సూత ఉవాచ
అథర్వవిత్సుమన్తుశ్చ శిష్యమధ్యాపయత్ స్వకామ్ ।
సంహితాం సోఽపి పథ్యాయ వేదదర్శాయ చోక్తవాన్ ॥ ౧ ॥
అథర్వవిత్సుమన్తుశ్చ శిష్యమధ్యాపయత్ స్వకామ్ ।
సంహితాం సోఽపి పథ్యాయ వేదదర్శాయ చోక్తవాన్ ॥ ౧ ॥
శౌక్లాయనిర్బ్రహ్మబలిర్మోదోషః పిప్పలాయనిః ।
వేదదర్శస్య శిష్యాస్తే పథ్యశిష్యానథో శృణు ।
కుముదః శునకో బ్రహ్మన్ జాజలిశ్చాప్యథర్వవిత్ ॥ ౨ ॥
వేదదర్శస్య శిష్యాస్తే పథ్యశిష్యానథో శృణు ।
కుముదః శునకో బ్రహ్మన్ జాజలిశ్చాప్యథర్వవిత్ ॥ ౨ ॥
బభ్రుః శిష్యోఽథాఙ్గిరసః సైన్ధవాయన ఏవ చ ।
అధీయేతాం సంహితే ద్వే సావర్ణాద్యాస్తథాపరే ॥ ౩ ॥
అధీయేతాం సంహితే ద్వే సావర్ణాద్యాస్తథాపరే ॥ ౩ ॥
నక్షత్రకల్పః శాన్తిశ్చ కశ్యపాఙ్గిరసాదయః ।
ఏతే ఆథర్వణాచార్యాః శృణు పౌరాణికాన్ మునే ॥ ౪ ॥
ఏతే ఆథర్వణాచార్యాః శృణు పౌరాణికాన్ మునే ॥ ౪ ॥
త్రయ్యారుణిః కశ్యపశ్చ సావర్ణిరకృతవ్రణః ।
వైశమ్పాయనహారీతౌ షడ్ వై పౌరాణికా ఇమే ॥ ౫ ॥
వైశమ్పాయనహారీతౌ షడ్ వై పౌరాణికా ఇమే ॥ ౫ ॥
అధీయన్త వ్యాసశిష్యాత్ సంహితాం మత్పితుర్ముఖాత్ ।
ఏకైకామహమేతేషాం శిష్యః సర్వాః సమధ్యగామ్ ॥ ౬ ॥
ఏకైకామహమేతేషాం శిష్యః సర్వాః సమధ్యగామ్ ॥ ౬ ॥
కశ్యపోఽహం చ సావర్ణీ రామశిష్యోఽకృతవ్రణః ।
అధీమహి వ్యాసశిష్యాచ్చత్వారో మూలసంహితాః ॥ ౭ ॥
అధీమహి వ్యాసశిష్యాచ్చత్వారో మూలసంహితాః ॥ ౭ ॥
పురాణలక్షణం బ్రహ్మన్ బ్రహ్మర్షిభిర్నిరూపితమ్ ।
శృణుష్వ బుద్ధిమాశ్రిత్య వేదశాస్త్రానుసారతః ॥ ౮ ॥
శృణుష్వ బుద్ధిమాశ్రిత్య వేదశాస్త్రానుసారతః ॥ ౮ ॥
సర్గోఽస్యాథ విసర్గశ్చ వృత్తిరక్షాన్తరాణి చ ।
వంశో వంశానుచరితం సంస్థా హేతురపాశ్రయః ॥ ౯ ॥
వంశో వంశానుచరితం సంస్థా హేతురపాశ్రయః ॥ ౯ ॥
దశభిర్లక్షణైర్యుక్తం పురాణం తద్విదో విదుః ।
కేచిత్ పఞ్చవిధం బ్రహ్మన్ మహదల్పవ్యవస్థయా ॥ ౧౦ ॥
కేచిత్ పఞ్చవిధం బ్రహ్మన్ మహదల్పవ్యవస్థయా ॥ ౧౦ ॥
అవ్యాకృతగుణక్షోభాన్మహతత్రిస్త్రవృతోఽహమః ।
భూతసూక్ష్మేన్ద్రియార్థానాం సమ్భవః సర్గ ఉచ్యతే ॥ ౧౧ ॥
భూతసూక్ష్మేన్ద్రియార్థానాం సమ్భవః సర్గ ఉచ్యతే ॥ ౧౧ ॥
పురుషానుగృహీతానామేతేషాం వాసనామయః ।
విసర్గోఽయం సమాహారో బీజాద్ బీజం చరాచరమ్ ॥ ౧౨ ॥
విసర్గోఽయం సమాహారో బీజాద్ బీజం చరాచరమ్ ॥ ౧౨ ॥
వృత్తిర్భూతాని భూతానాం చరాణామచరాణి చ ।
