బాల ముకున్దాష్టకమ్
- ఇతి (iti)thus
- బాలముకున్దాష్టకమ్ (bālamukundāṣṭakam)eight verses on Bālamukunda (बाल:child | मुकुन्द:Krishna | अष्टकम्:eight verses)
- సమ్పూర్ణమ్ (sampūrṇam)complete
కరారవిన్దేన పదారవిన్దం ముఖారవిన్దే వినివేశయన్తమ్ ।
వటస్య పత్రస్య పుటే శయానం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 1 ॥
వటస్య పత్రస్య పుటే శయానం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 1 ॥
- కరారవిన్దేన (karāravindena)with lotus-like hands (kara:hand | aravindena:with lotus-like)
- పదారవిన్దం (padāravindaṃ)lotus-like feet (pada:feet | aravindaṃ:lotus-like)
- ముఖారవిన్దే (mukhāravinde)in the lotus-like mouth (mukha:mouth | aravinde:in the lotus-like)
- వినివేశయన్తమ్ (viniveśayantam)placing
- వటస్య (vaṭasya)of the banyan
- పత్రస్య (patrasya)of the leaf
- పుటే (puṭe)in the fold
- శయానం (śayānaṃ)resting
- బాలం (bālaṃ)child
- ముకున్దం (mukundaṃ)Mukunda
- మనసా (manasā)with mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
సంహృత్య లోకాన్వటపత్రమధ్యే శయానమాద్యన్తవిహీనరూపమ్ ।
సర్వేశ్వరం సర్వహితావతారం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 2 ॥
సర్వేశ్వరం సర్వహితావతారం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 2 ॥
- సంహృత్య (saṃhṛtya)having withdrawn
- లోకాన్ (lokān)worlds
- వటపత్రమధ్యే (vaṭapatramadhye)in the midst of a banyan leaf (vaṭa:banyan | patra:leaf | madhye:in the midst)
- శయానమ్ (śayānam)lying
- ఆద్యన్తవిహీనరూపమ్ (ādyantavihīnarūpam)form without beginning or end (ādi:beginning | anta:end | vihīna:without | rūpam:form)
- సర్వేశ్వరమ్ (sarveśvaram)lord of all (sarva:all | īśvara:lord)
- సర్వహితావతారమ్ (sarvahitāvatāram)incarnation for the welfare of all (sarva:all | hita:welfare | avatāra:incarnation)
- బాలమ్ (bālam)child
- ముకున్దమ్ (mukundam)Mukunda
- మనసా (manasā)with mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
ఇన్దీవరశ్యామలకోమలాఙ్గం ఇన్ద్రాదిదేవార్చితపాదపద్మమ్ ।
సన్తానకల్పద్రుమమాశ్రితానాం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 3 ॥
సన్తానకల్పద్రుమమాశ్రితానాం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 3 ॥
- ఇన్దీవరశ్యామలకోమలాఙ్గం (indīvaraśyāmalakomalāṅgam)dark-blue lotus soft-bodied (indīvara:dark-blue lotus | śyāmala:dark | komala:soft | aṅgam:body)
- ఇన్ద్రాదిదేవార్చితపాదపద్మమ్ (indrādidevārcitapādapadmam)worshipped lotus feet by Indra (indra:Indra | ādi:and others | deva:gods | arcita:worshipped | pāda:feet | padmam:lotus)
- సన్తానకల్పద్రుమమ్ (santānakalpadrumam)wish-fulfilling tree (santāna:progeny | kalpa:wish-fulfilling | drumam:tree)
- ఆశ్రితానాం (āśritānām)of those who take refuge
- బాలం (bālam)child
- ముకున్దం (mukundam)Mukunda
- మనసా (manasā)with mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
లమ్బాలకం లమ్బితహారయష్టిం శృఙ్గారలీలాఙ్కితదన్తపఙ్క్తిమ్ ।
బిమ్బాధరం చారువిశాలనేత్రం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 4 ॥
బిమ్బాధరం చారువిశాలనేత్రం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 4 ॥
- లమ్బాలకమ్ (lambālakam)with long hair (lamba:long | ālakam:hair)
- లమ్బితహారయష్టిమ్ (lambitahārayaṣṭim)wearing a long garland (lambita:hanging | hāra:garland | yaṣṭim:staff)
- శృఙ్గారలీలాఙ్కితదన్తపఙ్క్తిమ్ (śṛṅgāralīlāṅkitadantapaṅktim)marked with love-play smile (śṛṅgāra:love-play | līlā:play | aṅkita:marked | danta:teeth | paṅktim:row)
- బింబాధరమ్ (bimbādharam)with bimba-like lips (bimba:bimba fruit | adharam:lips)
- చారువిశాలనేత్రమ్ (cāruviśālanetram)with lovely wide eyes (cāru:lovely | viśāla:wide | netram:eyes)
- బాలమ్ (bālam)child
