શ્રીશુક ઉવાચ
નિમિરિક્ષ્વાકુતનયો વસિષ્ઠમવૃતર્ત્વિજમ્ ।
આરભ્ય સત્રં સોઽપ્યાહ શક્રેણ પ્રાગ્વૃતોઽસ્મિ ભોઃ ॥ ૧ ॥
નિમિરિક્ષ્વાકુતનયો વસિષ્ઠમવૃતર્ત્વિજમ્ ।
આરભ્ય સત્રં સોઽપ્યાહ શક્રેણ પ્રાગ્વૃતોઽસ્મિ ભોઃ ॥ ૧ ॥
તં નિર્વર્ત્યાગમિષ્યામિ તાવન્માં પ્રતિપાલય ।
તૂષ્ણીમાસીદ્ ગૃહપતિઃ સોઽપીન્દ્રસ્યાકરોન્મખમ્ ॥ ૨ ॥
તૂષ્ણીમાસીદ્ ગૃહપતિઃ સોઽપીન્દ્રસ્યાકરોન્મખમ્ ॥ ૨ ॥
નિમિશ્ચલમિદં વિદ્વાન્ સત્રમારભતાત્મવાન્ ।
ઋત્વિગ્ભિરપરૈસ્તાવન્નાગમદ્ યાવતા ગુરુઃ ॥ ૩ ॥
ઋત્વિગ્ભિરપરૈસ્તાવન્નાગમદ્ યાવતા ગુરુઃ ॥ ૩ ॥
શિષ્યવ્યતિક્રમં વીક્ષ્ય તં નિર્વર્ત્યાગતો ગુરુઃ ।
અશપત્ પતતાદ્ દેહો નિમેઃ પણ્ડિતમાનિનઃ ॥ ૪ ॥
અશપત્ પતતાદ્ દેહો નિમેઃ પણ્ડિતમાનિનઃ ॥ ૪ ॥
નિમિઃ પ્રતિદદૌ શાપં ગુરવેઽધર્મવર્તિને ।
તવાપિ પતતાદ્ દેહો લોભાદ્ધર્મમજાનતઃ ॥ ૫ ॥
તવાપિ પતતાદ્ દેહો લોભાદ્ધર્મમજાનતઃ ॥ ૫ ॥
ઇત્યુત્સસર્જ સ્વં દેહં નિમિરધ્યાત્મકોવિદઃ ।
મિત્રાવરુણયોર્જજ્ઞે ઉર્વશ્યાં પ્રપિતામહઃ ॥ ૬ ॥
મિત્રાવરુણયોર્જજ્ઞે ઉર્વશ્યાં પ્રપિતામહઃ ॥ ૬ ॥
ગન્ધવસ્તુષુ તદ્ દેહં નિધાય મુનિસત્તમાઃ ।
સમાપ્તે સત્રયાગે ચ દેવાનૂચુઃ સમાગતાન્ ॥ ૭ ॥
સમાપ્તે સત્રયાગે ચ દેવાનૂચુઃ સમાગતાન્ ॥ ૭ ॥
રાજ્ઞો જીવતુ દેહોઽયં પ્રસન્નાઃ પ્રભવો યદિ ।
તથેત્યુક્તે નિમિઃ પ્રાહ મા ભૂન્મે દેહબન્ધનમ્ ॥ ૮ ॥
તથેત્યુક્તે નિમિઃ પ્રાહ મા ભૂન્મે દેહબન્ધનમ્ ॥ ૮ ॥
યસ્ય યોગં ન વાઞ્છન્તિ વિયોગભયકાતરાઃ ।
ભજન્તિ ચરણામ્ભોજં મુનયો હરિમેધસઃ ॥ ૯ ॥
ભજન્તિ ચરણામ્ભોજં મુનયો હરિમેધસઃ ॥ ૯ ॥
દેહં નાવરુરુત્સેઽહં દુઃખશોકભયાવહમ્ ।
સર્વત્રાસ્ય યતો મૃત્યુર્મત્સ્યાનામુદકે યથા ॥ ૧૦ ॥
સર્વત્રાસ્ય યતો મૃત્યુર્મત્સ્યાનામુદકે યથા ॥ ૧૦ ॥
દેવા ઊચુઃ
વિદેહ ઉષ્યતાં કામં લોચનેષુ શરીરિણામ્ ।
ઉન્મેષણનિમેષાભ્યાં લક્ષિતોઽધ્યાત્મસંસ્થિતઃ ॥ ૧૧ ॥
વિદેહ ઉષ્યતાં કામં લોચનેષુ શરીરિણામ્ ।
ઉન્મેષણનિમેષાભ્યાં લક્ષિતોઽધ્યાત્મસંસ્થિતઃ ॥ ૧૧ ॥
અરાજકભયં નૃણાં મન્યમાના મહર્ષયઃ ।
દેહં મમન્થુઃ સ્મ નિમેઃ કુમારઃ સમજાયત ॥ ૧૨ ॥
દેહં મમન્થુઃ સ્મ નિમેઃ કુમારઃ સમજાયત ॥ ૧૨ ॥
જન્મના જનકઃ સોઽભૂદ્ વૈદેહસ્તુ વિદેહજઃ ।
મિથિલો મથનાજ્જાતો મિથિલા યેન નિર્મિતા ॥ ૧૩ ॥
મિથિલો મથનાજ્જાતો મિથિલા યેન નિર્મિતા ॥ ૧૩ ॥
તસ્માદુદાવસુસ્તસ્ય પુત્રોઽભૂન્નન્દિવર્ધનઃ ।
