ସୂତ ଉଵାଚ
ଅଥର୍ଵଵିତ୍ସୁମନ୍ତୁଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯମଧ୍ଯାପଯତ୍ ସ୍ଵକାମ୍ ।
ସଂହିତାଂ ସୋଽପି ପଥ୍ଯାଯ ଵେଦଦର୍ଶାଯ ଚୋକ୍ତଵାନ୍ ॥ ୧ ॥
ଅଥର୍ଵଵିତ୍ସୁମନ୍ତୁଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯମଧ୍ଯାପଯତ୍ ସ୍ଵକାମ୍ ।
ସଂହିତାଂ ସୋଽପି ପଥ୍ଯାଯ ଵେଦଦର୍ଶାଯ ଚୋକ୍ତଵାନ୍ ॥ ୧ ॥
ଶୌକ୍ଲାଯନିର୍ବ୍ରହ୍ମବଲିର୍ମୋଦୋଷଃ ପିପ୍ପଲାଯନିଃ ।
ଵେଦଦର୍ଶସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯାସ୍ତେ ପଥ୍ଯଶିଷ୍ଯାନଥୋ ଶୃଣୁ ।
କୁମୁଦଃ ଶୁନକୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜାଜଲିଶ୍ଚାପ୍ଯଥର୍ଵଵିତ୍ ॥ ୨ ॥
ଵେଦଦର୍ଶସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯାସ୍ତେ ପଥ୍ଯଶିଷ୍ଯାନଥୋ ଶୃଣୁ ।
କୁମୁଦଃ ଶୁନକୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜାଜଲିଶ୍ଚାପ୍ଯଥର୍ଵଵିତ୍ ॥ ୨ ॥
ବଭ୍ରୁଃ ଶିଷ୍ଯୋଽଥାଙ୍ଗିରସଃ ସୈନ୍ଧଵାଯନ ଏଵ ଚ ।
ଅଧୀଯେତାଂ ସଂହିତେ ଦ୍ଵେ ସାଵର୍ଣାଦ୍ଯାସ୍ତଥାପରେ ॥ ୩ ॥
ଅଧୀଯେତାଂ ସଂହିତେ ଦ୍ଵେ ସାଵର୍ଣାଦ୍ଯାସ୍ତଥାପରେ ॥ ୩ ॥
ନକ୍ଷତ୍ରକଲ୍ପଃ ଶାନ୍ତିଶ୍ଚ କଶ୍ଯପାଙ୍ଗିରସାଦଯଃ ।
ଏତେ ଆଥର୍ଵଣାଚାର୍ଯାଃ ଶୃଣୁ ପୌରାଣିକାନ୍ ମୁନେ ॥ ୪ ॥
ଏତେ ଆଥର୍ଵଣାଚାର୍ଯାଃ ଶୃଣୁ ପୌରାଣିକାନ୍ ମୁନେ ॥ ୪ ॥
ତ୍ରଯ୍ଯାରୁଣିଃ କଶ୍ଯପଶ୍ଚ ସାଵର୍ଣିରକୃତଵ୍ରଣଃ ।
ଵୈଶମ୍ପାଯନହାରୀତୌ ଷଡ୍ ଵୈ ପୌରାଣିକା ଇମେ ॥ ୫ ॥
ଵୈଶମ୍ପାଯନହାରୀତୌ ଷଡ୍ ଵୈ ପୌରାଣିକା ଇମେ ॥ ୫ ॥
ଅଧୀଯନ୍ତ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯାତ୍ ସଂହିତାଂ ମତ୍ପିତୁର୍ମୁଖାତ୍ ।
ଏକୈକାମହମେତେଷାଂ ଶିଷ୍ଯଃ ସର୍ଵାଃ ସମଧ୍ଯଗାମ୍ ॥ ୬ ॥
ଏକୈକାମହମେତେଷାଂ ଶିଷ୍ଯଃ ସର୍ଵାଃ ସମଧ୍ଯଗାମ୍ ॥ ୬ ॥
କଶ୍ଯପୋଽହଂ ଚ ସାଵର୍ଣୀ ରାମଶିଷ୍ଯୋଽକୃତଵ୍ରଣଃ ।
ଅଧୀମହି ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯାଚ୍ଚତ୍ଵାରୋ ମୂଲସଂହିତାଃ ॥ ୭ ॥
ଅଧୀମହି ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯାଚ୍ଚତ୍ଵାରୋ ମୂଲସଂହିତାଃ ॥ ୭ ॥
ପୁରାଣଲକ୍ଷଣଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିର୍ନିରୂପିତମ୍ ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରତଃ ॥ ୮ ॥
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରତଃ ॥ ୮ ॥
ସର୍ଗୋଽସ୍ଯାଥ ଵିସର୍ଗଶ୍ଚ ଵୃତ୍ତିରକ୍ଷାନ୍ତରାଣି ଚ ।
ଵଂଶୋ ଵଂଶାନୁଚରିତଂ ସଂସ୍ଥା ହେତୁରପାଶ୍ରଯଃ ॥ ୯ ॥
ଵଂଶୋ ଵଂଶାନୁଚରିତଂ ସଂସ୍ଥା ହେତୁରପାଶ୍ରଯଃ ॥ ୯ ॥
ଦଶଭିର୍ଲକ୍ଷଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ପୁରାଣଂ ତଦ୍ଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ।
