ध्यानम्
जगत्प्रसूति स्थिति नाशहेतवे
त्रयीमयाय त्रिगुणात्म धारिणे
विरिञ्चि नारायण शङ्करात्मने
ततो युद्ध परिश्रान्तं समरे चिन्तयास्थितम् ।
रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ 1 ॥
- नमः (namaḥ)salutation
- सवित्रे (savitre)to Savitṛ, the impeller, the Sun
- जगत्-एक-चक्षुषे (jagat-eka-cakṣuṣe)to the single eye of the world
- जगत्-प्रसूति-स्थिति-नाश-हेतवे (jagat-prasūti-sthiti-nāśa-hetave)to the cause of the world’s birth, standing and undoing
- त्रयी-मयाय (trayī-mayāya)to him made of the threefold Veda
- त्रि-गुण-आत्म-धारिणे (tri-guṇa-ātma-dhāriṇe)to him who bears the three qualities as his own nature
- विरिञ्चि-नारायण-शङ्कर-आत्मने (viriñci-nārāyaṇa-śaṅkara-ātmane)to him whose self is Brahmā, Nārāyaṇa and Śaṅkara
- ततः (tataḥ)then
- युद्ध-परिश्रान्तम् (yuddha-pariśrāntam)worn out with fighting
- समरे (samare)on the field
- चिन्तया (cintayā)sunk in thought
- स्थितम् (sthitam)standing
- रावणम् (rāvaṇam)Rāvaṇa
- च (ca)and
- अग्रतः (agrataḥ)in front of him
- दृष्ट्वा (dṛṣṭvā)having seen
- युद्धाय (yuddhāya)for battle
- समुपस्थितम् (samupasthitam)drawn up ready
उपागम्याब्रवीद्रामं अगस्त्यो भगवान् ऋषिः ॥ 2 ॥
- दैवतैः (daivataiḥ)by the gods
- च (ca)and
- समागम्य (samāgamya)having assembled
- द्रष्टुम् (draṣṭum)to see
- अभ्यागतः (abhyāgataḥ)approached
- रणम् (raṇam)battle
- उपागम्य (upāgamya)having approached
- अब्रवीत् (abravīt)said
- रामम् (rāmam)to Rama
- अगस्त्यः (agastyaḥ)Agastya
- भगवान् (bhagavān)divine
- ऋषिः (ṛṣiḥ)sage
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ 3 ॥
- राम (rāma)Rama
- राम (rāma)Rama
- महाबाहो (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- शृणु (śṛṇu)listen
- गुह्यं (guhyaṃ)secret
- सनातनम् (sanātanam)eternal
- येन (yena)by which
- सर्वानरीन् (sarvānarīn)all enemies (sarva:all | arīn:enemies)
- वत्स (vatsa)dear
- समरे (samare)in battle
- विजयिष्यसि (vijayiṣyasi)you will conquer
जयावहं जपेन्नित्यं अक्षय्यं परमं शिवम् ॥ 4 ॥
- आदित्यहृदयं (ādityahṛdayam)Aditya's heart (āditya:Aditya | hṛdayam:heart)
- पुण्यं (puṇyam)holy
- सर्वशत्रुविनाशनम् (sarvaśatruvināśanam)destroyer of all enemies (sarva:all | śatru:enemies | vināśanam:destroyer)
- जयावहं (jayāvaham)brings victory (jaya:victory | āvaham:brings)
- जपेत् (japet)should chant
- नित्यम् (nityam)always
- अक्षय्यं (akṣayyam)imperishable
- परमं (paramam)supreme
- शिवम् (śivam)auspicious
चिन्ताशोक-प्रशमनं आयुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ 5 ॥
- सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं (sarvamaṅgalamāṅgalyaṃ)supreme auspiciousness (sarva:all | maṅgala:auspicious | māṅgalyaṃ:auspiciousness)
- सर्वपापप्रणाशनम् (sarvapāpapraṇāśanam)destroys all sins (sarva:all | pāpa:sins | praṇāśanam:destruction)
