৰৱসতযো মাৰৱীণাং স্থলীনাং
যেনোত্তপ্তাঃ স্ফুটন্তস্তডিতি তিলতুলাং যান্ত্যগেন্দ্ৰা যুগান্তে । ৱৰ্ চটিতি
তচ্চণ্ডাংশোৰকাণ্ডত্ৰিভুৱনদহনাশঙ্কযা ধাম কৃচ্ছাত্ ৱৰ্ কৃত্স্নং
সংহৃত্যালোকমাত্ৰং প্ৰলঘু ৱিদধতঃ স্তান্মুদে মণ্ডলং ৱঃ ॥ 78 ॥
ৱৰ্ আহৃত্যালোকমাত্ৰং প্ৰতনু
উদ্যদ্দ্যূদ্যানৱাপ্যাং বহুলতমতমঃপঙ্কপূৰং ৱিদাৰ্য ৱৰ্ বহল
প্ৰোদ্ভিন্নং পত্ৰপাৰ্শ্ৱেষ্ৱৱিৰলমৰুণচ্ছাযযা ৱিস্ফুৰন্ত্যা ।
কল্যাণানি ক্ৰিযাদ্ৱঃ কমলমিৱ মহন্মণ্ডলং চণ্ডভানো- ৱৰ্ চণ্ডৰশ্মেঃ
ৰন্ৱীতং তৃপ্তিহেতোৰসকৃদলিকুলাকাৰিণা ৰাহুণা যত্ ॥ 79 ॥
চক্ষুৰ্দক্ষদ্ৱিষো যন্ন তু দহতি পুৰঃ পূৰযত্যেৱ কামং ৱৰ্ ন দহতি নিতৰাং পুনঃ
নাস্তং জুষ্টং মৰুদ্ভিৰ্যদিহ নিযমিনাং যানপাত্ৰং ভৱাব্ধৌ ।
যদ্ৱীতশ্ৰান্তি শশ্ৱদ্ভ্ৰমদপি জগতাং ভ্ৰান্তিমভ্ৰান্তি হন্তি
ব্ৰধ্নস্যাখ্যাদ্ৱিৰুদ্ধক্ৰিযমথ চ হিতাধাযি তন্মণ্ডলং ৱঃ ॥ 80 ॥
॥ ইতি মণ্ডলৱৰ্ণনম্ ॥
॥ অথ সূৰ্যৱৰ্ণনম্ ।
সিদ্ধৈঃ সিদ্ধান্তমিশ্ৰং শ্ৰিতৱিধি ৱিবুধৈশ্চাৰণৈশ্চাটুগৰ্ভং
গীত্যা গন্ধৰ্ৱমুখ্যৈৰ্মুহুৰহিপতিভিৰ্যাতুধানৈৰ্যতাত্ম ।
সাৰ্ধং সাধ্যৈৰ্মুনীন্দ্ৰৈৰ্মুদিতমতমনো মোক্ষিভিঃ পক্ষপাতা- ৱৰ্ মোক্ষুভিঃ
ত্প্ৰাতঃ প্ৰাৰভ্যমাণস্তুতিৰৱতু ৰৱিৰ্ৱিশ্ৱৱন্দ্যোদযো ৱঃ ॥ 81 ॥
ভাসামাসন্নভাৱাদধিকতৰপটোশ্চক্ৰৱালস্য তাপা-
চ্ছেদাদচ্ছিন্নগচ্ছত্তুৰগখুৰপুটন্যাসনিঃশঙ্কটঙ্কৈঃ । ৱৰ্ ন্যস্ত
নিঃসঙ্গস্যন্দনাঙ্গভ্ৰমণনিকষণাত্পাতু ৱস্ত্ৰিপ্ৰকাৰং ৱৰ্ ত্ৰিপ্ৰকাৰৈঃ
তপ্তাংশুস্তত্পৰীক্ষাপৰ ইৱ পৰিতঃ পৰ্যটন্হাটকাদ্ৰিম্ ॥ 82 ॥
নো শুষ্কং নাকনদ্যা ৱিকসিতকনকাম্ভোজযা ভ্ৰাজিতং তু ৱৰ্ কনকাম্ভোৰুহা
প্লুষ্টা নৈৱোপভোগ্যা ভৱতি ভৃশতৰং নন্দনোদ্যানলক্ষ্মীঃ ।
