॥ ശ്രീ ॥
അഥ ശ്രീമദഷ്ടാവക്രഗീതാ പ്രാരഭ്യതേ ॥
ജനക ഉവാച॥
ജനക ഉവാച॥
കഥം ജ്ഞാനമവാപ്നോതി കഥം മുക്തിര്ഭവിഷ്യതി ।
വൈരാഗ്യം ച കഥം പ്രാപ്തമേതദ് ബ്രൂഹി മമ പ്രഭോ ॥ 1-1॥
വൈരാഗ്യം ച കഥം പ്രാപ്തമേതദ് ബ്രൂഹി മമ പ്രഭോ ॥ 1-1॥
അഷ്ടാവക്ര ഉവാച॥
മുക്തിമിച്ഛസി ചേത്താത വിഷയാന് വിഷവത്ത്യജ ।
മുക്തിമിച്ഛസി ചേത്താത വിഷയാന് വിഷവത്ത്യജ ।
ക്ഷമാര്ജവദയാതോഷസത്യം പീയൂഷവദ് ഭജ ॥ 1-2॥
ന പൃഥ്വീ ന ജലം നാഗ്നിര്ന വായുര്ദ്യൌര്ന വാ ഭവാന് ।
ന പൃഥ്വീ ന ജലം നാഗ്നിര്ന വായുര്ദ്യൌര്ന വാ ഭവാന് ।
ഏഷാം സാക്ഷിണമാത്മാനം ചിദ്രൂപം വിദ്ധി മുക്തയേ ॥ 1-3॥
യദി ദേഹം പൃഥക് കൃത്യ ചിതി വിശ്രാമ്യ തിഷ്ഠസി ।
യദി ദേഹം പൃഥക് കൃത്യ ചിതി വിശ്രാമ്യ തിഷ്ഠസി ।
അധുനൈവ സുഖീ ശാന്തോ ബന്ധമുക്തോ ഭവിഷ്യസി ॥ 1-4॥
ന ത്വം വിപ്രാദികോ വര്ണോ നാശ്രമീ നാക്ഷഗോചരഃ ।
ന ത്വം വിപ്രാദികോ വര്ണോ നാശ്രമീ നാക്ഷഗോചരഃ ।
അസങ്ഗോഽസി നിരാകാരോ വിശ്വസാക്ഷീ സുഖീ ഭവ ॥ 1-5॥
ധര്മാധര്മൌ സുഖം ദുഃഖം മാനസാനി ന തേ വിഭോ ।
ധര്മാധര്മൌ സുഖം ദുഃഖം മാനസാനി ന തേ വിഭോ ।
ന കര്താസി ന ഭോക്താസി മുക്ത ഏവാസി സര്വദാ ॥ 1-6॥
ഏകോ ദ്രഷ്ടാസി സര്വസ്യ മുക്തപ്രായോഽസി സര്വദാ ।
ഏകോ ദ്രഷ്ടാസി സര്വസ്യ മുക്തപ്രായോഽസി സര്വദാ ।
അയമേവ ഹി തേ ബന്ധോ ദ്രഷ്ടാരം പശ്യസീതരമ് ॥ 1-7॥
അഹം കര്തേത്യഹമ്മാനമഹാകൃഷ്ണാഹിദംശിതഃ ।
അഹം കര്തേത്യഹമ്മാനമഹാകൃഷ്ണാഹിദംശിതഃ ।
നാഹം കര്തേതി വിശ്വാസാമൃതം പീത്വാ സുഖം ചര ॥ 1-8॥
ഏകോ വിശുദ്ധബോധോഽഹമിതി നിശ്ചയവഹ്നിനാ ।
ഏകോ വിശുദ്ധബോധോഽഹമിതി നിശ്ചയവഹ്നിനാ ।
പ്രജ്വാല്യാജ്ഞാനഗഹനം വീതശോകഃ സുഖീ ഭവ ॥ 1-9॥
യത്ര വിശ്വമിദം ഭാതി കല്പിതം രജ്ജുസര്പവത് ।
യത്ര വിശ്വമിദം ഭാതി കല്പിതം രജ്ജുസര്പവത് ।