- चिन्ताशोकप्रशमनम् (cintāśokapraśamanam)removes worries and grief (cintā:worries | śoka:grief | praśamanam:removal)
- आयुर्वर्धनमुत्तमम् (āyurvardhanamuttamam)supreme life extension (āyuḥ:life | vardhanam:extension | uttamam:supreme)
पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥ 6 ॥
- रश्मिमंतं (raśmimantaṃ)having rays (raśmi:rays | mantaṃ:having)
- समुद्यन्तं (samudyantaṃ)rising
- देवासुरनमस्कृतम् (devāsuranamaskṛtam)worshipped by devas and asuras (deva:devas | asura:asuras | namaskṛtam:worshipped)
- पूजयस्व (pūjayasva)worship
- विवस्वन्तं (vivasvantaṃ)the Sun God
- भास्करं (bhāskaraṃ)the shining one
- भुवनेश्वरम् (bhuvaneśvaram)lord of the universe (bhuvana:universe | īśvaram:lord)
एष देवासुर-गणान् लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ 7 ॥
- सर्वदेवात्मकः (sarvadevātmakaḥ)having all gods within (sarva:all | deva:gods | ātmakaḥ:having within)
- हि (hi)indeed
- एषः (eṣaḥ)he
- तेजस्वी (tejasvī)self-luminous
- रश्मिभावनः (raśmibhāvanaḥ)sustainer with rays (raśmi:rays | bhāvanaḥ:sustainer)
- एषः (eṣaḥ)he
- देवासुरगणान् (devāsuragaṇān)hosts of gods and demons (deva:gods | asura:demons | gaṇān:hosts)
- लोकान् (lokān)worlds
- पाति (pāti)sustains
- गभस्तिभिः (gabhastibhiḥ)with rays
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ 8 ॥
- एष (eṣa)he
- ब्रह्मा (brahmā)Brahma
- च (ca)and
- विष्णुः (viṣṇuḥ)Vishnu
- च (ca)and
- शिवः (śivaḥ)Shiva
- स्कन्दः (skandaḥ)Skanda
- प्रजापतिः (prajāpatiḥ)Prajapati
- महेन्द्रः (mahendraḥ)mighty Indra (maha:mighty | indraḥ:Indra)
- धनदः (dhanadaḥ)Kubera
- कालः (kālaḥ)Kala
- यमः (yamaḥ)Yama
- सोमः (somaḥ)Soma
- हि (hi)indeed
- अपां (apām)of waters
- पतिः (patiḥ)lord
वायुर्वह्निः प्रजाप्राणः ऋतुकर्ता प्रभाकरः ॥ 9 ॥
- पितरः (pitaraḥ)ancestors
- वसवः (vasavaḥ)the Vasus
- साध्याः (sādhyāḥ)the Sadhyas
- हि (hi)indeed
- अश्विनौ (aśvinau)the Ashvins
- मरुतः (marutaḥ)the Maruts
- मनुः (manuḥ)Manu
- वायुः (vāyuḥ)the wind god
- वह्निः (vahniḥ)the fire god
- प्रजाप्राणः (prajāprāṇaḥ)life breath of beings (prajā:beings | prāṇaḥ:life breath)
- ऋतुकर्ता (ṛtukartā)maker of seasons (ṛtu:seasons | kartā:maker)
- प्रभाकरः (prabhākaraḥ)giver of light (prabhā:light | karaḥ:giver)
सुवर्णसदृशो भानुः हिरण्यरेता दिवाकरः ॥ 10 ॥
- आदित्यः (ādityaḥ)son of Aditi
- सविता (savitā)bright
- सूर्यः (sūryaḥ)supreme light
- खगः (khagaḥ)travels in the sky
- पूषा (pūṣā)feeds the world
- गभस्तिमान् (gabhastimān)possessed of rays
- सुवर्णसदृशः (suvarṇasadṛśaḥ)golden colored (suvarṇa:golden | sadṛśaḥ:like)
- भानुः (bhānuḥ)shining
- हिरण्यरेता (hiraṇyaretā)golden seed (hiraṇya:golden | retā:seed)
- दिवाकरः (divākaraḥ)day maker (diva:day | karaḥ:maker)
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्ति-र्मरीचिमान् ।
तिमिरोन्मथनः शम्भुः त्वष्टा मार्ताण्डकोंऽशुमान् ॥ 11 ॥
- स्वर्ण-रेताः (svarṇa-retāḥ)of golden seed
