ശ്രീശുക ഉവാച
മിത്രായുശ്ച ദിവോദാസാച്ച്യവനസ്തത്സുതോ നൃപ ।
സുദാസഃ സഹദേവോഽഥ സോമകോ ജന്തുജന്മകൃത് ॥ ൧ ॥
മിത്രായുശ്ച ദിവോദാസാച്ച്യവനസ്തത്സുതോ നൃപ ।
സുദാസഃ സഹദേവോഽഥ സോമകോ ജന്തുജന്മകൃത് ॥ ൧ ॥
തസ്യ പുത്രശതം തേഷാം യവീയാന് പൃഷതഃ സുതഃ ।
സ തസ്മാദ് ദ്രുപദോ ജജ്ഞേ സര്വസമ്പത്സമന്വിതഃ ॥ ൨ ॥
സ തസ്മാദ് ദ്രുപദോ ജജ്ഞേ സര്വസമ്പത്സമന്വിതഃ ॥ ൨ ॥
ദ്രുപദാദ് ദ്രൌപദീ തസ്യ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നാദയഃ സുതാഃ ।
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നാദ് ധൃഷ്ടകേതുര്ഭാര്മ്യാഃ പാഞ്ചാലകാ ഇമേ ॥ ൩ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നാദ് ധൃഷ്ടകേതുര്ഭാര്മ്യാഃ പാഞ്ചാലകാ ഇമേ ॥ ൩ ॥
യോഽജമീഢസുതോ ഹ്യന്യ ഋക്ഷഃ സംവരണസ്തതഃ ।
തപത്യാം സൂര്യകന്യായാം കുരുക്ഷേത്രപതിഃ കുരുഃ ॥ ൪ ॥
തപത്യാം സൂര്യകന്യായാം കുരുക്ഷേത്രപതിഃ കുരുഃ ॥ ൪ ॥
പരീക്ഷിഃ സുധനുര്ജഹ്നുര്നിഷധശ്ച കുരോഃ സുതാഃ ।
സുഹോത്രോഽഭൂത് സുധനുഷശ്ച്യവനോഽഥ തതഃ കൃതീ ॥ ൫ ॥
സുഹോത്രോഽഭൂത് സുധനുഷശ്ച്യവനോഽഥ തതഃ കൃതീ ॥ ൫ ॥
വസുസ്തസ്യോപരിചരോ ബൃഹദ്രഥമുഖാസ്തതഃ ।
കുശാമ്ബമത്സ്യപ്രത്യഗ്രചേദിപാദ്യാശ്ച ചേദിപാഃ ॥ ൬ ॥
കുശാമ്ബമത്സ്യപ്രത്യഗ്രചേദിപാദ്യാശ്ച ചേദിപാഃ ॥ ൬ ॥
ബൃഹദ്രഥാത് കുശാഗ്രോഽഭൂദൃഷഭസ്തസ്യ തത്സുതഃ ।
ജജ്ഞേ സത്യഹിതോഽപത്യം പുഷ്പവാംസ്തത്സുതോ ജഹുഃ ॥ ൭ ॥
ജജ്ഞേ സത്യഹിതോഽപത്യം പുഷ്പവാംസ്തത്സുതോ ജഹുഃ ॥ ൭ ॥
അന്യസ്യാമപി ഭാര്യായാം ശകലേ ദ്വേ ബൃഹദ്രഥാത് ।
യേ മാത്രാ ബഹിരുത്സൃഷ്ടേ ജരയാ ചാഭിസന്ധിതേ ।
ജീവ ജീവേതി ക്രീഡന്ത്യാ ജരാസന്ധോഽഭവത് സുതഃ ॥ ൮ ॥
യേ മാത്രാ ബഹിരുത്സൃഷ്ടേ ജരയാ ചാഭിസന്ധിതേ ।
ജീവ ജീവേതി ക്രീഡന്ത്യാ ജരാസന്ധോഽഭവത് സുതഃ ॥ ൮ ॥
തതശ്ച സഹദേവോഽഭൂത് സോമാപിര്യച്ഛ്രുതശ്രവാഃ ।
പരീക്ഷിരനപത്യോഽഭൂത് സുരഥോ നാമ ജാഹ്നവഃ ॥ ൯ ॥
