॥ શ્રી ગણેશાય નમઃ ॥
એકાગ્રચિત્તે કરિતા શ્રવણ । તેણે હોય દિવ્ય જ્ઞાન ।
ત્યા જ્ઞાને પરમાર્થસાધન । પંથ સુલભ હોતસે ॥૧॥
ત્યા જ્ઞાને પરમાર્થસાધન । પંથ સુલભ હોતસે ॥૧॥
સચ્ચરિત્રે શ્રવણ કરિતા । પરમાનંદ હોય ચિત્તા ।
ઓળખૂ યે સત્યાસત્યતા । પરમાર્થ પ્રપંચાચી ॥૨॥
ઓળખૂ યે સત્યાસત્યતા । પરમાર્થ પ્રપંચાચી ॥૨॥
યા નરદેહા યેવોન । કાય કરાવે આપણ ।
જેણે હોઈલ સુગમ । દુસ્તર હા ભવપંથ ॥૩॥
જેણે હોઈલ સુગમ । દુસ્તર હા ભવપંથ ॥૩॥
જ્યાંસી વાનિતી ભલે । સજ્જન જ્યા માર્ગે ગેલે ।
સર્વ દુઃખમુક્ત ઝાલે । તો પંથ ધરાવા ॥૪॥
સર્વ દુઃખમુક્ત ઝાલે । તો પંથ ધરાવા ॥૪॥
બોલણે અસો હે આતા । વર્ણૂ પુઢે સ્વામીચરિતા ।
અત્યાદરે શ્રવણ કરિતા । સર્વાર્થ પાવિજે નિશ્ચયે ॥૫॥
અત્યાદરે શ્રવણ કરિતા । સર્વાર્થ પાવિજે નિશ્ચયે ॥૫॥
પ્રસિદ્ધ આળંદી ક્ષેત્રી । નામે નૃસિંહસરસ્વતી ।
જયાંચી સર્વત્ર ખ્યાતી । અજરામર રાહિલી ॥૬॥
જયાંચી સર્વત્ર ખ્યાતી । અજરામર રાહિલી ॥૬॥
કૃષ્ણાતટાકી ક્ષેત્રે પવિત્ર । તી દેખિલી ત્યાંની સમસ્ત ।
નાના યોગાભ્યાસી બહુત । મહાસાધૂ દેખિલે ॥૭॥
નાના યોગાભ્યાસી બહુત । મહાસાધૂ દેખિલે ॥૭॥
કરાવે હઠયોગસાધન । ઐસી ઇચ્છા બહુત દિન ।
નાના સ્થાને ફિરોન । શોધ કરિતી ગુરુચા ॥૮॥
નાના સ્થાને ફિરોન । શોધ કરિતી ગુરુચા ॥૮॥
જપી તપી સંન્યાસી । દેખિલે અનેક તાપસી ।
જે સદા અરણ્યવાસી । યોગાભ્યાસી બૈસલે ॥૯॥
જે સદા અરણ્યવાસી । યોગાભ્યાસી બૈસલે ॥૯॥
એક સૂર્યમંડળ વિલોકિતી । એક પંચાગ્નિસાધન કરિતી ।
એક વાયૂ ભક્ષિતાતી । મૌન ધરિતી કિતીએક ॥૧૦॥
એક વાયૂ ભક્ષિતાતી । મૌન ધરિતી કિતીએક ॥૧૦॥
એક ઝાલે દિગંબર । એકી કેલા ઉર્ધ્વ કર ।
એક ઘાલિતી નમસ્કાર । એક ધ્યાનસ્થ બૈસલે ॥૧૧॥
એક ઘાલિતી નમસ્કાર । એક ધ્યાનસ્થ બૈસલે ॥૧૧॥
એક આશ્રમી રાહોન । શિષ્યા સાંગતી ગુહ્યજ્ઞાન ।
એક કરિતી તીર્થાટન । એક પૂજની બૈસલે ॥૧૨॥
એક કરિતી તીર્થાટન । એક પૂજની બૈસલે ॥૧૨॥
ઐસે અસંખ્ય દેખિલે । જ્ઞાન તયાંચે પાહિલે ।
કિત્યેકાંચે ચરણ ધરિલે । પરિ ગેલે વ્યર્થચી ॥૧૩॥