নো শৃঙ্গাণি দ্ৰুতানি দ্ৰুতমমৰগিৰেঃ কালধৌতানি ধৌতা-
নীদ্ধং ধাম দ্যুমাৰ্গে ম্ৰদযতি দযযা যত্ৰ সোঽৰ্কোঽৱতাদ্ৱঃ ॥ 83 ॥
ধ্ৱান্তস্যৈৱান্তহেতুৰ্ন ভৱতি মলিনৈকাত্মনঃ পাপ্মনোঽপি
প্ৰাক্পাদোপান্তভাজাং জনযতি ন পৰং পঙ্কজানাং প্ৰবোধম্ ।
কৰ্তা নিঃশ্ৰেযসানামপি ন তু খলু যঃ কেৱলং ৱাসৰাণাং
সোঽৱ্যাদেকোদ্যমেচ্ছাৱিহিতবহুবৃহদ্ৱিশ্ৱকাৰ্যোঽৰ্যমা ৱঃ ॥ 84 ॥
লোটঁল্লোষ্টাৱিচেষ্টঃ শ্ৰিতশযনতলো নিঃসহীভূতদেহঃ
সন্দেহী প্ৰাণিতৱ্যে সপদি দশ দিশঃ প্ৰেক্ষমাণোঽন্ধকাৰাঃ ।
নিঃশ্ৱাসাযাসনিষ্ঠঃ পৰমপৰৱশো জাযতে জীৱলোকঃ ৱৰ্ চিৰতৰৱশো
শোকেনেৱান্যলোকানুদযকৃতি গতে যত্ৰ সোঽৰ্কোঽৱতাদ্ৱঃ ॥ 85 ॥
ৱৰ্ লোকাভ্যুদয
ক্ৰামঁল্লোলোঽপি লোকাঁস্তদুপকৃতিকৃতাৱাশ্ৰিতঃ স্থৈৰ্যকোটিং
নৄণাং দৃষ্টিং ৱিজিহ্মাং ৱিদধদপি কৰোত্যন্তৰত্যন্তভদ্ৰাম্ ।
যস্তাপস্যাপি হেতুৰ্ভৱতি নিযমিনামেকনিৰ্ৱাণদাযী
ভূযাত্স প্ৰাগৱস্থাধিকতৰপৰিণামোদযোঽৰ্কঃ শ্ৰিযে ৱঃ ॥ 86 ॥
ৱ্যাপন্নৰ্তুৰ্ন কালো ৱ্যভিচৰতি ফলং নৌষধীৰ্ৱৃষ্টিৰিষ্টা
নৈষ্টৈস্তৃপ্যন্তি দেৱা ন হি ৱহতি মৰুন্নিৰ্মলাভানি ভানি ।
আশাঃ শান্তা ন ভিন্দন্ত্যৱধিমুদধযো বিভ্ৰতি ক্ষ্মাভৃতঃ ক্ষ্মাং
যস্মিংস্ত্ৰৈলোক্যমেৱং ন চলতি তপতি স্তাত্স সূৰ্যঃ শ্ৰিযে ৱঃ ॥ 87 ॥
কৈলাসে কৃত্তিৱাসা ৱিহৰতি ৱিৰহত্ৰাসদেহোঢকান্তঃ
শ্ৰান্তঃ শেতে মহাহাৱধিজলধি ৱিনা ছদ্মনা পদ্মনাভঃ ।
যোগোদ্যোগৈকতানো গমযতি সকলং ৱাসৰং স্ৱং স্ৱযম্ভূ-
ৰ্ভূৰিত্ৰৈলোক্যাচিন্তাভৃতি ভুৱনৱিভৌ যত্ৰ ভাস্ৱান্স ৱোঽৱ্যাত্ ॥ 88 ॥
এতদ্যন্মণ্ডলং খে তপতি দিনকৃতস্তা ঋচোঽৰ্চীংষি যানি
দ্যোতন্তে তানি সামান্যযমপি পুৰুষো মণ্ডলেঽণুৰ্যজূংষি ।
এৱং যং ৱেদ ৱেদত্ৰিতযমযমযং ৱেদৱেদী সমগ্ৰো
ৱৰ্গঃ স্ৱৰ্গাপৱৰ্গপ্ৰকৃতিৰৱিকৃতিঃ সোঽস্তু সূৰ্যঃ শ্ৰিযে ৱঃ ॥ 89 ॥