പരീക്ഷിരനപത്യോഽഭൂത് സുരഥോ നാമ ജാഹ്നവഃ ॥ ൯ ॥
തതോ വിദൂരഥസ്തസ്മാത് സാര്വഭൌമസ്തതോഽഭവത് ।
ജയസേനസ്തത്തനയോ രാധികോഽതോഽയുതായ്വഭൂത് ॥ ൧൦ ॥
ജയസേനസ്തത്തനയോ രാധികോഽതോഽയുതായ്വഭൂത് ॥ ൧൦ ॥
തതശ്ചാക്രോധനസ്തസ്മാദ് ദേവാതിഥിരമുഷ്യ ച ।
ഋക്ഷസ്തസ്യ ദിലീപോഽഭൂത് പ്രതീപസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ॥ ൧൧ ॥
ഋക്ഷസ്തസ്യ ദിലീപോഽഭൂത് പ്രതീപസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ॥ ൧൧ ॥
ദേവാപിഃ ശാന്തനുസ്തസ്യ ബാഹ്ലീക ഇതി ചാത്മജാഃ ।
പിതൃരാജ്യം പരിത്യജ്യ ദേവാപിസ്തു വനം ഗതഃ ॥ ൧൨ ॥
പിതൃരാജ്യം പരിത്യജ്യ ദേവാപിസ്തു വനം ഗതഃ ॥ ൧൨ ॥
അഭവച്ഛാന്തനൂ രാജാ പ്രാങ്മഹാഭിഷസംജ്ഞിതഃ ।
യം യം കരാഭ്യാം സ്പൃശതി ജീര്ണം യൌവനമേതി സഃ ॥ ൧൩ ॥
യം യം കരാഭ്യാം സ്പൃശതി ജീര്ണം യൌവനമേതി സഃ ॥ ൧൩ ॥
ശാന്തിമാപ്നോതി ചൈവാഗ്ര്യാം കര്മണാ തേന ശാന്തനുഃ ।
സമാ ദ്വാദശ തദ്രാജ്യേ ന വവര്ഷ യദാ വിഭുഃ ॥ ൧൪ ॥
സമാ ദ്വാദശ തദ്രാജ്യേ ന വവര്ഷ യദാ വിഭുഃ ॥ ൧൪ ॥
ശാന്തനുര്ബ്രാഹ്മണൈരുക്തഃ പരിവേത്തായമഗ്രഭുക് ।
രാജ്യം ദേഹ്യഗ്രജായാശു പുരരാഷ്ട്രവിവൃദ്ധയേ ॥ ൧൫ ॥
രാജ്യം ദേഹ്യഗ്രജായാശു പുരരാഷ്ട്രവിവൃദ്ധയേ ॥ ൧൫ ॥
ഏവമുക്തോ ദ്വിജൈര്ജ്യേഷ്ഠം ഛന്ദയാമാസ സോഽബ്രവീത് ।
തന്മന്ത്രിപ്രഹിതൈര്വിപ്രൈര്വേദാദ് വിഭ്രംശിതോ ഗിരാ ॥ ൧൬ ॥
തന്മന്ത്രിപ്രഹിതൈര്വിപ്രൈര്വേദാദ് വിഭ്രംശിതോ ഗിരാ ॥ ൧൬ ॥
വേദവാദാതിവാദാന് വൈ തദാ ദേവോ വവര്ഷ ഹ ।
ദേവാപിര്യോഗമാസ്ഥായ കലാപഗ്രാമമാശ്രിതഃ ॥ ൧൭ ॥
ദേവാപിര്യോഗമാസ്ഥായ കലാപഗ്രാമമാശ്രിതഃ ॥ ൧൭ ॥
സോമവംശേ കലൌ നഷ്ടേ കൃതാദൌ സ്ഥാപയിഷ്യതി ।
ബാഹ്ലീകാത്സോമദത്തോഽഭൂദ് ഭൂരിര്ഭൂരിശ്രവാസ്തതഃ ॥ ൧൮ ॥
ബാഹ്ലീകാത്സോമദത്തോഽഭൂദ് ഭൂരിര്ഭൂരിശ്രവാസ്തതഃ ॥ ൧൮ ॥
ശലശ്ച ശാന്തനോരാസീദ് ഗങ്ഗായാം ഭീഷ്മ ആത്മവാന് ।
സര്വധര്മവിദാം ശ്രേഷ്ഠോ മഹാഭാഗവതഃ കവിഃ ॥ ൧൯ ॥