કિત્યેકાંચે ચરણ ધરિલે । પરિ ગેલે વ્યર્થચી ॥૧૩॥
હઠયોગ પરમ કઠીણ । કૈસા કરાવા સાધ્ય આપણ ।
યાવિષયી પૂર્ણ જ્ઞાન । કોણી તયાતે સાંગેના ॥૧૪॥
યાવિષયી પૂર્ણ જ્ઞાન । કોણી તયાતે સાંગેના ॥૧૪॥
એકે સમયી અક્કલકોટી । સ્વામીદર્શનેચ્છા ધરૂની પોટી ।
આલે નૃસિંહસરસ્વતી । મહિમા શ્રીંચા ઐકોની ॥૧૫॥
આલે નૃસિંહસરસ્વતી । મહિમા શ્રીંચા ઐકોની ॥૧૫॥
નૃસિંહસરસ્વતી દર્શનાસી । યેતી કળલે સમર્થાંસી ।
જાણિલે ત્યાંચ્યા હૃદ્ગતા । અંતરામાજી આધીચ ॥૧૬॥
જાણિલે ત્યાંચ્યા હૃદ્ગતા । અંતરામાજી આધીચ ॥૧૬॥
સન્મુખ પાહોની તયાંના । આજ્ઞાચક્ર ભેદાંતલા ।
એક શ્લોક સત્વર મ્હટલા । શ્રવણી પડલા તયાંચ્યા ॥૧૭॥
એક શ્લોક સત્વર મ્હટલા । શ્રવણી પડલા તયાંચ્યા ॥૧૭॥
શ્લોક ઐકતા તેથેચિ । સમાધી લાગલી સાચી ।
સ્મૃતિ ન રાહિલી દેહાચી । બ્રહ્મરંધ્રી પ્રાણવાયૂ ॥૧૮॥
સ્મૃતિ ન રાહિલી દેહાચી । બ્રહ્મરંધ્રી પ્રાણવાયૂ ॥૧૮॥
આશ્ચર્ય કરિતી સકળ । અસો ઝાલિયા કાહી વેળ ।
સમાધી ઉતરતા તત્કાળ । નૃસિંહસરસ્વતી ધાવલે ॥૧૯॥
સમાધી ઉતરતા તત્કાળ । નૃસિંહસરસ્વતી ધાવલે ॥૧૯॥
સ્વામી પદાંબુજાંવરી । મસ્તક ઠેવિલે ઝડકરી ।
સદ્ગદિત ઝાલે અંતરી । હર્ષ પોટી ન સમાવે ॥૨૦॥
સદ્ગદિત ઝાલે અંતરી । હર્ષ પોટી ન સમાવે ॥૨૦॥
ઉઠોનિયા કરિતી સ્તુતી । ધન્ય ધન્ય હે યતિમૂર્તી ।
કેવળ પરમેશ્વર અસતી । રુપ ઘેતી માનવાચે ॥૨૧॥
કેવળ પરમેશ્વર અસતી । રુપ ઘેતી માનવાચે ॥૨૧॥
મી આજ કિત્યેક દિવસ । હઠયોગસાધન કરાયાસ ।
કેલે બહુત સાયાસ । પરી સર્વ વ્યર્થ ગેલે ॥૨૨॥
કેલે બહુત સાયાસ । પરી સર્વ વ્યર્થ ગેલે ॥૨૨॥
સ્વામીકૃપા આજ ઝાલી । તેણે માઝી ઇચ્છા પુરલી ।
ચિંતા સકલ દુર ઝાલી । કાર્યભાગ સાધલા ॥૨૩॥
ચિંતા સકલ દુર ઝાલી । કાર્યભાગ સાધલા ॥૨૩॥
અસો નૃસિંહસરસ્વતી । આળંદી ક્ષેત્રી પરતોની યેતી ।
તેથેચિ વાસ્તવ્ય કરિતી । સિદ્ધી પ્રસન્ન જયાંના ॥૨૪॥
તેથેચિ વાસ્તવ્ય કરિતી । સિદ્ધી પ્રસન્ન જયાંના ॥૨૪॥
બહુત ધર્મકૃત્યે કેલી । દૂરદૂર કિર્તી ગેલી ।
