ശ്രീശുക ഉവാച
നിമിരിക്ഷ്വാകുതനയോ വസിഷ്ഠമവൃതര്ത്വിജമ് ।
ആരഭ്യ സത്രം സോഽപ്യാഹ ശക്രേണ പ്രാഗ്വൃതോഽസ്മി ഭോഃ ॥ ൧ ॥
നിമിരിക്ഷ്വാകുതനയോ വസിഷ്ഠമവൃതര്ത്വിജമ് ।
ആരഭ്യ സത്രം സോഽപ്യാഹ ശക്രേണ പ്രാഗ്വൃതോഽസ്മി ഭോഃ ॥ ൧ ॥
തം നിര്വര്ത്യാഗമിഷ്യാമി താവന്മാം പ്രതിപാലയ ।
തൂഷ്ണീമാസീദ് ഗൃഹപതിഃ സോഽപീന്ദ്രസ്യാകരോന്മഖമ് ॥ ൨ ॥
തൂഷ്ണീമാസീദ് ഗൃഹപതിഃ സോഽപീന്ദ്രസ്യാകരോന്മഖമ് ॥ ൨ ॥
നിമിശ്ചലമിദം വിദ്വാന് സത്രമാരഭതാത്മവാന് ।
ഋത്വിഗ്ഭിരപരൈസ്താവന്നാഗമദ് യാവതാ ഗുരുഃ ॥ ൩ ॥
ഋത്വിഗ്ഭിരപരൈസ്താവന്നാഗമദ് യാവതാ ഗുരുഃ ॥ ൩ ॥
ശിഷ്യവ്യതിക്രമം വീക്ഷ്യ തം നിര്വര്ത്യാഗതോ ഗുരുഃ ।
അശപത് പതതാദ് ദേഹോ നിമേഃ പണ്ഡിതമാനിനഃ ॥ ൪ ॥
അശപത് പതതാദ് ദേഹോ നിമേഃ പണ്ഡിതമാനിനഃ ॥ ൪ ॥
നിമിഃ പ്രതിദദൌ ശാപം ഗുരവേഽധര്മവര്തിനേ ।
തവാപി പതതാദ് ദേഹോ ലോഭാദ്ധര്മമജാനതഃ ॥ ൫ ॥
തവാപി പതതാദ് ദേഹോ ലോഭാദ്ധര്മമജാനതഃ ॥ ൫ ॥
ഇത്യുത്സസര്ജ സ്വം ദേഹം നിമിരധ്യാത്മകോവിദഃ ।
മിത്രാവരുണയോര്ജജ്ഞേ ഉര്വശ്യാം പ്രപിതാമഹഃ ॥ ൬ ॥
മിത്രാവരുണയോര്ജജ്ഞേ ഉര്വശ്യാം പ്രപിതാമഹഃ ॥ ൬ ॥
ഗന്ധവസ്തുഷു തദ് ദേഹം നിധായ മുനിസത്തമാഃ ।
സമാപ്തേ സത്രയാഗേ ച ദേവാനൂചുഃ സമാഗതാന് ॥ ൭ ॥
സമാപ്തേ സത്രയാഗേ ച ദേവാനൂചുഃ സമാഗതാന് ॥ ൭ ॥
രാജ്ഞോ ജീവതു ദേഹോഽയം പ്രസന്നാഃ പ്രഭവോ യദി ।
തഥേത്യുക്തേ നിമിഃ പ്രാഹ മാ ഭൂന്മേ ദേഹബന്ധനമ് ॥ ൮ ॥
തഥേത്യുക്തേ നിമിഃ പ്രാഹ മാ ഭൂന്മേ ദേഹബന്ധനമ് ॥ ൮ ॥
യസ്യ യോഗം ന വാഞ്ഛന്തി വിയോഗഭയകാതരാഃ ।
ഭജന്തി ചരണാമ്ഭോജം മുനയോ ഹരിമേധസഃ ॥ ൯ ॥
ഭജന്തി ചരണാമ്ഭോജം മുനയോ ഹരിമേധസഃ ॥ ൯ ॥
ദേഹം നാവരുരുത്സേഽഹം ദുഃഖശോകഭയാവഹമ് ।