নাকৌকঃপ্ৰত্যনীকক্ষতিপটুমহসাং ৱাসৱাগ্ৰেসৰাণাং
সৰ্ৱেষাং সাধু পাতাং জগদিদমদিতেৰাত্মজত্ৱে সমেঽপি ।
যেনাদিত্যাভিধানং নিৰতিশযগুণৈৰাত্মনি ন্যস্তমস্তু ৱৰ্ গুণেনাত্মনি
স্তুত্যস্ত্ৰৈলোক্যৱন্দ্যৈস্ত্ৰিদশমুনিগণৈঃ সোংঽশুমান্ শ্ৰেযসে ৱঃ ॥ 90 ॥
ভূমিং ধাম্নোঽভিৱৃষ্ট্যা জগতি জলমযীং পাৱনীং সংস্মৃতাৱ- ৱৰ্ ধাম্নোঽথ
প্যাগ্নেযীং দাহশক্ত্যা মুহুৰপি যজমানাং যথাপ্ৰাৰ্থিতাৰ্থৈঃ । ৱৰ্ যজমানাত্মিকাং
লীনামাকাশ এৱামৃতকৰঘটিতাং ধ্ৱান্তপক্ষস্য পৰ্ৱ-
ণ্ৱেৱং সূৰ্যোঽষ্টভেদাং ভৱ ইৱ ভৱতঃ পাতু বিভ্ৰত্স্ৱমূৰ্তিম্ ॥ 91 ॥
প্ৰাক্কালোন্নিদ্ৰপদ্মাকৰপৰিমলনাৱিৰ্ভৱত্পাদশোভো
ভক্ত্যা ত্যক্তোৰুখেদোদ্গতি দিৱি ৱিনতাসূনুনা নীযমানঃ ।
সপ্তাশ্ৱাপ্তাপৰান্তান্যধিকমধৰযন্যো জগন্তি স্তুতোঽলং
দেৱৈৰ্দেৱঃ স পাযাদপৰ ইৱ মুৰাৰাতিৰহ্নাং পতিৰ্ৱঃ ॥ 92 ॥
যঃ স্ৰষ্টাঽপাং পুৰস্তাদচলৱৰসমভ্যুন্নতেৰ্হেতুৰেকো
লোকানাং যস্ত্ৰযাণাং স্থিত উপৰি পৰং দুৰ্ৱিলঙ্ঘ্যেন ধাম্না । ৱৰ্ চ ত্ৰযাণাং
সদ্যঃ সিদ্ধ্যৈ প্ৰসন্নদ্যুতিশুভচতুৰাশামুখঃ স্তাদ্ৱিভক্তো ৱৰ্ শুচি
দ্ৱেধা ৱেধা ইৱাৱিষ্কৃতকমলৰুচিঃ সোঽৰ্চিষামাকৰো ৱঃ ॥ 93 ॥
সাদ্ৰিদ্যূৰ্ৱীনদীশা দিশতি দশ দিশো দৰ্শযন্প্ৰাগ্দৃশো যঃ ৱৰ্ দ্ৰাক্ দৃশো
সাদৃশ্যং দৃশ্যতে নো সদশশতদৃশি ত্ৰৈদশে যস্য দেশে ।
দীপ্তাংশুৰ্ৱঃ স দিশ্যাদশিৱযুগদশাদৰ্শিতদ্ৱাদশাত্মা
শং শাস্ত্যশ্ৱাংশ্চ যস্যাশযৱিদতিশযাদ্দন্দশূকাশনাদ্যঃ ॥ 94 ॥
তীৰ্থানি ৱ্যৰ্থকানি হৃদনদসৰসীনিৰ্ঝৰাম্ভোজিনীনাং
নোদন্ৱন্তো নুদন্তি প্ৰতিভযমশুভশ্ৱভ্ৰপাতানুবন্ধি ।
আপো নাকাপগাযা অপি কলুষমুষো মজ্জতাং নৈৱ যত্ৰ ৱৰ্ স্ৱৰ্গাপগাযাঃ
ত্ৰাতুং যাতেঽন্যলোকান্ স দিশতু দিৱসস্যৈকহেতুৰ্হিতং ৱঃ ॥ 95 ॥