- दिवाकरः (divākaraḥ)the maker of day
- हरिद्-अश्वः (harid-aśvaḥ)whose horses are tawny-green
- सहस्र-अर्चिः (sahasra-arciḥ)of a thousand flames
- सप्त-सप्तिः (sapta-saptiḥ)drawn by seven steeds
- मरीचिमान् (marīcimān)rich in rays
- तिमिर-उन्मथनः (timira-unmathanaḥ)the churner away of darkness
- शम्भुः (śambhuḥ)the source of well-being
- त्वष्टा (tvaṣṭā)the fashioner
- मार्ताण्डकः (mārtāṇḍakaḥ)Mārtāṇḍa, born of the lifeless egg
- अंशुमान् (aṃśumān)possessed of beams
अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः ॥ 12 ॥
- हिरण्यगर्भः (hiraṇyagarbhaḥ)golden source (hiraṇya:golden | garbhaḥ:source)
- शिशिरः (śiśiraḥ)cooling
- तपनः (tapanaḥ)bestower of heat
- भास्करः (bhāskaraḥ)illuminator
- रविः (raviḥ)sun
- अग्निगर्भः (agnigarbhaḥ)having fire within (agni:fire | garbhaḥ:within)
- अदितेः (aditeḥ)of Aditi
- पुत्रः (putraḥ)son
- शङ्खः (śaṅkhaḥ)praised by all
- शिशिरनाशनः (śiśiranāśanaḥ)destroyer of cold (śiśira:cold | nāśanaḥ:destroyer)
घनावृष्टिरपां मित्रः विन्ध्यवीथी प्लवङ्गमः ॥ 13 ॥
- व्योमनाथः (vyomanāthaḥ)lord of the space (vyoma:space | nāthaḥ:lord)
- तमोभेदी (tamobhedī)dispeller of darkness (tamaḥ:darkness | bhedī:dispeller)
- ऋग्यजुःसामपारगः (ṛgyajuḥsāmapāragaḥ)master of the three Vedas (ṛg:Rig Veda | yajus:Yajur Veda | sāma:Sama Veda | pāragaḥ:master)
- घनवृष्टिः (ghanavṛṣṭiḥ)reason for heavy rain (ghana:heavy | vṛṣṭiḥ:rain)
- अपाम् (apām)of the waters
- मित्रः (mitraḥ)friend
- विन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः (vindhyavīthīplavaṅgamaḥ)swiftly courses south of Vindhya (vindhya:Vindhya mountains | vīthī:path | plavaṅgamaḥ:swiftly courses)
कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः ॥ 14 ॥
- आतपी (ātapī)producer of heat
- मण्डली (maṇḍalī)circular form
- मृत्युः (mṛtyuḥ)death
- पिङ्गलः (piṅgalaḥ)yellow colored
- सर्वतापनः (sarvatāpanaḥ)heats all things (sarva:all | tāpanaḥ:heats)
- कविः (kaviḥ)expert in knowledge
- विश्वः (viśvaḥ)universe
- महातेजाः (mahātejāḥ)great brilliance (mahā:great | tejāḥ:brilliance)
- रक्तः (raktaḥ)dear to everyone
- सर्वभवोद्भवः (sarvabhavodbhavaḥ)sustaining the universe (sarva:all | bhava:existence | udbhavaḥ:origin)
तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्म-न्नमोऽस्तु ते ॥ 15 ॥
- नक्षत्रग्रहताराणामधिपो (nakṣatragrahatārāṇām-adhipaḥ)lord of stars, planets (nakṣatra:stars | graha:planets | tārāṇām:of stars | adhipaḥ:lord)
- विश्वभावनः (viśvabhāvanaḥ)origin of everything (viśva:universe | bhāvanaḥ:origin)
- तेजसामपि (tejasām-api)even of the bright (tejasām:of the bright | api:even)
- तेजस्वी (tejasvī)brilliant
- द्वादशात्मन् (dvādaśātman)twelve-formed (dvādaśa:twelve | ātman:formed)
- नमोऽस्तु (namo'stu)salutations be (namaḥ:salutations | astu:be)
- ते (te)to you