కృతా స్వేన నృణాం తత్ర కామాచ్చోదనయాపి వా ॥ ౧౩ ॥
కృతా స్వేన నృణాం తత్ర కామాచ్చోదనయాపి వా ॥ ౧౩ ॥
రక్షాచ్యుతావతారేహా విశ్వస్యాను యుగే యుగే ।
తిర్యఙ్మర్త్యర్షిదేవేషు హన్యన్తే యైస్త్రయీద్విషః ॥ ౧౪ ॥
తిర్యఙ్మర్త్యర్షిదేవేషు హన్యన్తే యైస్త్రయీద్విషః ॥ ౧౪ ॥
మన్వన్తరం మనుర్దేవా మనుపుత్రాః సురేశ్వరాః ।
ఋషయోఽశాంవతారాశ్చ హరేః షడ్విధముచ్యతే ॥ ౧౫ ॥
ఋషయోఽశాంవతారాశ్చ హరేః షడ్విధముచ్యతే ॥ ౧౫ ॥
రాజ్ఞాం బ్రహ్మప్రసూతానాం వంశ త్రైకాలికోఽన్వయః ।
వంశానుచరితం తేషాం వృత్తం వంశధరాశ్చ యే ॥ ౧౬ ॥
వంశానుచరితం తేషాం వృత్తం వంశధరాశ్చ యే ॥ ౧౬ ॥
నైమిత్తికః ప్రాకృతికో నిత్య ఆత్యన్తికో లయః ।
సంస్థేతి కవిభిః ప్రోక్తశ్చతుర్ధాస్య స్వభావతః ॥ ౧౭ ॥
సంస్థేతి కవిభిః ప్రోక్తశ్చతుర్ధాస్య స్వభావతః ॥ ౧౭ ॥
హేతుర్జీవోఽస్య సర్గాదేరవిద్యాకర్మకారకః ।
యం చానుశాయినం ప్రాహురవ్యాకృతముతాపరే ॥ ౧౮ ॥
యం చానుశాయినం ప్రాహురవ్యాకృతముతాపరే ॥ ౧౮ ॥
వ్యతిరేకాన్వయో యస్య జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తిషు ।
మాయామయేషు తద్ బ్రహ్మ జీవవృత్తిష్వపాశ్రయః ॥ ౧౯ ॥
మాయామయేషు తద్ బ్రహ్మ జీవవృత్తిష్వపాశ్రయః ॥ ౧౯ ॥
పదార్థేషు యథా ద్రవ్యం సన్మాత్రం రూపనామసు ।
బీజాదిపఞ్చతాన్తాసు హ్యవస్థాసు యుతాయుతమ్ ॥ ౨౦ ॥
బీజాదిపఞ్చతాన్తాసు హ్యవస్థాసు యుతాయుతమ్ ॥ ౨౦ ॥
విరమేత యదా చిత్తం హిత్వా వృత్తిత్రయం స్వయమ్ ।
యోగేన వా తదాత్మానం వేదేహాయా నివర్తతే ॥ ౨౧ ॥
యోగేన వా తదాత్మానం వేదేహాయా నివర్తతే ॥ ౨౧ ॥
ఏవంలక్షణలక్ష్యాణి పురాణాని పురావిదః ।
మునయోఽష్టాదశ ప్రాహుః క్షుల్లకాని మహాన్తి చ ॥ ౨౨ ॥
మునయోఽష్టాదశ ప్రాహుః క్షుల్లకాని మహాన్తి చ ॥ ౨౨ ॥
బ్రాహ్మం పాద్మం వైష్ణవం చ శైవం లైఙ్గం సగారుడం ।
నారదీయం భాగవతమాగ్నేయం స్కాన్దసంజ్ఞితమ్ ॥ ౨౩ ॥
నారదీయం భాగవతమాగ్నేయం స్కాన్దసంజ్ఞితమ్ ॥ ౨౩ ॥
భవిష్యం బ్రహ్మవైవర్తం మార్కణ్డేయం సవామనమ్ ।
వారాహం మాత్స్యం కౌర్మం చ బ్రహ్మాణ్డాఖ్యమితి త్రిషట్ ॥ ౨౪ ॥
వారాహం మాత్స్యం కౌర్మం చ బ్రహ్మాణ్డాఖ్యమితి త్రిషట్ ॥ ౨౪ ॥
బ్రహ్మన్నిదం సమాఖ్యాతం శాఖాప్రణయనం మునేః ।
శిష్యశిష్యప్రశిష్యాణాం బ్రహ్మతేజోవివర్ధనమ్ ॥ ౨౫ ॥
శిష్యశిష్యప్రశిష్యాణాం బ్రహ్మతేజోవివర్ధనమ్ ॥ ౨౫ ॥