സര്വധര്മവിദാം ശ്രേഷ്ഠോ മഹാഭാഗവതഃ കവിഃ ॥ ൧൯ ॥
വീരയൂഥാഗ്രണീര്യേന രാമോഽപി യുധി തോഷിതഃ ।
ശാന്തനോര്ദാസകന്യായാം ജജ്ഞേ ചിത്രാങ്ഗദഃ സുതഃ ॥ ൨൦ ॥
ശാന്തനോര്ദാസകന്യായാം ജജ്ഞേ ചിത്രാങ്ഗദഃ സുതഃ ॥ ൨൦ ॥
വിചിത്രവീര്യശ്ചാവരജോ നാമ്നാ ചിത്രാങ്ഗദോ ഹതഃ ।
യസ്യാം പരാശരാത് സാക്ഷാദവതീര്ണോ ഹരേഃ കലാ ॥ ൨൧ ॥
യസ്യാം പരാശരാത് സാക്ഷാദവതീര്ണോ ഹരേഃ കലാ ॥ ൨൧ ॥
വേദഗുപ്തോ മുനിഃ കൃഷ്ണോ യതോഽഹമിദമധ്യഗാമ് ।
ഹിത്വാ സ്വശിഷ്യാന് പൈലാദീന്ഭഗവാന് ബാദരായണഃ ॥ ൨൨ ॥
ഹിത്വാ സ്വശിഷ്യാന് പൈലാദീന്ഭഗവാന് ബാദരായണഃ ॥ ൨൨ ॥
മഹ്യം പുത്രായ ശാന്തായ പരം ഗുഹ്യമിദം ജഗൌ ।
വിചിത്രവീര്യോഽഥോവാഹ കാശീരാജസുതേ ബലാത് ॥ ൨൩ ॥
വിചിത്രവീര്യോഽഥോവാഹ കാശീരാജസുതേ ബലാത് ॥ ൨൩ ॥
സ്വയംവരാദുപാനീതേ അമ്ബികാമ്ബാലികേ ഉഭേ ।
തയോരാസക്തഹൃദയോ ഗൃഹീതോ യക്ഷ്മണാ മൃതഃ ॥ ൨൪ ॥
തയോരാസക്തഹൃദയോ ഗൃഹീതോ യക്ഷ്മണാ മൃതഃ ॥ ൨൪ ॥
ക്ഷേത്രേഽപ്രജസ്യ വൈ ഭ്രാതുര്മാത്രോക്തോ ബാദരായണഃ ।
ധൃതരാഷ്ട്രം ച പാണ്ഡും ച വിദുരം ചാപ്യജീജനത് ॥ ൨൫ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രം ച പാണ്ഡും ച വിദുരം ചാപ്യജീജനത് ॥ ൨൫ ॥
ഗാന്ധാര്യാം ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ജജ്ഞേ പുത്രശതം നൃപ ।
തത്ര ദുര്യോധനോ ജ്യേഷ്ഠോ ദുഃശലാ ചാപി കന്യകാ ॥ ൨൬ ॥
തത്ര ദുര്യോധനോ ജ്യേഷ്ഠോ ദുഃശലാ ചാപി കന്യകാ ॥ ൨൬ ॥
ശാപാന്മൈഥുനരുദ്ധസ്യ പാണ്ഡോഃ കുന്ത്യാം മഹാരഥാഃ ।
ജാതാ ധര്മാനിലേന്ദ്രേഭ്യോ യുധിഷ്ഠിരമുഖാസ്ത്രയഃ ॥ ൨൭ ॥
ജാതാ ധര്മാനിലേന്ദ്രേഭ്യോ യുധിഷ്ഠിരമുഖാസ്ത്രയഃ ॥ ൨൭ ॥
നകുലഃ സഹദേവശ്ച മാദ്രയാം നാസത്യദസ്രയോഃ ।
ദ്രൌപദ്യാം പഞ്ച പഞ്ചഭ്യഃ പുത്രാസ്തേ പിതരോഽഭവന് ॥ ൨൮ ॥
ദ്രൌപദ്യാം പഞ്ച പഞ്ചഭ്യഃ പുത്രാസ്തേ പിതരോഽഭവന് ॥ ൨൮ ॥
യുധിഷ്ഠിരാത് പ്രതിവിന്ധ്യഃ ശ്രുതസേനോ വൃകോദരാത് ।
അര്ജുനാച്ഛ്രുതകീര്തിസ്തു ശതാനീകസ്തു നാകുലിഃ ॥ ൨൯ ॥