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ 16 ॥
- नमः (namaḥ)salutations
- पूर्वाय (pūrvāya)to the east
- गिरये (giraye)to the mountain
- पश्चिमाय (paścimāya)to the west
- आद्रये (ādraye)to the mountain
- नमः (namaḥ)salutations
- ज्योतिर्गणानां (jyotirgaṇānāṃ)of the stellar bodies (jyotiḥ:light | gaṇānāṃ:of the groups)
- पतये (pataye)to the lord
- दिनाधिपतये (dinādhipataye)to the lord of daylight (dina:day | adhipataye:to the lord)
- नमः (namaḥ)salutations
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ 17 ॥
- जयाय (jayāya)to the victorious
- जयभद्राय (jayabhadrāya)to the auspicious victory (jaya:victory | bhadra:auspicious)
- हर्यश्वाय (haryaśvāya)to him with green horses (hari:green | aśva:horse)
- नमो (namo)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
- नमो (namo)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
- सहस्रांशो (sahasrāṃśo)thousand-rayed (sahasra:thousand | aṃśu:ray)
- आदित्याय (ādityāya)to the sun
- नमो (namo)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
नमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः ॥ 18 ॥
- नम (nama)salutations
- उग्राय (ugrāya)to the fierce one
- वीराय (vīrāya)to the hero
- सारङ्गाय (sāraṅgāya)to the swift one
- नमो (namo)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
- पद्मप्रबोधाय (padmaprabodhāya)to the lotus awakener (padma:lotus | prabodhāya:to the awakener)
- मार्ताण्डाय (mārtāṇḍāya)to the sun
- नमो (namo)salutations
- नमः (namaḥ)salutations
भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः ॥ 19 ॥
- ब्रह्मेशानाच्युतेशाय (brahmeśānācyuteśāya)to Brahma, Ishana, Achyuta (brahma:Brahma | īśāna:Ishana (Shiva) | acyuta:Achyuta (Vishnu) | īśāya:to the lord)
- सूर्याय (sūryāya)to the Sun
- आदित्यवर्चसे (ādityavarcase)to the brilliance of Aditya (āditya:Aditya (Sun) | varcase:to the brilliance)
- भास्वते (bhāsvate)to the shining one
- सर्वभक्षाय (sarvabhakṣāya)to the all-devouring (sarva:all | bhakṣāya:to the devouring)
- रौद्राय (raudrāya)to the fierce one
- वपुषे (vapuṣe)to the form
- नमः (namaḥ)salutation
कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः ॥ 20 ॥
- तमोघ्नाय (tamoghnāya)to the dispeller of darkness (tamaḥ:darkness | ghnāya:to the dispeller)
- हिमघ्नाय (himaghnāya)to the dispeller of cold (hima:cold | ghnāya:to the dispeller)
- शत्रुघ्नाय (śatrughnāya)to the destroyer of enemies (śatru:enemy | ghnāya:to the destroyer)
- अमितात्मने (amitātmane)to the immeasurable soul (amita:immeasurable | ātmane:to the soul)
- कृतघ्नघ्नाय (kṛtaghnaghnāya)to the annihilator of the ungrateful (kṛtaghna:ungrateful | ghnāya:to the annihilator)
- देवाय (devāya)to the god
- ज्योतिषां (jyotiṣāṃ)of the lights
- पतये (pataye)to the lord
- नमः (namaḥ)salutations
नम-स्तमोऽभिनिघ्नाय रवये लोकसाक्षिणे ॥ 21 ॥