କେଚିତ୍ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମହଦଲ୍ପଵ୍ଯଵସ୍ଥଯା ॥ ୧୦ ॥
କେଚିତ୍ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମହଦଲ୍ପଵ୍ଯଵସ୍ଥଯା ॥ ୧୦ ॥
ଅଵ୍ଯାକୃତଗୁଣକ୍ଷୋଭାନ୍ମହତତ୍ରିସ୍ତ୍ରଵୃତୋଽହମଃ ।
ଭୂତସୂକ୍ଷ୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାନାଂ ସମ୍ଭଵଃ ସର୍ଗ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୧୧ ॥
ଭୂତସୂକ୍ଷ୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାନାଂ ସମ୍ଭଵଃ ସର୍ଗ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୧୧ ॥
ପୁରୁଷାନୁଗୃହୀତାନାମେତେଷାଂ ଵାସନାମଯଃ ।
ଵିସର୍ଗୋଽଯଂ ସମାହାରୋ ବୀଜାଦ୍ ବୀଜଂ ଚରାଚରମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଵିସର୍ଗୋଽଯଂ ସମାହାରୋ ବୀଜାଦ୍ ବୀଜଂ ଚରାଚରମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଵୃତ୍ତିର୍ଭୂତାନି ଭୂତାନାଂ ଚରାଣାମଚରାଣି ଚ ।
କୃତା ସ୍ଵେନ ନୃଣାଂ ତତ୍ର କାମାଚ୍ଚୋଦନଯାପି ଵା ॥ ୧୩ ॥
କୃତା ସ୍ଵେନ ନୃଣାଂ ତତ୍ର କାମାଚ୍ଚୋଦନଯାପି ଵା ॥ ୧୩ ॥
ରକ୍ଷାଚ୍ଯୁତାଵତାରେହା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାନୁ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ।
ତିର୍ଯଙ୍ମର୍ତ୍ଯର୍ଷିଦେଵେଷୁ ହନ୍ଯନ୍ତେ ଯୈସ୍ତ୍ରଯୀଦ୍ଵିଷଃ ॥ ୧୪ ॥
ତିର୍ଯଙ୍ମର୍ତ୍ଯର୍ଷିଦେଵେଷୁ ହନ୍ଯନ୍ତେ ଯୈସ୍ତ୍ରଯୀଦ୍ଵିଷଃ ॥ ୧୪ ॥
ମନ୍ଵନ୍ତରଂ ମନୁର୍ଦେଵା ମନୁପୁତ୍ରାଃ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ ।
ଋଷଯୋଽଶାଂଵତାରାଶ୍ଚ ହରେଃ ଷଡ୍ଵିଧମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୧୫ ॥
ଋଷଯୋଽଶାଂଵତାରାଶ୍ଚ ହରେଃ ଷଡ୍ଵିଧମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୧୫ ॥
ରାଜ୍ଞାଂ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରସୂତାନାଂ ଵଂଶ ତ୍ରୈକାଲିକୋଽନ୍ଵଯଃ ।
ଵଂଶାନୁଚରିତଂ ତେଷାଂ ଵୃତ୍ତଂ ଵଂଶଧରାଶ୍ଚ ଯେ ॥ ୧୬ ॥
ଵଂଶାନୁଚରିତଂ ତେଷାଂ ଵୃତ୍ତଂ ଵଂଶଧରାଶ୍ଚ ଯେ ॥ ୧୬ ॥
ନୈମିତ୍ତିକଃ ପ୍ରାକୃତିକୋ ନିତ୍ଯ ଆତ୍ଯନ୍ତିକୋ ଲଯଃ ।
ସଂସ୍ଥେତି କଵିଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଶ୍ଚତୁର୍ଧାସ୍ଯ ସ୍ଵଭାଵତଃ ॥ ୧୭ ॥
ସଂସ୍ଥେତି କଵିଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଶ୍ଚତୁର୍ଧାସ୍ଯ ସ୍ଵଭାଵତଃ ॥ ୧୭ ॥
ହେତୁର୍ଜୀଵୋଽସ୍ଯ ସର୍ଗାଦେରଵିଦ୍ଯାକର୍ମକାରକଃ ।
ଯଂ ଚାନୁଶାଯିନଂ ପ୍ରାହୁରଵ୍ଯାକୃତମୁତାପରେ ॥ ୧୮ ॥