അര്ജുനാച്ഛ്രുതകീര്തിസ്തു ശതാനീകസ്തു നാകുലിഃ ॥ ൨൯ ॥
സഹദേവസുതോ രാജഞ്ഛ്രുതകര്മാ തഥാപരേ ।
യുധിഷ്ഠിരാത് തു പൌരവ്യാം ദേവകോഽഥ ഘടോത്കചഃ ॥ ൩൦ ॥
യുധിഷ്ഠിരാത് തു പൌരവ്യാം ദേവകോഽഥ ഘടോത്കചഃ ॥ ൩൦ ॥
ഭീമസേനാദ്ധിഡിമ്ബായാം കാല്യാം സര്വഗതസ്തതഃ ।
സഹദേവാത് സുഹോത്രം തു വിജയാസൂത പാര്വതീ ॥ ൩൧ ॥
സഹദേവാത് സുഹോത്രം തു വിജയാസൂത പാര്വതീ ॥ ൩൧ ॥
കരേണുമത്യാം നകുലോ നരമിത്രം തഥാര്ജുനഃ ।
ഇരാവന്തമുലുപ്യാം വൈ സുതായാം ബഭ്രുവാഹനമ് ।
മണിപുരപതേഃ സോഽപി തത്പുത്രഃ പുത്രികാസുതഃ ॥ ൩൨ ॥
ഇരാവന്തമുലുപ്യാം വൈ സുതായാം ബഭ്രുവാഹനമ് ।
മണിപുരപതേഃ സോഽപി തത്പുത്രഃ പുത്രികാസുതഃ ॥ ൩൨ ॥
തവ താതഃ സുഭദ്രായാമഭിമന്യുരജായത ।
സര്വാതിരഥജിദ് വീര ഉത്തരായാം തതോ ഭവാന് ॥ ൩൩ ॥
സര്വാതിരഥജിദ് വീര ഉത്തരായാം തതോ ഭവാന് ॥ ൩൩ ॥
പരിക്ഷീണേഷു കുരുഷു ദ്രൌണേര്ബ്രഹ്മാസ്ത്രതേജസാ ।
ത്വം ച കൃഷ്ണാനുഭാവേന സജീവോ മോചിതോഽന്തകാത് ॥ ൩൪ ॥
ത്വം ച കൃഷ്ണാനുഭാവേന സജീവോ മോചിതോഽന്തകാത് ॥ ൩൪ ॥
തവേമേ തനയാസ്താത ജനമേജയപൂര്വകാഃ ।
ശ്രുതസേനോ ഭീമസേന ഉഗ്രസേനശ്ച വീര്യവാന് ॥ ൩൫ ॥
ശ്രുതസേനോ ഭീമസേന ഉഗ്രസേനശ്ച വീര്യവാന് ॥ ൩൫ ॥
ജനമേജയസ്ത്വാം വിദിത്വാ തക്ഷകാന്നിധനം ഗതമ് ।
സര്പാന് വൈ സര്പയാഗാഗ്നൌ സ ഹോഷ്യതി രുഷാന്വിതഃ ॥ ൩൬ ॥
സര്പാന് വൈ സര്പയാഗാഗ്നൌ സ ഹോഷ്യതി രുഷാന്വിതഃ ॥ ൩൬ ॥
കാലഷേയം പുരോധായ തുരം തുരഗമേധഷാട് ।
സമന്താത് പൃഥിവീം സര്വാം ജിത്വാ യക്ഷ്യതി ചാധ്വരൈഃ ॥ ൩൭ ॥
സമന്താത് പൃഥിവീം സര്വാം ജിത്വാ യക്ഷ്യതി ചാധ്വരൈഃ ॥ ൩൭ ॥
തസ്യ പുത്രഃ ശതാനീകോ യാജ്ഞവല്ക്യാത് ത്രയീം പഠന് ।
അസ്ത്രജ്ഞാനം ക്രിയാജ്ഞാനം ശൌനകാത് പരമേഷ്യതി ॥ ൩൮ ॥
അസ്ത്രജ്ഞാനം ക്രിയാജ്ഞാനം ശൌനകാത് പരമേഷ്യതി ॥ ൩൮ ॥
സഹസ്രാനീകസ്തത്പുത്രസ്തതശ്ചൈവാശ്വമേധജഃ ।
അസീമകൃഷ്ണസ്തസ്യാപി നേമിചക്രസ്തു തത്സുതഃ ॥ ൩൯ ॥
