॥ श्री सूर्याष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम् ॥
॥ प्रथम मंगलाचरण ॥
सूर्योऽर्यमा भगस्त्वष्टा पूषार्कः सविता रविः ।
गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्धाता प्रभाकरः ॥ १ ॥
गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्धाता प्रभाकरः ॥ १ ॥
पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणः ।
सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोऽङ्गारक एव च ॥ २ ॥
सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोऽङ्गारक एव च ॥ २ ॥
॥ नवग्रह और लोकपाल रूप ॥
इन्द्रो विवस्वान् दीप्तांशुः शुचिः शौरिः शनैश्चरः ।
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः ॥ ३ ॥
ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः ॥ ३ ॥
वैद्युतो जाठरश्चाग्निरैन्धनस्तेजसां पतिः ।
धर्मध्वजो वेदकर्ता वेदाङ्गो वेदवाहनः ॥ ४ ॥
धर्मध्वजो वेदकर्ता वेदाङ्गो वेदवाहनः ॥ ४ ॥
॥ काल (समय) रूप ॥
कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः ।
कला काष्ठा मुहूर्ताश्च पक्षा मासा ऋतुस्तथा ॥ ५ ॥
कला काष्ठा मुहूर्ताश्च पक्षा मासा ऋतुस्तथा ॥ ५ ॥
संवत्सरकरोऽश्वत्थः कालचक्रो विभावसुः ।
पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः ॥ ६ ॥
पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः ॥ ६ ॥
॥ सृष्टि के रक्षक ॥
लोकाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः ।
वरुणः सागरोऽम्शुश्च जीमूतो जीवनोऽरिहा ॥ ७ ॥
वरुणः सागरोऽम्शुश्च जीमूतो जीवनोऽरिहा ॥ ७ ॥
भूताश्रयो भूतपतिः सर्वभूतनिषेवितः ।
मणिः सुवर्णो भूतादिः कामदः सर्वतोमुखः ॥ ८ ॥
मणिः सुवर्णो भूतादिः कामदः सर्वतोमुखः ॥ ८ ॥
जयो विशालो वरदः शीघ्रगः प्राणधारणः ।
धन्वन्तरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः ॥ ९ ॥
धन्वन्तरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः ॥ ९ ॥
॥ द्वादश आत्मा ॥
द्वादशात्मारविन्दाक्षः पिता माता पितामहः ।
स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम् ॥ १० ॥
स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम् ॥ १० ॥
देहकर्ता प्रशान्तात्मा विश्वात्मा विश्वतोमुखः ।
चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा मैत्रेण वपुषान्वितः ॥ ११ ॥
चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा मैत्रेण वपुषान्वितः ॥ ११ ॥
॥ माहात्म्य (Significance) ॥
एतद्वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यैव महात्मनः ।
नाम्नामष्टोत्तरशतं प्रोक्तं शक्रेण धीमता ॥ १२ ॥
नाम्नामष्टोत्तरशतं प्रोक्तं शक्रेण धीमता ॥ १२ ॥
शक्राच्च नारदः प्राप्तो धौम्यश्च तदनन्तरम् ।
धौम्याद्युधिष्ठिरः प्राप्य सर्वान् कामानवाप्तवान् ॥ १३ ॥
धौम्याद्युधिष्ठिरः प्राप्य सर्वान् कामानवाप्तवान् ॥ १३ ॥
॥ ध्यान ॥
सुरपितृगणयक्षसेवितं
ह्यसुरनिशाचरसिद्धवन्दितम् ।
वरकनकहुताशनप्रभं
त्वमपि मनस्यभिधेहि भास्करम् ॥ १४ ॥
ह्यसुरनिशाचरसिद्धवन्दितम् ।
वरकनकहुताशनप्रभं
त्वमपि मनस्यभिधेहि भास्करम् ॥ १४ ॥
॥ फलश्रुति (Benefits) ॥
सूर्योदये यस्तु समाहितः पठेत्
स पुत्रलाभं धनरत्नसञ्चयान् ।
लभेत जातिस्मरतां सदा नरः
स्मृतिं च मेधां च स विन्दते पुमान् ॥ १५ ॥
स पुत्रलाभं धनरत्नसञ्चयान् ।
लभेत जातिस्मरतां सदा नरः
स्मृतिं च मेधां च स विन्दते पुमान् ॥ १५ ॥
इमं स्तवं देववरस्य यो नरः
प्रकीर्तयेच्छुद्धमनाः समाहितः ।
स मुच्यते शोकदवाग्निसागरा-
-ल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान् ॥ १६ ॥
प्रकीर्तयेच्छुद्धमनाः समाहितः ।
स मुच्यते शोकदवाग्निसागरा-
-ल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान् ॥ १६ ॥
॥ इति श्रीमन्महाभारते आरण्यकपर्वणि तृतीयोऽध्याये श्री सूर्याष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम् संपूर्णम् ॥