ৱৰ্ লোকং
এতত্পাতালপঙ্কপ্লুতমিৱ তমসৈৱৈকমুদ্গাঢমাসী-
দপ্ৰজ্ঞাতাপ্ৰতৰ্ক্যং নিৰৱগতি তথালক্ষণং সুপ্তমন্তঃ ।
যাদৃক্সৃষ্টেঃ পুৰস্তান্নিশি নিশি সকলং জাযতে তাদৃগেৱ
ত্ৰৈলোক্যং যদ্ৱিযোগাদৱতু ৰৱিৰসৌ সৰ্গতুল্যোদযো ৱঃ ॥ 96 ॥
দ্ৱীপে যোঽস্তাচলোঽস্মিন্ভৱতি খলু স এৱাপৰত্ৰোদযাদ্ৰি-
ৰ্যা যামিন্যুজ্জ্ৱলেন্দুদ্যুতিৰিহ দিৱসোঽন্যত্ৰ তীৱ্ৰাতপঃ সা ।
যদ্ৱশ্যৌ দেশকালাৱিতি নিযমযতো নো তু যং দেশকালা- ৱৰ্ নু
ৱৱ্যাত্স স্ৱপ্ৰভুত্ৱাহিতভুৱনহিতো হেতুৰহ্নামিনো ৱঃ ॥ 97 ॥
ৱ্যগ্ৰৈৰগ্ৰ্যগ্ৰহেন্দুগ্ৰসনগুৰু ভৰৈৰ্নো সমগ্ৰৈৰুদগ্ৰৈঃ ৱৰ্ গুৰুতৰৈঃ
প্ৰত্যগ্ৰৈৰীষদুগ্ৰৈৰুদযগিৰিগতো গোগণৈৰ্গৌৰযন্ গাম্ ।
উদ্গাঢাৰ্চিৰ্ৱিলীনামৰনগৰনগগ্ৰাৱগৰ্ভামিৱাহ্না-
মগ্ৰে শ্ৰেযো ৱিধত্তে গ্লপযতু গহনং স গ্ৰহগ্ৰামণীৰ্ৱঃ ॥ 98 ॥
যোনিঃ সাম্নাং ৱিধাতা মধুৰিপুৰজিতো ধূৰ্জটিঃ শঙ্কৰোঽসৌ
মৃত্যুঃ কালোঽলকাযাঃ পতিৰপি ধনদঃ পাৱকো জাতৱেদাঃ ।
ইত্থং সঞ্জ্ঞা ডৱিত্থাদিৱদমৃতভুজাং যা যদৃচ্ছাপ্ৰৱৃত্তা-
স্তাসামেকোঽভিধেযস্তদনুগুণগুণৈৰ্যঃ স সূৰ্যোঽৱতাদ্ৱঃ ॥ 99 ॥
ৱৰ্ গণৈঃ
দেৱঃ কিং বান্ধৱঃ স্যাত্প্ৰিযসুহৃদথৱাঽঽচাৰ্য আহোস্ৱিদৰ্যো ৱৰ্ আৰ্যঃ
ৰক্ষা চক্ষুৰ্নু দীপো গুৰুৰুত জনকো জীৱিতং বীজমোজঃ ।
এৱং নিৰ্ণীযতে যঃ ক ইৱ ন জগতাং সৰ্ৱথা সৰ্ৱদাঽসৌ ৱৰ্ সৰ্ৱদাঃ
সৰ্ৱাকাৰোপকাৰী দিশতু দশশতাভীষুৰভ্যৰ্থিতং ৱঃ ॥ 100 ॥
শ্লোকা লোকস্য ভূত্যৈ শতমিতি ৰচিতাঃ শ্ৰীমযূৰেণ ভক্ত্যা
যুক্তশ্চৈতান্পঠেদ্যঃ সকৃদপি পুৰুষঃ সৰ্ৱপাপৈৰ্ৱিমুক্তঃ ।
আৰোগ্যং সত্কৱিত্ৱং মতিমতুলবলং কান্তিমাযুঃপ্ৰকৰ্ষং
ৱিদ্যামৈশ্ৱৰ্যমৰ্থং সুতমপি লভতে সোঽত্ৰ সূৰ্যপ্ৰসাদাত্ ॥ 101 ॥
ইতি শ্ৰীমযূৰকৱিপ্ৰণীতং সূৰ্যশতকং সমাপ্তম্ ।

Explore More