એકેદિવશી કાહીવેળી । અક્કલકોટી પાતલે ॥૨૫॥
એકેદિવશી કાહીવેળી । અક્કલકોટી પાતલે ॥૨૫॥
ઘેતલે સમર્થાંચે દર્શન । ઉભે રાહિલે કર જોડોન ।
ઝાલે બહુત સમાધાન । ગુરુમુર્તિ પાહોનિયા ॥૨૬॥
ઝાલે બહુત સમાધાન । ગુરુમુર્તિ પાહોનિયા ॥૨૬॥
પાહોની નૃસિંહસરસ્વતીસી । સમર્થ બોલલે ત્યા સમયાસી ।
લોકી ધન્યતા પાવલાસી । વારયોષિતા પાળોની ॥૨૭॥
લોકી ધન્યતા પાવલાસી । વારયોષિતા પાળોની ॥૨૭॥
તિયેસી દ્યાવે સોડોની । તરીચ શ્રેષ્ઠત્વ પાવસી જની ।
મગ સહજચિ સુરભુવની । અંતી જાસી સુખાને ॥૨૮॥
મગ સહજચિ સુરભુવની । અંતી જાસી સુખાને ॥૨૮॥
ઐકોની સમર્થાંચી વાણી । આશ્ચર્ય વાટલે સકલા મની ।
નૃસિંહસરસ્વતી સ્વામી અસોની । વિપરીત કેવી કરતીલ ॥૨૯॥
નૃસિંહસરસ્વતી સ્વામી અસોની । વિપરીત કેવી કરતીલ ॥૨૯॥
પરી અંતરીચી ખૂણ । યતિ તત્કાળ જાણોન ।
પાહો લાગલે અધોવદન । શબ્દ એક ના બોલવે ॥૩૦॥
પાહો લાગલે અધોવદન । શબ્દ એક ના બોલવે ॥૩૦॥
સિદ્ધી કરોની પ્રસન્ન । વાઢવિલે આપુલે મહિમાન ।
તેચિ વારયોષિતેસમાન । અર્થ સ્વામીવચનાચા ॥૩૧॥
તેચિ વારયોષિતેસમાન । અર્થ સ્વામીવચનાચા ॥૩૧॥
અસો તેવ્હાપાસોનિ । સિદ્ધી દિધલી સોડોની ।
યેવોની રાહિલે સ્વસ્થાની । ધર્મકૃત્યે બહુ કેલી ॥૩૨॥
યેવોની રાહિલે સ્વસ્થાની । ધર્મકૃત્યે બહુ કેલી ॥૩૨॥
યશવંતરાવ ભોસેકર । નામે દેવ મામલેદાર ।
ત્યાસીહી જ્ઞાન સાચાર । સમર્થ કૃપેને જાહલે ॥૩૩॥
ત્યાસીહી જ્ઞાન સાચાર । સમર્થ કૃપેને જાહલે ॥૩૩॥
ઐસે સચ્છિષ્ય અનેક । શ્રીકૃપેને જ્ઞાની વિશેષ ।
જ્યાંની ઓળખિલે આત્મસ્વરુપ । મહિમા ત્યાંચા ન વર્ણવે ॥૩૪॥
જ્યાંની ઓળખિલે આત્મસ્વરુપ । મહિમા ત્યાંચા ન વર્ણવે ॥૩૪॥
વાસુદેવ ફડકે બ્રાહ્મણ થોર । જ્યાંચી પ્રસિદ્ધી સર્વત્ર ।
ઇંગ્રજી અંમલાત અનિવાર । હોઊની બંડ કેલે જ્યાંની ॥૩૫॥
ઇંગ્રજી અંમલાત અનિવાર । હોઊની બંડ કેલે જ્યાંની ॥૩૫॥
સમર્થાંચી કૃપા હોતા । ઇચ્છિત કાર્ય સાધેલ તત્ત્વતા ।
ઐસે વાટલે ત્યાચે ચિત્તા । દર્શનાતે પાતલા ॥૩૬॥
ઐસે વાટલે ત્યાચે ચિત્તા । દર્શનાતે પાતલા ॥૩૬॥
કરી નગ્ન તલવાર । ઘેવોન આલા શ્રીંસમોર ।