- तप्तचामीकराभाय (taptacāmīkarābhāya)to the one shining like molten gold (tapta:molten | cāmīkara:gold | ābhāya:to the one shining)
- वह्नये (vahnaye)to the fire
- विश्वकर्मणे (viśvakarmaṇe)to Vishvakarma (viśva:universe | karmaṇe:to the doer)
- नमः (namaḥ)salutations
- तमः (tamaḥ)darkness
- अभिनिघ्नाय (abhinighnāya)to the dispeller
- रुचये (rucaye)to the light
- लोकसाक्षिणे (lokasākṣiṇe)to the witness of the world (loka:world | sākṣiṇe:to the witness)
पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः ॥ 22 ॥
- नाशयति (nāśayati)destroys
- एष (eṣa)this
- वै (vai)indeed
- भूतं (bhūtaṃ)being
- तत् (tat)that
- एव (eva)only
- सृजति (sṛjati)creates
- प्रभुः (prabhuḥ)lord
- पायति (pāyati)protects
- एष (eṣa)this
- तपति (tapati)heats
- एष (eṣa)this
- वर्षति (varṣati)rains
- एष (eṣa)this
- गभस्तिभिः (gabhastibhiḥ)with rays
एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम् ॥ 23 ॥
- एष (eṣa)this
- सुप्तेषु (supteṣu)among the sleeping
- जागर्ति (jāgarti)awakens
- भूतेषु (bhūteṣu)among beings
- परिनिष्ठितः (pariniṣṭhitaḥ)established
- एष (eṣa)this
- एव (eva)indeed
- अग्निहोत्रं (agnihotraṃ)fire sacrifice (agni:fire | hotraṃ:sacrifice)
- च (ca)and
- फलं (phalaṃ)fruit
- च (ca)and
- एव (eva)indeed
- अग्निहोत्रिणाम् (agnihotriṇām)of the performers of sacrifice (agni:fire | hotriṇām:of the performers)
यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः ॥ 24 ॥
- वेदाः (vedāḥ)Vedas
- च (ca)and
- क्रतवः (kratavaḥ)sacrifices
- च (ca)and
- एव (eva)indeed
- क्रतूनाम् (kratūnām)of sacrifices
- फलम् (phalam)fruit
- एव (eva)indeed
- च (ca)and
- यानि (yāni)which
- कृत्यानि (kṛtyāni)actions
- लोकेषु (lokeṣu)in the worlds
- सर्व (sarva)all
- एष (eṣa)this
- रविः (raviḥ)Sun
- प्रभुः (prabhuḥ)Lord
एन-मापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च ।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावशीदति राघव ॥ 25 ॥
- फलश्रुतिः (phalaśrutiḥ)result of recitation (phala:result | śrutiḥ:recitation)
- एनम् (enam)this
- आपत्सु (āpatsu)in difficulties
- कृच्छ्रेषु (kṛcchreṣu)in hardships
- कान्तारेषु (kāntāreṣu)in wildernesses
- भयेषु (bhayeṣu)in fears
- च (ca)and
- कीर्तयन् (kīrtayan)chanting
- पुरुषः (puruṣaḥ)man
- कश्चित् (kaścit)anyone
- न (na)not
- अवसीदति (avasīdati)sinks
- राघव (rāghava)Oh Raghava
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ 26 ॥
- पूजय (pūjaya)worship
- स्व (sva)your
- एनम् (enam)this
- एकाग्रः (ekāgraḥ)with focused mind
- देवदेवम् (devadevam)god of gods (deva:god | devam:god)
- जगत्पतिम् (jagatpatim)lord of the world (jagat:world | patim:lord)
- एतत् (etat)this
- त्रिगुणितं (triguṇitaṃ)three times (tri:three | guṇitaṃ:times)
- जप्त्वा (japtvā)having chanted
- युद्धेषु (yuddheṣu)in battles
- विजयिष्यसि (vijayiṣyasi)you will conquer
