Shree Swami Samarth

શ્રી સ્વામી સમર્થ ચરિત્ર સારામૃત અધ્યાય 13

(Swami Samarth Charitra Saramrut Adhyay 13 in Gujarati)

Vishnubuva Brahmachari

Also known as Swami Samarth Charitra Saramrut · Shri Swami Charitra Saramrut · Shri Swami Charitra Saramrut adhyay 13

Swami Samarth Charitra Saramrut Adhyay 13. Shri Swami Charitra Saramrut, the life of Shri Swami Samarth of Akkalkot in Marathi ovi. It gathers the leelas of the Swami — the people he healed, the pride he broke, the devotees he claimed — in the form in which they are read aloud at his mathas and in homes that keep his worship.

#of 77
॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
શુક્લપક્ષીચા શશિકર । વાઢે જૈસા ઉત્તરોત્તર ।
તૈસે હે સ્વામી ચરિત્ર । અધ્યાયાધ્યાયી વાઢલે ॥૧॥
દ્વાદશાધ્યાયાચે અંતી । શ્રીપાદભટ્ટ બાળાપ્પાપ્રતી ।
કપટ યુક્તીને ફસવૂ પાહતી । પરી ઝાલે વ્યર્થચી ॥૨॥
ખિન્ન ઝાલા ચોળપ્પા । મ્હણે શ્રીંચી પૂર્ણ કૃપા ।
મજહુની તયા બાળાપ્પા । પ્રિય અસે જાહલા ॥૩॥
વર્તલે ઐસે વર્તમાન । બાળાપ્પા એકનિષ્ઠા ધરોન ।
સ્વામીસેવા રાત્રંદિન । અત્યાનંદે કરિતસે ॥૪॥
સ્વયંપાકાદિક કરાવયાસી । લજ્જા વાટતસે તયાસી ।
તયાતે એકે સમયાસી । કાય બોલતી સમર્થ ॥૫॥
નિર્લજ્જાસી સન્નિધ ગુરુ । અસે જાણ નિરંતરુ ।
ઐસે બોલતા સદ્ગુરુ । બાળાપ્પા મની સમજલા ॥૬॥
અનેક ઉપાયે કરોન । શુદ્ધ કેલે બાળાપ્પાચે મન ।
સ્વામીવિણે દૈવત અન્ય । નસેચિ થોર યા જગી ॥૭॥
સેવેકર઼્યાંમાજી વરિષ્ઠ । સુંદરાબાઈ હોતી તેથ ।
તિને સેવેકર઼્યાસ નિત્ય । ત્રાસ દ્યાવા વ્યર્થચી ॥૮॥
નાના પ્રકારે બોલોન । કરી સર્વાંચા અપમાન ।
પરી બાળાપ્પાવરી પૂર્ણ । વિશ્વાસ હોતા તિયેચા ॥૯॥
પરી કોણે એકે દિવશી । મધ્યરાત્રીચ્યા સમયાસી ।
લઘુશંકા લાગતા સ્વામીંસી । બાળાપ્પાતે ઉઠવિલે ॥૧૦॥
શ્રીંતે ધરોનિયા કરી । ઘેઉની ગેલે બાહેરી ।
પાહોનિયા ઐશી પરી । બાઈ અંતરી કોપલી ॥૧૧॥
મ્હણે યાને યેવોન । સ્વામી કેલે આપણા આધીન ।
માઝે ગેલે શ્રેષ્ઠપણ । અપમાન જાહલા ॥૧૨॥
તૈપાસૂની બાળાપ્પાસી । ત્રાસ દેત અહર્નિશી ।
ગાર઼્હાણે સાંગતા સમર્થાંસી । બાઈતે શબ્દે તાડિતી ॥૧૩॥