ઘાલોન સાષ્ટાંગ નમસ્કાર । મનામાજી પ્રાર્થીત ॥૩૭॥
ઘાલોન સાષ્ટાંગ નમસ્કાર । મનામાજી પ્રાર્થીત ॥૩૭॥
સ્વકાર્ય ચિંતોની અંતરી । ખડ્ગ દિધલે શ્રીંચ્યા કરી ।
મ્હણે મજવરી કૃપા જરી । તરી ખડ્ગ હાતી દેતીલ ॥૩૮॥
મ્હણે મજવરી કૃપા જરી । તરી ખડ્ગ હાતી દેતીલ ॥૩૮॥
જાવોની બૈસલા દૂર । શ્રીંની જાણિલે અંતર ।
ત્યાંચે પાહોનિ કર્મ ઘોર । રાજદ્રોહ માનસી ॥૩૯॥
ત્યાંચે પાહોનિ કર્મ ઘોર । રાજદ્રોહ માનસી ॥૩૯॥
લગબગે ઉઠલી સ્વારી । સત્વર આલી બાહેરી ।
તરવડાચે ઝાડાવરી । તલવાર દિલી ટાકોની ॥૪૦॥
તરવડાચે ઝાડાવરી । તલવાર દિલી ટાકોની ॥૪૦॥
વાસુદેવરાવ પાહોની । ખિન્ન ઝાલા અંતઃકરણી ।
સમર્થાંતે આપુલી કરણી । નાવડે સર્વથા મ્હણતસે ॥૪૧॥
સમર્થાંતે આપુલી કરણી । નાવડે સર્વથા મ્હણતસે ॥૪૧॥
કાર્ય આપણ યોજિલે । તે શેવટા ન જાય ભલે ।
ઐસે સમર્થે દર્શવિલે । મ્હણૂની ન દિલે ખડ્ગ કરી ॥૪૨॥
ઐસે સમર્થે દર્શવિલે । મ્હણૂની ન દિલે ખડ્ગ કરી ॥૪૨॥
પરી તો અભિમાની પુરુષ । ખડ્ગ ઘેવોનિ તૈસેચ ।
આલા પરત સ્વસ્થાનાસ । ઝેંડા ઉભારિલા બંડાચા ॥૪૩॥
આલા પરત સ્વસ્થાનાસ । ઝેંડા ઉભારિલા બંડાચા ॥૪૩॥
ત્યાત ત્યાસી યશ ન આલે । સર્વ હેતૂ નિષ્ફળ ઝાલે ।
શેવટી પારિપત્ય ભોગલે । કષ્ટ ગેલે વ્યર્થચિ ॥૪૪॥
શેવટી પારિપત્ય ભોગલે । કષ્ટ ગેલે વ્યર્થચિ ॥૪૪॥
અસો સ્વામીંચે ભક્ત । તાત્યા ભોસલે વિખ્યાત ।
રાહતી અક્કલકોટાત । રાજાશ્રિત સરદાર ॥૪૫॥
રાહતી અક્કલકોટાત । રાજાશ્રિત સરદાર ॥૪૫॥
કાહી કારણ જહાલે । સંસારી મન વિટલે ।
મગ પ્રપંચાતે સોડિલે । ભક્ત ઝાલે સ્વામીંચે ॥૪૬॥
મગ પ્રપંચાતે સોડિલે । ભક્ત ઝાલે સ્વામીંચે ॥૪૬॥
માયાપાશ તોડોની । દૃઢ ઝાલે સ્વામીચરણી ।
ભજન પૂજન નિશીદિની । કરિતાતી આનંદે ॥૪૭॥
ભજન પૂજન નિશીદિની । કરિતાતી આનંદે ॥૪૭॥
અકસ્માત એકે દિવશી । ભયભીત ઝાલે માનસી ।
યમદૂત દિસતી દૃષ્ટીસી । મૃત્યૂસમય પાતલા ॥૪૮॥
યમદૂત દિસતી દૃષ્ટીસી । મૃત્યૂસમય પાતલા ॥૪૮॥
પાહોનિયા વિપરીત પરી । શ્રીચરણ ધરિલે ઝડકરી ।