- ముకున్దమ్ (mukundam)Mukunda
- మనసా (manasā)with mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
శిక్యే నిధాయాద్యపయోదధీని బహిర్గతాయాం వ్రజనాయికాయామ్ ।
భుక్త్వా యథేష్టం కపటేన సుప్తం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 5 ॥
భుక్త్వా యథేష్టం కపటేన సుప్తం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 5 ॥
- శిక్యే (śikye)on the swing
- నిధాయ (nidhāya)having placed
- అద్య (adya)today
- పయోదధీని (payodadhīni)milk and curd (payaḥ:milk | dadhīni:curd)
- బహిః (bahiḥ)outside
- గతాయామ్ (gatāyām)having gone
- వ్రజనాయికాయామ్ (vrajanāyikāyām)cowherd girls of Vraja (vraja:Vraja | nāyikāyām:cowherd girls)
- భుక్త్వా (bhuktvā)having eaten
- యథేష్టమ్ (yatheṣṭam)according to wish
- కపటేన (kapaṭena)with deceit
- సుప్తమ్ (suptam)pretending to sleep
- బాలమ్ (bālam)child
- ముకున్దమ్ (mukundam)Mukunda
- మనసా (manasā)with mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
కలిన్దజాన్తస్థితకాలియస్య ఫణాగ్రరఙ్గేనటనప్రియన్తమ్ ।
తత్పుచ్ఛహస్తం శరదిన్దువక్త్రం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 6 ॥
తత్పుచ్ఛహస్తం శరదిన్దువక్త్రం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 6 ॥
- కలిన్దజాన్తస్థితకాలియస్య (kalindajāntasthitakāliyasya)of Kaliya situated in Yamuna (kalinda:Kalinda (mountain) | jā:born from | anta:inside | sthita:situated | kāliya:Kaliya | asya:of)
- ఫణాగ్రరఙ్గే (phaṇāgraraṅge)on the hood's top (phaṇa:hood | agra:top | raṅge:on)
- నటనప్రియన్తమ్ (naṭanapriyantam)who loves dancing (naṭana:dancing | priya:loves | antam:who)
- తత్పుచ్ఛహస్తం (tatpucchahastaṃ)holding its tail in hand (tat:its | puccha:tail | hastaṃ:hand)
- శరదిన్దువక్త్రం (śaradinduvaktraṃ)face like autumn moon (śarad:autumn | indu:moon | vaktraṃ:face)
- బాలం (bālaṃ)child
- ముకున్దం (mukundaṃ)Mukunda
- మనసా (manasā)with mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
ఉలూఖలే బద్ధముదారశౌర్యం ఉత్తుఙ్గయుగ్మార్జున భఙ్గలీలమ్ ।
ఉత్ఫుల్లపద్మాయత చారునేత్రం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 7 ॥
ఉత్ఫుల్లపద్మాయత చారునేత్రం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 7 ॥
- ఉలూఖలే (ulūkhale)to the mortar
- బద్ధమ్ (baddham)tied
- ఉదారశౌర్యమ్ (udāraśauryam)radiating unperplexed heroism (udāra:noble | śauryam:heroism)
- ఉత్తుఙ్గయుగ్మార్జున (uttuṅgayugmārjuna)pair of lofty Arjuna trees (uttuṅga:lofty | yugma:pair | arjuna:Arjuna trees)
- భఙ్గలీలమ్ (bhaṅgalīlam)play of uprooting (bhaṅga:uprooting | līlam:play)
- ఉత్ఫుల్లపద్మాయత (utphullapadmāyata)wide like lotus petals (utphulla:blooming | padma:lotus | āyata:wide)
- చారునేత్రమ్ (cārunetram)beautiful eyes (cāru:beautiful | netram:eyes)
- బాలమ్ (bālam)child
- ముకున్దమ్ (mukundam)Mukunda
- మనసా (manasā)with my mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
ఆలోక్య మాతుర్ముఖమాదరేణ స్తన్యం పిబన్తం సరసీరుహాక్షమ్ ।
సచ్చిన్మయం దేవమనన్తరూపం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 8 ॥
సచ్చిన్మయం దేవమనన్తరూపం బాలం ముకున్దం మనసా స్మరామి ॥ 8 ॥
- ఆలోక్య (ālokya)having seen
- మాతుః (mātuḥ)of the mother
- ముఖమ్ (mukham)face
- ఆదరేణ (ādareṇa)with respect
- స్తన్యమ్ (stanyam)milk
- పిబన్తమ్ (pibantam)drinking
- సరసీరుహాక్షమ్ (sarasīruhākṣam)lotus-eyed (sarasīruha:lotus | akṣam:eye)
- సచ్చిన్మయమ్ (saccinmayam)of pure consciousness (sat:existence | cit:consciousness | maya:consisting of)
- దేవమ్ (devam)god
- అనన్తరూపమ్ (anantarūpam)of infinite form (ananta:infinite | rūpam:form)
- బాలమ్ (bālam)child
- ముకున్దమ్ (mukundam)Mukunda
- మనసా (manasā)with mind
- స్మరామి (smarāmi)I remember