અક્કલકોટી શ્રીસમર્થ । પ્રથમતઃ જ્યાચે ઘરી યેત ।
ચોળાપ્પા વિખ્યાત । સ્વામીભક્ત જાહલા ॥૧૪॥
એક તપપર્યંત । સ્વામીસેવા તો કરીત ।
તયાસી દ્રવ્યાશા બહુત । અસે સાંપ્રત લાગલી ॥૧૫॥
દિવાળીચા સણ યેત । રાજમંદિરામાજી સમર્થ ।
રાહિલે અસતા આનંદાત । વર્તમાન વર્તલે ॥૧૬॥
કોણ્યા ભક્તે સમર્થાંસી । અર્પિલે હોતે ચંદ્રહારાસી ।
સણાનિમિત્ત ત્યા દિવશી । અંગાવરી ઘાલાવા ॥૧૭॥
રાણીચિયે મનાંત । વિચાર યેતા ત્વરિત ।
સુંદરાબાઈસી લોબત । ચંદ્રહાર દ્યાવા કી ॥૧૮॥
સુંદરાબાઈ બોલલી । તો આહે ચોળપ્પાજવળી ।
ઐસે ઐકતા ત્યા કાળી । જમાદાર પાઠવિલા ॥૧૯॥
ગંગુલાલ જમાદાર । ચોળાપ્પાજવળી યે સત્વર ।
મ્હણે દ્યાવી જા ચંદ્રહાર । રાણીસાહેબ માગતી ॥૨૦॥
ચોળાપ્પા બોલે તયાંસી । હાર નાહી આમ્હાપાસી ।
બાળાપ્પા ઠેવિતો તયાસી તુમ્હી માગૂન ઘ્યાવા કી ॥૨૧॥
ઐસે ઐકુની સત્વર । ગંગુલાલ જમાદાર ।
બાળાપ્પાજવળી યેઉની સત્વર । હાર માગૂ લાગલા ॥૨૨॥
બાળાપ્પા બોલે સત્વર । આપણાપાસી ચંદ્રહાર ।
પરી ચોળપ્પાચી ત્યાવર । સત્તા અસે સર્વસ્વે ॥૨૩॥
ઐસે ઐકુની બોલણે । જમાદાર પુસે ચોળાપ્પાકારણે ।
જબાબ દિધલા ચોળપ્પાને । બાળાપ્પા દેતી તરી ઘેઈજે ॥૨૪॥
ઐસે ભાષણ ઐકોન । જમાદાર પરતોન ।
નૃપમંદિરી યેવોન । વર્તમાન સર્વ સાંગે ॥૨૫॥
ચોળાપ્પાચી ઐકુન કૃતી । રાગ આલા રાણીપ્રતી ।
સુંદરાબાઈનેહી ગોષ્ટી । તયાવિરુદ્ધ સાંગિતલ્યા ॥૨૬॥
કારભાર ચોળાપ્પાચે કરી । જો હોતા આજવરી ।
તો કાઢૂની તયાસ દૂરી । કરાવે રાણી મ્હણતસે ॥૨૭॥
પહિલેચ હોતે બાઈચ્યા મની । સાહાય્ય ઝાલી આતા રાણી ।
સુંદરાબાઈચા ગગની । હર્ષ તેવ્હા ન સમાવે ॥૨૮॥
ચોળાપ્પાને આજવરી કેલી સમર્થાંચી ચાકરી ।
ધનપ્રાપ્તી તયા ભારી । સમર્થકૃપેને હોતસે ॥૨૯॥
અસો એકે અવસરી । કાય ઝાલી નવલપરી ।
બૈસલી સમર્થાંચી સ્વારી । ભક્તમંડળી વેષ્ટીત ॥૩૦॥
એક વસ્ત્ર તયા વેળી । પડલે હોતે શ્રીંજવળી ।
તયાચી કરોનિયા ઝોળી । સમર્થે કરી ઘેતલી ॥૩૧॥
અલ્લખ શબ્દ ઉચ્ચારિલા । મ્હણતી ભિક્ષા દ્યા આમ્હાલા ।
તયા વેળી સર્વત્રાલા । આશ્ચર્ય વાટલે ॥૩૨॥
ઝોળી ઘેતલી સમર્થે । કાય અસે ઉણે તેથે ।
જે જે દર્શના આલે હોતે । ત્યાંની ભિક્ષા ઘાતલી ॥૩૩॥
કોણી એક કોણી દોન । રુપયે ટાકતી આણોન ।
ન લાગતા એક ક્ષણ । શંભરાવર ગણતી ઝાલી ॥૩૪॥
ઝોળી ચોળાપ્પાતે દેવોન । સમર્થ બોલે કાય વચન ।