ઉભા રાહિલા કાળ દૂરી । નવલપરી જાહલે ॥૪૯॥
ઉભા રાહિલા કાળ દૂરી । નવલપરી જાહલે ॥૪૯॥
દીન વદન હોવોની । દૃઢ ઘાતલી મિઠી ચરણી ।
તાત્યા કરિતી વિનવણી । મરણ માઝે ચુકવાવે ॥૫૦॥
તાત્યા કરિતી વિનવણી । મરણ માઝે ચુકવાવે ॥૫૦॥
તે પાહોની શ્રીસમર્થ । કૃતાન્તાસી કાય સાંગત ।
હા અસે માઝા ભક્ત । આયુષ્ય યાચે ન સરલે ॥૫૧॥
હા અસે માઝા ભક્ત । આયુષ્ય યાચે ન સરલે ॥૫૧॥
પૈલ તો વૃષભ દિસત । ત્યાચા આજ અસે અંત ।
ત્યાસી ન્યાવે ત્વા ત્વરિત । સ્પર્શ યાતે કરુ નકો ॥૫૨॥
ત્યાસી ન્યાવે ત્વા ત્વરિત । સ્પર્શ યાતે કરુ નકો ॥૫૨॥
ઐસે સમર્થ બોલલે । તોચી નવલ વર્તલે ।
તત્કાળ વૃષભાચે પ્રાણ ગેલે । ધરણી પડલે કલેવર ॥૫૩॥
તત્કાળ વૃષભાચે પ્રાણ ગેલે । ધરણી પડલે કલેવર ॥૫૩॥
જન પાહોની આશ્ચર્ય કરિતી । ધન્યતા થોર વર્ણિતાતી ।
બૈલાપ્રતી દિધલી મુક્તી । મરણ ચુકલે તાત્યાંચે ॥૫૪॥
બૈલાપ્રતી દિધલી મુક્તી । મરણ ચુકલે તાત્યાંચે ॥૫૪॥
ઐશા લીલા અસંખ્ય । વર્ણૂ જાતા વાઢેલ ગ્રંથ ।
હે સ્વામીચરિત્ર સારામૃત । ચરિત્રસારમાત્ર યેથે ॥૫૫॥
હે સ્વામીચરિત્ર સારામૃત । ચરિત્રસારમાત્ર યેથે ॥૫૫॥
જયાચી લીલા અગમ્ય । ધ્યાતી જ્યાતે નિગમાગમ ।
સુર-નર વર્ણિતાતી ગુણ । અનાદિસિદ્ધ પરમાત્મા ॥૫૬॥
સુર-નર વર્ણિતાતી ગુણ । અનાદિસિદ્ધ પરમાત્મા ॥૫૬॥
નાનારુપે નટોની । સ્વેચ્છે વિચરે જો યા જની ।
ભક્તા સન્માર્ગ દાખવોની । ભવસાગરી તારીત ॥૫૭॥
ભક્તા સન્માર્ગ દાખવોની । ભવસાગરી તારીત ॥૫૭॥
ત્યા પરમાત્મ્યાચા અવતાર । શ્રીસ્વામી યતિ દિગંબર ।
પ્રગટ ઝાલે ધરણીવર । જગદુદ્ધાકારણે ॥૫૮॥
પ્રગટ ઝાલે ધરણીવર । જગદુદ્ધાકારણે ॥૫૮॥
ત્યાંચી પદસેવા નિશીદિની । કરોની તત્પર સદા ભજની ।
વિષ્ણૂ શંકરાચે મની । હેચિ વસો સદૈવ ॥૫૯॥
વિષ્ણૂ શંકરાચે મની । હેચિ વસો સદૈવ ॥૫૯॥
ઇતિ શ્રી સ્વામી ચરિત્ર સારામૃત । નાના પ્રાકૃત કથા સંમત ।
સદા પરિસોત પ્રેમળ ભક્ત । એકોનવિંશોઽધ્યાય ગોડ હા ॥૬૦॥
સદા પરિસોત પ્રેમળ ભક્ત । એકોનવિંશોઽધ્યાય ગોડ હા ॥૬૦॥
॥ શ્રીસ્વામીચરણાર્પણમસ્તુ ॥ શ્રીમસ્તુ શુભંભવતી ॥