ଯଂ ଚାନୁଶାଯିନଂ ପ୍ରାହୁରଵ୍ଯାକୃତମୁତାପରେ ॥ ୧୮ ॥
ଵ୍ଯତିରେକାନ୍ଵଯୋ ଯସ୍ଯ ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନସୁଷୁପ୍ତିଷୁ ।
ମାଯାମଯେଷୁ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଜୀଵଵୃତ୍ତିଷ୍ଵପାଶ୍ରଯଃ ॥ ୧୯ ॥
ମାଯାମଯେଷୁ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଜୀଵଵୃତ୍ତିଷ୍ଵପାଶ୍ରଯଃ ॥ ୧୯ ॥
ପଦାର୍ଥେଷୁ ଯଥା ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ସନ୍ମାତ୍ରଂ ରୂପନାମସୁ ।
ବୀଜାଦିପଞ୍ଚତାନ୍ତାସୁ ହ୍ଯଵସ୍ଥାସୁ ଯୁତାଯୁତମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ବୀଜାଦିପଞ୍ଚତାନ୍ତାସୁ ହ୍ଯଵସ୍ଥାସୁ ଯୁତାଯୁତମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଵିରମେତ ଯଦା ଚିତ୍ତଂ ହିତ୍ଵା ଵୃତ୍ତିତ୍ରଯଂ ସ୍ଵଯମ୍ ।
ଯୋଗେନ ଵା ତଦାତ୍ମାନଂ ଵେଦେହାଯା ନିଵର୍ତତେ ॥ ୨୧ ॥
ଯୋଗେନ ଵା ତଦାତ୍ମାନଂ ଵେଦେହାଯା ନିଵର୍ତତେ ॥ ୨୧ ॥
ଏଵଂଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷ୍ଯାଣି ପୁରାଣାନି ପୁରାଵିଦଃ ।
ମୁନଯୋଽଷ୍ଟାଦଶ ପ୍ରାହୁଃ କ୍ଷୁଲ୍ଲକାନି ମହାନ୍ତି ଚ ॥ ୨୨ ॥
ମୁନଯୋଽଷ୍ଟାଦଶ ପ୍ରାହୁଃ କ୍ଷୁଲ୍ଲକାନି ମହାନ୍ତି ଚ ॥ ୨୨ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଂ ପାଦ୍ମଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ଶୈଵଂ ଲୈଙ୍ଗଂ ସଗାରୁଡଂ ।
ନାରଦୀଯଂ ଭାଗଵତମାଗ୍ନେଯଂ ସ୍କାନ୍ଦସଂଜ୍ଞିତମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ନାରଦୀଯଂ ଭାଗଵତମାଗ୍ନେଯଂ ସ୍କାନ୍ଦସଂଜ୍ଞିତମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଭଵିଷ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତଂ ମାର୍କଣ୍ଡେଯଂ ସଵାମନମ୍ ।
ଵାରାହଂ ମାତ୍ସ୍ଯଂ କୌର୍ମଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଖ୍ଯମିତି ତ୍ରିଷଟ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଵାରାହଂ ମାତ୍ସ୍ଯଂ କୌର୍ମଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଖ୍ଯମିତି ତ୍ରିଷଟ୍ ॥ ୨୪ ॥
ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିଦଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଶାଖାପ୍ରଣଯନଂ ମୁନେଃ ।
ଶିଷ୍ଯଶିଷ୍ଯପ୍ରଶିଷ୍ଯାଣାଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜୋଵିଵର୍ଧନମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଶିଷ୍ଯଶିଷ୍ଯପ୍ରଶିଷ୍ଯାଣାଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜୋଵିଵର୍ଧନମ୍ ॥ ୨୫ ॥