તતઃ સુકેતુસ્તસ્યાપિ દેવરાતો મહીપતે ॥ ૧૪ ॥
તતઃ સુકેતુસ્તસ્યાપિ દેવરાતો મહીપતે ॥ ૧૪ ॥
તસ્માદ્ બૃહદ્રથસ્તસ્ય મહાવીર્યઃ સુધૃત્પિતા ।
સુધૃતેર્ધૃષ્ટકેતુર્વૈ હર્યશ્વોઽથ મરુસ્તતઃ ॥ ૧૫ ॥
સુધૃતેર્ધૃષ્ટકેતુર્વૈ હર્યશ્વોઽથ મરુસ્તતઃ ॥ ૧૫ ॥
મરોઃ પ્રતીપકસ્તસ્માજ્જાતઃ કૃતરથો યતઃ ।
દેવમીઢસ્તસ્ય પુત્રો વિશ્રુતોઽથ મહાધૃતિઃ ॥ ૧૬ ॥
દેવમીઢસ્તસ્ય પુત્રો વિશ્રુતોઽથ મહાધૃતિઃ ॥ ૧૬ ॥
કૃતિરાતસ્તતસ્તસ્માન્મહારોમા ચ તત્સુતઃ ।
સ્વર્ણરોમા સુતસ્તસ્ય હ્રસ્વરોમા વ્યજાયત ॥ ૧૭ ॥
સ્વર્ણરોમા સુતસ્તસ્ય હ્રસ્વરોમા વ્યજાયત ॥ ૧૭ ॥
તતઃ શીરધ્વજો જજ્ઞે યજ્ઞાર્થં કર્ષતો મહીમ્ ।
સીતા શીરાગ્રતો જાતા તસ્માત્ શીરધ્વજઃ સ્મૃતઃ ॥ ૧૮ ॥
સીતા શીરાગ્રતો જાતા તસ્માત્ શીરધ્વજઃ સ્મૃતઃ ॥ ૧૮ ॥
કુશધ્વજસ્તસ્ય પુત્રસ્તતો ધર્મધ્વજો નૃપઃ ।
ધર્મધ્વજસ્ય દ્વૌ પુત્રૌ કૃતધ્વજમિતધ્વજૌ ॥ ૧૯ ॥
ધર્મધ્વજસ્ય દ્વૌ પુત્રૌ કૃતધ્વજમિતધ્વજૌ ॥ ૧૯ ॥
કૃતધ્વજાત્ કેશિધ્વજઃ ખાણ્ડિક્યસ્તુ મિતધ્વજાત્ ।
કૃતધ્વજસુતો રાજન્નાત્મવિદ્યાવિશારદઃ ॥ ૨૦ ॥
કૃતધ્વજસુતો રાજન્નાત્મવિદ્યાવિશારદઃ ॥ ૨૦ ॥
ખાણ્ડિક્યઃ કર્મતત્ત્વજ્ઞો ભીતઃ કેશિધ્વજાદ્દ્રુતઃ ।
ભાનુમાંસ્તસ્ય પુત્રોઽભૂચ્છતદ્યુમ્નસ્તુ તત્સુતઃ ॥ ૨૧ ॥
ભાનુમાંસ્તસ્ય પુત્રોઽભૂચ્છતદ્યુમ્નસ્તુ તત્સુતઃ ॥ ૨૧ ॥
શુચિસ્તુતનયસ્તસ્માત્ સનદ્વાજઃ સુતોઽભવત્ ।
ઊર્જકેતુઃ સનદ્વાજાદજોઽથ પુરુજિત્સુતઃ ॥ ૨૨ ॥
ઊર્જકેતુઃ સનદ્વાજાદજોઽથ પુરુજિત્સુતઃ ॥ ૨૨ ॥
અરિષ્ટનેમિસ્તસ્યાપિ શ્રુતાયુસ્તત્સુપાર્શ્વકઃ ।
તતશ્ચિત્રરથો યસ્ય ક્ષેમાધિર્મિથિલાધિપઃ ॥ ૨૩ ॥
તતશ્ચિત્રરથો યસ્ય ક્ષેમાધિર્મિથિલાધિપઃ ॥ ૨૩ ॥
તસ્માત્ સમરથસ્તસ્ય સુતઃ સત્યરથસ્તતઃ ।
આસીદુપગુરુસ્તસ્માદુપગુપ્તોઽગ્નિસમ્ભવઃ ॥ ૨૪ ॥
આસીદુપગુરુસ્તસ્માદુપગુપ્તોઽગ્નિસમ્ભવઃ ॥ ૨૪ ॥
વસ્વનન્તોઽથ તત્પુત્રો યુયુધો યત્ સુભાષણઃ ।
શ્રુતસ્તતો જયસ્તસ્માદ્ વિજયોઽસ્માદૃતઃ સુતઃ ॥ ૨૫ ॥
શ્રુતસ્તતો જયસ્તસ્માદ્ વિજયોઽસ્માદૃતઃ સુતઃ ॥ ૨૫ ॥
શુનકસ્તત્સુતો જજ્ઞે વીતહવ્યો ધૃતિસ્તતઃ ।
બહુલાશ્વો ધૃતેસ્તસ્ય કૃતિરસ્ય મહાવશી ॥ ૨૬ ॥
બહુલાશ્વો ધૃતેસ્તસ્ય કૃતિરસ્ય મહાવશી ॥ ૨૬ ॥
એતે વૈ મૈથિલા રાજન્નાત્મવિદ્યાવિશારદાઃ ।
યોગેશ્વરપ્રસાદેન દ્વન્દ્વૈર્મુક્તા ગૃહેષ્વપિ ॥ ૨૭ ॥
યોગેશ્વરપ્રસાદેન દ્વન્દ્વૈર્મુક્તા ગૃહેષ્વપિ ॥ ૨૭ ॥