അസീമകൃഷ്ണസ്തസ്യാപി നേമിചക്രസ്തു തത്സുതഃ ॥ ൩൯ ॥
ഗജാഹ്വയേ ഹൃതേ നദ്യാ കൌശാമ്ബ്യാം സാധു വത്സ്യതി ।
ഉക്തസ്തതശ്ചിത്രരഥസ്തസ്മാച്ഛുചിരഥഃ സുതഃ ॥ ൪൦ ॥
ഉക്തസ്തതശ്ചിത്രരഥസ്തസ്മാച്ഛുചിരഥഃ സുതഃ ॥ ൪൦ ॥
തസ്മാച്ച വൃഷ്ടിമാംസ്തസ്യ സുഷേണോഽഥ മഹീപതിഃ ।
സുനീഥസ്തസ്യ ഭവിതാ നൃചക്ഷുര്യത് സുഖീനലഃ ॥ ൪൧ ॥
സുനീഥസ്തസ്യ ഭവിതാ നൃചക്ഷുര്യത് സുഖീനലഃ ॥ ൪൧ ॥
പരിപ്ലവഃ സുതസ്തസ്മാന്മേധാവീ സുനയാത്മജഃ ।
നൃപഞ്ജയസ്തതോ ദൂര്വസ്തിമിസ്തസ്മാജ്ജനിഷ്യതി ॥ ൪൨ ॥
നൃപഞ്ജയസ്തതോ ദൂര്വസ്തിമിസ്തസ്മാജ്ജനിഷ്യതി ॥ ൪൨ ॥
തിമേര്ബൃഹദ്രഥസ്തസ്മാച്ഛതാനീകഃ സുദാസജഃ ।
ശതാനീകാദ് ദുര്ദമനസ്തസ്യാപത്യം മഹീനരഃ ॥ ൪൩ ॥
ശതാനീകാദ് ദുര്ദമനസ്തസ്യാപത്യം മഹീനരഃ ॥ ൪൩ ॥
ദണ്ഡപാണിര്നിമിസ്തസ്യ ക്ഷേമകോ ഭവിതാ യതഃ ।
ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ വൈ യോനിര്വംശോ ദേവര്ഷിസത്കൃതഃ ॥ ൪൪ ॥
ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ വൈ യോനിര്വംശോ ദേവര്ഷിസത്കൃതഃ ॥ ൪൪ ॥
ക്ഷേമകം പ്രാപ്യ രാജാനം സംസ്ഥാം പ്രാപ്സ്യതി വൈ കലൌ ।
അഥ മാഗധരാജാനോ ഭാവിനോ യേ വദാമി തേ ॥ ൪൫ ॥
അഥ മാഗധരാജാനോ ഭാവിനോ യേ വദാമി തേ ॥ ൪൫ ॥
ഭവിതാ സഹദേവസ്യ മാര്ജാരിര്യച്ഛ്രുതശ്രവാഃ ।
തതോ യുതായുസ്തസ്യാപി നിരമിത്രോഽഥ തത്സുതഃ ॥ ൪൬ ॥
തതോ യുതായുസ്തസ്യാപി നിരമിത്രോഽഥ തത്സുതഃ ॥ ൪൬ ॥
സുനക്ഷത്രഃ സുനക്ഷത്രാദ് ബൃഹത്സേനോഽഥ കര്മജിത് ।
തതഃ സുതഞ്ജയാദ് വിപ്രഃ ശുചിസ്തസ്യ ഭവിഷ്യതി ॥ ൪൭ ॥
തതഃ സുതഞ്ജയാദ് വിപ്രഃ ശുചിസ്തസ്യ ഭവിഷ്യതി ॥ ൪൭ ॥
ക്ഷേമോഽഥ സുവ്രതസ്തസ്മാദ് ധര്മസൂത്രഃ സമസ്തതഃ ।
ദ്യുമത്സേനോഽഥ സുമതിഃ സുബലോ ജനിതാ തതഃ ॥ ൪൮ ॥
ദ്യുമത്സേനോഽഥ സുമതിഃ സുബലോ ജനിതാ തതഃ ॥ ൪൮ ॥
സുനീഥഃ സത്യജിദഥ വിശ്വജിദ് യദ് രിപുഞ്ജയഃ ।
ബാര്ഹദ്രഥാശ്ച ഭൂപാലാ ഭാവ്യാഃ സാഹസ്രവത്സരമ് ॥ ൪൯ ॥
ബാര്ഹദ്രഥാശ്ച ഭൂപാലാ ഭാവ്യാഃ സാഹസ്രവത്സരമ് ॥ ൪൯ ॥