एवमुक्त्वा तदागस्त्यो जगाम च यथागतम् ॥ 27 ॥
- अस्मिन् (asmin)in this
- क्षणे (kṣaṇe)moment
- महाबाहो (mahābāho)O mighty-armed (mahā:great | bāho:armed)
- रावणं (rāvaṇam)Ravana
- त्वं (tvaṃ)you
- वधिष्यसि (vadhiṣyasi)will kill
- एवम् (evam)thus
- उक्त्वा (uktvā)having said
- तदा (tadā)then
- अगस्त्यः (agastyaḥ)Agastya
- जगाम (jagāma)went
- च (ca)and
- यथा (yathā)as
- आगतम् (āgatam)came
धारयामास सुप्रीतः राघवः प्रयतात्मवान् ॥ 28 ॥
- एतत् (etat)this
- श्रुत्वा (śrutvā)having heard
- महातेजा (mahātejā)greatly radiant (mahā:great | tejā:radiant)
- नष्टशोकः (naṣṭaśokaḥ)freed from sorrow (naṣṭa:destroyed | śokaḥ:sorrow)
- अभवत् (abhavat)became
- तदा (tadā)then
- धारयामास (dhārayāmāsa)started chanting
- सुप्रीतः (suprītaḥ)well pleased (su:well | prītaḥ:pleased)
- राघवः (rāghavaḥ)Rama
- प्रयतात्मवान् (prayatātmavān)self-controlled (prayata:controlled | ātmavān:self)
त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान् ॥ 29 ॥
- आदित्यं (ādityaṃ)Sun God
- प्रेक्ष्य (prekṣya)having seen
- जप्त्वा (japtvā)having recited
- तु (tu)but
- परं (paraṃ)supreme
- हर्षम् (harṣam)joy
- अवाप्तवान् (avāptavān)obtained
- त्रिः (triḥ)thrice
- आचम्य (ācamya)having sipped water
- शुचिः (śuciḥ)pure
- भूत्वा (bhūtvā)having become
- धनुः (dhanuḥ)bow
- आदाय (ādāya)having taken
- वीर्यवान् (vīryavān)valiant
सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत् ॥ 30 ॥
- रावणं (rāvaṇam)Ravana
- प्रेक्ष्य (prekṣya)seeing
- हृष्टात्मा (hṛṣṭātmā)joyful spirit (hṛṣṭa:joyful | ātmā:spirit)
- युद्धाय (yuddhāya)for battle
- समुपागमत् (samupāgamat)approached
- सर्वयत्नेन (sarvayatnena)with all effort (sarva:all | yatnena:with effort)
- महता (mahatā)great
- वधे (vadhe)to kill
- तस्य (tasya)his
- धृतः (dhṛtaḥ)determined
- अभवत् (abhavat)became
निशिचरपति सङ्क्षयं विदित्वा सुरगण मध्यगतो वचस्त्वरेति ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मिकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चाधिक शततमः सर्गः ॥
- अथ (atha)then
- रविः (raviḥ)the Sun
- अवदत् (avadat)spoke
- निरीक्ष्य (nirīkṣya)having looked upon
- रामम् (rāmam)Rāma
- मुदित-मनाः (mudita-manāḥ)with gladdened mind
- परमम् (paramam)utterly
- प्रहृष्यमाणः (prahṛṣyamāṇaḥ)rejoicing
- निशिचर-पति-सङ्क्षयम् (niśicara-pati-saṅkṣayam)the ruin of the lord of the night-rangers
- विदित्वा (viditvā)knowing
- सुर-गण-मध्य-गतः (sura-gaṇa-madhya-gataḥ)standing amid the host of gods
- वचः (vacaḥ)this word
- त्वर इति (tvara iti)“make haste”
- इति (iti)thus ends
- आर्षे (ārṣe)in the seer’s work
- श्रीमद्-रामायणे (śrīmad-rāmāyaṇe)in the blessed Rāmāyaṇa
- वाल्मीकीये (vālmīkīye)of Vālmīki
- आदि-काव्ये (ādi-kāvye)the first of poems
- युद्ध-काण्डे (yuddha-kāṇḍe)in the Book of War
- पञ्च-अधिक-शततमः सर्गः (pañca-adhika-śatatamaḥ sargaḥ)the one hundred and fifth canto