ആനന്ദപരമാനന്ദഃ സ ബോധസ്ത്വം സുഖം ഭവ ॥ 1-10॥
മുക്താഭിമാനീ മുക്തോ ഹി ബദ്ധോ ബദ്ധാഭിമാന്യപി ।
മുക്താഭിമാനീ മുക്തോ ഹി ബദ്ധോ ബദ്ധാഭിമാന്യപി ।
കിംവദന്തീഹ സത്യേയം യാ മതിഃ സാ ഗതിര്ഭവേത് ॥ 1-11॥
ആത്മാ സാക്ഷീ വിഭുഃ പൂര്ണ ഏകോ മുക്തശ്ചിദക്രിയഃ ।
ആത്മാ സാക്ഷീ വിഭുഃ പൂര്ണ ഏകോ മുക്തശ്ചിദക്രിയഃ ।
അസങ്ഗോ നിഃസ്പൃഹഃ ശാന്തോ ഭ്രമാത്സംസാരവാനിവ ॥ 1-12॥
കൂടസ്ഥം ബോധമദ്വൈതമാത്മാനം പരിഭാവയ ।
കൂടസ്ഥം ബോധമദ്വൈതമാത്മാനം പരിഭാവയ ।
ആഭാസോഽഹം ഭ്രമം മുക്ത്വാ ഭാവം ബാഹ്യമഥാന്തരമ് ॥ 1-13॥
ദേഹാഭിമാനപാശേന ചിരം ബദ്ധോഽസി പുത്രക ।
ദേഹാഭിമാനപാശേന ചിരം ബദ്ധോഽസി പുത്രക ।
ബോധോഽഹം ജ്ഞാനഖഡ്ഗേന തന്നികൃത്യ സുഖീ ഭവ ॥ 1-14॥
നിഃസങ്ഗോ നിഷ്ക്രിയോഽസി ത്വം സ്വപ്രകാശോ നിരഞ്ജനഃ ।
നിഃസങ്ഗോ നിഷ്ക്രിയോഽസി ത്വം സ്വപ്രകാശോ നിരഞ്ജനഃ ।
അയമേവ ഹി തേ ബന്ധഃ സമാധിമനുതിഷ്ഠസി ॥ 1-15॥
ത്വയാ വ്യാപ്തമിദം വിശ്വം ത്വയി പ്രോതം യഥാര്ഥതഃ ।
ത്വയാ വ്യാപ്തമിദം വിശ്വം ത്വയി പ്രോതം യഥാര്ഥതഃ ।
ശുദ്ധബുദ്ധസ്വരൂപസ്ത്വം മാ ഗമഃ ക്ഷുദ്രചിത്തതാമ് ॥ 1-16॥
നിരപേക്ഷോ നിര്വികാരോ നിര്ഭരഃ ശീതലാശയഃ ।
നിരപേക്ഷോ നിര്വികാരോ നിര്ഭരഃ ശീതലാശയഃ ।
അഗാധബുദ്ധിരക്ഷുബ്ധോ ഭവ ചിന്മാത്രവാസനഃ ॥ 1-17॥
സാകാരമനൃതം വിദ്ധി നിരാകാരം തു നിശ്ചലമ് ।
സാകാരമനൃതം വിദ്ധി നിരാകാരം തു നിശ്ചലമ് ।
ഏതത്തത്ത്വോപദേശേന ന പുനര്ഭവസമ്ഭവഃ ॥ 1-18॥
യഥൈവാദര്ശമധ്യസ്ഥേ രൂപേഽന്തഃ പരിതസ്തു സഃ ।
യഥൈവാദര്ശമധ്യസ്ഥേ രൂപേഽന്തഃ പരിതസ്തു സഃ ।
തഥൈവാഽസ്മിന് ശരീരേഽന്തഃ പരിതഃ പരമേശ്വരഃ ॥ 1-19॥
ഏകം സര്വഗതം വ്യോമ ബഹിരന്തര്യഥാ ഘടേ ।
ഏകം സര്വഗതം വ്യോമ ബഹിരന്തര്യഥാ ഘടേ ।
നിത്യം നിരന്തരം ബ്രഹ്മ സര്വഭൂതഗണേ തഥാ ॥ 1-20॥