സര്വത്രാസ്യ യതോ മൃത്യുര്മത്സ്യാനാമുദകേ യഥാ ॥ ൧൦ ॥
സര്വത്രാസ്യ യതോ മൃത്യുര്മത്സ്യാനാമുദകേ യഥാ ॥ ൧൦ ॥
ദേവാ ഊചുഃ
വിദേഹ ഉഷ്യതാം കാമം ലോചനേഷു ശരീരിണാമ് ।
ഉന്മേഷണനിമേഷാഭ്യാം ലക്ഷിതോഽധ്യാത്മസംസ്ഥിതഃ ॥ ൧൧ ॥
വിദേഹ ഉഷ്യതാം കാമം ലോചനേഷു ശരീരിണാമ് ।
ഉന്മേഷണനിമേഷാഭ്യാം ലക്ഷിതോഽധ്യാത്മസംസ്ഥിതഃ ॥ ൧൧ ॥
അരാജകഭയം നൃണാം മന്യമാനാ മഹര്ഷയഃ ।
ദേഹം മമന്ഥുഃ സ്മ നിമേഃ കുമാരഃ സമജായത ॥ ൧൨ ॥
ദേഹം മമന്ഥുഃ സ്മ നിമേഃ കുമാരഃ സമജായത ॥ ൧൨ ॥
ജന്മനാ ജനകഃ സോഽഭൂദ് വൈദേഹസ്തു വിദേഹജഃ ।
മിഥിലോ മഥനാജ്ജാതോ മിഥിലാ യേന നിര്മിതാ ॥ ൧൩ ॥
മിഥിലോ മഥനാജ്ജാതോ മിഥിലാ യേന നിര്മിതാ ॥ ൧൩ ॥
തസ്മാദുദാവസുസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂന്നന്ദിവര്ധനഃ ।
തതഃ സുകേതുസ്തസ്യാപി ദേവരാതോ മഹീപതേ ॥ ൧൪ ॥
തതഃ സുകേതുസ്തസ്യാപി ദേവരാതോ മഹീപതേ ॥ ൧൪ ॥
തസ്മാദ് ബൃഹദ്രഥസ്തസ്യ മഹാവീര്യഃ സുധൃത്പിതാ ।
സുധൃതേര്ധൃഷ്ടകേതുര്വൈ ഹര്യശ്വോഽഥ മരുസ്തതഃ ॥ ൧൫ ॥
സുധൃതേര്ധൃഷ്ടകേതുര്വൈ ഹര്യശ്വോഽഥ മരുസ്തതഃ ॥ ൧൫ ॥
മരോഃ പ്രതീപകസ്തസ്മാജ്ജാതഃ കൃതരഥോ യതഃ ।
ദേവമീഢസ്തസ്യ പുത്രോ വിശ്രുതോഽഥ മഹാധൃതിഃ ॥ ൧൬ ॥
ദേവമീഢസ്തസ്യ പുത്രോ വിശ്രുതോഽഥ മഹാധൃതിഃ ॥ ൧൬ ॥
കൃതിരാതസ്തതസ്തസ്മാന്മഹാരോമാ ച തത്സുതഃ ।
സ്വര്ണരോമാ സുതസ്തസ്യ ഹ്രസ്വരോമാ വ്യജായത ॥ ൧൭ ॥
സ്വര്ണരോമാ സുതസ്തസ്യ ഹ്രസ്വരോമാ വ്യജായത ॥ ൧൭ ॥
തതഃ ശീരധ്വജോ ജജ്ഞേ യജ്ഞാര്ഥം കര്ഷതോ മഹീമ് ।
സീതാ ശീരാഗ്രതോ ജാതാ തസ്മാത് ശീരധ്വജഃ സ്മൃതഃ ॥ ൧൮ ॥
സീതാ ശീരാഗ്രതോ ജാതാ തസ്മാത് ശീരധ്വജഃ സ്മൃതഃ ॥ ൧൮ ॥
കുശധ്വജസ്തസ്യ പുത്രസ്തതോ ധര്മധ്വജോ നൃപഃ ।