ચોળાપ્પા તુઝે ફિટલે રીણ । સ્વસ્થ આતા બસાવે ॥૩૫॥
પાહોનિયા દ્રવ્યાસી । આનંદ ઝાલા તયાસી ।
પરી ન આલે માનસી । શ્રીચરણ અંતરલે ॥૩૬॥
તયાસી ઝાલે માસ દોન । પુઢે કાય ઝાલે વર્તમાન ।
રાણીચ્યા આજ્ઞેને શિપાઈ દોન । સ્વામીજવળી પાતલે ॥૩૭॥
ત્યાંની ઉઠવૂન ચોળાપ્પાસી । આપણ બૈસલે સ્વામીપાશી ।
ચોળાપ્પાચ્યા માનસી । દુઃખ ફાર જાહલે ॥૩૮॥
સ્વામીપુઢે વસ્તુ યેતી । ત્યા શિપાઈ ઉચલિતી ।
ચોળાપ્પાતે કાહી ન દેતી । ને તરી ઘેતી હિરાવોની ॥૩૯॥
ચોળાપ્પાસી દૂર કેલે । બાઈસી બરે વાટલે ।
ઐસે કાહી દિવસ ગેલે । બાળાપ્પા સેવા કરિતાતી ॥૪૦॥
કોણે એકે અવસરી । સુંદરાબાઈ બાળાપ્પાવરી ।
રાગાવોની દૃષ્ટોત્તરી । તાડણ કરી બહુસાળ ॥૪૧॥
તે ઐકોની બાળાપ્પાસી । દુઃખ ઝાલે માનસી ।
સોડૂન સ્વામીચરણાંસી । મ્હણતી જાવે યેથોની ॥૪૨॥
ઐસા કેલા વિચાર । જાહલી અસતા રાત્ર ।
બાળાપ્પા ગેલે બિર઼્હાડાવર । ખિન્ન ઝાલે માનસી ॥૪૩॥
આજ્ઞા સમર્થાંચી ઘેવોની । મ્હણતી જાવે યેથોની ।
યાકરિતા દુસરે દિની । સમર્થાંજવળી પાતલે ॥૪૪॥
આપુલી આજ્ઞા ઘ્યાવયાસી । બાળાપ્પા યેતો યા સમયાસી ।
અંતર્જ્ઞાની સમર્થાંસી । તત્કાળ વિદિત જાહલે ॥૪૫॥
તેવ્હા એક સેવેકર઼્યાંસ । બોલલે કાય સમર્થ ।
બાળાપ્પા દર્શનાસી યેત । ત્યાસી આસન દાખવાવે ॥૪૬॥
બાળાપ્પા યેતા ત્યા સ્થાની । આસન દાવિલે સેવેકર઼્યાંની ।
તેવ્હા સમજલે નિજમની । આજ્ઞા આપણા મિળેના ॥૪૭॥
કોઠે માંડાવે આસન । વિચાર પડલા ત્યાલાગૂન ।
તો ત્યાચ રાત્રી સ્વપ્ન । બાળાપ્પાને દેખિલે ॥૪૮॥
શ્રીમારુતીચે મંદિર । સ્વપ્ની આલે સુંદર ।
તેથે જાઉની સત્વર । આસન ત્યાંની માંડિલે ॥૪૯॥
શ્રીસ્વામી સમર્થ । યા મંત્રાચા જપ કરીત ।
એક વેળ દર્શના યેત । હિશેબ ઠેવીત જપાચા ॥૫૦॥
કાઢૂની દિલે બાળાપ્પાસી । આનંદ ઝાલા બાઈસી ।
ગર્વભરે તી કોણાસી । માનીનાશી જાહલી ॥૫૧॥
સુંદરાબાઈસી કરાવે દૂર । સમર્થાંચા ઝાલા વિચાર ।
ત્યાપ્રમાણે ચમત્કાર । કરોનિયા દાવિતી ॥૫૨॥
જે કોણી દર્શના યેત । ત્યાંસી બાઈ દ્રવ્ય માગત ।
ધન-ધાન્ય સાઠવીત । ઐશા પ્રકારે કરોની ॥૫૩॥
બાઈચી કૃત્યે દરબારી । વિદિત કેલી થોર થોરી ।
બાઈની રહાવે દૂરી । શ્રીંચરણાપાસૂન ॥૫૪॥
પરી રાણીચી પ્રિતી । બાઈવરી બહૂ હોતી ।
યાકારણે કોણાપ્રતી । ધૈર્ય કાહી હોઈના ॥૫૫॥
અક્કલકોટી ત્યા અવસરી । માધવરાવ બર્વે કારભારી ।