ധര്മധ്വജസ്യ ദ്വൌ പുത്രൌ കൃതധ്വജമിതധ്വജൌ ॥ ൧൯ ॥
ധര്മധ്വജസ്യ ദ്വൌ പുത്രൌ കൃതധ്വജമിതധ്വജൌ ॥ ൧൯ ॥
കൃതധ്വജാത് കേശിധ്വജഃ ഖാണ്ഡിക്യസ്തു മിതധ്വജാത് ।
കൃതധ്വജസുതോ രാജന്നാത്മവിദ്യാവിശാരദഃ ॥ ൨൦ ॥
കൃതധ്വജസുതോ രാജന്നാത്മവിദ്യാവിശാരദഃ ॥ ൨൦ ॥
ഖാണ്ഡിക്യഃ കര്മതത്ത്വജ്ഞോ ഭീതഃ കേശിധ്വജാദ്ദ്രുതഃ ।
ഭാനുമാംസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂച്ഛതദ്യുമ്നസ്തു തത്സുതഃ ॥ ൨൧ ॥
ഭാനുമാംസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂച്ഛതദ്യുമ്നസ്തു തത്സുതഃ ॥ ൨൧ ॥
ശുചിസ്തുതനയസ്തസ്മാത് സനദ്വാജഃ സുതോഽഭവത് ।
ഊര്ജകേതുഃ സനദ്വാജാദജോഽഥ പുരുജിത്സുതഃ ॥ ൨൨ ॥
ഊര്ജകേതുഃ സനദ്വാജാദജോഽഥ പുരുജിത്സുതഃ ॥ ൨൨ ॥
അരിഷ്ടനേമിസ്തസ്യാപി ശ്രുതായുസ്തത്സുപാര്ശ്വകഃ ।
തതശ്ചിത്രരഥോ യസ്യ ക്ഷേമാധിര്മിഥിലാധിപഃ ॥ ൨൩ ॥
തതശ്ചിത്രരഥോ യസ്യ ക്ഷേമാധിര്മിഥിലാധിപഃ ॥ ൨൩ ॥
തസ്മാത് സമരഥസ്തസ്യ സുതഃ സത്യരഥസ്തതഃ ।
ആസീദുപഗുരുസ്തസ്മാദുപഗുപ്തോഽഗ്നിസമ്ഭവഃ ॥ ൨൪ ॥
ആസീദുപഗുരുസ്തസ്മാദുപഗുപ്തോഽഗ്നിസമ്ഭവഃ ॥ ൨൪ ॥
വസ്വനന്തോഽഥ തത്പുത്രോ യുയുധോ യത് സുഭാഷണഃ ।
ശ്രുതസ്തതോ ജയസ്തസ്മാദ് വിജയോഽസ്മാദൃതഃ സുതഃ ॥ ൨൫ ॥
ശ്രുതസ്തതോ ജയസ്തസ്മാദ് വിജയോഽസ്മാദൃതഃ സുതഃ ॥ ൨൫ ॥
ശുനകസ്തത്സുതോ ജജ്ഞേ വീതഹവ്യോ ധൃതിസ്തതഃ ।
ബഹുലാശ്വോ ധൃതേസ്തസ്യ കൃതിരസ്യ മഹാവശീ ॥ ൨൬ ॥
ബഹുലാശ്വോ ധൃതേസ്തസ്യ കൃതിരസ്യ മഹാവശീ ॥ ൨൬ ॥
ഏതേ വൈ മൈഥിലാ രാജന്നാത്മവിദ്യാവിശാരദാഃ ।
യോഗേശ്വരപ്രസാദേന ദ്വന്ദ്വൈര്മുക്താ ഗൃഹേഷ്വപി ॥ ൨൭ ॥
യോഗേശ്വരപ്രസാദേന ദ്വന്ദ്വൈര്മുക്താ ഗൃഹേഷ്വപി ॥ ൨൭ ॥