તયાંસી હુકૂમ ઝાલા સત્વરી । બાઈસી દૂરી કરાવે ॥૫૬॥
પરી રાણીસ ભિવોની । તૈસે ન કેલે તયાંની ।
સમર્થ દર્શનાસી એકે દિની । કારભારી પાતલે ॥૫૭॥
તયાંસી બોલતી સમર્થ । કૈસા કરિતા કારભાર ।
ઐસે ઐકોનિયા ઉત્તર । બર્વે મની સમજલે ॥૫૮॥
મગ ત્યાંની ત્યાચ દિવશી । પાઠવિલે ફૌજદારાસી ।
કૈદ કરુનિયા બાઈસી । આણાવી મ્હણતી સત્વર ॥૫૯॥
આજ્ઞેપ્રમાણે સત્વર । બાઈસી બાંધી ફૌજદાર ।
બાઈ કરી શોક ફાર । ઘેત ઊર બડવૂની ॥૬૦॥
ફૌજદારાસી સમર્થ । કાહી એક ન બોલત ।
કારકીર્દીચા અંત । ઐસા ઝાલા બાઈચા ॥૬૧॥
સ્વામીચિયા સેવેકરિતા । સરકારાંતૂની તત્ત્વતા ।
પંચ નેમૂની વ્યવસ્થા । કેલી અસે નૃપરાયે ॥૬૨॥
મગ સેવા કરાવયાસી । ઘેઉની ગેલે બાળાપ્પાસી ।
મ્હણતી દેઊ તુમ્હાંસી । પગાર સરકારાંતૂની ॥૬૩॥
બાળાપ્પા બોલલે તયાંસી । દ્રવ્યાશા નાહી આમ્હાંસી ।
આમ્હી નિર્લોભ માનસી । સ્વામીસેવા કરુ કી ॥૬૪॥
બાળાપ્પાચા જપ હોતા પૂર્ણ । એકા ભક્તાસ સાંગોન ।
કરવિલે શ્રીંની ઉદ્યાપન । હિશેબ જપાચા ઘેતલા ॥૬૫॥
બાળાપ્પાંની ચાકરી । એક તપ સરાસરી ।
કેલી ઉત્તમ પ્રકારી । સમર્થા તે પ્રિય જાહલે ॥૬૬॥
અક્કલકોટ નગરાત । અદ્યાપિ બાળાપ્પા રહાત ।
શ્રીપાદુકાંચી પૂજા કરીત । નિરાહાર રાહોની ॥૬૭॥
જે જે ઝાલી સ્વામીભક્ત । ત્યાત બાળાપ્પા શ્રેષ્ઠ ।
તયાવરી શ્રી સમર્થ । કરીત હોતે પ્રેમ બહૂ ॥૬૮॥
ઐસે બાળાપ્પાચે ચરિત્ર । વર્ણિલે અસે સંકલિત ।
સ્વામી ચરિત્ર સારામૃત । ચરિત્રસાર ઘેતલે ॥૬૯॥
દૃઢનિશ્ચય આણિ ભક્તી । તૈસી સદ્ગુરુચરણી આસક્તિ ।
તેણે યેત મોક્ષ હાતી । અન્ય સાધને વ્યર્થચી ॥૭૦॥
દૃઢનિશ્ચયાચે ઉદાહરણ । હે ચરિત્ર અસે પૂર્ણ ।
શ્રોતી હોઉની સાવધાન । શ્રવણી આદર ધરાવા ॥૭૧॥
ઉગીચ કરિતી દાંભિક ભક્તી । ત્યાવરી સ્વામી કૃપા ન કરિતી ।
સદ્ભાવે જે નમસ્કારિતી । ત્યાવરી હોતી કૃપાળૂ ॥૭૨॥
પુઢલે અધ્યાયી સુંદર કથા । ઐકા શ્રોતે દેઊની ચિત્તા ।
જેણે નિવારે સર્વ વ્યથા । પાપરાશી દગ્ધ હોતી ॥૭૩॥
અક્કલકોટનિવાસિયા । જયજયાજી સ્વામીરાયા ।
રાત્રંદિન તુઝ્યા પાયા । વિષ્ણૂ શંકર વંદિતી ॥૭૪॥
ઇતિ શ્રી સ્વામી ચરિત્ર । નાના પ્રાકૃત કથા સંમત ।
સદા ભક્ત પરિસોત । ત્રયોદશોઽધ્યાય ગોડ હા ॥૭૫॥
॥ શ્રીસ્વામીચરણાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીમસ્તુ શુભંભવતી ॥

Explore More